Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin AB'nin ihtiyaç duyduğu rekabet gücünü ve ekonomik dinamizmi bir arada sunacak yegane ülke olduğunu belirterek, "Avrupa'nın önündeki sınamalara verilecek doğru cevap, Türkiye'nin üretim gücünden daha fazla istifade etmektir." dedi.

Uluslararası İşbirliği Platformu (UİP) tarafından 17'ncisi düzenlenen ve bu yıl "Dönüşen Dünyada Denge Arayışı" ana temasıyla İstanbul'da bir otelde gerçekleştirilen Boğaziçi Zirvesi başladı.

Kacır, zirvenin açılışında yaptığı konuşmada, küresel düzenin yeni bir yön arayışına girdiği, dünya ekonomisinin her biri çok boyutlu etkiler doğuran farklı gelişmelerle sınandığı bir dönemde olduklarını söyledi.

Artan jeopolitik gerilimlerin enerji ve ham madde krizleri oluşturduğunu, ülkelerin tedarik güvenliği ve ekonomik dayanıklılığı esas alan uygulamaları devreye aldığını anlatan Kacır, yapay zekadan yarı iletkenlere, biyoteknolojiden enerji sistemlerine farklı alanlarda geliştirilen kapasite ve kabiliyetlerin sunduğu imkanlarla teknolojinin gün geçtikçe jeopolitik bir güç unsuruna dönüştüğünü aktardı.

Kacır, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde son 24 yılda, Türkiye'yi üretim gücü ve teknolojik yetkinlikleriyle küresel ekonomide yaşanan dönüşümlere seyirci kalmayan, uluslararası rekabette söz sahibi bir ülke haline getirmek için kararlılıkla çalıştıklarını kaydederek, Türkiye'yi Avrupa'nın ve dünyanın önde gelen üretim merkezleri arasına taşıdıklarını vurguladı.

AR-GE harcamaları ve personel sayısındaki artışın yanı sıra savunma sanayisindeki gelişmelere değinen Kacır, Türkiye'nin İHA üretiminde dünya liderliğine yükselmesini, savaş gemisi üretimindeki kapasitesini ve savunma ve havacılık ürünleri ihracatındaki artışı anlattı.

Kacır ayrıca Togg, uydu ve uzay alanlarında yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi verdi.

Kritik ve stratejik alanlardaki yatırımlara 750 milyar lira kaynak

Bakan Kacır, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında batarya, elektrikli araç, güneş hücresi, rüzgar türbini, çip, savunma teknolojileri, veri merkezi, yapay zeka ve endüstriyel robotik gibi alanlarda yatırımları desteklediklerini belirtti.

Programla 2030'a kadar 30 milyar dolarlık devlet desteğiyle yüksek teknoloji yatırımlarını hayata geçirmeyi hedeflediklerini aktaran Kacır, Merkez Bankasının 750 milyar lira kaynak ayırdığı Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı aracılığıyla da kritik ve stratejik alanlardaki yatırımlara finansman sağlandığını ifade etti.

Kacır, yeni teşvik sistemi ve Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında ise 1126 orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün, 34 ham madde ve 414 teknoloji alanına yönelik yatırımlara destek sunduklarını anlattı.

Programda bugüne dek cari dengeye yaklaşık 11,3 milyar dolar katkı sunacak 213 yatırım projesini desteklediklerini dile getiren Kacır, "Türkiye bu adımlarla, yatırımlar ve yetenekler için çok daha güçlü bir merkez haline geliyor. Teknolojideki paradigma değişimlerinin sunduğu fırsatlarla ülkemiz, dünya sahnesinde hak ettiği konuma hızla yaklaşacak." şeklinde konuştu.

"En az 5 milyon kişiye yapay zeka okuryazarlığı eğitimi vermeyi hedefliyoruz"

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında ilk 2 yılda en az 5 milyon kişiye yapay zeka okuryazarlığı eğitimi vermeyi, 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştirmeyi hedeflediklerini vurguladı.

Kamuya ait en az 2 bin veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi'nde erişime açılacağını kaydeden Kacır, veri merkezlerinin toplam kurulu gücünü 2030'a kadar en az 1 gigavata çıkarmayı ve veri merkezi ile bulut bilişim altyapılarına en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımı çekmeyi amaçladıklarını söyledi.

Kacır, bu kapsamda son bir yılda yaklaşık 300 megavatlık yatırımı harekete geçirdiklerini kaydetti.

Sanayi Alanları Master Planı kapsamında Samsun-Mersin, Mersin-Şırnak, Sivas-Iğdır ve Trabzon-Şırnak hatlarında 4 yeni sanayi koridoru oluşturduklarını aktaran Kacır, planın ilk aşamasında Samsun-Mersin hattındaki 15 ilde toplam 60 bin hektar büyüklüğünde 19 yeni yatırım alanı belirlediklerini bildirdi.

Kacır, mega endüstriyel bölgeler olarak tasarlanan yatırım alanlarının sosyal imkanlara sahip olacağını, döngüsel ekonomi ve yeşil üretim esas alınarak geliştirileceğini ifade etti.

Bu alanların lojistik bağlantılarla üreticilerin uluslararası pazarlara erişimini kolaylaştıracağını belirten Kacır, Kalkınma Yolu ve Zengezur Koridoru ile Kuzey Marmara Demiryolu Geçişinin Türkiye'nin küresel ticaret ve tedarik ağlarındaki konumunu güçlendireceğini kaydetti.

Bakan Kacır, sanayinin sürdürülebilirlik ve verimlilik odaklı dönüşümü amacıyla hayata geçirilen Yeşil Dönüşüm Programı kapsamında, Dünya Bankası işbirliğiyle yürütülen projeler aracılığıyla sanayicilere, KOBİ'lere ve yeşil teknoloji girişimlerine 1 milyar doların üzerinde finansman sağladıklarını bildirdi.

"Türkiye, AB'nin ihtiyaç duyduğu rekabet gücünü ve ekonomik dinamizmi bir arada sunacak yegane ülke"

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, küresel ekonomide artan belirsizlikler karşısında ülkeler arasındaki işbirliğinin önemine işaret ederek, kalkınmanın ayrışma yerine karşılıklı güven ve hakkaniyete dayalı ortaklıklarla mümkün olabileceğini söyledi.

Türkiye'nin kendisine yönelik dostluk ve işbirliği girişimlerini desteklediğini ve insanlığın ortak sorunlarına kalıcı çözümler üretmeyi amaçlayan her yapıcı girişimin yanında durduğunu vurgulayan Kacır, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Temennimiz, ortaklarımızın da aynı iradeyle hareket etmesi, karşı karşıya olduğumuz sınamaları ayrışmanın değil, daha güçlü bir dayanışmanın vesilesi olarak ele almasıdır. Birlikte geleceği inşa etmeye dayalı işbirliği yaklaşımımızın Avrupa Birliğinde karşılık bulmasını bekliyoruz. Son dönemde küresel rekabette yaşadığı güçlükler ve jeostratejik sorunlar karşısında Avrupa Birliği'nin ihtiyacı ölçek ekonomisi oluşturmak, inovasyonu hızlandırmak, verimliliği yükseltmektir."

Kacır, Türkiye'nin AB için önemine işaret ederek, "30 yıllık Gümrük Birliği üyeliğiyle Avrupa sanayisinin üretim ve değer zincirlerine derinlemesine entegre olmuş Türkiye, köklü sanayi birikimi, nitelikli insan kaynağıyla AB'nin ihtiyaç duyduğu rekabet gücünü ve ekonomik dinamizmi bir arada sunacak yegane paydaştır." ifadesini kullandı.

"Türkiye'nin potansiyeli, bugün bulunduğu noktanın çok daha ötesindedir"

Bakan Kacır, Avrupa'nın küresel rekabet gücünü koruması ve karşı karşıya olduğu ekonomik zorlukları aşmasında Türkiye'nin üretim kapasitesinden daha fazla yararlanılmasının önem taşıdığını belirterek, şu açıklamalarda bulundu:

"Avrupa'nın önündeki sınamalara verilecek doğru cevap, Türkiye'nin üretim gücünden daha fazla istifade etmektir. Türkiye'nin potansiyeli, bugün bulunduğu noktanın çok daha ötesindedir. Avrupa Birliğinin hazırladığı 'Made in EU' düzenlemesinde, Türkiye menşeli ürünlerin Avrupa Birliği menşeli ürünlerle eşdeğer muamele görmesi ortak menfaatlerimizin gereğidir. Biz bu gerçeği her fırsatta Avrupalı muhataplarımızla paylaşıyor, Avrupa'nın rekabet gücünü artıracak yolun Türkiye ile köklü sanayi, teknoloji ve ticaret ortaklığını daha da derinleştirmekten geçtiğini vurguluyoruz. Her durumda, biz her zaman bu ülkeye inanan ve güvenen yatırımcılarımızın yanında ve arkasında olacağız. Yeşil ve dijital dönüşümü hızlandıracağız, katma değerli üretimi büyüteceğiz. İhracat pazarlarımızı mutlaka çeşitlendireceğiz."

Kacır, Türkiye'nin kapılarının karşılıklı güven ve ortak kazanım temelinde birlikte üretmek, birlikte başarmak ve geleceği birlikte inşa etmek isteyen herkese sonuna kadar açık olduğunu sözlerine ekledi.

Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesinde yürütülen yeni bir projeyle, lüle taşı adıyla da bilinen sepiyolitin ileri teknoloji alanlarında değerlendirilmesi amaçlanıyor.

ABD'de 3 Kasım'da yapılan Kongre ara seçimlerinde Demokratların hem Senato hem de Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu ele geçirmesi, teknoloji, enerji ve savunma sanayisi başta olmak üzere birçok sektördeki şirketlerin hisselerinde oynaklığa neden oldu.

Resmi olmayan sonuçlara göre oy sayımları, Demokratların Kongre'nin her iki kanadında da Cumhuriyetçilerden daha fazla sandalye kazandığını ortaya koydu.

Seçimi kazanan Kongre üyelerinin 3 Ocak 2027'de göreve başlamasıyla Cumhuriyetçilerin Kongre'deki sayısal üstünlüğünü kaybedecek olması, yapay zekadan kripto varlıklara, enerjiden gümrük vergilerine birçok ekonomik alanda politika değişikliğine gidilebileceği şeklinde değerlendi.

Kongre'de Demokratların kontrolü ele geçirmesiyle yapılacak olası politika değişikliklerine yönelik beklentiler, 4 Kasım'da bazı şirketlerin hisselerini yukarı taşırken, bazı sektörlerdeki şirketlerin hisselerinde ise satış baskısına neden oldu.

Demokratların net bir zafer kazanması ve ABD Başkanı Donald Trump'ın sonuçları kabul etmesiyle seçim belirsizliği büyük ölçüde ortadan kalkarken, ABD borsaları çarşamba günü ralli yaptı.

Analistler, Kongre'nin Demokratlara geçmesinin radikal yasa değişikliklerini engelleyerek öngörülebilirlik sağlayacağını, bunun da piyasaları destekleyebileceğini vurguladı.

Teknoloji devlerinin piyasa değeri arttı

Piyasalardaki yükselişe, yapay zeka altyapı yatırımları nedeniyle serbest nakit akışları baskılanan ABD'li teknoloji devleri öncülük etti.

Veri merkezi inşasını ve yapay zeka gelişimini yavaşlatmaya yönelik vaatlerde bulunan Demokratların zaferi, teknoloji devlerinin hisselerine olumlu yansıdı.

Analistler, eyalet düzeyinde artması beklenen veri merkezi regülasyonlarının, şirketlerin milyarlarca dolarlık altyapı harcamalarını frenleyebileceğini ve firmaları yeniden pozitif nakit akışına geçirebileceğini belirtti.

Seçim sonuçlarının ardından Apple'ın hisseleri çarşamba günü tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü ve günü yüzde 5,3 artışla tamamladı.

Microsoft'un hisseleri yüzde 7'ye yakın, Amazon'un hisseleri yüzde 6'dan fazla, Alphabet'in hisseleri yüzde 3'ün üzerinde ve Meta'nın hisseleri yüzde 1,5 değer kazandı.

Gün içinde söz konusu 5 şirketin piyasa değerindeki toplam artış 1 trilyon dolara yaklaştı.

Çip şirketlerinin hisseleri düştü

Veri merkezlerine yönelik düzenlemelerin sıkılaştırılacağına dair öngörüler, gelirleri devasa yapay zeka altyapı inşasına bağlı olan çip şirketlerinin hisselerinde düşüşe neden oldu.

ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın hisseleri günü yüzde 3,2 kayıpla tamamladı. Hisselerindeki bu kayıp, Nvidia'nın dünyanın en değerli şirketleri sıralamasında bir basamak gerileyerek ikinci sıraya düşmesine yol açtı.

Diğer çip şirketlerinden Micron Technology'nin hisseleri yüzde 7, Intel'in hisseleri yüzde 3,8 ve Broadcom'un hisseleri yüzde 2 geriledi.

Veri merkezi işletmecilerinin hisselerindeki kayıplar da dikkati çekerken, Hut 8'in hisseleri yüzde 23'ün, IREN'in hisseleri yüzde 11'in üzerinde azaldı. Applied Digital'in hisseleri yüzde 7'ye yakın, Core Scientific'in hisseleri yüzde 10'dan fazla düştü.

Demokratların veri merkezlerine yönelik halk tepkisinin arttığı Texas ve Georgia gibi eyaletlerde güç kazanması bu düşüşlerde etkili oldu.

Ayrıca, seçimlerde Cumhuriyetçi adayları destekleyen ve özellikle şirketlerinin merkezlerinin bulunduğu Texas'taki yerel yarışlara yarım milyar dolara yakın fon sağlayan Elon Musk'ın şirketleri, sonuçlardan olumsuz etkilendi. SpaceX'in hisseleri yüzde 4'e yakın, Tesla'nın hisseleri yüzde 3,3 geriledi.

Enerji hisseleri karışık seyir izledi

Demokratların Kongre'de çoğunluğu elde etmesinin ardından İran savaşının sona ermesine yönelik siyasi baskının artabileceği beklentisi, Orta Doğu'da barış umutlarını güçlendirdi.

Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin arkasındaki temel nedenler arasında yer alan İran ile gerilimin yumuşama olasılığı, petrol fiyatlarını aşağı çekti. Brent petrolün ocak vadeli varil fiyatı, çarşamba günü yaklaşık yüzde 9 geriledi.

Enerji fiyatlarındaki bu düşüşün ABD'li petrol devlerinin karlılık görünümlerini olumsuz etkilemesiyle Exxon Mobil'in hisseleri yüzde 4,6, Chevron'un hisseleri yüzde 3,7 değer kaybetti.

Demokratların temiz enerjiye daha fazla destek vereceği ve petrol şirketlerine yönelik daha sıkı düzenlemeleri savunacağı beklentileri de temiz enerji şirketlerinin hisselerinde yükselişi beraberinde getirdi.

Güneş enerjisi şirketlerinden First Solar, Sunrun, Enphase Energy ve Canadian Solar'ın hisseleri yüzde 1 ila 7, rüzgar enerjisi şirketlerinden Orsted ve Vestas'ın hisseleri yüzde 4 ila 6, hidrojen enerjisi şirketi Plug Power'ın hisseleri yüzde 3,5 ve batarya şirketi Fluence Energy'nin hisseleri yüzde 10'un üzerinde yükseldi.

Savunma hisseleri baskı altında kaldı

Kongre'de Cumhuriyetçilerden daha fazla sandalyeye sahip olacak Demokratların, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin 1,5 trilyon dolarlık savunma bütçesi talebini onaylamayabileceği öngörüldü.

Bu durumun İran ile gerilimlerin azalacağına ilişkin beklentilerle birleşmesi, savunma hisselerine satış getirdi.

Lockheed Martin'in hisseleri yaklaşık yüzde 7, Northrop Grumman'ın hisseleri yüzde 4,5 ve RTX'in hisseleri yüzde 2,6 değer kaybetti.

Bakan Bayraktar, Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi'nde düzenlenen "Milli Enerji 2040" tanıtım toplantısında yaptığı sunumda, Türkiye'nin yeni dönemde gerçekleştireceği enerji yatırımlarına ilişkin hedefleri anlattı.

Yapay zekanın enerji ve ekonomi alanlarında köklü değişiklikler getireceğini belirten Bayraktar, Türkiye'nin bu dönemde rekabet gücünü koruyabilmesi için kritik madenlerde ilerleme kaydetmesi ve elektrik altyapısını güçlendirmesi gerektiğini söyledi.

Bayraktar, 2017'de Milli Enerji ve Maden Politikası'nın açıklandığını anımsatarak, madencilik alanında da benzer bir yol haritasını 2027'de açıklamayı hedeflediklerini bildirdi.

Enerjide dışa bağımlılığın 2030'da yüzde 50'nin altına indirilmesinin hedeflendiğini belirten Bayraktar, bu amaçla enerji verimliliği, nükleer enerji, yenilenebilir enerji, petrol ve doğal gaz ile maden olmak üzere 5 alana odaklanıldığını aktardı.

Elektrikleşme artırılacak

Elektrikleşme sürecinde talep ve arz tarafının birlikte düzenleneceğini anlatan Bayraktar, Türkiye'nin 2040'taki enerji talebinin 230 milyon ton petrol eş değeri olarak hesaplandığını söyledi.

Bayraktar, Türkiye ekonomisinin tüm alanlarında elektrikleşmenin artacağını, bunun için güçlü bir elektrik altyapısına ihtiyaç duyulduğunu belirterek, "Elektrik talebini 551 teravatsaat değil, 680 teravatsaate çıkararak elektrikleşmeyi ve elektrik talebini bu anlamda artırmayı hedefliyoruz. Talebin büyük kısmı elektrikli araçlardan gelecek. Petrol ve dizele olan bağımlılığımızı azaltacağız. Elektrikli araçların enerji tüketimi 3,5 teravatsaate ulaştı ancak 90 teravatsaate gidecek önemli bir büyüme alanı olarak görülüyor." değerlendirmesinde bulundu.

Diğer büyüme alanlarından birinin veri merkezleri olduğunu aktaran Bayraktar, Türkiye'nin 2040 öngörüsünde bu merkezler için ilave 55 teravatsaat elektrik talebinin yer aldığını bildirdi.

Bayraktar, konuya ilişkin şunları kaydetti:

"2040 öngörümüz Türkiye'nin 55 teravatsaatlik bir ilave elektriğe veri merkezlerinde ihtiyaç duyacağını gösteriyor. Elektrolizör, yani yeşil hidrojen üretimini, sanayimizin aslında o enerji dönüşümü için ihtiyaç duyacağı elektrik talebini 20 teravatsaate olarak öngörüyoruz. Yaklaşık 1,7 milyon doğal gaz abonesine eş değer bir ısı pompasını özellikle kırsal alanlarda sistemimize almamız lazım. Tüm sektörlerde hedeflere ulaşılması durumunda 2040'ta Türkiye, yüzde 36'lık bir elektrikleşmeye ulaşacak. En büyük ilerleme ulaştırmada gözüküyor. Şu an yüzde 1'in altında elektrikleşme ulaştırmada, onu yüzde 24'e çıkarıyoruz. Sanayide yüzde 28 olan rakamı yüzde 33'e çıkarıyoruz. Konutlarımızda yüzde 22 olan elektrikleşme oranını yüzde 30'a çıkarıyoruz. Dolayısıyla ama toplamda Türkiye ekonomisi yüzde 36 elektrikleşecek."

Bakan Bayraktar, COP31'de Türkiye'nin dünya kamuoyuna sunacağı hedefin 2035'te yüzde 35'lik elektrikleşme olduğunu söyledi.

Enerji verimliliği alanında daha az enerjiyle daha fazla üretim yapan bir Türkiye hedeflediklerini vurgulayan Bayraktar, "Enerji yoğunluğunu düşürmüş bir Türkiye hedefimiz var. Enerji verimliliği ve elektrikleşme konularına yatırım her zamankinden daha fazla olacak. 10 yıl önce yıllık 1 milyar dolardı. Şimdi 3,5 milyar doları bulurdu. Önümüzdeki süreçte yıllık 15 milyar dolar hem elektrikleşme veya hem de enerji verimliliği için yatırıma ihtiyacımız var. Enerji yoğunluğunu 2025-2040 döneminde yüzde 40 azaltmayı düşünüyoruz. Böylelikle Türkiye'nin kümülatifte tasarrufu, kazancı yaklaşık 240 milyar dolar oluyor."

Türkiye'nin kurulu gücü 2040'ta 281 bin megavat olacak

Bakan Bayraktar, Türkiye'nin 2025 itibarıyla 123 bin megavat kurulu güce sahip olduğunu, yeni yatırımlarla bu kapasitenin artacağını bildirdi.

Türkiye'nin toplam kurulu gücünün 2040'a gelindiğinde 281 bin megavata ulaşmasının öngörüldüğünü dile getiren Bayraktar, "Yaklaşık 160 megavatlık bir artışla, yani bugüne kadar yaptığımızın 1-1,5 buçuk katını önümüzdeki 13-14 yılda yapmamız gerekiyor, 281 bin megavata çıkacak. Yenilenebilir oranı ise yüzde 63'ten yüzde 77'ye gelecek. İhtiyacımız olan yatırım tutarı yaklaşık 190 milyar dolar. Bu 190 milyarın yaklaşık yüzde 95'i sıfır emisyonlu veya düşük emisyonlu, yani başta yenilenebilir olmak üzere enerji kaynaklarına yapacağımız yatırım anlamına geliyor. COP29'a giderken, Cumhurbaşkanımız Türkiye'nin o günkü kurulu gücünün 4 katını hedef koymuştu. Yani 30 bin megavatlık rüzgar ve güneşte 120 bin megavata gideceğiz diyordu. Şimdi bugün yaklaşık 44-45 bin megavatlara geldik. 4 hedefimizi koruyoruz. 2040'ta Türkiye, inşallah 175 bin megavatlık rüzgar ve güneş kurulu gücüne ulaşacak. Offshore rüzgar buna dahil. Yatırım tutarımız yaklaşık 100 milyar dolar."

Bayraktar, Türkiye'nin 175 bin megavatlık yenilenebilir enerji hedefine ulaşmak amacıyla deniz üstü rüzgar enerjisi, uluslararası yatırım işbirlikleri, mevcut santrallerde kapasite artışı ve hibrit sistemlere ağırlık vereceklerini belirtti.

Bu kapsamda 2040'a kadar 6 bin megavat deniz üstü rüzgar kurulu gücüne ulaşmayı hedeflediklerini aktaran Bayraktar, ilk YEKA deniz üstü rüzgar yarışmasının gelecek yıl nisanda yapılmasının planlandığını, şartnamenin ise kasımda açıklanacağını bildirdi.

Bayraktar, mevcut rüzgar santrallerinin yenilenmesinin ve 1 megavatın altındaki küçük ölçekli güneş enerjisi santrallerinin yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini kaydetti.

Rüzgarda 50 bin megavatlık yeni bir hedef bulunduğunu belirten Bayraktar, bu kapasite için yaklaşık 35 bin ton kalıcı mıknatısa ihtiyaç duyulduğunu, mıknatısların Türkiye'de üretilmesi için çalışmaların başlatıldığını ifade etti.

Bayraktar, hedeflere varabilmek için iletim ve dağıtım şebekelerinin güçlü olması gerektiğini vurgulayarak, iletime 36 milyar dolarlık yatırımla yüksek gerilim hatlarının 77 bin kilometreden 112 bin kilometreye ve trafo kapasitesinin 200 bin megavattan 316 bin megavata çıkarılacağını söyledi.

2036'da dağıtım lisanslarının birçoğunun dolacağını ve Türkiye’de 52 milyon elektrik abonesinin bulunduğunu belirten Bayraktar, "Türkiye'nin dağıtım şebekesi hem abone sayısı olarak hem de uzunluk olarak Avrupa'nın 2. büyük şebekesi. Dağıtım şebekemiz 1 milyon kilometreden 1,6 milyon kilometreye çıktı. Şimdi elektrik çağından, dijitalleşmeden, her şeyin akıllı hale geldiğinden ve entegre hale geldiğinden bahsediyoruz. Burada sunacağımız hizmetin geri düşmesi, bu anlamda kabul edilebilir bir husus değil. Onun için elektrik sektörümüzün en çok yatırım yapacağı alanlardan biri de bu diyebiliriz. Yaklaşık 80 milyar dolarlık bir alan olduğunu ifade etmem lazım." diye konuştu.

Enterkonneksiyon kapasitesi 15 gigavata çıkacak

Bayraktar, Türkiye'nin kayıp-kaçak elektrik oranının yüzde 8,8'e gerilediğinin ve bu iyileşmeyle ülke ekonomisine 3 milyar dolarlık katkı sağlandığının altını çizerek, şirketlerin vatandaşların elektrik hizmetiyle ilgili sorunlarının üstesinden gelmeleri gerektiğini söyledi.

Güçlü altyapının yanında esnek sisteme de gerek duyulduğunu, bu nedenle 140 gigavatsaatlik depolamaya ihtiyaç olduğunu belirten Bayraktar, "Şu anda 5,4 gigavat olan enterkonneksiyon kapasitemizi 15 gigavata çıkarmayı hedefliyoruz." dedi.

Bayraktar, Türkiye'de 6 gigavatlık pompaj depolamalı hidroelektrik santral ihtiyacının bulunduğuna işaret ederek, özel sektörün elindeki santrallerin buna dönüşüm imkanının olduğunu, bunun için kanun düzenleme hazırlığı yaptıklarını anlattı.

Türkiye'de 2040'ta her 1000 kişiden 147'sinin elektrikli araca sahip olacağını öngördüklerinin altını çizen Bayraktar, şunları kaydetti:

"2040'ta toplam 41 milyonluk bir araç stokunun olacağını öngörüyoruz. Bunun neredeyse yarısı elektrikli olacak. Bu, bizim enerji bağımsızlığımıza giderken en önemli stratejik adımımız. Aynı zamanda bu elektrikli araçları bir depolama unsuru olarak da düşünebilirsiniz yani sistem esnekliğinin bir parçası olacak. 20 milyon araca elektrik sağlamak için en az 1,5 milyon şarj istasyonuna ihtiyacınız var. Bunun belki 1 milyonu evlerimizde, iş yerlerimizde kuracağımız ama 500 bine yakını da ticari anlamda kurulacak tesislerde olacak. Güney Kore'deki görüşmelerimizden bir tanesi, bir firma bunu kablosuz olarak yapacağını iddia ediyor ve öyle bir teknolojiyle çalışıyor. Dolayısıyla bu alanda bütün dünya çok ciddi yatırım yapıyor. Burada yaklaşık 28 milyar dolarlık önemli bir yatırım var."

Ceyhan, petrol merkezine dönüşecek

Bayraktar, Türkiye'nin Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin 4 bin 800 megavatlık gücünün yanına 2040'ta en az 5 bin megavatlık daha nükleer enerji eklenerek toplam 10 bin megavata ulaşılmasının hedeflendiğini anlatarak, "2050 hedefimiz 20 bin megavat. Bunun en azından 5 bin megavatı küçük modüler reaktör olsun diyoruz. 2040'a gelindiğinde Türkiye, toplam elektrik ihtiyacının yüzde 11'ini nükleerden karşılamış olacak. 'Nükleerden üretmeyelim, doğal gazdan elektrik üretelim.' dediğinizde bu 10 bin megavatın karşılığı 15 milyar metreküplük bir doğal gaz ithalatı." dedi.

Petrol ve doğal gazın ülke ve dünya ekonomisinde görülmeye devam edileceğini anlatan Bayraktar, "'Petrol ve doğal gaz olmayacak.' demiyoruz. 'Daha gerçekçi politikalar olsun.' diyoruz. Bunun için de petrol ve doğal gaza büyük yatırımlar yapmaya devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Bayraktar, Türkiye'nin günlük 993 bin varil ham petrol ihtiyacı olduğunun altını çizerek, "Milli Enerji 2040" politikalarıyla hedeflerin gerçekleşmesi halinde talebin 718 bin varile düşeceğini söyledi.

Ceyhan'ı boru hatlarıyla önemli bir petrol merkezine dönüştürecek önemli projelerden birinin "Ceyhan Petrol Depolama" olduğunu ifade eden Bayraktar, "BOTAŞ'ın elinde Ceyhan'da 11 milyon varillik depolama kapasitesi var ama kuracağımız tank çiftliği ile beraber önümüzdeki birkaç yıl içerisinde inşallah 2030'a gelmeden 50 milyon varillik bir depolama kapasitesine ulaşmayı hedefliyoruz." diye konuştu.

Doğal gazda 20 milyar metreküplük tüketim artışının önlenmesi hedefleniyor

Bayraktar, doğal gazda da petrole benzer strateji izlediklerini belirterek, mevcut politikaların devam etmesi halinde 77 milyar metreküpe ulaşabilecek doğal gaz tüketimini, 2040'ta 57 milyar metreküp seviyesinde tutmayı ve böylece 20 milyar metreküplük tüketim artışının önüne geçmeyi hedeflediklerini söyledi.

Bayraktar, 77 milyar metreküplük doğal gazın bin metreküp başına ortalama 400 dolardan ithal edilmesinin yaklaşık 30 milyar dolarlık maliyet oluşturacağına dikkati çekerek, Türkiye'nin yurt içi ve dışındaki üretimiyle ihtiyacının yaklaşık yüzde 15'ini karşıladığını ifade etti.

Doğal gazda yüzde 15 olan tüketimi karşılama oranının 2040'ta yüzde 100'e çıkarılmasının hedeflendiğini belirten Bayraktar, böylece doğal gaz tüketiminin tamamının yerli imkanlarla karşılanacağını söyledi.

Türkiye'de yaklaşık 240 bin kilometrelik doğal gaz dağıtım şebekesi oluşturulduğunu dile getiren Bayraktar, doğal gaz kullanımının yaygınlaşmasıyla şehirlerin hava kalitesinin de iyileştiğini anlattı.

Karadeniz gazıyla 2028'de 16-17 milyon hanenin ihtiyacı karşılanacak

Bayraktar, Osman Gazi Yüzer Üretim Platformu'nun Sakarya Gaz Sahası'nda üretime başlayacağını, halihazırda 4 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacının yerli üretimle karşılandığını söyledi.

Karadeniz'deki üretimin artırılmasıyla bunun 2027'de 8 milyona, 2028'de de 16-17 milyona ulaşacağını ifade eden Bayraktar, doğal gaz depolama ve gazlaştırma kapasitelerinin de artırılacağını vurguladı.

Bayraktar, atıklardan elde edilen yenilenebilir gazın özellikle kırsal bölgelerde doğal gaz şebekesine verilmesinin hedeflendiğini belirterek, Türkiye'nin bu alanda yaklaşık 1,5 milyar metreküplük yerli ve yenilenebilir gaz potansiyelinin bulunduğunu bildirdi.

5 kamu şirketinden 2040'a kadar 210 milyar dolarlık yatırım

Bayraktar, Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ), Elektrik Üretim AŞ (EÜAŞ), Eti Maden, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ve BOTAŞ'ın yapısal dönüşümünün sağlanması gerektiğini belirterek, söz konusu 5 şirketin 2040'a kadar toplam 210 milyar dolarlık yatırım yapması gerektiğini söyledi.

Şirketlerin finansmana erişimini kolaylaştıracak, idari ve mali açıdan daha esnek hareket etmelerini sağlayacak yapılanmanın üzerinde çalışıldığını anlatan Bayraktar, kamu çoğunluğunu korunmak kaydıyla halka arz edilmelerini de hedeflediklerini dile getirdi.

Bayraktar, bu kapsamda hazırlanan kanun düzenlemesinin bütçe görüşmelerinin ardından TBMM gündemine gelebileceğini ifade etti.

Nijer'de ilk altın üretimi birkaç gün içinde başlayacak

Bayraktar, Eti Maden'in yaklaşık 1,5 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini belirterek, şirketin Afrika ve Orta Asya başta olmak üzere uluslararası alandaki faaliyetlerinin güçlendirilmesini hedeflediklerini söyledi.

Türkiye'nin yurt dışındaki madencilik faaliyetlerine de değinen Bayraktar, Nijer'de Eti Maden'in MTA Uluslararası Madencilik AŞ (MTAIC) ile birlikte ilk altın üretimini birkaç gün içinde gerçekleştireceğini dile getirdi.

Bayraktar, yeni vizyon kapsamında toplam 500 milyar dolarlık yatırım ve 108 bin kişilik doğrudan istihdam hedeflendiğini belirterek, 2040'ta milli üretim oranının yüzde 92'ye, yenilenebilir enerjinin elektrik kurulu gücündeki payının yüzde 77'ye ve elektrikleşme oranının yüzde 36'ya yükseltilmesinin amaçlandığını ifade etti.

Bu dönüşümle emisyonlarda yüzde 40 azaltım sağlanmasının öngörüldüğünü anlatan Bayraktar, petrol ve doğal gaz üretiminin günlük 1,7 milyon varile, kişi başına elektrik tüketiminin ise yıllık 7 bin 500 kilovatsaate ulaşmasının hedeflendiğini sözlerine ekledi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'ndaki konuşmasında 2027 yılı bütçesi kapsamında emeklilere yönelik değerlendirmelerde bulundu.nbsp;

Emeklilerin satın alma gücünün korunması ve desteklenmesine önem verdiklerini belirten Şimşek, bu doğrultuda bütçede mali alan oluşturulduğunu ifade etti.

Türkiye ekonomisindeki gelişmelere değindi

Küresel ekonomide yaşananlara dikkat çeken Şimşek, 2027'de ticaret ortaklarının büyümesinde hızlanma, enerji fiyatlarında gerileme ve gelişmekte olan ülkelere yönelik portföy akımlarında artış öngörüldüğünü, bu durumun Türkiye'nin makro görünümünü desteklemesini beklediklerini söyledi.

Şimşek, Türkiye ekonomisindeki gelişmelere değinerek, çoklu şokların yaşandığı 2026'da program hedeflerindeki sapmanın sınırlı kaldığını vurguladı.

Uyguladıkları programla sağlamlaşan makro temellerin ülkenin dayanıklılığını artırdığını dile getiren Şimşek, "Böylece para ve maliye politikasında oluşturduğumuz manevra alanı, küresel şoklara karşı kısa sürede etkili tedbirler almamıza imkan sağladı." dedi.

"Ekonominin ılımlı büyümesi sürdü"

Şimşek, 2026'da zorlu bölgesel ve küresel koşullar ile ticaret ortaklarındaki yavaşlamaya rağmen Türkiye ekonomisinin ılımlı büyümesini sürdürdüğünü belirterek, büyümenin bu yıl yüzde 3,3 ile OVP hedefinden 0,5 puan daha düşük gerçekleşeceğini tahmin ettiklerini bildirdi.

Dış talepteki toparlanmanın yanı sıra verimlilik ve katma değer odaklı yatırımların da etkisiyle 2027'de büyümenin kademeli olarak hızlanmasını beklediklerine dikkati çeken Şimşek, "Üretim kapasitesini ve rekabet gücünü artıran, yatırımı ve ihracatı önceleyen politikalarımız sayesinde büyüme kompozisyonunun dezenflasyon süreciyle uyumlu olacağını öngörüyoruz." ifadelerini kullandı.

Şimşek, zayıf dış talebin, ılımlı iç talebin ve teknolojik dönüşümün etkisiyle istihdamın yatay seyrettiğini dile getirerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Özellikle emek yoğun sektörlerde üretimi canlandırmak ve istihdamı korumak amacıyla işletmelerimizi destekliyoruz. İş gücünün değişen ihtiyaçlara uyumunu güçlendirmek, başta kadınlar ve gençler olmak üzere istihdamı desteklemek amacıyla aktif iş gücü programları uyguluyoruz. Güçlenen politika çerçevemiz sayesinde çoklu şoklara rağmen cari açık yönetilebilir seviyelerde kaldı. 2025'te yüzde 1,9 olan cari işlemler açığının milli gelire oranının, bu yıl savaşa rağmen sınırlı artışla üçüncü çeyrek gerçekleşme tahmini olan yüzde 2,2 seviyelerinde olacağını öngörüyoruz. Enerji fiyatlarındaki düşüş ve dış talepteki toparlanma ile 2027'de cari açığın milli gelire oranının savaş öncesi seviyesine gerileyeceğini bekliyoruz. Ayrıca, yerli ve yenilenebilir enerji üretiminin artırılması, yüksek katma değerli ihracat ve hizmet ihracatındaki güçlü performans, cari dengedeki yapısal iyileşmeye katkı sağlıyor."

"Küresel emtia fiyatlarında öngörülen gerileme dezenflasyon sürecini destekleyecek"

OVP hedeflerindeki en büyük sapmanın temelde enerji arz şoku nedeniyle enflasyonda yaşandığına işaret eden Şimşek, 2026'da birçok ülkede enflasyonun yükseldiğini, aldıkları tedbirlerle çok sınırlı da olsa savaş öncesi seviyelere göre yıllık enflasyonu düşüren birkaç ülkeden biri olduklarını söyledi.

Şimşek, Merkez Bankasının, jeopolitik şoklar yaşanmamış olması halinde enflasyonun 7 puan daha düşük gerçekleşeceğini değerlendirdiğini belirterek, "2027'de sıkı parasal duruş, ılımlı iç talep koşulları, beklentilerdeki iyileşme, hizmet enflasyonunda ataletin azalması ve küresel emtia fiyatlarında öngörülen gerileme dezenflasyon sürecini destekleyecektir. Bu zorlu küresel koşullarda makro finansal istikrarı önceliklendiriyoruz. Rezerv yeterliliğinde sağladığımız iyileşme, önemli bir koşullu yükümlülük olan Kur korumalı mevduatın sonlandırılması, Türk lirasına devam eden güven, düşük borçluluğumuz ve azalan risk primi, ekonomimizin dayanıklılığını destekliyor." değerlendirmesinde bulundu.

Şimşek, savaşın etkileri, ılımlı ekonomik aktivite ve eşel mobil uygulamasına rağmen bu yıl bütçe açığının başlangıç hedefi olan yüzde 3,5'in altında kalacağını öngördüklerini dile getirdi.

Fon piyasasındaki yaşanan gelişmelere ilişkin açıklamalar

Fon piyasalarında yaşanan gelişmeleri değerlendiren Şimşek, "Sermaye piyasaları, tasarrufların verimli ve üretken yatırımlara yönlendirilmesini ve uzun vadeli finansman imkanlarının geliştirilmesini sağlayarak sürdürülebilir büyümeyi desteklemektedir." dedi.

Şimşek, özellikle finansal sistemde bankacılık sektörünün ağırlıklı olduğu Türkiye gibi ülkelerde sermaye piyasalarının derinleşmesinin önemini vurgulayarak, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 28 Ağustos'ta "Yatırım Fonlarına İlişkin Rehberi" güncellediğini söyledi.

Rehberle fon piyasalarında yatırımcıların korunması, riskli yoğunlaşmaların önlenmesi, kurumsal kapasitenin ve finansal şeffaflığın artırılmasının amaçlandığının altını çizen Şimşek, ayrıca para piyasası fonları ve hisse senedi serbest fonlarının, teminatsız borçlanma ve borsada olağan dışı fiyat hareketleri yoluyla oluşturdukları sistemik riskin finansal istikrara etkisini önlemeye yönelik düzenlemelerin de rehberde yer aldığını anlattı.

Şimşek, manipülasyon nedeniyle bünyesi zayıflayan bazı fonların eylül ortasında temerrüde düşmeye başladığına, SPK'nin 131 fonda tasfiye kararı aldığına işaret ederek, şu bilgileri paylaştı:

"Ekonominin geneline yayılma potansiyeli olan riskleri sınırlamak üzere kurumlar arası eş güdüm içinde gereken tedbirler hızla uygulamaya alındı. Yaklaşık 456 bin pay sahibinin olduğu bu fonlar, 17 Eylül itibarıyla toplam fon sayısının yüzde 4,6'sına, toplam fon portföyünün yüzde 7,7'sine, hanehalkı finansal varlıklarının yüzde 2,4'üne ve milli gelirin yüzde 0,7'sine karşılık gelmektedir.nbsp;

Bu gelişmelerin reel ekonomiye etkisine gelecek olursak Merkez Bankasının yayımlanan çalışmasına göre tasfiye kapsamındaki fonlarda yaklaşık 3 bin reel sektör firmasının 116 milyar lira yatırımı vardır. Bu firmaların istihdamdaki payı yüzde 0,6, cirodaki payı yüzde 0,9'dur. Yüksek fon maruziyetine sahip firmalar ise istihdamın on binde 3'ünü, ticari kredilerin on binde 2'sini oluşturmaktadır."

"614 bin 874 hesaba 130,2 milyar lira ödeme yapılmıştır

Tedarikçiler dahil bu firmaların ekonomideki payının oldukça sınırlı olduğunu dile getiren Şimşek, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun gözetim taramaları sonucunda Türkiye Sigorta ve Türkiye Emeklilik şirketlerinin kapsamlı denetime alındığını söyledi.

Şimşek, iki şirket hariç sorunlu fonlarla bağlantılı risklerin, sigorta ve emeklilik şirketlerinde aktif büyüklüğünün, bireysel emeklilik fonlarında (BES) portföy değerinin on binde birinin altında olduğunu belirterek, söz konusu iki şirketin sermaye yeterlilik rasyolarının eylül ayı itibarıyla sırasıyla yüzde 176 ve yüzde 382 ile yüksek seviyelerde olduğunu, bu durumun finansal yapılarının güçlü ve yükümlülüklerini karşılama kapasitelerinin yeterli olduğunu gösterdiğini söyledi.

Mecliste kabul edilen Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun çerçevesinde tasfiye sürecinin adil, şeffaf ve etkin şekilde yürütüldüğünü vurgulayan Şimşek, şöyle devam etti:

"Fon pay sahiplerine yapılan ödemelerde fon mal varlığı, geri kazanım hesaplarındaki kaynaklar ve isteğe bağlı iade hesaplarındaki tutarlar kullanılmakta olup kamu bütçesinden kaynak kullanılmayacaktır. Olağan tasfiye kapsamında 93 fonda 71 bin 899 hesaba 68 milyar lira ödenmiştir. Olağanüstü tasfiye kapsamında ise 4 Kasım 2026 tarihi itibarıyla 15 fonda 542 bin 975 hesaba toplam 62,2 milyar lira ara ödeme yapılmıştır. Bugüne kadar 108 fonda, 614 bin 874 hesaba, 420 bin 31 tekil kişiye 130,2 milyar lira ödeme yapılmış ve 179 bin 449 kişi net yatırım tutarının tamamını almıştır."

"Yaklaşık 3,8 milyar lira tutarında 100 işlem ertelendi"

Şimşek, MASAK'ın yaptığı çalışmalara dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Bu süreçte MASAK tarafından fonlardan haksız ve fahiş kazanç elde edenlerin bu kazançlarla ilgili mal varlıklarının tespiti ve yurt dışındaki mal varlıklarının ülkemize getirilmesine yönelik girişimler de sürdürülmektedir. 4 Kasım itibarıyla yaklaşık 3,8 milyar lira tutarında 100 işlem ertelenmiş, 36 farklı ülkedeki yurt dışı muadilleri ile işbirliği neticesinde 9 milyar lira mal varlığı tespit edilerek adli mercilerin bilgisine sunulmuştur. Önümüzdeki dönemde yatırımcı güveninin güçlendirilmesine ve sermaye piyasalarımızın sağlıklı işleyişinin sağlanmasına yönelik ilave adımlar atılacaktır.nbsp;

Bu kapsamda kurumlarımızın üzerinde çalıştığı düzenleme taslağında, manipülasyona karşı yaptırımların artırılmasına ve kurumsal kapasitelerin güçlendirilmesine odaklanılmaktadır. Ayrıca fonların koordineli işlemlerine yönelik etkili ve caydırıcı yaptırımların uygulanması, açıklanan fiili dolaşım oranlarının bağımsız olarak doğrulanmasını sağlayacak standartların oluşturulması ve piyasa gözetim mekanizmalarının etkinliğinin artırılması hedeflenmektedir."

Apple, App Store üzerinden aboneliğini iptal etmek isteyen kullanıcılara yönelik yeni bir özelliği kullanıma sundu. Uygulama geliştiricileri, kullanıcılar iptal işlemini tamamlamadan önce aboneliğin avantajlarını hatırlatan bir mesaj ya da indirim gibi özel bir teklif gösterebilecek.

Otomatik yenilenen abonelikleri kapsayan özellik, App Store Connect üzerinden yönetiliyor. Geliştiriciler iptal ekranında gösterilecek metni, görseli veya teklifi belirleyebiliyor. Ayrıca mesajı hangi abonelerin görebileceğini ve aynı kullanıcıya yeniden mesaj gösterilmeden önce ne kadar bekleneceğini ayarlayabiliyor.

Apple, mesajları abonelik bilgilerine göre kişiselleştirmek isteyen geliştiriciler için Retention Messaging API'ını da sunuyor. Başvuru üzerine erişilebilen bu API ile geliştiriciler, her aboneye hangi mesajın gösterileceğini belirleyebiliyor.

Geliştiriciler, Retention Messaging API üzerinden indirim dışında farklı abonelik seçenekleri de sunabilecek. Örneğin bir uygulama, aylık aboneliğini iptal etmek isteyen bir kullanıcıya yıllık plana geçmeyi veya mevcut aboneliğini belirli bir süre ücretsiz kullanmayı önerebilecek. Kullanıcı, teklifi kabul edebilecek ya da iptal işlemine devam edebilecek.

Apple'ın WWDC26'da tanıttığı özellik, geliştiricilere iptal ekranındaki tekliflerin sonuçlarını ölçme imkanı da veriyor. Geliştiriciler, mesajı gören kullanıcıların kaçının teklifi kabul ettiğini, plan değiştirdiğini veya iptal işlemine devam ettiğini raporlardan takip edebiliyor.

Bluetooth Special Interest Group (SIG), Bluetooth Core 7.0 standardının isteğe bağlı bir özelliği olarak High Data Throughput (HDT) teknolojisini resmen kabul etti. Bluetooth Low Energy (LE) bağlantılarında veri aktarım hızını saniyede 2 megabitten 7,5 megabite çıkaran HDT, kablosuz ses aktarımında daha yüksek kaliteye kapı açmayı hedefliyor. Artış, mevcut azami hızın yaklaşık dört katına ulaşılması anlamına geliyor.

Yeni özellik öncelikle kulaklıklar ve diğer ses cihazları için önem taşıyor. Daha yüksek bant genişliği, yüksek çözünürlüklü ve kayıpsız ses aktarımının yanı sıra uzamsal ses ve çok kanallı surround ses deneyimlerini destekleyebilecek. Bugün bazı kulaklıklar kayıpsız veya yüksek çözünürlüklü ses sunabiliyor ancak bu özellikler çoğunlukla yalnızca belirli cihazlarla çalışan üreticiye özel codec’lere dayanıyor. HDT ise standarda uyumlu farklı cihazlar arasında kullanılabilecek ortak bir altyapı sağlamayı amaçlıyor.

HDT’nin etkisi ses ürünleriyle sınırlı kalmayacak. Akıllı saatler, antrenman ve sağlık verilerini telefona daha kısa sürede aktarabilecek. Veri aktarımı daha hızlı tamamlandığı için Bluetooth radyosunun daha kısa süre etkin kalması, aynı miktarda verinin daha az enerjiyle gönderilmesini ve pil ömrünün iyileşmesini sağlayabilecek. Akıllı saatlerin ve akıllı ev aksesuarlarının yazılım güncellemeleri de daha kısa sürebilecek. Teknoloji ayrıca artırılmış ve sanal gerçeklik cihazları, akıllı gözlükler, kişisel yapay zeka cihazları, endüstriyel izleme sistemleri ve akıllı ev ürünlerinde de kullanılabilecek.

Bluetooth SIG, HDT destekli ilk cihazların 2027’de ortaya çıkmasını bekliyor. Ancak HDT, Bluetooth 7.0 kapsamında isteğe bağlı sunuluyor. Bu nedenle üreticilerin özelliği cihazlarına eklemesi zorunlu değil.

Garanti BBVA'nın, Türkiye Kadın Girişimciler Derneği (KAGİDER) ve Ekonomist Dergisi iş birliğiyle hayata geçirdiği Türkiye'nin Kadın Girişimcisi Yarışması, 20. kez Türkiye'nin ilham veren kadın girişimcilerini ödüllendirmeye hazırlanıyor. Kadın girişimcilerin başarı hikâyelerini görünür kılan yarışma, bu yıl da başarılarıyla fark yaratan kadın girişimcileri ödüllendirirken yeni başarı hikâyelerine ilham olmayı hedefliyor.

Garanti BBVA, KAGİDER ve Ekonomist Dergisi iş birliğiyle düzenlenen yarışmanın 20. dönem başvuruları devam ediyor. Yirmi yıldır kadınların ekonomik hayattaki varlığını güçlendirmeyi, girişimcilik ekosistemine katkı sunmayı ve başarı hikâyelerini daha geniş kitlelere ulaştırmayı amaçlayan yarışma, kadın girişimcilerin büyüme yolculuklarına da destek oluyor. Yarışmaya başvurular 30 Kasım 2026 tarihine kadar www.garantibbvakadingirisimci.com adresi üzerinden gerçekleştirilebilecek.

Beş kategoride toplam 3 milyon TL ödül

Yarışma kapsamında başarılarıyla fark yaratan kadın kuruculu girişimler toplam 3 milyon TL değerinde ödülle desteklenecek. Türkiye'nin Kadın Girişimcisi kategorisinin kazananı 1 milyon TL ödülün sahibi olurken; Türkiye'nin Teknolojide Gelecek Vadeden Kadın Girişimcisi, Türkiye'nin Yöresinde Sürdürülebilir Fark Yaratan Kadın Girişimcisi, Türkiye'nin Kadın Sosyal Etki Girişimcisi ve Türkiye'nin Kadın Kooperatifi kategorilerinin her birinde 500'er bin TL ödül verilecek.

Kazananlara ayrıca bir yıl boyunca KAGİDER üyeliği, Ekonomist, Capital ve Elele dergilerine abonelik, Garanti BBVA iletişim desteği ve girişimcilik ekosisteminde güçlü network fırsatları da sunulacak.

Meta, yazılımcıların birden fazla kodlama agent’ını aynı anda çalıştırmasını sağlayan Conductor'ı satın aldı. İlk olarak Axios'un duyurduğu satın almayı Conductor kendi sitesinden, Meta ise TechCrunch'a yaptığı açıklamayla doğruladı. Anlaşmanın finansal detayları paylaşılmadı.

Conductor'ın Mac uygulaması, geliştiricilerin aynı yazılım projesindeki farklı görevleri birden fazla agent'a dağıtmasına olanak tanıyor. Örneğin bir agent yeni bir özellik geliştirirken bir diğeri aynı projenin testlerini yazabiliyor. Her agent kod tabanının ayrı bir kopyasında çalışıyor. Geliştirici de ortaya çıkan değişiklikleri inceleyip ana kod tabanıyla birleştirebiliyor. Uygulama, Anthropic'in Claude Code, OpenAI'ın Codex ve Cursor'ın kodlama agent'larını destekliyor.

Charlie Holtz ve Jackson de Campos'un 2024'te kurduğu Conductor, uygulamasını Temmuz 2025'te kullanıma sundu. Girişim, mart ayında Spark Capital ve Matrix'in katıldığı 22 milyon dolarlık Seri A yatırım turunu duyurmuştu. Conductor o dönemde aralarında Meta, Google ve Spotify'ın da bulunduğu şirketlerdeki mühendislerin uygulamayı kullandığını açıklamıştı.

Satın almanın ardından Conductor yeni kullanıcı kaydını ve uygulama indirmelerini durdurdu. Conductor Cloud, 13 Kasım'da salt okunur moda geçecek ve 20 Kasım’da kapanacak. Şirket bu tarihten itibaren bulutta saklanan kullanıcı verilerini silmeye başlayacak. Kullanıcılar kapanışa kadar verilerini dışa aktarabilecek veya çalışma alanlarını Mac'lerine taşıyabilecek. Mac'te yerel olarak çalışan uygulama ise 2027'nin başına kadar yeni modelleri ve kritik hata düzeltmelerini almaya devam edecek. Holtz, ekibin aynı dönemde yeni bir arayüz sunmayı hedeflediğini belirtti.

Ağustos ayında kendi kodlama agent’ı Muse Code'u kullanıma sunan Meta, Conductor ile birden fazla agent’ı aynı proje üzerinde yönetmeye yarayan bir araç da bünyesine katmış oldu. Satın alma, OpenAI'ın geliştirici araçları girişimi Pierre'i satın alma planını açıkladığı gün duyuruldu.

Görsel: ChatGPT