Gereksinim duyulduğunda gerçek ve tüzel kişiler İstanbul Ticaret Odasına kayıt yaptırabilmeleri söz konusudur. Sizin için ITO firma sorgulama işlemi nasıl yapılır? ITO şirket ve unvan sorgulama şeklinde belirlenmiş olan konu başlıklarını tüm ayrıntılarıyla derledik.

Bireyler yüklü miktarlarda mal aldıklarında bu malın ödemesini anında karşı tarafa yapamayabilir. Böyle durumlarda şirketler bireylere proforma fatura kesme ihtiyacı duyar. Birçok insan proforma faturanın gerekli olduğu durumları tam olarak bilmeyebilir. Bu konuda bilinçli olmak yapılan alışverişlerin sağlıklı yürütülmesi için önem arz etmektedir. Bu amaçla proforma faturanın ne olduğu, nasıl kesildiği, hangi alanda kullanıldığı ve nasıl düzenlendiği konularına dair detayları derledik.

İşletmeler için vergi levhası olmazsa olmazlar arasında yer alır. İşletmelerin vergiye tabi olan kazanç miktarını ve buna karşılık gelen vergi tutarını belirleyen belgeye işletmelerin de sahip olması gerekir. Önceden vergi levhasının işletmenin duvarında rahatça okunabilir bir şekilde asılı olması zorunluluğu bulunuyordu. Fakat 2011 yılında yapılan yasa değişikliği sonrasında bu kural kaldırıldı. E-Vergi levhası nedir ve nasıl sorgulanır? İşte, merak edilen tüm detaylar.

Bir işletmenin bilançosunda bulunan ve para karşılığı olan değerlerin bütünün izlendiği hesaplar varlık hesapları olarak adlandırılır. Varlık hesapları duran varlıklar ve dönen varlıklar olarak ikiye ayrılır. Dönen varlıklar nedir? Dönen varlıklar nelerdir? İşte, merak edilen tüm detaylar.

İşletmelerin ilk başta düşünüldüğü kadar başarılı olmaması, planlanan satışların yapılamaması ve giderlerin gelirlerden daha fazla olması gibi durumlarda pek çok işletme kapatılmakla yüz yüze gelmektedir. Ancak şirket kapatmanın da belirli prosedürleri vardır. Öyleyse şirket nasıl kapatılır ve ne kadar sürer, şirket kapatma masrafı ve gerekli belgeler nelerdir detayları ile derledik.

Gülistan Doku soruşturmasında 5’inci operasyon düzenlendi. Operasyonda 10 kişi gözaltına alındı. Adalet Bakan Akın Gürlek, Gülistan’a ait bazı kişisel eşyaların, intihar görüntüsü oluşturmak için su altına sonradan yerleştirildiğine dair bulgulara ulaştıklarını söyledi.

Müşterilerini gizlice kayda alarak bu görüntüleri sosyal medya üzerinden ücret karşılığında satan güzellik merkezi sahibi Fatma Özçalışkan ile kamera kayıt sistemini kuran Emrah Selim Cansever tutuklandı. 

Nepal’deki yerleşim yerlerini yutan felaket sırasında bölgede bulunan Türk vatandaşı Elena Öksüz’den haber alınamıyor. 25 yıl önce Rusya’dan Türkiye’ye taşınan ve bir Türk’le evlenip vatandaş olan Elena, Hatay depremi sırasında yardıma gelen ekiplere gönüllü çevirmenlik yapmıştı.

OECD’nin üç yılda bir gerçekleştirdiği Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı PISA’da geri sayım başladı. PISA’nın 2025 sonuçları, 8 Eylül’de açıklanacak. Türkiye’nin 20 yıldan fazladır yükselen performansını yeni sonuçlarda da sürdürmesi bekleniyor.

Turizmci Feridun Ergün 7 kıtada maraton koşarak, TEV Üstün Başarı Bursu mezunu Behzat Ergun ise kulaç atarak lise ve üniversite öğrencileri için burs topluyor.

Bloomberg’de yer alan habere göre, ABD Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi’nin gündeminde olan konu, Haziran-Temmuz arasında orduda meydana gelen şüpheli ölümlere odaklanıyor. Federal müfettişler, ABD’nin dijital sistemlerini korumak ve siber saldırılar düzenlemekle görevli olan bu gizli komutanlık bünyesinde çalışan en az 5 personelin, bir ay içinde yaşamına son verdiğini belirledi. Pentagon yönetimi, istatistiksel normların çok üzerinde bir sıklıkla gerçekleştiği için bu vakaları resmi olarak “intihar salgını” olarak sınıflandırdı.

Haberde, komutanlığın İran savaşı kapsamındaki ABD askeri operasyonlarına verdiği destek nedeniyle operasyonel iş yükünün çok ciddi bir şekilde arttığına dikkat çekildi. Personel üzerindeki bu ağır baskının, psikolojik yıpranmayı ve kurum içindeki refah endişelerini derinleştirdiği ifade ediliyor.

‘Caydırıcılık azaldı!’

Bu arada “Wall Street Journal” gazetesi, İran savaşında kullanılan silahların miktarı Amerikalı yetkililerde endişe yarattığını yazdı. Gazeteye konuşan kaynaklar, cephanelerin boşalmasının ABD’nin, Çin ve Rusya’nın atabileceği askeri adımları caydırmasını ya da bunlara yanıt vermesini zorlaştıracağını savunuyor.

Yetkililerden bazıları, ABD’nin Avrupa’daki PAC-3 Patriot hava savunma önleyicileri ve ATACMS karadan karaya füzeleri stoklarının “kritik seviyenin de altına” düştüğünü söyledi. Yetkililer, Avrupa’da hassas vuruş füzeleri ve güdümlü roketlerin aralarında olduğu diğer silahların da son derece düşük seviyelere indiğini belirtti.

Pezeşkiyan’dan Türkiye mesajı

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, komşu ülkelerle iyi ilişkiler kurulması gerektiğini ifade ederek, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu ülkeleri işaret etti. Devlet televizyonunda konuşan Pezeşkiyan, konuşmasının bir bölümünde komşularla ilişkinin önemine değindi, “Diplomasiyi güçlendirmeli ve komşu ülkelerle iyi ilişkiler kurmalıyız ancak bu ilişkilerde yavaş ilerliyoruz” ifadelerini kullandı.

Pezeşkiyan, “İran’ın komşularının çoğu İslam ülkeleridir ve onlarla ortak bir dil bulmalı, bölgenin güvenliğini birlikte garanti altına almalıyız. Bu hedefe ulaşmak ise diyalog ve etkileşim gerektirir. Pakistan, Afganistan, Suudi Arabistan, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Umman, Mısır, Azerbaycan ve Türkmenistan ile ortak bir anlayış geliştirmek istiyoruz. Bunun için zemin hazır, sadece bakış açılarımızı düzeltmemiz gerekiyor” diye konuştu.

Rusya’nın, Ukrayna başkenti Kiev ve çevresine önceki gece düzenlediği yoğun hava saldırıları büyük patlamalar ve yangınlara neden oldu. Moskova, vurulan yerler arasında mühimmat depolarının da bulunduğunu açıklarken, en az 37 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi de yaralandı.

Başkent Kiev başta olmak üzere Ukrayna’ya önceki gece ve dün sabah Rusya tarafından düzenlenen hava saldırılarında, ilk belirlemelere göre 37 kişinin hayatını kaybettiği, 40’tan fazla kişinin de yaralandığı belirtiliyor. Buça kentinde bulunan bir depoya düzenlenen İHA saldırısı, büyük çapta patlama ve yangınlara neden olurken, patlamanın şiddetli olmasının, işletme arazisine depolanan mühimmattan kaynaklandığı öne sürüldü. Bazı kaynaklar, söz konusu patlamaların, Patriot sistemlerinde kullanılan mühimmatın vurulması nedeniyle gerçekleştiğini savundu.

Zelenskiy eleştirdi

Ukrayna Başsavcılığı, Mila köyündeki saklama koşullarına ilişkin “ihmal” iddiaları hakkında soruşturma başlattığını duyururken, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy de, sosyal medya paylaşımında “Mühimmat evlerin veya diğer yerleşim alanlarının yakınında depolanamaz” ifadelerini kullandı.

Zelenskiy, “Bunun olmasına izin verenler, kararlarından sorumlu tutulmalıdır. Ukrayna Ulusal Polisi ve Güvenlik Servisi’nden müfettişler ön soruşturma yürütüyor ve resmi ihmal suçlamasıyla ceza davası açıldı. Yürürlükte olan düzenlemeler var; mühimmat evlerin veya diğer yerleşim alanlarının yakınında depolanamaz. Uygun sonuçlar mutlaka çıkarılacaktır” dedi. Zelenskiy, saldırı ve ardından gelen patlamanın çevredeki altyapıya önemli ölçüde zarar verdiğini, konut binalarının ve yaşlılar ile engelliler için bir bakım evinin hasar gördüğünü bildirdi.

Pek çok yer vuruldu

Benzer bir olay da, 6 Temmuz’da Kiev Oblastı’ndaki Vishneve kasabasında yaşanmıştı. Rus saldırısının ardından mühimmat depolarında uzun süreli patlama meydana gelmiş, 9 kişi hayatını kaybetmiş ve 280’den fazla ev hasar görmüştü.

Bu arada Rusya, başkent Kiev’in yanı sıra Ukrayna’nın güneyindeki Herson’a düzenlenen İHA saldırısında da bir kişi hayatını kaybetti. Saldırıda 44 yaşındaki bir kişi ise göğsüne şarapnel parçalarının isabet etmesiyle yaralandı. Kiev’in Sviatoshynskyi ilçesine düzenlenen saldırıda da iki kişi yaralandı.

Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna ordusunun kullandığı lojistik merkezleri, mühimmat ve yakıt depoları ile liman tesislerinin gece saatlerinde vurulduğunu açıkladı. Açıklamaya göre saldırılarda, seyir füzesi parçalarının depolandığı lojistik merkeziyle Batı ülkelerinden gönderilen askeri malzemelerin dağıtımının yapıldığı gümrük terminalinin bulunduğu lojistik merkez hedef alındı. Ayrıca bir mühimmat deposunun da vurulduğu bildirildi.

Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna’nın önemli limanlarından İzmail ve Nikolayev’deki bazı tesislerin de saldırıların hedefi olduğunu açıkladı.

Ankara’dan Kiev’e ‘Karadeniz’ uyarısı

Rusya - Ukranya savaşının seyrüsefer güvenliğine olumsuz etkisi konusunda defalarca taraflara uyarılarda bulunan Türkiye, Karadeniz’de vurulan bir Türk gemisi ve onu çekmek için gönderilen bir diğer geminin hedef alınması sonrası, dün Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Neriman Celal’i Dışişleri Bakanlığı’na çağırdı. Dışişleri kaynaklarından edinilen bilgiye göre görüşmede, Türkiye’nin söz konusu saldırılara ilişkin tepkisi aktarıldı. Büyükelçiye, Karadeniz’de can, mal, seyrüsefer ve çevre emniyetinin sağlanmasının zorunluluk teşkil ettiğine dair gerekli uyarılarda bulunuldu.

Çifte saldırı

26 Ağustos’ta “Lider Bordo Mavi” adlı Türk işletmeli gemi, Karadeniz’de Tuapse açıklarında vurulmuş, bu gemiyi çekmek üzere 27 Ağustos’ta gönderilen “Lider Kocatepe” gemisi de hedef alınmıştı. Dışişleri Bakanlığı, “Yaşar” ve “Nadezhda” isimli Türk sahipli sivil gemilerin Novorossisk Limanı’ndan ayrıldıktan sonra İHA’larca hedef alınması üzerine 4 Ağustos’ta da açıklama yapmış, Türk vatandaşlarının da bulunduğu bir grup personelin yaralandığı gelişmeye ilişkin, “Can güvenliği birinci önceliğimiz” vurgusu yapılmıştı. Açıklamada, “Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın, uyarılarımıza rağmen sivil gemileri de etkileyen şekilde Karadeniz’de giderek yayılmasından ciddi endişe duyulmaktadır. Önleyici tedbirler alınmadığı takdirde Karadeniz’deki tırmanmanın gıda güvenliği dahil çok boyutlu menfi yansımaları olacaktır” denilmişti. ANKARA Milliyet

ANKARA MİLLİYET - Almanya Federal Meclisi’nde, Almanya İçin Alternatif Parti (AfD) milletvekili olarak görev yapan Maximilian Krah, Kıbrıs Türk halkının seyahatten uluslararası spora hayatın pek çok alanında karşılaştığı ambargo ve izolasyonlara tepki gösterdi. KKTC Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler’in diğer mevkidaşlarınca reddedilen davetini kabul ederek KKTC’de bir dizi temasta bulunan Krah, Kıbrıs Türk Futbol Federasyonu’nu (KTFF) ziyaretinde kendisine hediye edilen ve üzerinde isminin yazılı olduğu KKTC Milli Takım Forması’nı da giyerek desteğini gösterdi. Kıbrıs Türklerine uygulanan spor ambargosu, İspanyol futbol kulübü Barcelona’nın akademisinin KKTC’de eğitim kampı planı ile yeniden gündeme gelmiş, ancak Rum yönetiminin baskısıyla karşı karşıya kalan Barcelona organizasyondan vazgeçmişti.

HAKSIZLIĞA TEPKİ

Kıbrıs Türk halkının izolasyon ve ambargolara bağlı yaşadığı sorunları yerinde görmek için KKTC’yi ziyaret eden Almanya Federal Meclisi Milletvekili Krah, Barcelona kampı krizine de yakından şahitlik etti. Krah, KKTC Meclis Başkanı Öztürkler tarafından kabulünde yaptığı konuşmada, Kıbrıslı Türklerin yaşadığı sıkıntıların kabul edilemez boyutta olduğunu, ikinci bir pasaportları olmadan dünyanın hiçbir yerine seyahat edemediklerini ve uluslararası spor müsabakalarına katılamadıklarını belirtti. Krah, temasları kapsamında KTFF Başkanı Hasan Sertoğlu ile de görüştü. Sertoğlu, ambargo ve izolasyonlara yönelik tepki açıklamaları nedeniyle teşekkür ettiği Krah’a, üzerinde isminin yazılı olduğu KKTC Milli Takım Forması’nı hediye etti. Krah da hediye formasıyla poz verdi.

'BU MESELE ÇÖZÜLMELİ'

KKTC ziyaretinde Almanya’nın çıkarlarını gözeten bir milletvekili olduğunu vurgulayan Krah, bölgedeki düzensizlik ve istikrarsızlığın dünya güvenliği açısından önemli olduğunu söyledi. Bu durumun ekonomik gelişmeyi engellediğini ve bölgesel güvenliği tehlikeye attığını ifade etti. Sorunun çözülmesi yönündeki baskının her geçen gün arttığını dile getiren Krah, “Artık bu meselenin çözüme kavuşması gerektiğine inanıyorum. Çünkü çözüm isteyenlerin sayısı, çözümü engellemek isteyenlerden daha fazladır. Ben de bu ilerlemenin bir parçası olmak istiyorum” dedi.

Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr –Son günlerde Japonya'nın Osaka,Fukuoka,Sapporobaşta olmak üzere ülkenin şehirleri arasında önemli bir "yarış" var. Bu yarışın sebebi ise Tokyo'nun ardından ülkenin ikinci ve yedek başkenti olarak bu durumun sağlayacağı prestiji ve yatırımı çekmek. Japon Hükümeti, geçtiğimiz günlerde 158 yıldır Japonya'nın başkenti olarak kullanılan Tokyo'ya alternatif olacak bir yedek başkent seçebilmek için çalışmalara başladı. Parlamento, doğal afet veya diğer acil durumlarda hükümetin faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamak amacıyla alternatif bir merkez görevi görecek ikincil bir başkent oluşturulmasına yönelik bir yasa tasarısını kabul etti. Seçilecek olan yedek başkentin, yüz milyonlarca dolarlık yatırımlar ve vergi indirimleri alacak olması, şehirde doğacak olan yeni turizm fırsatları gibi nedenler Japonya genelindeki yerel yönetimlerde büyük bir heyecan yarattı ve adeta bir yarışa dönüştü.


Tokyo

JAPON HALKI İKİYE BÖLÜNDÜ

Tokyo Vakfı adlı düşünce kuruluşunda kıdemli politika sorumlusu olanMasashiKawai, yedek başkent yarışının ülke genelinde bir festival havasında geçtiğini belirterek şehirlerin bu durumu "altın fırsat" olarak gördüğünü söyledi. Ancak bu durumunKawai'ninsöylediğinin tam aksi şekilde olduğunu düşünenler de var. Hükümetin yedek başkent planı, Japon halkını ikiye bölmüş durumda. Planın destekçileri, uzun süredir depremlere, tayfunlara ve sellere maruz kalan Japonya'nın, Tokyo'daki hükümet binalarının hasar görmesi olasılığına hazırlıklı olması gerektiğini söylüyor.


Osaka, yedek başkentlik yarışında maskot olarak bir kediyi kullanıyor

Muhalifler ise bu fikrin, BaşbakanSanaeTakaichi'ninsiyasi ortaklarını ödüllendirmek için tasarlanmış bir öneri olduğunu savunuyor.Takaichi'ninen yakın siyasi ortaklarından biri olan Japonya İnovasyon Partisi'nin yıllardır "kale" olarak gördüğü Osaka'yı alternatif başkent yapmak istediği biliniyor. Yedek başkentin belirlenmesine yönelik çalışmalar sürüyor. Kabinenin önümüzdeki süreçte bu konuda bir karar alması ve kararın BaşbakanTakaichitarafından açıklanması bekleniyor. Hükümetin, ilerleyen günlerde ikinci başkent için gereken şartların bir listesini hazırlaması ve ilan etmesi bekleniyor.

İkinci başkent fikrinin, geçmişte Japonya'da zaman zaman gündeme geldiği biliniyor. 1603'ten 1868'e kadar süren ve Japonya'nın kendi içine kapanarak günümüzdeki Japon kültürünün şekillendiğiEdoDönemi'nde Japonya'nın iki başkenti olduğu biliniyor. O dönemlerde adıEdoolan Tokyo, ülkenin siyasi başkenti olurken Kyoto ise imparatorun ikametgâhı olan kültürel ve manevi başkent olarak kabul ediliyordu. Son yıllarda doğal afetlerin yarattığı tehdit, bazı uzmanları ve politikacıları bu fikri yeniden gündeme getirmeye yöneltti. Dünyanın en aktif deprem bölgesi olan "Pasifik Ateş Çemberi" üzerinde bulunan Japonya'da uzmanlar, Tokyo ve diğer büyük şehirlerde olası bir mega deprem konusunda uyarılarda bulunuyor ve önlemlerin artırılması çağrısını yapıyordu. 2011 yılında Japonya'nın kuzeydoğusunda meydana gelen 9,1 büyüklüğündeki deprem ve depremin ardından gerçekleşen tsunami, 19 binden fazla insanın ölümüne ve nükleer bir felakete yol açmıştı. Uzmanlara göre bu deprem, merkez üssünden yaklaşık 370 kilometre güneybatıda bulunan Tokyo'nun ne kadar savunmasız olduğunu bir kez daha hatırlatmıştı.

"EN GÜÇLÜ ADAY DEPREME KARŞI SAVUNMASIZ"

Uzmanlar, doğal afetlerin Tokyo üzerinde büyük bir tehdit oluşturduğu konusunda hemfikir olsa da kimileri bu duruma karşı önlem olması hedeflenen alternatif başkent fikrinin bu tehdidi ortadan kaldıracak kesin çözüm olmayacağını düşünüyor. Tokyo'dakiChuoÜniversitesi'nde emekli profesör ve daha önce Tokyo yönetiminde görev almış olan NobuoSasaki, söz konusu yasa tasarısını aday şehirlerin de doğal afetlere yeteri kadar hazır olmadığı gerekçesiyle eleştirdi. Yedek başkent planına muhalif olan isimler de en güçlü aday olan Osaka'nın depremlere karşı savunmasız olduğunu ve alternatif başkent planına uygun olmadığını savunuyor. Tüm bunlara ek olarak, yedek başkentte inşa edilecek kamu binalarının oluşturacağı maliyet konusunda da tartışmalar sürerken Japonya ana muhalefeti olan Japonya Anayasal Demokrat Partisi MilletvekiliMakikoKishi, yedek başkent planının "yarım yamalak" tasarlandığını söyledi ve "siyasi çıkarlara" göre şekillendiğini ifade ederek yedek başkent yasa tasarısını "lekelenmiş" olarak tanımladı.


Osaka

Tartışmalara rağmen, hükümetin açıkladığı planın ardından yerel yönetimler yedek başkent olabilmek için büyük bir rekabete girişti ve idare ettikleri şehirlerin neden yedek başkent olması gerektiğini anlatmak için açıklama yarışına başladı.Nagoyaşehrinde Belediye BaşkanıIchiroHirosawa, geçen ay planlanan bir dans festivalini iptal ederek şehrini tanıtmak için bir basın toplantısı düzenledi. KuzeydekiHokkaidoeyaleti ve eyalet başkentiSapporo'nunyetkilileri, şehirlerini Japonya'nın "ikinci başkenti" konumuna getirmek amacıyla özel ekipler kurdu. Yetkililer bu süreçte, bölgelerinin Güney Japonya açıklarında deprem riski yüksek bir fay hattı olanNankaiÇukuru'naolan uzaklığını vurguluyor.

Zeynep Dilara Akyürek / Milliyet.com.tr – Nepal ağustos ayının son haftasını, tarihin en büyük felaketini yaşayarak geçiriyor. Bir buz kütlesinin çöktüğü, aşırı yağışların kısa sürede toprağa düştüğü, depremlerin hissedildiği ve sonunda barajların çökmesiyle yeryüzünü büyük su kütlelerinin bastığı felakette yüzlerce insan hayatını kaybetti. Kayıpların sayısı ve felaketin maddi boyutu ise henüz hesaplanamıyor. Ancak tüm bu felaketler peş peşe gelirken dikkat çeken şey, bazı binaların tüm o su kütlesi ve taşınan kaya ile molozlara rağmen ayakta kalmayı başarmasıydı. Peki ama bu binalar sadece şanslı mıydı? Yoksa onları ayakta tutacak bir sistemle inşa edilip felakete meydan okuyabilmiş miydi? Kastamonu’daki felaketten Nepal’e uzanan ince ve hayati çizgideki yaşam mücadelesini ve inşaatla ilgili detayları masaya yatırıyoruz. Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kemal Önder Çetin ve AFAD Kütle Hareketleri Bilim Kurulu Üyesi Özyeğin Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Derya Deniz, Nepal’de ayakta kalan yapıların sırrını ve Türkiye’deki kritik eşiği Milliyet.com.tr’ye anlattı.

KORİDORDAN KAÇMAK HAYAT KURTARIR! ‘BUNA KAZIKLI TEMEL BİLE DAYANAMAYABİLİR’

Nepal’de sel suları akmak için kendi yolunu bulmuştu yüksekten inen su, dağların arasında bulunan tüm yapıları da söküp götürmüştü. Ancak bazıları şaşırtıcı şekilde kayaların ve molozun kolonlarını dövmesine rağmen ayakta kalmayı başarmıştı. Bunlar çok mu sağlamdı yoksa sadece yapılması gerektiği gibi olan sıradan yapılar mıydı? Bazen de ne kadar sağlam olursa olsun altındaki toprağın bir anda kaydığı yapılar sel sularına karışıp dev enkazlar haline geliyordu. Peki ama en azından bu tür afetlere daha hazır ya da dayanıklı yapılar inşa etmenin yolu ne? Doç. Dr. Derya Deniz, akış koridorundan kaçmakla başlayan kuralları ve teknikleri şöyle anlattı:

Pek çok etki üst üste gelince yapılar üzerindeki yıkıcı etki artıyordu. Üstelik Nepal’de yaşananlar sadece sel veya büyük toprak kaymalarının eseri değildi. Mühendislik hizmeti almamış yapıların çokluğu da tabloyu kötüleştirmişti. Prof. Dr. Kemal Önder Çetin şöyle anlattı: “Netleşmemiş ilk bulgulara göre büyük bir buzul kütlesinin kopması ile oluşan heyelanın geçici bir sedde arkasında gölleşmesi ve bilahare yıkılan bu tür geçici sedde ve seddelerin tetiklediği katı madde oranı hacimce yüzde 40–60'a kadar çıkabilen bir molozlu sel, kısmen hiperkonsantre akım. Bölgede devam eden Muson yağmurlarının da bu süreci beslediği unutulmamalıdır. Sudan çok daha yoğun ve yıkıcı bu molozlu akımının yoğunluğu suyun yoğunluğunun iki katına çıkabilir, hızı dik vadilerde 8–12 m/s'ye ulaşabilir; dinamik basıncı ise 60–150 kPa mertebesine erişerek depremler sırasında ortaya çıkan yatay yüklere eşdeğer hatta daha üzerinde seviyelere ulaşabilir. Bu yükler betonarme bir çerçevenin dolgu duvarlarını sökebilir, ancak iyi bir mühendislik hizmeti almış perdeli bir sistemi tek başına devirmesi veya temelinden sökmesi beklenmez. Yapıların hasar görmesinin asıl sebebi üç etkinin üst üste binmesidir: birincisi akımın taşıdığı blokların noktasal darbesi taşıyıcı kolonları veya perdeleri kırabilir; ikincisi temel altındaki zeminin oyulması, üçüncüsü hidrostatik basınç ve kaldırma kuvvetidir.”

Zemin mi kötü bina mı? Yapıların yıkılmadan sürüklendiği durumlarda ise sorun sadece binada olmayabilir. Peki binanın bulunduğu zeminden bir bütün olarak ayrılmasını önleyecek sistem nedir ve kesin olarak kurtuluş yolu mudur? Doç. Dr. Derya Deniz şöyle anlattı:

“Ani taşkın veya moloz akışı altında bir yapının büyük ölçüde bütünlüğünü koruyarak bir blok halinde hareket ettiğini görüyorsak, burada özellikle temel-zemin etkileşimi ve yapının global stabilitesi sorgulanmalıdır. Bu durumda erozyon ve oyulma sonucu zemin taşıma gücü kaybı, yanal zemin kaybı gibi sebeplerle üst yapının kayması, devrilmesi oluşabilir. Eğer ana problem temel çevresindeki erozyon veya oyulma ise yapının zemine daha güvenli şekilde bağlanması ve temel çevresinin korunması önem kazanır. Bu amaçla fore kazıklar, kazıklı radye temel veya uygun şekilde tasarlanmış derin temel sistemleri kullanılabilir. Ancak Nepal’de gördüğümüz kadar yüksek enerjili bir taşkın/moloz akışı söz konusu olduğunda, kazıklı temel sistemi bile tek başına yeterli olmayabilir. Çünkü böyle bir olayda, yıkılan köprü ve ayaklarında gördüğümüz gibi, kazıkların kendisi de yanal moloz çarpması, oyulma ve çok yüksek hidrodinamik kuvvetlere maruz kalabilir.”

NEPAL’DE SELE MEYDAN OKUYAN BİNALAR! ‘YIKILMAMASI SAĞLAM OLDUĞUNU GÖSTERMEZ’

Nepal’in her yeri çamur, moloz ve sel sularıyla kaplanmamıştı. Afet geniş bir bölgeye yayılmış da olsa bazı yerler daha az etkilenmişti. Bu da hasarın yer yer daha az olmasını açıklıyordu. Sel sularının akış yolunda olan yapılar suyla taşınan dev kaya ve molozun etkisiyle yerle bir olmuştu. İnsanlar kaybolmuş, yüzlerce insan ve canlı hayatını kaybetmişti. Afetin boyutu öyle büyüktü ki belki de kurtulmak için tek çare kuş olup kanatlanmaktı. Peki ama içinde yaşayanların hayatta kaldığı binaların sırrı neydi?

“Yıkılmamış olmak mutlaka yapının sağlam olduğu anlamına gelmez. Bazı yapılar gerçekten daha iyi tasarlanmış olabilir. Ancak bazıları da sadece daha düşük seviyede bir tehlikeye maruz kalmış veya şanslı olabilir. Burada yapının nehir yatağına veya yüksek hızlı akış koridoruna olan mesafesi çok önemlidir. Genel olarak yapı akıştan ne kadar uzaksa, maruz kaldığı hidrodinamik kuvvet ve moloz çarpma riski de o kadar azalır, erozyon etkisinden de uzaklaşmış olur. Dolayısıyla yalnızca binanın fotoğrafına bakarak ‘bu bina daha sağlam olduğu için ayakta kaldı’ demek doğru olmaz. Zemin koşulları, temel sistemi, bina kotu, nehre uzaklık, akış yönü, akış hızı ve yapının geometrisi birlikte değerlendirilmelidir.” -Doç. Dr. Derya Deniz

Prof. Dr. Kemal Önder Çetin: “Ayakta kalan her yapı doğru yapıldığı için değil, bazen sadece doğru yerde olduğu için ayakta kalmış olabilir. Birincisi ve en belirleyici husus konumdur. Ana akım hattının dışında, akarsu terasının bir üst kademesinde ya da membada bir kaya çıkıntısının gölgesinde kalan yapılar sistematik olarak kurtulmuş olabilir. İkincisi temel sistemidir. Sağlam kayaya gömülü veya derin temelli (kazıklı) yapılar. Üçüncüsü taşıyıcı sistemdir. Üç doğrultuda da perde sürekliliği sağlanmış, zemin veya bodrum katları rijit bir betonarme kutu gibi çalışabilen yapıların bu tür yanal itkiler ve de temelde oluşabilecek farklı oturmalara direnebildiği biliniyor.”

BOZKURT’TAKİ FELAKET ÇOK ŞEY ÖĞRETTİ! ‘TAŞKINLAR DA DEPREM KADAR ZARAR VERİYOR’

11 Ağustos 2021 tarihinde Kastamonu'nun Bozkurt ilçesinde meydana gelen sel felaketinin ağır sonuçları olmuştu. Dere yatağına yapılmış yapıların bir bir çöktüğü, köprülerin sulara kapılıp sürüklendiği büyük bir afetti. Batı Karadeniz tarihinin en ağır doğal ve mühendislik afetlerinden biri olmasıyla da ayrı bir boyutu olan Bozkurt Sel Felaketi, bölgeye 48 saatte düşen aşırı yağışlar (metrekareye 300 kg üzeri) sonucunda Ezine Çayı’nın taşmasıyla yaşanmıştı. İlçe merkezini tamamen sular altında bırakan selde hayat kurtaracak pek çok kural da atlanmıştı. 72 kişiyi hayattan koparan felaket sonrası kimse o insanları geri getirmeyecekti. Maddi kayıplar ise bir miktar düzeltilebilirdi. Ancak ortaya çıkan fiziki ve altyapısal mal kaybı boyutu ilçeyi adeta haritadan silecek seviyeye ulaşmıştı. Bu durum çok önemli bir detayı da ortaya koyuyordu: Sigorta!

“Türkiye’nin afet risk yönetiminde yalnızca depremi değil;taşkın, sel, heyelan ve diğer doğal tehlikeleri birlikte ele alan çoklu afet yaklaşımınaihtiyacı var. Bu noktada DASK’ın ve ilgili kurumların attığı adımlar önemli. ÖzellikleZorunlu Afet Sigortası (ZAS)kapsamında deprem yanında taşkın , heyelan ve diğer doğal tehlikelerin de değerlendirilmesi, sigorta sisteminin daha kapsamlı bir risk yönetimi aracına dönüşmesi açısından çok önemli bir adım.” Doç. Dr. Derya Deniz sözlerine şöyle devam etti:

Prof. Dr. Kemal Önder Çetin: “Türkiye'nin, geliştirmeye açık yanları olmakla birlikte, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (2018) gibi ayrıntılı, yapı ölçeğinde ve yük bazlı bir deprem yönetmeliği vardır. Taşkın için ise maalesef mühendislik tasarımına yönelik eşdeğeri seviyede bir yönetmeliğimiz yoktur. Mevzu bahis olan bu yönetmeliğin uluslararası karşılığı Amerika İnşaat Mühendisleri Odası ASCE 7 yönetmeliğinin taşkın yükleri bölümü ile yine aynı odanın ASCE 24 taşkına dayanıklı tasarım standardıdır. Benzeri bir yönetmeliğin ülkemize de kazandırılmasını öneririm.”

SEL OLMASINA GEREK YOK! SÜREKLİ NEMLİ VE SUYA MARUZ KALAN YAPILAR TEHLİKEDE

Rutubet ve suya maruz kalan donatılar paslandıkça kalınlıklarını ve dayanımını kaybediyor. 6 Şubat depremlerinden sonra yayınlanan raporlarda, 16 mm'lik nervürlü demirlerin korozyon nedeniyle incelerek 8 ila 10 mm seviyesine kadar düştüğü ve çekme kapasitesini tamamen yitirdiği tespit edilmişti. Temel ve bodrum katlarında su yalıtımı yapılmayan veya yıllarca biriken yeraltı ve sızıntı sularının tahliye edilmediği binalarda, özellikle kolon ve perde ayaklarındaki demirlerin adeta eridiği gözlemlenmiştir. Deprem anında binaların ilk olarak bu korozyona uğramış bölümlerden yani bodrum/zemin kat kolonlarından kırılarak göçtüğü belirlenmişti. Malatya Baydoğan Apartmanı ve Özelif Sitesi de bu şekilde adım adım yıkıma gitmişti. Peki Türkiye’de bu risk var mı? Doç. Dr. Derya Deniz:

“Hâlihazırda dere yatağında veya taşkın riski yüksek bölgelerde bulunan yapılar açısından uzun süreli veya sıkı sık suya maruz kalma kesinlikle dikkate alınması gereken bir durum. Bunun için yapının doğrudan dere yatağında veya suda olması da gerekmiyor. Uzun süreli nem etkisi de özellikle donatı korozyonu açısından önemli. Korozyon sonucunda beton çatlayıp dökülebilir, donatı kesitinde kayıp oluşabilir ve beton-donatı aderansı azalabilir. Bunların tamamı taşıyıcı sistemin uzun dönem performansını olumsuz etkileyebilir. Özellikle Türkiye gibi deprem tehlikesi yüksek bir ülkede, bu durum yapının deprem performansı açısından da önemli bir dezavantaj oluşturabilir. Burada dere yatağında bulunmanın bir başka önemli dezavantajı da, sadece taşkın açısından değil, zemin koşulları nedeniyle deprem açısından da ek riskler oluşturabilmesi. Özellikle dere yataklarında bulunan alüvyon zeminler, deprem sırasında zemin davranışı ve yer hareketinin büyütülmesi açısından ayrıca dikkate alınmalı. Daha yumuşak ve gevşek alüvyon zeminler, bazı koşullarda deprem dalgalarının büyütülmesine neden olabilir ve yapının maruz kalacağı deprem talebini artırabilir. Bunun yanında suya doygunluk, zeminin davranışını ve taşıma kapasitesini etkileyebilir.”

‘Uygun zemine doğru yapı’ ilkesi 4 kelimeden ibaret değil. Burada insanların ve canlıların güvenliğine dair çok şey yatıyor. Çünkü gerçekten yapısal olarak doğru ve sağlam bir bina inşa edilmiş olsa da, uygun zemine yapılmazsa yıkım kaçınılmaz olabilir. Bu nedenle yapıyı inşa etmek için zemin özellikleri incelikle değerlendirilmeli ve yapıyı ayakta tutacak detaylar buna göre belirlenmeliydi. Ayrıca dere yataklarındaki yapılar için de risk azımsanamazdı. Prof. Dr. Kemal Önder Çetin bu noktada dere yataklarında bulunan yapılara dikkat çekerek, “Uzun süre suya maruz kalan ve yalıtımı olmayan betonarme sistemlerde donatı korozyonu yaşanabiliyor. Islanma ve kuruma çevrimleri betonun kılcal boşluklarına klorür ve oksijen taşırken korozyon hızlanarak önce paspayını çatlatarak koruyucu beton kabuğu döker, sonra iki kritik şeyi birden azaltır: Donatının kesit alanını azaltır, yani çekme dayanımını ve daha da tehlikelisi, beton-donatı kenetlenmesini yani aderansı. Aderans kaybı bir betonarme elemanın sünek davranıştan gevrek davranışa geçmesi demektir ki ülkemizde yakın dönem depremlerinde hiçbir uyarı vermeden toptan göçen yapıların yeterli süneklik gösteremeyen yapılar olduğunu da üzülerek hatırlatmak isterim. Temel tarafında ise sızma zemin içinde borulanmayı yaratıp temel altında boşluklar oluşturabilir, doygun gevşek kumlarda sıvılaşma potansiyelini artırır, farklı oturmalara yol açar. Dere yataklarındaki mevcut yapılar için söyleyeceğim şudur: Bugüne kadar bir yıkımın olmaması bir güvence olmayıp, sadece o yapının benzer bir tehlike ile henüz test edilmediğini belirtir” diye konuştu. Doç. Dr. Derya Deniz de bu konuya da değinerek sözlerini noktaladı.

Bloomberg’de yer alan habere göre, ABD Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi’nin gündeminde olan konu, Haziran-Temmuz arasında orduda meydana gelen şüpheli ölümlere odaklanıyor. Federal müfettişler, ABD’nin dijital sistemlerini korumak ve siber saldırılar düzenlemekle görevli olan bu gizli komutanlık bünyesinde çalışan en az 5 personelin, bir ay içinde yaşamına son verdiğini belirledi. Pentagon yönetimi, istatistiksel normların çok üzerinde bir sıklıkla gerçekleştiği için bu vakaları resmi olarak “intihar salgını” olarak sınıflandırdı.

Haberde, komutanlığın İran savaşı kapsamındaki ABD askeri operasyonlarına verdiği destek nedeniyle operasyonel iş yükünün çok ciddi bir şekilde arttığına dikkat çekildi. Personel üzerindeki bu ağır baskının, psikolojik yıpranmayı ve kurum içindeki refah endişelerini derinleştirdiği ifade ediliyor.

‘Caydırıcılık azaldı!’

Bu arada “Wall Street Journal” gazetesi, İran savaşında kullanılan silahların miktarı Amerikalı yetkililerde endişe yarattığını yazdı. Gazeteye konuşan kaynaklar, cephanelerin boşalmasının ABD’nin, Çin ve Rusya’nın atabileceği askeri adımları caydırmasını ya da bunlara yanıt vermesini zorlaştıracağını savunuyor.

Yetkililerden bazıları, ABD’nin Avrupa’daki PAC-3 Patriot hava savunma önleyicileri ve ATACMS karadan karaya füzeleri stoklarının “kritik seviyenin de altına” düştüğünü söyledi. Yetkililer, Avrupa’da hassas vuruş füzeleri ve güdümlü roketlerin aralarında olduğu diğer silahların da son derece düşük seviyelere indiğini belirtti.

Pezeşkiyan’dan Türkiye mesajı

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, komşu ülkelerle iyi ilişkiler kurulması gerektiğini ifade ederek, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu ülkeleri işaret etti. Devlet televizyonunda konuşan Pezeşkiyan, konuşmasının bir bölümünde komşularla ilişkinin önemine değindi, “Diplomasiyi güçlendirmeli ve komşu ülkelerle iyi ilişkiler kurmalıyız ancak bu ilişkilerde yavaş ilerliyoruz” ifadelerini kullandı.

Pezeşkiyan, “İran’ın komşularının çoğu İslam ülkeleridir ve onlarla ortak bir dil bulmalı, bölgenin güvenliğini birlikte garanti altına almalıyız. Bu hedefe ulaşmak ise diyalog ve etkileşim gerektirir. Pakistan, Afganistan, Suudi Arabistan, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Umman, Mısır, Azerbaycan ve Türkmenistan ile ortak bir anlayış geliştirmek istiyoruz. Bunun için zemin hazır, sadece bakış açılarımızı düzeltmemiz gerekiyor” diye konuştu.

Rusya’nın, Ukrayna başkenti Kiev ve çevresine önceki gece düzenlediği yoğun hava saldırıları büyük patlamalar ve yangınlara neden oldu. Moskova, vurulan yerler arasında mühimmat depolarının da bulunduğunu açıklarken, en az 37 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi de yaralandı.

Başkent Kiev başta olmak üzere Ukrayna’ya önceki gece ve dün sabah Rusya tarafından düzenlenen hava saldırılarında, ilk belirlemelere göre 37 kişinin hayatını kaybettiği, 40’tan fazla kişinin de yaralandığı belirtiliyor. Buça kentinde bulunan bir depoya düzenlenen İHA saldırısı, büyük çapta patlama ve yangınlara neden olurken, patlamanın şiddetli olmasının, işletme arazisine depolanan mühimmattan kaynaklandığı öne sürüldü. Bazı kaynaklar, söz konusu patlamaların, Patriot sistemlerinde kullanılan mühimmatın vurulması nedeniyle gerçekleştiğini savundu.

Zelenskiy eleştirdi

Ukrayna Başsavcılığı, Mila köyündeki saklama koşullarına ilişkin “ihmal” iddiaları hakkında soruşturma başlattığını duyururken, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy de, sosyal medya paylaşımında “Mühimmat evlerin veya diğer yerleşim alanlarının yakınında depolanamaz” ifadelerini kullandı.

Zelenskiy, “Bunun olmasına izin verenler, kararlarından sorumlu tutulmalıdır. Ukrayna Ulusal Polisi ve Güvenlik Servisi’nden müfettişler ön soruşturma yürütüyor ve resmi ihmal suçlamasıyla ceza davası açıldı. Yürürlükte olan düzenlemeler var; mühimmat evlerin veya diğer yerleşim alanlarının yakınında depolanamaz. Uygun sonuçlar mutlaka çıkarılacaktır” dedi. Zelenskiy, saldırı ve ardından gelen patlamanın çevredeki altyapıya önemli ölçüde zarar verdiğini, konut binalarının ve yaşlılar ile engelliler için bir bakım evinin hasar gördüğünü bildirdi.

Pek çok yer vuruldu

Benzer bir olay da, 6 Temmuz’da Kiev Oblastı’ndaki Vishneve kasabasında yaşanmıştı. Rus saldırısının ardından mühimmat depolarında uzun süreli patlama meydana gelmiş, 9 kişi hayatını kaybetmiş ve 280’den fazla ev hasar görmüştü.

Bu arada Rusya, başkent Kiev’in yanı sıra Ukrayna’nın güneyindeki Herson’a düzenlenen İHA saldırısında da bir kişi hayatını kaybetti. Saldırıda 44 yaşındaki bir kişi ise göğsüne şarapnel parçalarının isabet etmesiyle yaralandı. Kiev’in Sviatoshynskyi ilçesine düzenlenen saldırıda da iki kişi yaralandı.

Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna ordusunun kullandığı lojistik merkezleri, mühimmat ve yakıt depoları ile liman tesislerinin gece saatlerinde vurulduğunu açıkladı. Açıklamaya göre saldırılarda, seyir füzesi parçalarının depolandığı lojistik merkeziyle Batı ülkelerinden gönderilen askeri malzemelerin dağıtımının yapıldığı gümrük terminalinin bulunduğu lojistik merkez hedef alındı. Ayrıca bir mühimmat deposunun da vurulduğu bildirildi.

Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna’nın önemli limanlarından İzmail ve Nikolayev’deki bazı tesislerin de saldırıların hedefi olduğunu açıkladı.

Ankara’dan Kiev’e ‘Karadeniz’ uyarısı

Rusya - Ukranya savaşının seyrüsefer güvenliğine olumsuz etkisi konusunda defalarca taraflara uyarılarda bulunan Türkiye, Karadeniz’de vurulan bir Türk gemisi ve onu çekmek için gönderilen bir diğer geminin hedef alınması sonrası, dün Ukrayna’nın Ankara Büyükelçisi Neriman Celal’i Dışişleri Bakanlığı’na çağırdı. Dışişleri kaynaklarından edinilen bilgiye göre görüşmede, Türkiye’nin söz konusu saldırılara ilişkin tepkisi aktarıldı. Büyükelçiye, Karadeniz’de can, mal, seyrüsefer ve çevre emniyetinin sağlanmasının zorunluluk teşkil ettiğine dair gerekli uyarılarda bulunuldu.

Çifte saldırı

26 Ağustos’ta “Lider Bordo Mavi” adlı Türk işletmeli gemi, Karadeniz’de Tuapse açıklarında vurulmuş, bu gemiyi çekmek üzere 27 Ağustos’ta gönderilen “Lider Kocatepe” gemisi de hedef alınmıştı. Dışişleri Bakanlığı, “Yaşar” ve “Nadezhda” isimli Türk sahipli sivil gemilerin Novorossisk Limanı’ndan ayrıldıktan sonra İHA’larca hedef alınması üzerine 4 Ağustos’ta da açıklama yapmış, Türk vatandaşlarının da bulunduğu bir grup personelin yaralandığı gelişmeye ilişkin, “Can güvenliği birinci önceliğimiz” vurgusu yapılmıştı. Açıklamada, “Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın, uyarılarımıza rağmen sivil gemileri de etkileyen şekilde Karadeniz’de giderek yayılmasından ciddi endişe duyulmaktadır. Önleyici tedbirler alınmadığı takdirde Karadeniz’deki tırmanmanın gıda güvenliği dahil çok boyutlu menfi yansımaları olacaktır” denilmişti. ANKARA Milliyet

ANKARA MİLLİYET - Almanya Federal Meclisi’nde, Almanya İçin Alternatif Parti (AfD) milletvekili olarak görev yapan Maximilian Krah, Kıbrıs Türk halkının seyahatten uluslararası spora hayatın pek çok alanında karşılaştığı ambargo ve izolasyonlara tepki gösterdi. KKTC Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler’in diğer mevkidaşlarınca reddedilen davetini kabul ederek KKTC’de bir dizi temasta bulunan Krah, Kıbrıs Türk Futbol Federasyonu’nu (KTFF) ziyaretinde kendisine hediye edilen ve üzerinde isminin yazılı olduğu KKTC Milli Takım Forması’nı da giyerek desteğini gösterdi. Kıbrıs Türklerine uygulanan spor ambargosu, İspanyol futbol kulübü Barcelona’nın akademisinin KKTC’de eğitim kampı planı ile yeniden gündeme gelmiş, ancak Rum yönetiminin baskısıyla karşı karşıya kalan Barcelona organizasyondan vazgeçmişti.

HAKSIZLIĞA TEPKİ

Kıbrıs Türk halkının izolasyon ve ambargolara bağlı yaşadığı sorunları yerinde görmek için KKTC’yi ziyaret eden Almanya Federal Meclisi Milletvekili Krah, Barcelona kampı krizine de yakından şahitlik etti. Krah, KKTC Meclis Başkanı Öztürkler tarafından kabulünde yaptığı konuşmada, Kıbrıslı Türklerin yaşadığı sıkıntıların kabul edilemez boyutta olduğunu, ikinci bir pasaportları olmadan dünyanın hiçbir yerine seyahat edemediklerini ve uluslararası spor müsabakalarına katılamadıklarını belirtti. Krah, temasları kapsamında KTFF Başkanı Hasan Sertoğlu ile de görüştü. Sertoğlu, ambargo ve izolasyonlara yönelik tepki açıklamaları nedeniyle teşekkür ettiği Krah’a, üzerinde isminin yazılı olduğu KKTC Milli Takım Forması’nı hediye etti. Krah da hediye formasıyla poz verdi.

'BU MESELE ÇÖZÜLMELİ'

KKTC ziyaretinde Almanya’nın çıkarlarını gözeten bir milletvekili olduğunu vurgulayan Krah, bölgedeki düzensizlik ve istikrarsızlığın dünya güvenliği açısından önemli olduğunu söyledi. Bu durumun ekonomik gelişmeyi engellediğini ve bölgesel güvenliği tehlikeye attığını ifade etti. Sorunun çözülmesi yönündeki baskının her geçen gün arttığını dile getiren Krah, “Artık bu meselenin çözüme kavuşması gerektiğine inanıyorum. Çünkü çözüm isteyenlerin sayısı, çözümü engellemek isteyenlerden daha fazladır. Ben de bu ilerlemenin bir parçası olmak istiyorum” dedi.

Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr –Son günlerde Japonya'nın Osaka,Fukuoka,Sapporobaşta olmak üzere ülkenin şehirleri arasında önemli bir "yarış" var. Bu yarışın sebebi ise Tokyo'nun ardından ülkenin ikinci ve yedek başkenti olarak bu durumun sağlayacağı prestiji ve yatırımı çekmek. Japon Hükümeti, geçtiğimiz günlerde 158 yıldır Japonya'nın başkenti olarak kullanılan Tokyo'ya alternatif olacak bir yedek başkent seçebilmek için çalışmalara başladı. Parlamento, doğal afet veya diğer acil durumlarda hükümetin faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamak amacıyla alternatif bir merkez görevi görecek ikincil bir başkent oluşturulmasına yönelik bir yasa tasarısını kabul etti. Seçilecek olan yedek başkentin, yüz milyonlarca dolarlık yatırımlar ve vergi indirimleri alacak olması, şehirde doğacak olan yeni turizm fırsatları gibi nedenler Japonya genelindeki yerel yönetimlerde büyük bir heyecan yarattı ve adeta bir yarışa dönüştü.


Tokyo

JAPON HALKI İKİYE BÖLÜNDÜ

Tokyo Vakfı adlı düşünce kuruluşunda kıdemli politika sorumlusu olanMasashiKawai, yedek başkent yarışının ülke genelinde bir festival havasında geçtiğini belirterek şehirlerin bu durumu "altın fırsat" olarak gördüğünü söyledi. Ancak bu durumunKawai'ninsöylediğinin tam aksi şekilde olduğunu düşünenler de var. Hükümetin yedek başkent planı, Japon halkını ikiye bölmüş durumda. Planın destekçileri, uzun süredir depremlere, tayfunlara ve sellere maruz kalan Japonya'nın, Tokyo'daki hükümet binalarının hasar görmesi olasılığına hazırlıklı olması gerektiğini söylüyor.


Osaka, yedek başkentlik yarışında maskot olarak bir kediyi kullanıyor

Muhalifler ise bu fikrin, BaşbakanSanaeTakaichi'ninsiyasi ortaklarını ödüllendirmek için tasarlanmış bir öneri olduğunu savunuyor.Takaichi'ninen yakın siyasi ortaklarından biri olan Japonya İnovasyon Partisi'nin yıllardır "kale" olarak gördüğü Osaka'yı alternatif başkent yapmak istediği biliniyor. Yedek başkentin belirlenmesine yönelik çalışmalar sürüyor. Kabinenin önümüzdeki süreçte bu konuda bir karar alması ve kararın BaşbakanTakaichitarafından açıklanması bekleniyor. Hükümetin, ilerleyen günlerde ikinci başkent için gereken şartların bir listesini hazırlaması ve ilan etmesi bekleniyor.

İkinci başkent fikrinin, geçmişte Japonya'da zaman zaman gündeme geldiği biliniyor. 1603'ten 1868'e kadar süren ve Japonya'nın kendi içine kapanarak günümüzdeki Japon kültürünün şekillendiğiEdoDönemi'nde Japonya'nın iki başkenti olduğu biliniyor. O dönemlerde adıEdoolan Tokyo, ülkenin siyasi başkenti olurken Kyoto ise imparatorun ikametgâhı olan kültürel ve manevi başkent olarak kabul ediliyordu. Son yıllarda doğal afetlerin yarattığı tehdit, bazı uzmanları ve politikacıları bu fikri yeniden gündeme getirmeye yöneltti. Dünyanın en aktif deprem bölgesi olan "Pasifik Ateş Çemberi" üzerinde bulunan Japonya'da uzmanlar, Tokyo ve diğer büyük şehirlerde olası bir mega deprem konusunda uyarılarda bulunuyor ve önlemlerin artırılması çağrısını yapıyordu. 2011 yılında Japonya'nın kuzeydoğusunda meydana gelen 9,1 büyüklüğündeki deprem ve depremin ardından gerçekleşen tsunami, 19 binden fazla insanın ölümüne ve nükleer bir felakete yol açmıştı. Uzmanlara göre bu deprem, merkez üssünden yaklaşık 370 kilometre güneybatıda bulunan Tokyo'nun ne kadar savunmasız olduğunu bir kez daha hatırlatmıştı.

"EN GÜÇLÜ ADAY DEPREME KARŞI SAVUNMASIZ"

Uzmanlar, doğal afetlerin Tokyo üzerinde büyük bir tehdit oluşturduğu konusunda hemfikir olsa da kimileri bu duruma karşı önlem olması hedeflenen alternatif başkent fikrinin bu tehdidi ortadan kaldıracak kesin çözüm olmayacağını düşünüyor. Tokyo'dakiChuoÜniversitesi'nde emekli profesör ve daha önce Tokyo yönetiminde görev almış olan NobuoSasaki, söz konusu yasa tasarısını aday şehirlerin de doğal afetlere yeteri kadar hazır olmadığı gerekçesiyle eleştirdi. Yedek başkent planına muhalif olan isimler de en güçlü aday olan Osaka'nın depremlere karşı savunmasız olduğunu ve alternatif başkent planına uygun olmadığını savunuyor. Tüm bunlara ek olarak, yedek başkentte inşa edilecek kamu binalarının oluşturacağı maliyet konusunda da tartışmalar sürerken Japonya ana muhalefeti olan Japonya Anayasal Demokrat Partisi MilletvekiliMakikoKishi, yedek başkent planının "yarım yamalak" tasarlandığını söyledi ve "siyasi çıkarlara" göre şekillendiğini ifade ederek yedek başkent yasa tasarısını "lekelenmiş" olarak tanımladı.


Osaka

Tartışmalara rağmen, hükümetin açıkladığı planın ardından yerel yönetimler yedek başkent olabilmek için büyük bir rekabete girişti ve idare ettikleri şehirlerin neden yedek başkent olması gerektiğini anlatmak için açıklama yarışına başladı.Nagoyaşehrinde Belediye BaşkanıIchiroHirosawa, geçen ay planlanan bir dans festivalini iptal ederek şehrini tanıtmak için bir basın toplantısı düzenledi. KuzeydekiHokkaidoeyaleti ve eyalet başkentiSapporo'nunyetkilileri, şehirlerini Japonya'nın "ikinci başkenti" konumuna getirmek amacıyla özel ekipler kurdu. Yetkililer bu süreçte, bölgelerinin Güney Japonya açıklarında deprem riski yüksek bir fay hattı olanNankaiÇukuru'naolan uzaklığını vurguluyor.

Zeynep Dilara Akyürek / Milliyet.com.tr – Nepal ağustos ayının son haftasını, tarihin en büyük felaketini yaşayarak geçiriyor. Bir buz kütlesinin çöktüğü, aşırı yağışların kısa sürede toprağa düştüğü, depremlerin hissedildiği ve sonunda barajların çökmesiyle yeryüzünü büyük su kütlelerinin bastığı felakette yüzlerce insan hayatını kaybetti. Kayıpların sayısı ve felaketin maddi boyutu ise henüz hesaplanamıyor. Ancak tüm bu felaketler peş peşe gelirken dikkat çeken şey, bazı binaların tüm o su kütlesi ve taşınan kaya ile molozlara rağmen ayakta kalmayı başarmasıydı. Peki ama bu binalar sadece şanslı mıydı? Yoksa onları ayakta tutacak bir sistemle inşa edilip felakete meydan okuyabilmiş miydi? Kastamonu’daki felaketten Nepal’e uzanan ince ve hayati çizgideki yaşam mücadelesini ve inşaatla ilgili detayları masaya yatırıyoruz. Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kemal Önder Çetin ve AFAD Kütle Hareketleri Bilim Kurulu Üyesi Özyeğin Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Derya Deniz, Nepal’de ayakta kalan yapıların sırrını ve Türkiye’deki kritik eşiği Milliyet.com.tr’ye anlattı.

KORİDORDAN KAÇMAK HAYAT KURTARIR! ‘BUNA KAZIKLI TEMEL BİLE DAYANAMAYABİLİR’

Nepal’de sel suları akmak için kendi yolunu bulmuştu yüksekten inen su, dağların arasında bulunan tüm yapıları da söküp götürmüştü. Ancak bazıları şaşırtıcı şekilde kayaların ve molozun kolonlarını dövmesine rağmen ayakta kalmayı başarmıştı. Bunlar çok mu sağlamdı yoksa sadece yapılması gerektiği gibi olan sıradan yapılar mıydı? Bazen de ne kadar sağlam olursa olsun altındaki toprağın bir anda kaydığı yapılar sel sularına karışıp dev enkazlar haline geliyordu. Peki ama en azından bu tür afetlere daha hazır ya da dayanıklı yapılar inşa etmenin yolu ne? Doç. Dr. Derya Deniz, akış koridorundan kaçmakla başlayan kuralları ve teknikleri şöyle anlattı:

Pek çok etki üst üste gelince yapılar üzerindeki yıkıcı etki artıyordu. Üstelik Nepal’de yaşananlar sadece sel veya büyük toprak kaymalarının eseri değildi. Mühendislik hizmeti almamış yapıların çokluğu da tabloyu kötüleştirmişti. Prof. Dr. Kemal Önder Çetin şöyle anlattı: “Netleşmemiş ilk bulgulara göre büyük bir buzul kütlesinin kopması ile oluşan heyelanın geçici bir sedde arkasında gölleşmesi ve bilahare yıkılan bu tür geçici sedde ve seddelerin tetiklediği katı madde oranı hacimce yüzde 40–60'a kadar çıkabilen bir molozlu sel, kısmen hiperkonsantre akım. Bölgede devam eden Muson yağmurlarının da bu süreci beslediği unutulmamalıdır. Sudan çok daha yoğun ve yıkıcı bu molozlu akımının yoğunluğu suyun yoğunluğunun iki katına çıkabilir, hızı dik vadilerde 8–12 m/s'ye ulaşabilir; dinamik basıncı ise 60–150 kPa mertebesine erişerek depremler sırasında ortaya çıkan yatay yüklere eşdeğer hatta daha üzerinde seviyelere ulaşabilir. Bu yükler betonarme bir çerçevenin dolgu duvarlarını sökebilir, ancak iyi bir mühendislik hizmeti almış perdeli bir sistemi tek başına devirmesi veya temelinden sökmesi beklenmez. Yapıların hasar görmesinin asıl sebebi üç etkinin üst üste binmesidir: birincisi akımın taşıdığı blokların noktasal darbesi taşıyıcı kolonları veya perdeleri kırabilir; ikincisi temel altındaki zeminin oyulması, üçüncüsü hidrostatik basınç ve kaldırma kuvvetidir.”

Zemin mi kötü bina mı? Yapıların yıkılmadan sürüklendiği durumlarda ise sorun sadece binada olmayabilir. Peki binanın bulunduğu zeminden bir bütün olarak ayrılmasını önleyecek sistem nedir ve kesin olarak kurtuluş yolu mudur? Doç. Dr. Derya Deniz şöyle anlattı:

“Ani taşkın veya moloz akışı altında bir yapının büyük ölçüde bütünlüğünü koruyarak bir blok halinde hareket ettiğini görüyorsak, burada özellikle temel-zemin etkileşimi ve yapının global stabilitesi sorgulanmalıdır. Bu durumda erozyon ve oyulma sonucu zemin taşıma gücü kaybı, yanal zemin kaybı gibi sebeplerle üst yapının kayması, devrilmesi oluşabilir. Eğer ana problem temel çevresindeki erozyon veya oyulma ise yapının zemine daha güvenli şekilde bağlanması ve temel çevresinin korunması önem kazanır. Bu amaçla fore kazıklar, kazıklı radye temel veya uygun şekilde tasarlanmış derin temel sistemleri kullanılabilir. Ancak Nepal’de gördüğümüz kadar yüksek enerjili bir taşkın/moloz akışı söz konusu olduğunda, kazıklı temel sistemi bile tek başına yeterli olmayabilir. Çünkü böyle bir olayda, yıkılan köprü ve ayaklarında gördüğümüz gibi, kazıkların kendisi de yanal moloz çarpması, oyulma ve çok yüksek hidrodinamik kuvvetlere maruz kalabilir.”

NEPAL’DE SELE MEYDAN OKUYAN BİNALAR! ‘YIKILMAMASI SAĞLAM OLDUĞUNU GÖSTERMEZ’

Nepal’in her yeri çamur, moloz ve sel sularıyla kaplanmamıştı. Afet geniş bir bölgeye yayılmış da olsa bazı yerler daha az etkilenmişti. Bu da hasarın yer yer daha az olmasını açıklıyordu. Sel sularının akış yolunda olan yapılar suyla taşınan dev kaya ve molozun etkisiyle yerle bir olmuştu. İnsanlar kaybolmuş, yüzlerce insan ve canlı hayatını kaybetmişti. Afetin boyutu öyle büyüktü ki belki de kurtulmak için tek çare kuş olup kanatlanmaktı. Peki ama içinde yaşayanların hayatta kaldığı binaların sırrı neydi?

“Yıkılmamış olmak mutlaka yapının sağlam olduğu anlamına gelmez. Bazı yapılar gerçekten daha iyi tasarlanmış olabilir. Ancak bazıları da sadece daha düşük seviyede bir tehlikeye maruz kalmış veya şanslı olabilir. Burada yapının nehir yatağına veya yüksek hızlı akış koridoruna olan mesafesi çok önemlidir. Genel olarak yapı akıştan ne kadar uzaksa, maruz kaldığı hidrodinamik kuvvet ve moloz çarpma riski de o kadar azalır, erozyon etkisinden de uzaklaşmış olur. Dolayısıyla yalnızca binanın fotoğrafına bakarak ‘bu bina daha sağlam olduğu için ayakta kaldı’ demek doğru olmaz. Zemin koşulları, temel sistemi, bina kotu, nehre uzaklık, akış yönü, akış hızı ve yapının geometrisi birlikte değerlendirilmelidir.” -Doç. Dr. Derya Deniz

Prof. Dr. Kemal Önder Çetin: “Ayakta kalan her yapı doğru yapıldığı için değil, bazen sadece doğru yerde olduğu için ayakta kalmış olabilir. Birincisi ve en belirleyici husus konumdur. Ana akım hattının dışında, akarsu terasının bir üst kademesinde ya da membada bir kaya çıkıntısının gölgesinde kalan yapılar sistematik olarak kurtulmuş olabilir. İkincisi temel sistemidir. Sağlam kayaya gömülü veya derin temelli (kazıklı) yapılar. Üçüncüsü taşıyıcı sistemdir. Üç doğrultuda da perde sürekliliği sağlanmış, zemin veya bodrum katları rijit bir betonarme kutu gibi çalışabilen yapıların bu tür yanal itkiler ve de temelde oluşabilecek farklı oturmalara direnebildiği biliniyor.”

BOZKURT’TAKİ FELAKET ÇOK ŞEY ÖĞRETTİ! ‘TAŞKINLAR DA DEPREM KADAR ZARAR VERİYOR’

11 Ağustos 2021 tarihinde Kastamonu'nun Bozkurt ilçesinde meydana gelen sel felaketinin ağır sonuçları olmuştu. Dere yatağına yapılmış yapıların bir bir çöktüğü, köprülerin sulara kapılıp sürüklendiği büyük bir afetti. Batı Karadeniz tarihinin en ağır doğal ve mühendislik afetlerinden biri olmasıyla da ayrı bir boyutu olan Bozkurt Sel Felaketi, bölgeye 48 saatte düşen aşırı yağışlar (metrekareye 300 kg üzeri) sonucunda Ezine Çayı’nın taşmasıyla yaşanmıştı. İlçe merkezini tamamen sular altında bırakan selde hayat kurtaracak pek çok kural da atlanmıştı. 72 kişiyi hayattan koparan felaket sonrası kimse o insanları geri getirmeyecekti. Maddi kayıplar ise bir miktar düzeltilebilirdi. Ancak ortaya çıkan fiziki ve altyapısal mal kaybı boyutu ilçeyi adeta haritadan silecek seviyeye ulaşmıştı. Bu durum çok önemli bir detayı da ortaya koyuyordu: Sigorta!

“Türkiye’nin afet risk yönetiminde yalnızca depremi değil;taşkın, sel, heyelan ve diğer doğal tehlikeleri birlikte ele alan çoklu afet yaklaşımınaihtiyacı var. Bu noktada DASK’ın ve ilgili kurumların attığı adımlar önemli. ÖzellikleZorunlu Afet Sigortası (ZAS)kapsamında deprem yanında taşkın , heyelan ve diğer doğal tehlikelerin de değerlendirilmesi, sigorta sisteminin daha kapsamlı bir risk yönetimi aracına dönüşmesi açısından çok önemli bir adım.” Doç. Dr. Derya Deniz sözlerine şöyle devam etti:

Prof. Dr. Kemal Önder Çetin: “Türkiye'nin, geliştirmeye açık yanları olmakla birlikte, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (2018) gibi ayrıntılı, yapı ölçeğinde ve yük bazlı bir deprem yönetmeliği vardır. Taşkın için ise maalesef mühendislik tasarımına yönelik eşdeğeri seviyede bir yönetmeliğimiz yoktur. Mevzu bahis olan bu yönetmeliğin uluslararası karşılığı Amerika İnşaat Mühendisleri Odası ASCE 7 yönetmeliğinin taşkın yükleri bölümü ile yine aynı odanın ASCE 24 taşkına dayanıklı tasarım standardıdır. Benzeri bir yönetmeliğin ülkemize de kazandırılmasını öneririm.”

SEL OLMASINA GEREK YOK! SÜREKLİ NEMLİ VE SUYA MARUZ KALAN YAPILAR TEHLİKEDE

Rutubet ve suya maruz kalan donatılar paslandıkça kalınlıklarını ve dayanımını kaybediyor. 6 Şubat depremlerinden sonra yayınlanan raporlarda, 16 mm'lik nervürlü demirlerin korozyon nedeniyle incelerek 8 ila 10 mm seviyesine kadar düştüğü ve çekme kapasitesini tamamen yitirdiği tespit edilmişti. Temel ve bodrum katlarında su yalıtımı yapılmayan veya yıllarca biriken yeraltı ve sızıntı sularının tahliye edilmediği binalarda, özellikle kolon ve perde ayaklarındaki demirlerin adeta eridiği gözlemlenmiştir. Deprem anında binaların ilk olarak bu korozyona uğramış bölümlerden yani bodrum/zemin kat kolonlarından kırılarak göçtüğü belirlenmişti. Malatya Baydoğan Apartmanı ve Özelif Sitesi de bu şekilde adım adım yıkıma gitmişti. Peki Türkiye’de bu risk var mı? Doç. Dr. Derya Deniz:

“Hâlihazırda dere yatağında veya taşkın riski yüksek bölgelerde bulunan yapılar açısından uzun süreli veya sıkı sık suya maruz kalma kesinlikle dikkate alınması gereken bir durum. Bunun için yapının doğrudan dere yatağında veya suda olması da gerekmiyor. Uzun süreli nem etkisi de özellikle donatı korozyonu açısından önemli. Korozyon sonucunda beton çatlayıp dökülebilir, donatı kesitinde kayıp oluşabilir ve beton-donatı aderansı azalabilir. Bunların tamamı taşıyıcı sistemin uzun dönem performansını olumsuz etkileyebilir. Özellikle Türkiye gibi deprem tehlikesi yüksek bir ülkede, bu durum yapının deprem performansı açısından da önemli bir dezavantaj oluşturabilir. Burada dere yatağında bulunmanın bir başka önemli dezavantajı da, sadece taşkın açısından değil, zemin koşulları nedeniyle deprem açısından da ek riskler oluşturabilmesi. Özellikle dere yataklarında bulunan alüvyon zeminler, deprem sırasında zemin davranışı ve yer hareketinin büyütülmesi açısından ayrıca dikkate alınmalı. Daha yumuşak ve gevşek alüvyon zeminler, bazı koşullarda deprem dalgalarının büyütülmesine neden olabilir ve yapının maruz kalacağı deprem talebini artırabilir. Bunun yanında suya doygunluk, zeminin davranışını ve taşıma kapasitesini etkileyebilir.”

‘Uygun zemine doğru yapı’ ilkesi 4 kelimeden ibaret değil. Burada insanların ve canlıların güvenliğine dair çok şey yatıyor. Çünkü gerçekten yapısal olarak doğru ve sağlam bir bina inşa edilmiş olsa da, uygun zemine yapılmazsa yıkım kaçınılmaz olabilir. Bu nedenle yapıyı inşa etmek için zemin özellikleri incelikle değerlendirilmeli ve yapıyı ayakta tutacak detaylar buna göre belirlenmeliydi. Ayrıca dere yataklarındaki yapılar için de risk azımsanamazdı. Prof. Dr. Kemal Önder Çetin bu noktada dere yataklarında bulunan yapılara dikkat çekerek, “Uzun süre suya maruz kalan ve yalıtımı olmayan betonarme sistemlerde donatı korozyonu yaşanabiliyor. Islanma ve kuruma çevrimleri betonun kılcal boşluklarına klorür ve oksijen taşırken korozyon hızlanarak önce paspayını çatlatarak koruyucu beton kabuğu döker, sonra iki kritik şeyi birden azaltır: Donatının kesit alanını azaltır, yani çekme dayanımını ve daha da tehlikelisi, beton-donatı kenetlenmesini yani aderansı. Aderans kaybı bir betonarme elemanın sünek davranıştan gevrek davranışa geçmesi demektir ki ülkemizde yakın dönem depremlerinde hiçbir uyarı vermeden toptan göçen yapıların yeterli süneklik gösteremeyen yapılar olduğunu da üzülerek hatırlatmak isterim. Temel tarafında ise sızma zemin içinde borulanmayı yaratıp temel altında boşluklar oluşturabilir, doygun gevşek kumlarda sıvılaşma potansiyelini artırır, farklı oturmalara yol açar. Dere yataklarındaki mevcut yapılar için söyleyeceğim şudur: Bugüne kadar bir yıkımın olmaması bir güvence olmayıp, sadece o yapının benzer bir tehlike ile henüz test edilmediğini belirtir” diye konuştu. Doç. Dr. Derya Deniz de bu konuya da değinerek sözlerini noktaladı.

İstanbullular, Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun bir yapıtını dört metrelik mozaiğe dönüştürmek için Müze Gazhane’de buluştu. 30 Ağustos kapsamında düzenlenen kolektif çalışmada ortaya çıkan eser, İstanbul’da kalıcı olarak sergilenecek.

Vitrindeki albümlerde bu hafta...

Ridley Scott, “Köpek ve Yıldızlar”da dünyanın sonunu insanlığın çöküşünden çok hayatta kalma, dayanışma ve umut üzerinden anlatıyor. Peter Heller’ın romanından uyarlanan film, doğa ile insan arasındaki ilişkiyi de odağına alıyor.

"Yoldan Çıkan Oyun" adlı oyun İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Şehir Tiyatroları tarafından sahneye taşındı.

Eylülde İstanbul ve Ankara'da çocuklara yönelik ücretsiz çeşitli etkinlikler düzenlenecek.

Terazi

Çılgın Sayısal Loto sonuçlarına dair araştırmalar hız kazandı. Büyük ikramiye umuduyla kupon dolduran vatandaşlar Çılgın Sayısal Loto sonuçlarını 29 Ağustos 2026 Cumartesi akşamında sorgulamaya başladı. Çılgın Sayısal Loto çekilişi akşam 21.30'da başlıyor. Sonuçlar ise yaklaşık 15 dakika içerisinde belli oluyor. Peki 29 Ağustos Çılgın Sayısal Loto sonuçları nereden ve nasıl sorgulanır? Detaylar haberimizde...

Zafer Bayramının 104’ncü yıl dönümünde Cumhuriyetin kazanıldığı topraklarda NG Kütahya 30 Ağustos Seramik Fabrikası açıldı. 235 bin metrekarelik alana kurulan 8 milyar liralık yatırımın açılışını Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır yaptı. Bakan Kacır, tesisin; tam otomasyon altyapısı, sıfır atık yaklaşımı ve ısı geri kazanım sistemleriyle, yeşil ve dijital dönüşümü üretimin her aşamasına taşıyan örnek bir yatırım olduğunu ifade etti.

Rus enerji şirketi Gazprom'un net karı, 2026'nın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,1 azalarak 863,9 milyar rubleye geriledi. Söz konusu tutarın yaklaşık 10 milyar dolara karşılık geldiği belirtildi.

Yatırım araçlarının haftalık performansında genel olarak yükseliş görüldü. Borsa İstanbul'da işlem gören hisse senetleri haftalık bazda ortalama yüzde 0,87, gram altın yüzde 1, dolar/TL yüzde 0,37 ve avro/TL yüzde 0,09 değer kazandı.

Türkiye ekonomisinde yaz aylarının sona ermesiyle birlikte yoğun veri takvimi başlıyor. Gelecek dönemde piyasaların odağında büyüme, ihracat, enflasyon, faiz, ödemeler dengesi ve bütçe verilerinin yanı sıra Türkiye ekonomisinin 3 yıllık yol haritasını belirleyecek Orta Vadeli Program (OVP) bulunacak.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) 5. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın yeğeni ve Londra Türk toplumunun tanınmış isimlerinden Münir Hasan Tatar, düzenlenen cenaze töreni ile son yolculuğuna uğurlandı

Ukrayna'nın Ankara Büyükelçisi, Karadeniz'de vurulan bir Türk gemisi ile onu çekmek için gönderilen başka bir geminin hedef alınmasıyla ilgili Dışişleri Bakanlığına çağrıldı.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un, Antalya Kundu’daki bir turizm arazisine ilişkin iddiaları nedeniyle CHP İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı’ya açtığı sembolik 5 kuruşluk manevi tazminat davası sonuçlandı. Mahkeme, Salıcı’nın Bakan Ersoy’a 5 kuruş manevi tazminatı yasal faiziyle ödemesine karar verdi.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, Ekrem İmamoğlu’nun yargılandığı yolsuzluk davasına ilişkin TV100 canlı yayınında değerlendirmelerde bulundu. Gürlek, bazı sanıkların etkin pişmanlık hükümlerinden yararlandığını hatırlatarak, mahkeme sürecinde ortaya konulan anlatımların önemine işaret etti. İmamoğlu’nun davanın canlı yayınlanması yönündeki önceki çağrısını da gündeme getiren Gürlek, “Acaba Ekrem Bey’in şu an halen aynı söylemin arkasında durur mu?” sorusunu yöneltti.

"İmamoğlu çıkar amaçlı suç örgütü" davası kapsamında tutuklanmasının ardından Beylikdüzü Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Mehmet Murat Çalık, CHP’de siyasete devam edeceğini açıkladı.

Denizlerde av yasağının kalkmasına kısa bir süre kala balıkçı tezgahlarında hareketlilik başladı. Ağlara en çok takılan balıklardan biri olan palamut, 125 liradan satılıyor.

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), Doğal Afet Sigortaları Kurumunun (DASK) Çalışma Esasları Yönetmeliğinde değişikliğe gitti.

Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) 10 Eylül’de açıklayacağı faiz kararı öncesinde yeni bir artış ihtimali güçlendi. Avro Bölgesi’nde enflasyonun yüzde 2,9 seviyesinde kalması ve enerji fiyatlarındaki riskler öne çıkarken, ECB Yönetim Konseyinin bazı üyeleri mevduat faizinin yüzde 2,25’ten yüzde 2,50’ye yükseltilmesi gerektiğini düşünüyor.

Yenidoğan Çetesi soruşturması kapsamında yönetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) devredilen Esenler Güney Hastanesi için satış süreci başladı. Güney Sağlık Hizmetleri için muhammen bedel 200 milyon TL olarak belirlenirken ihale 30 Eylül 2026’da İstanbul’da yapılacak.

ABD’de 91 yaşındaki demans hastası bir kadına ait yaklaşık 100 bin dolarlık (4 milyon 800 bin TL) basılı hisse senedi, ailesini zorlu süreçle karşı karşıya bıraktı. Geçerli vekaletnameye rağmen bankaların özel imza garantisi vermemesi, miras planını çıkmaza soktu.

Suyu hidrojene çeviriyor, evi ısıtıyor: Türk mühendislerden yeni teknoloji

Yerli elektrikli mobilite markası Karea’nın ilk modeli Fit, artan üretim kapasitesiyle yeni dönem siparişlerine 1 Eylül itibarıyla yeniden başlıyor.

Dünyanın önde gelen otomotiv gruplarından Chery Grubu, 2026 Chengdu Uluslararası Otomobil Fuarı’nda yeni enerji, akıllı mobilite, güvenlik ve global ürün geliştirme alanlarındaki gücünü kapsamlı bir ürün ve teknoloji şovuyla ortaya koydu.

Küresel piyasalarda gelecek hafta yoğun veri gündemi takip edilecek. ABD'de tarım dışı istihdam, Euro Bölgesi'nde enflasyon ve Asya'da PMI verileri yatırımcıların odağında yer alırken, yurt içinde ise büyüme ve enflasyon rakamları açıklanacak.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yatırım fonlarına yönelik yeni düzenlemeleri duyurdu.

Türkiye ile Türk cumhuriyetleri arasındaki ticaret hacmi 2026'nın ilk yarısında 9,4 milyar dolara ulaştı. Azerbaycan, Kazakistan, Türkmenistan, Kırgızistan ve Özbekistan ile son 5 yıldaki karşılıklı ticaret hacmimiz ise 62,6 milyar doları yakaladı. Kazakistan, Türk dünyasında en büyük pazar konumunu korurken; Orta Koridor ve bölgesel ulaştırma projelerinin güçlenmesiyle ticaretin önümüzdeki dönemde daha da büyümesi bekleniyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) finansmanını sağladığı ilaçların raporlama ve reçeteleme kriterlerine ilişkin TBMM'den gönderilen soru önergesini yanıtladı.

Türkiye’nin enerji dönüşümünde kömürün payının azalması beklenirken, yaşanan süreçten etkilenecek çalışan ve bölgeler için “adil geçiş” hazırlıkları devam ediyor. Ulusal Adil Geçiş Stratejisi kapsamında istihdamın korunması, mesleki dönüşüm ve yeni iş olanaklarının oluşturulması hedefleniyor.

Turcorn 100 Programı'yla teknoloji girişimleri sayısını artırmayı hedefleyen Türkiye'deki Turcorn (unicorn) sayısı, aldığı yaklaşık 75 milyon dolar yatırımla 1,2 milyar dolar değerlemeye ulaşan HubX ile birlikte 8'e çıktı.

Türkiye'yi gelecek haftadan itibaren yoğun bir ekonomi gündemi beklerken gözler bu dönemde açıklanacak büyüme, ihracat, enflasyon verileri ile Orta Vadeli Program'a (OVP) çevrildi.

Dolandırıcılık önleme girişimi Yardstik, 30 milyon dolar yatırım aldı. Şirketin 30 milyon dolarlık B serisi yatırım turuna Harbert Growth Partners liderlik etti. ABD merkezli Yardstik'in yatırım turun...

Yapay zeka gündeminde bu hafta yeni ürün ve modellerin yanı sıra siber güvenlik, AGI tartışmaları ve milyarlarca dolarlık yatırım anlaşmaları öne çıktı. Perplexity, Google, Alibaba ve Z.ai yeni ürün v...

Stripe ve Advent'in PayPal için 53,4 milyar dolarlık satın alma teklifi sunduğu iddiasını geçen ay sizlere aktarmıştık. Bloomberg'ün konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre Stripe ve Advent...

Google'ın, arama motoru içerisinde çalışan Yapay Zeka Modu'nu (AI Mode) kapsamlı bir seyahat planlama asistanına dönüştürdüğünü sizlere geçtiğimiz yıl aktarmıştık. Devreye alınan yeni güncellemeyle bi...

ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic ile Pentagon arasındaki anlaşmazlıkta mahkeme, Anthropic lehine karar verdi. Kaliforniya Kuzey Bölgesi Federal Mahkemesi Yargıcı Rita Lin, Pentagon'un Anthrop...