Siber Güvenlik Başkanlığı, PHP programlama dilini etkileyen ve uzaktan kod çalıştırılmasına olanak tanıyabilecek iki kritik güvenlik zafiyetine ilişkin uyarıda bulundu. Söz konusu açıkların, PHP tabanlı uygulamalarda yetkisiz erişim ve veri güvenliği açısından risk oluşturabileceği belirtildi.

Açık kaynaklarda yer alan bilgilere göre, güvenlik araştırmacıları tarafından “php2shell” olarak adlandırılan iki kritik güvenlik açığı tespit edildi. CVE-2026-109618 ve CVE-2026-109619 kodlarıyla tanımlanan zafiyetlere ilişkin ayrıntıların, PHP güvenlik ekibinin yayımlaması beklenen resmi güvenlik duyurusuyla netleşeceği bildirildi.

Yetkisiz kod çalıştırılması riski bulunuyor

Başkanlığın açıklamasına göre, söz konusu zafiyetlerin başarılı şekilde istismar edilmesi halinde PHP tabanlı uygulamaların çalıştığı sistemlerde yetkisiz kod çalıştırılması mümkün olabilecek.

Bu durumda, uygulamanın sahip olduğu yetkiler kapsamında sistem kaynaklarına erişim sağlanabileceği belirtilirken, güvenlik açıklarının uygulama verilerinin gizliliği ve bütünlüğünün yanı sıra hizmetlerin sürekliliğini de olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Kurum ve kuruluşlara güvenlik önlemi çağrısı

Siber Güvenlik Başkanlığı, PHP tabanlı uygulamaların güvenliğinin korunması amacıyla kurum ve kuruluşların alması gereken önlemleri de sıraladı.

Buna göre, PHP güvenlik ekibinin resmi güncellemesini yayımlamasının ardından öncelikle zafiyetlerden etkilenen sistemlerin belirlenmesi gerekiyor. Ardından bu sistemlerin, üretici tarafından sağlanan güvenli sürümlere gecikmeden yükseltilmesi öneriliyor.

Ayrıca yönetim arayüzleri ile kritik PHP servislerine dışarıdan erişimin, güvenlik duvarı (Firewall/ACL) kuralları kullanılarak yalnızca güvenilir ve yetkilendirilmiş IP adresleriyle sınırlandırılması gerektiği vurgulandı.

Başkanlık, yurt dışından erişim gereksinimi bulunmayan sistemlerin de vakit kaybedilmeden uluslararası trafiğe kapatılması gerektiğini bildirdi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), 61 İlde 725 arsayı 05 - 06 Kasım 2026 tarihinde açık artırma yöntemiyle satacak. Fiyatlar 400 bin liradan başlıyor.

TBMM Genel Kurulu'nda Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'nin birinci bölümünde yer alan 5 madde kabul edildi.

Kabul edilen maddelere göre, Sermaye Piyasası Kanunu'nun ilgili hükmü uyarınca, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararları ile tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarından bu düzenlemenin yayımı tarihinde tasfiyesi tamamlanmamış olanların adil, şeffaf ve etkin şekilde tasfiyesine, bu fonların malvarlığından hukuka aykırı olarak çıkarılan değerlerin geri kazanılmasına, fon kayıp ve zararının sorumlulardan tahsiline ve geri kazanılan değerlerin fon pay sahibine ödenmesine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi amaçlanıyor.

Teklifin hükümleri, belirtilenler dışındaki diğer yatırım fonları bakımından genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacak.

Bazı tanıtımlar ve kısaltmalar da hüküm altında

Öte yandan, düzenleme kapsamındaki bazı tanımlar ve kısaltmalar da hüküm altına alınıyor.

Düzenlemenin, "Tasfiyenin yürütülmesine ilişkin genel esaslar ve fon pay sahipliğinin belirlenmesi" başlıklı hükmüne göre, fonların tasfiyesi SPK'nın gözetim ve denetiminde, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından yürütülecek. Kurul, tasfiye sürecinin aşamalarını, fon varlıklarının tespitini ve nakde çevrilmesini, değerleme esaslarını, fon pay sahipliğinin belirlenme şeklini, ara ve nihai ödemeyi, dağıtım sırasını ve tasfiyeye ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.

Tasfiye ile görevli kuruluşlar, yatırımcı menfaatini, ilgili varlığın piyasa koşullarını ve fon portföy yapılarını, fon varlıklarının korunmasını ve fon pay sahiplerinin ortak menfaatini gözeterek mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi amacıyla gerekli özeni gösterecek. Borsada oluşan fiyatın ilgili varlığın gerçek değerini yansıtmadığının veya tasfiyeyi geciktireceğinin Kurulca belirlendiği hallerde, tasfiye işlemlerinde geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi yöntemleri ile geçici olarak farklı bir fiyat marjı uygulanmasına ve sermaye piyasası mevzuatı ile Borsa mevzuatında yer alan diğer yöntemlerin kullanılmasına Kurulca karar verilebilecek. Kurul, tasfiye ile görevli kuruluşların talebi üzerine ilgili varlıkların Borsa dışında satışına onay verebilecek. Bu kapsamda yapılacak satış işlemleri bakımından, Kurulun yatırım fonlarına ilişkin düzenlemelerinde yer alan kısıtlamalar uygulanmayacak. Borsada veya Borsa dışında yapılacak satış yoluyla varlıkları satın alacak yatırımcıların bu işleme konu olan varlıkları belirli bir süre Borsada satamayacağına ve bu varlıkların Borsada satılması sonucunu doğuracak şekilde herhangi bir işlemde bulunamayacağına Kurulca karar verilebilecek.

Tasfiye sürecinde tahsil edilen tutarlar, fonun yönetim ve tasfiyesi için yapılan zorunlu giderler düşüldükten sonra tasfiye malvarlığına dahil edilecek. Tasfiyenin tamamlanmasından sonra tahsil edilen tutarlar ise mükerrer ödemeye yol açmayacak şekilde geri kazanım hesabına aktarılacak.

Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul AŞ (Borsa), Türkiye Bankalar Birliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar, portföy yönetim şirketleri, portföy saklama kuruluşları ile diğer sermaye piyasası kurumları ve kamu kurum ve kuruluşları, bu düzenlemenin uygulanması için gerekli bilgi ve belgeleri Kurula, Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) ve/veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) talepleri üzerine gecikmeksizin vermekle yükümlü olacak. Bu kurum ve kuruluşlar özel mevzuatlarında yer alan gizlilik ve sır saklamaya ilişkin hükümlere dayanarak bilgi vermekten imtina edemeyecek.

Fon pay sahipliği, fon ve hesap bazında tespit edilecek

Fon pay sahipliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından MKK kayıtları ile mutabakat sağlanmak suretiyle fon ve hesap bazında tespit edilecek.

Genel Kurulda kabul edilen önergeyle, katılma payı sahipleri adına Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) iletilmiş olmakla birlikte ilgili fonun temerrüdü veya fiyat açıklamaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlar geçersiz hale geldiğinden TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabında katılma payı bulunan katılma payı sahiplerinin de fon pay sahibi sıfatıyla tasfiye kapsamında olduklarının belirlenmesi amaçlanıyor. Buna göre, tasfiyeye konu fonlara ilişkin olarak 17 Eylül 20026 tarihi ve öncesinde TEFAS'a iletilmiş olmakla birlikte, ilgili fonun temerrüdü ve/veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedenleriyle gerçekleştirilemeyen talimatlar bakımından katılma payları bloke edilmiş olanlar, fon pay sahibi sıfatıyla düzenlemedeki tasfiye hükümlerine tabi olacak.

Sermaye Piyasası Kanunu'nun "piyasa bozucu eylemler", "bilgi suistimali", "piyasa dolandırıcılığı" başlıklı hükümlerinde düzenlenen fiillerin, Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlar tarafından işlenmesi veya bu fonlarla birlikte hareket edilmesi ya da fonların iştirakiyle işlenmesi halinde bu fiilleri işlediği veya bu fonlarla birlikte hareket ettiği Kurulca tespit edilen kişi ve kurumlara, Kurulun sözü edilen tarihli kararları uyarınca tasfiyesine karar verilen fonların tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.

"Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme"

Teklifin "Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme" başlıklı hükmüne göre, fon malvarlığının nakde çevrilmesi sonucunda elde edilen dağıtılabilir nakdin, tasfiye kararından bir önceki gün sonu itibarıyla geçerli fon birim pay fiyatı ile ödemeye esas katılma payı adetleri üzerinden hesaplanan toplam tutarı karşılamaya yeterli olmaması halinde, Sermaye Piyasası Kanunu'nun "piyasa bozucu eylemler", "bilgi suistimali", "piyasa dolandırıcılığı" başlıklı hükümlerinde düzenlenen fiillere yönelik hüküm saklı kalmak kaydıyla, tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemelerde dikkate alınacak fon pay sahibinin net yatırım tutarı, fona, fon pay sahibi tarafından fiilen yapılan her bir nakit girişinin ve çıkışının tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulü uygulanarak bulunacak giriş ve çıkış tutarlarından, giriş tutarının çıkış tutarından fazla olması durumunda, fondan fon pay sahibine yapılan her bir nakit çıkışının tutarının ilk giren ilk çıkar esası ile düşülmesi suretiyle MKK tarafından hesaplanacak.

Fon pay sahiplerinin tasfiye bakiyesinden alacakları ödemelerden mahsup edilmek üzere, ilgili hüküm uyarınca hesaplanan net yatırım tutarının endeksleme uygulanmaksızın bulunan kısmını geçmemek kaydıyla, Kurulca belirlenen fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon Türk lirasının altında olan yatırımcılar için bu tutarda, 1 milyon Türk lirası ve üzerinde olan yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon Türk lirası ara ödeme yapılabilecek. Fon pay sahiplerine yapılacak ara ödeme tutarı, para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak üzere, ara ödeme tutarının hesaplandığı tarihten bir önceki gün sonu itibarıyla hesaplanan, ilgili fon pay sahibinin hesabında bulunan fon katılma paylarının toplam değerini aşamayacak. Fonun önceki gün sonu fiyatı, ihtiyaç duyulan bilgiler tasfiye ile görevli kuruluşlardan temin edilerek, ilgili güne dair yapılan değerleme ile Takasbank tarafından hesaplanan fiyat olacak.

Dağıtılabilir nakdin düzenlemeye göre hesaplanan net yatırım tutarlarının ve/veya düzenlemeye göre hesaplanan ara ödeme tutarlarının tamamını karşılamaya yetmemesi halinde Kurul, mevcut nakitten mümkün olan en fazla sayıda fon pay sahibinin tam yararlanması amacıyla, net yatırım tutarı en düşük olan fon pay sahibinden başlanmak suretiyle ödeme yapılmasına ve/veya tüm fon pay sahipleri bakımından uygulanacak asgari bir ara ödeme tutarı belirlenerek bu tutara kadar ödeme yapılmasına karar vermeye yetkili olacak. Bu kapsamda yapılacak ödemelerde hiçbir fon pay sahibine net yatırım tutarını, ödeme tutarının hesaplandığı tarihten ve/veya tasfiye tarihinden önceki gün sonu itibarıyla hesaplanmış hak ve alacak tutarlarını veya düzenlemede öngörülen 1 milyon Türk lirası tutarındaki ara ödeme tavanını aşan ödeme yapılamayacak. Ara ödeme karşılığı herhangi bir katılma payı iade işlemi yapılamayacak. Söz konusu katılma payları nihai tasfiye ödemeleri sırasında iade edilecek.

Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlarda, tasfiye tarihine kadar katılma paylarını fona iade etmek suretiyle ödeme almış olan kişilerin, girişlerinin tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulü uygulanarak bulunacak miktarı aşan tutarda elde ettikleri getiri, Kurulca ilan edilen hesaplara isteğe bağlı olarak iade edilebilecek. Bu fonların malvarlığında yer alan ve Kurulca Sermaye Piyasası Kanunu'nun ilgili maddelerine konu edilen paylardan kazanç elde eden kişilerce, söz konusu paylardan elde edilen getirinin, payın elde tutulduğu dönemde alım maliyetinin tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulü uygulanarak bulunacak tutarı aşan kısmı, Kurulca ilan edilen genel hisse iade hesabına isteğe bağlı olarak iade edilebilecek. Hüküm kapsamında, hesaplama döneminin, iade edilecek tutarın belirlenmesinde kullanılacak yöntem ile hükmün uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların belirlenmesine Kurul yetkili olacak.

Nihai ödemede, fon pay sahibine tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollardan daha önce yapılan ödemeler mahsup edilecek.

Fon malvarlığından mevzuata aykırı çıkarılan değerler ve şahsi sorumluluk

Düzenlemeyle "Fon malvarlığından mevzuata aykırı çıkarılan değerler ve şahsi sorumluluk" başlıklı hükümle fon malvarlığından hukuka aykırı çıkarılan değerlerin kapsamı ve bu nedenle doğan zarara veya kayba yönelik sorumluluk düzenleniyor.

Buna göre, fon malvarlığından mevzuata aykırı olarak veya mevzuata şeklen uygun olsa dahi fonun menfaatine uygun gerçek bir ekonomik amacı bulunmaksızın, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım, satım, repo, ters repo veya benzeri işlem ve sözleşmeler yoluyla ilişkili taraflar, hakim ortaklar, yöneticiler, bunların doğrudan veya dolaylı kontrol ettikleri kişiler yahut diğer üçüncü kişiler lehine çıkarılan veya aktarılan para, sermaye piyasası aracı, mal, hak ve alacaklar ile bunların yerine geçen veya değerlendirilmesi suretiyle elde edilen değerler fon malvarlığından hukuka aykırı çıkarılmış değer addedilerek fon zarara veya kayba uğratılmış sayılacak. Zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu ve/veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu olacak. Bu tutarın portföy yönetim şirketinden tamamen veya kısmen tahsil edilememesi veya edilemeyeceğinin açıkça belli olması halinde, fonun zarara veya kayba uğratılmasında sorumluluğu Kurulca belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile bu kişilerle birlikte hareket ettiği tespit edilenler, şahsen sorumlu olacak.

Bu hüküm kapsamındaki kişilerin görevlerinden ayrılmış olmaları, görev yaptıkları veya yönetim ya da kontrolü ellerinde bulundurdukları dönemde gerçekleştirilen işlem ve kararlardan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak.

Düzenlemenin "Elkonulan ve müsadere edilen malvarlığı değerleri ve geri kazanım hesabı" başlıklı hükmü kapsamında bulunmayan durumlar bakımından Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye işlemleri ile denetim ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her bir fon bakımından zarar veya kayıp tutarını, zarar veya kayıpta sorumluluğu bulunan gerçek ve tüzel kişileri ve sorumlu oldukları tutarları belirleyerek Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) bildirecek.

SPK'nin bildirimi üzerine sorumluların malvarlığından geri kazanım sağlanması amacıyla, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında TMSF tarafından tahsil ve takip işlemleri başlatılacak. TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve Bankacılık Kanunu'nun ilgili hükümlerini uygulama yetkisine haiz olacak. Bu hüküm kapsamında açılacak davalarla ilgili olarak İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.

Trump, South Carolina'da düzenlenen seçim mitingine katıldıktan sonra eyaletten ayrılmadan önce havaalanında basın mensuplarının sorularını cevapladı.

İran ile müzakere yapıp yapmadıklarına ilişkin soruya Trump, "İran'la müzakere yaptığımızı düşünmüyorum. Öyle ya da böyle yakında bir şey olacak. Birçok insan seçimlerden sonra olacağını düşünüyor, ne olacağını göreceğiz." dedi.

Trump, eyalette 3 Kasım'daki Kongre ara seçimleri sebebiyle düzenlenen mitingdeki konuşması sırasında ise İran ile gerilimin yakında sona ereceğini söyleyerek "Şimdi (bölgeden) ayrılabiliriz ancak (saldırıların) etkisi uzun süre kalsın istiyoruz." ifadelerini kullandı.

Atlantik Okyanusu'nun adını değiştirme konusu

Trump, konuşması sırasında Atlantik ya da Pasifik okyanuslarından birine "Trump" ya da "Amerika" adını vermek istediğini dile getirdi.

Atlantik Okyanusu'nun ismini değiştirme konusunu ciddi değerlendirdiklerini söyleyen Trump, bu konuda Google'ın ana kuruluşu Alphabet'in Üst Yöneticisi (CEO) Sundar Pichai ile görüştüğünü belirtti.

Trump, Pichai'nin okyanusların farklı olduğunu söylediğini ve "Lütfen bizden bunu yapmamızı istemeyin." dediğini aktardı.

"Muhtemelen bu konuyu bırakacağım." diyen Trump, esprili bir ifadeyle Pasifik Okyanusu'na "Amerikan Okyanusu" adını verirlerse Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in kendisini arayacağını söyledi.

ABD'de bilanço sezonu giderek yoğunlaşırken, dün teknoloji şirketi Meta güçlü finansal sonuçlar bildirdi. ABD'li elektrikli otomobil üreticisi Tesla ise karlılık konusunda beklentileri karşılayamadı.

Meta'nın net karında artış

Meta'nın net karı bu yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 264 artarak 9,9 milyar dolara ulaşırken, Tesla'nın net karı ise aynı dönemde yüzde 43 azalışla 787 milyon dolara düştü.

Hızlanan bilanço takviminde ABD'deki büyük teknoloji şirketlerinin karlılıklarına ilişkin soru işaretlerinin tam olarak giderilememesi ve yapay zeka alanında devasa yatırımların finansmanına ilişkin endişelerin devam etmesi varlık fiyatlarının yön bulmasını zorlaştırıyor.

Bunun yanı sıra Orta Doğu'daki gerilimlerin her an yeniden artabileceği korkuları da piyasalar üzerinde baskı unsuru olarak kalmaya devam ederken, Körfez'deki belirsizlikler nedeniyle petrol fiyatları yüksek seviyelerde seyrediyor.

Yükselen petrol fiyatlarıyla dünya genelinde artan enflasyon endişeleri, merkez bankalarının para politikalarında sıkılaşma sürecini hızlandırabileceğine yönelik öngörüleri desteklemeyi sürdürüyor.

Fed'in politika faizini sabit bırakacağı tahmin ediliyor

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek haftaki toplantısında politika faizini yüzde 86 ihtimalle sabit bırakacağı beklenirken, aralık toplantısında ise 25 baz puanlık faiz artırımına gideceğine neredeyse kesin gözüyle bakılıyor.

Dün, New York borsası şirketlerin finansal sonuçlarına ilişkin olumlu beklentilerle pozitif seyirle kapanırken, piyasa kapanışının ardından gelen bilançolardan alınan karışık sinyaller ve Orta Doğu'daki gerilimlerin tırmanabileceği endişeleri yeni günde Asya tarafında satıcılı bir seyrin oluşmasına yol açtı.

Jeopolitik tarafta ise ABD Başkanı Donald Trump, İran'la savaşa girmesinin sebebinin Tahran'ın nükleer silaha sahip olmasını engellemek olduğunu kaydederek, bunun "yaptığı en iyi işlerden biri" olduğunu savundu.

Buna ek olarak The New York Times'ın (NYT) haberine göre, ismi verilmeyen ABD'li yetkililer ve görüşmeler hakkında bilgi sahibi olan diğer kaynaklar, ABD ve İsrail ordularının ABD ara seçimlerinin ardından İran'a yapılacak yeni saldırılar için "somut planlar hazırladığını" ileri sürdü.

Petrol fiyatlarında yükseliş dikkat çekiyor

Öte yandan Suudi Arabistan'a yönelik süren saldırıların ardından ABD, bu ülkedeki diplomatlarını tahliye etmeye hazırlanıyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Pigott, ABD'nin "Körfez ülkelerinde görev yapan bazı personel ve aile üyeleri için ülke dışına çıkış emri vermeye hazırlandığı" yönündeki haberleri yalanladı ve bu durumun sadece Suudi Arabistan'daki ABD hükümet personeli ve aile üyeleri için geçerli olduğunu kaydetti.

Söz konusu gelişmenin ardından bölgede gerilimlerin artabileceği endişeleriyle petrol fiyatları yükseldi. Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,8 artışla 110,7 dolara çıktı.

Mevcut gelişmeler ekseninde tahvil piyasalarında ise dalgalı seyir göze çarparken, dün yatay seyreden ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yeni günde ise 3 baz puan düşüşle yüzde 5,09'da bulunuyor. Dün düşüş eğiliminde hareket eden dolar endeksi ise şu sıralarda, yüzde 0,1 azalışla 101,5 seviyesinde bulunuyor.

Altının ons fiyatı jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatları üzerinden enflasyonist baskıları artırabileceği ve bu durumun merkez bankalarının para politikasında daha sıkı bir duruş benimsemesine neden olabileceği beklentileriyle düşüş eğilimini sürdürüyor. Altının onsu yüzde 1,2 düşüşle 4 bin 90 dolardan işlem görüyor.

Bu gelişmelerle New York borsasında Samp;P 500 endeksi yüzde 0,58, Nasdaq endeksi yüzde 1,05 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,69 yükseldi. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise güne negatif başladı.

Avrupa borsalarında bilanço iyimserliği gözlendi

Fransa'da artan olaylar neticesinde hafta başından beri negatif seyreden Avrupa borsaları, dün bilançolardan alınan olumlu sinyallerle nefes aldı.

Avrupa'nın en büyük teknoloji şirketlerinden SAP, üçüncü çeyrek bilançosu beklentileri aştı. Şirketin çeyreklik geliri 10 milyar avroyu aştı. Şirket, 2026 gelirlerinin 36,3 milyar ila 36,8 milyar avro aralığında olacağını öngördü.

Öte yandan Fransa'daki olaylar sonucunda ülke tahvillerinde risk priminin yükselmeye devam ediyor. Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5'in üzerine çıkarak 24 yılın en yüksek seviyesini gördü. Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi ile Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi arasındaki fark 160 baz puana yaklaştı.

Bölgede dün açıklanan verilere göre, İngiltere'de akaryakıt fiyatlarındaki artış nedeniyle yıllık enflasyon eylülde yüzde 3,5 ile Ekim 2025'ten bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Ayrıca ülkenin toplam kamu borcunun eylül sonu itibarıyla ilk kez 3 trilyon sterlini aştığı tahmin edildi.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,19, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,17, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,35 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,06 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar ise güne negatif başladı.

Asya borsalarında gerileme

ABD'de SpaceX ve Meta'nın güçlü kazanç açıklaması yeni günde Asya borsalarını yukarı çekmeye yetmedi. Yarı iletken sektöründeki gelişmeleri fiyatlamaya daha duyarlı olan Asya borsalarında yapay zeka yatırımlarının nasıl finanse edileceğine yönelik soru işaretleri fiyatlamaları zorlaştırıyor.

Öte yandan Orta Doğu'daki gerilimlerin sonucunda petrol fiyatlarının yükselmesi enerji maliyetleri ve enflasyon endişelerini artırıyor. Bu durum özellikle enerji ithalatına bağımlı Asya ekonomileri açısından olumsuz bir unsur olarak kalmaya devam ediyor.

Ayrıca yüksek enflasyon ve faizlerin uzun süre yüksek kalması ihtimali, büyüme odaklı teknoloji hisselerinin değerlemelerini baskılıyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,1, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,3, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2,9 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,7 düştü.

Yurt içinde gözler TCMB'nin faiz kararına çevrildi

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,87 değer kaybederek 11.577,12 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,29 yükseldi.

Yurt içinde gözler TCMB'nin alacağı para politikası kararlarına çevrildi. AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, bu toplantıda TCMB'nin politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36'ya çekmesini bekliyor.

Dolar/TL dünü 49,5600'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,6240'tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde TCMB faiz kararı ve haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi, ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları, tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.400 ve 11.300 puanın destek, 11.700 ve 11.800 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, TÜİK ekim ayı tüketici güven endeksi

14.00 Türkiye, TCMB'nin faiz kararı

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları

15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları (4 haftalık ortalama)

15.30 ABD, devam eden işsizlik maaşı başvuruları

15.30 ABD, ekim ayı tüketici güven endeksi

17.00 ABD, eylül ayı öncü göstergeler endeksi

18.00 ABD, ekim ayı Kansas City Fed imalat sanayi aktivite endeksi

Anthropic, profesyonellerin ve küçük işletme sahiplerinin günlük işlerini takip etmek için geliştirdiği Claude Duet adlı yapay zeka agent'ını duyurdu. Claude Opus 5.5 modelini kullanan uygulama, ilk aşamada ABD'deki Claude Pro ve Max abonelerine bekleme listesi üzerinden sunuluyor.

Duet'in temel farkı, kullanıcının her seferinde sohbet başlatmasını beklemeden devreye girmesi. Kullanıcının bağladığı uygulamalardaki bilgileri değerlendirerek her sabah kısa bir iş özeti hazırlıyor. Yanıt bekleyen bir e-posta veya yaklaşan bir toplantı gibi konuları öne çıkarıyor. Kullanıcı da yazılı ya da sesli mesajla görev verebiliyor ve hazırlanan belgeleri, sunumları veya tabloları aynı sohbet üzerinden inceleyebiliyor.

Uygulamanın işlevleri arasında toplantı planlama, ödenmemiş faturaları bulup hatırlatma mesajları hazırlama, sözleşmeleri gönderime hazır hale getirme ve işletme verilerini bir araya getiren panolar oluşturma bulunuyor. Gmail, Google Calendar, Slack, Shopify ve HubSpot gibi hizmetleri kapsayan 6 binden fazla bağlayıcı ve eklenti desteği, farklı uygulamalardaki işlerin tek bir yerden yürütülmesini sağlıyor. Örneğin bir işletme sahibi, faturaları kontrol etmek ve müşterilere yazmak için ayrı ayrı uygulamaları açmak yerine bu hazırlıkları Duet’e bırakabiliyor.

Anthropic'in paylaştığı erken kullanıcı örnekleri, uygulamanın bu bilgileri nasıl ilişkilendirdiğini gösteriyor. Bir örnekte Duet, yaklaşan müşteri görüşmesi için ön bilgi hazırlarken toplantının kullanıcının uçuşundan hemen önceye denk geldiğini fark ederek saatini değiştirmeyi öneriyor. Başka bir örnekte ise takvime yanlış gün için kaydedilmiş bir gayrimenkul gösterimini tespit ediyor.

Duet, kendi tarayıcısının bulunduğu bulut ortamında çalışıyor. Bu nedenle görevleri sürdürmek için kullanıcının bilgisayarının veya telefonunun açık olması gerekmiyor. İş tamamlandığında ya da kullanıcıdan karar beklendiğinde bildirim gönderiyor. Bununla birlikte bağlı hesapları kesintisiz izlemiyor, kontroller birkaç saatte bir yapılıyor.

Mesaj gönderme, ödeme yapma, belge imzalama ve içerik silme gibi işlemlerde kullanıcı onayı gerekiyor. Duet önce yapacağı işlemi gösteriyor, ardından onay bekliyor. Menkul kıymet alım satımı ve hesaplar arasında para transferi ise kullanıcı onay verse bile gerçekleştirilemiyor.

iOS ve Android'de ayrı bir uygulama olarak, bilgisayarda ise claude.ai üzerinden kullanılabilen Duet, ön izleme döneminde Pro ve Max planlarına dahil. Ancak arka plandaki kontroller ve görevler de aboneliğin kullanım limitlerinden düşülüyor. Anthropic, uygulamanın henüz erken aşamada olduğunu; yazışmaları yanlış yorumlayabileceğini veya bir konunun aciliyetini hatalı değerlendirebileceğini belirtiyor.

Webrazzi Summit 2026 kapsamında girişimcilik ekosisteminin dikkat çeken projelerini bir araya getiren Webrazzi Arena 2026 tamamlandı. Webrazzi Arena sahnesinde Aleron Light, Derbent, Lumben, Mentalics.ai, Metaplexus.ai, Nextrain, Robeff Teknoloji ve Quibas Procurement Solutions projelerini jüri ve katılımcılarla paylaştı.

Etkinlik sonunda açıklanan sıralama ise şöyle oldu:

Birinci:Robeff Teknoloji

İkinci: Derbent

Üçüncü: Aleron Light

Webrazzi Arena'ya başvuru sürecinin ağustos ayında başladığını hatırlatalım. Arena formatında girişimlere projelerini anlatmaları için üç dakika, ardından jüriyle gerçekleştirilen soru-cevap bölümü için beş dakika ayrıldı.

Aleron Light 

Aleron Light, uyku, stres ve zihinsel performans odağında geliştirilen ışık tabanlı, giyilebilir bir neuro-wellness teknolojisi. Non-invaziv olarak tasarlanan ürün; uyku öncesi rahatlama, yoğun çalışma dönemleri ve vardiya geçişleri gibi kullanım senaryolarına odaklanıyor. Girişimin çalışan prototipi bulunurken erken kullanıcı doğrulamalarının da tamamlandığı belirtiliyor.

Derbent

Derbent, yapay zeka modelleri ve ajanlarla şirket sistemleri arasına yerleşen bir güvenlik katmanı geliştiriyor. Derbent One isimli yapı, bir yapay zeka ajanının gerçekleştirmek istediği işlemi çalıştırılmadan önce kernel seviyesinde kontrol ediyor. Böylece dosyalara, kimlik bilgilerine veya şirket sistemlerine yönelik işlemler için izin verme, reddetme ya da insan onayı isteme gibi kurallar uygulanabiliyor.

Lumben

Lumben, dental sağlık turizmini yapay zeka destekli tek bir dijital altyapıda bir araya getirmeyi hedefliyor. Platform; hastanın dijital olarak sisteme alınmasından yapay zeka destekli dental analize, tedavi planlamasından uygun klinikle eşleştirilmesine kadar süreci uçtan uca yönetiyor. Böylece hasta, hekim ve klinikler arasındaki parçalı süreci tek bir ekosistemde toplamayı amaçlıyor.

Mentalics.ai

Mentalics.ai, marka ve kurumsal iletişim ekiplerinin olası krizleri gündem haline gelmeden fark etmesine odaklanıyor. Platform; sosyal medya gönderilerindeki metnin yanı sıra video, görsel ve konuşma bağlamını da analiz ederek markanın kendi kurallarına göre önemli içerikleri belirliyor ve Slack veya Telegram gibi kanallara uyarı gönderiyor. Mentalics, MVP'sini haziran ayından bu yana 10 pilot markayla çalıştırdığını ve bu süreçte 200 bin gönderiyi uçtan uca analiz ettiğini belirtiyor.

Metaplexus.ai

MetaPlexus, şirketlerin yapay zeka sistemlerini pilot aşamadan canlı kullanıma taşırken ihtiyaç duyduğu kontrol ve yönetişim katmanını geliştiriyor. Platform, yapay zekanın gerçekleştirdiği işlemlerde doğru yeteneği seçme, işlemi yapan kullanıcının yetkisini kontrol etme ve alınan kararları kayıt altına alma olmak üzere üç temel adıma odaklanıyor. MetaPlexus ayrıca beta sürümünü Webrazzi Arena kapsamında kullanıma açıyor.

Nextrain

Nextrain, kurumsal öğrenme süreçleri için geliştirilmiş AI-native bir öğrenme operasyonu platformu. İçerik üretimi, video ve avatar oluşturma, etkileşimli öğrenme, ölçme-değerlendirme, bilgi asistanı, mentorluk ve öğrenme yönetimi gibi süreçleri aynı yapıda topluyor. Platformun Akira isimli yapay zeka ajanı ise kullanıcıların ayrı bir arayüz kullanmadan, bir ekip arkadaşına yazar gibi öğrenme operasyonlarını yönetmesini sağlıyor. Nextrain ekibi, kurumsal öğrenme teknolojileri alanında sekiz yılı aşkın deneyime sahip olduğunu; bugüne kadar 50'den fazla kurumsal müşteri, 400 bin kullanıcı ve 1000'in üzerinde projeye ulaştığını paylaşıyor.

Robeff Teknoloji

Robeff Teknoloji, mevcut endüstriyel araçların otonom hale getirilmesini sağlayan donanım ve yazılım teknolojileri geliştiriyor. Şirket; sensörlerden kontrol ünitelerine ve otonom sürüş yazılımına kadar gerekli teknoloji yığınını sunarken, madencilik araçları, havalimanı traktörleri ve fabrika araçları gibi mevcut araçları da otonom hale getirebiliyor. Robeff'in bunun yanında fabrika ve lojistik sahaları için geliştirdiği kendi otonom endüstriyel aracı da bulunuyor.

Quibas Procurement Solutions

Quibas, yapay zeka ajanlarını satın alma operasyonlarıyla buluşturan bir platform geliştiriyor. Tedarikçi doğrulama ve devreye alma, teklif karşılaştırma, e-ihale, sözleşme süreçleri ve yaptırım kontrolleri gibi işlemleri aynı platformda bir araya getiren Quibas; 26 milyondan fazla şirket sicil kaydı, yaklaşık 240 bin fiyat ve endeks serisi ve 270'in üzerinde yaptırım kaynağından yararlanıyor. Girişim, 2026 itibarıyla üç şirkette canlı olarak kullanıldığını, 70'in üzerinde satın alma kullanıcısına ve 4 binin üzerinde tedarikçi kapsamına ulaştığını; yıllık lisans gelirinin ise 120 bin euro olduğunu belirtiyor.

Webrazzi Arena kazananlarını neler bekliyor?

Webrazzi Arena 2026'da ilk üçe giren girişimler, Webrazzi Summit 2027 Startup Lounge'da demo desk ve Webrazzi Summit 2027 VIP resepsiyonuna iki kişilik katılım hakkı kazanıyor. Birinci olan girişime ayrıca Webrazzi'nin Türkiye ve dünyadaki medya iş birlikleri kapsamında haber desteği ile yatırımcı ağına erişim sağlayan özel bir ödül paketi sunuldu.

Teknoloji dünyasındaki hızlı değişimi farklı formatlar ve odaklı içeriklerle ele almayı hedefleyen Webrazzi Sessions, her etkinlikte yüksek etki yaratan tek bir tema üzerine yoğunlaşacak. Paribu ana sponsorluğunda ve Paribu Art Terminal Kadıköy'de gerçekleşecek etkinliklerde gerçek kullanım senaryoları, farklı bakış açıları, canlı demolar ve pratik deneyimlerin yanı sıra konuşmalar, paneller ve atölyeler de yer alacak. Program ve konuşmacılar yakında açıklanacak. 

Her etkinlik 600 kişilik kontenjana sahip olacak. 10:00–15:00 arasında gerçekleşecek Webrazzi Sessions'a davetiye usulüyle ücretsiz olarak katılabileceğinizi de ekleyelim. Üstelik tek formla iki etkinliğe birden davetiye talep edebilirsiniz. Ücretsiz davetiye talebi 2 dakika sürüyor; değerlendirme her etkinlik için ayrı yapılırken, Webrazzi ekibi başvuruları etkinlik bazında değerlendirerek davetiyenizi e-postanıza iletiyor. Şirketiniz için toplu, ücretsiz davetiye seçeneği sunulduğunu da ekleyelim. 

İlk durak: Webrazzi Sessions / AI

Serinin ilk etkinliği Webrazzi Sessions / AI, 25 Kasım 2026 tarihinde Paribu Art’ta düzenlenecek. Yapay zekânın artık yalnızca neler yapabileceğinden değil, bugün nerelerde somut değer yarattığından hareket eden etkinlik; gerçek ürünleri, kullanım senaryolarını ve yapay zekâyı aktif olarak kullanan ekipleri bir araya getirecek.

Etkinlik kapsamında AI ürünleri ve gerçek dünya kullanım örnekleri, kurumsal yapay zeka, AI agent'ları ve otomasyon, veri ve karar alma süreçleri, AI-native iş modelleri, müşteri deneyimi, yaratıcılık, kişisel verimlilik, yapay zeka girişimleri ve AI yönetişimi gibi başlıklar ele alınacak. 

Webrazzi Sessions / AI; girişimciler ve CEO’lardan teknoloji ve ürün liderlerine, veri ve yapay zeka ekiplerinden büyüme ve pazarlama profesyonellerine kadar geniş bir topluluğu aynı çatı altında buluşturmayı hedefliyor.

Webrazzi Sessions / Builders 22 Aralık'ta gerçekleşecek

Serinin ikinci etkinliği Webrazzi Sessions / Builders ise 22 Aralık 2026 tarihinde yine Paribu Art’ta gerçekleşecek. Yapay zekânın ürün geliştirme biçimlerini ve fikirlerin ürüne dönüşme hızını nasıl değiştirdiğine odaklanacak etkinlik; yazılım geliştiricileri, girişimcileri, ürün ekiplerini, tasarımcıları ve teknoloji liderlerini bir araya getirecek.

“Prompt’tan ürüne” yaklaşımıyla kurgulanan Builders kapsamında AI coding ve vibe coding, AI agent'ları, MCP, API ve RAG, açık kaynak ve AI altyapıları, AI UX ve ürün tasarımı, no-code ve low-code araçlar ile AI-native girişimler gibi konular öne çıkacak.

Etkinlik yalnızca konuşmalardan oluşmayacak. Gerçek ürünlerin geliştirme süreçlerinin anlatıldığı oturumların yanı sıra canlı ürün demoları ve AI coding, RAG, MCP ve AI UX gibi alanlara odaklanan uygulamalı workshop’lar da programın parçası olacak.

Webrazzi Sessions serisinin yeni etkinliklerle 2027 yılında da devam etmesi planlanıyor. Webrazzi Sessions sponsorluk görüşmeleri için Webrazzi satış ekibiyle görüşebilirsiniz. Webrazzi Sessions ile ilgili tüm detaylara bu adresten ulaşabilirsiniz.

Webrazzi Summit 2026’da gerçekleşen “Beyond the AI Hype: From Models to Market Value” başlıklı oturumda, yapay zeka yatırımlarının ve oyun sektöründeki dönüşümün iş dünyasına yansımaları ele alındı. DO Venture Partners Yönetici Ortağı Duygu Öktem Clark moderatörlüğündeki panelde, Tencent Yatırım Direktörü Dr. Min Hu ve Spyke Games Kurucu Ortağı ve CEO’su Rina Onur Şirinoğlu deneyimlerini paylaştı.

Yapay zekanın ürün geliştirmeyi kolaylaştırdığını belirten Min Hu, buna karşın ürün-pazar uyumunu yakalamanın zorlaştığına dikkat çekti. Hu’ya göre pazara giren ürün sayısı hızla artarken kullanıcıların zamanı ve dikkati aynı kalıyor. Bu nedenle bir ürünün teknik olarak başarılı olması, sürdürülebilir bir işe dönüşmesi için tek başına yeterli olmuyor.

Tencent’in yatırım yaklaşımını insan, problem ve bakış açısı olmak üzere üç temel unsurla açıklayan Hu; teknik yetkinliği, uzun vadeli düşünme becerisini ve uygulama gücünü bir araya getiren kurucuları aradıklarını söyledi. Yatırım kararlarında gerçek bir kullanıcı sorununu çözme, tekrar kullanım ve ticari benimsenme gibi göstergeleri önemsediklerini aktaran Hu, kısa vadeli model performanslarından çok kalıcı değer üretimine odaklandıklarını belirtti.

Hu, yapay zeka çağında rekabet avantajının önemli kaynaklarından birinin de kullanıcı ihtiyaçlarını anlayıp bunları düzenli kullanılan ürünlere dönüştürebilmek olduğunu ifade etti. Bu kapsamda, müşteriyle güçlü empati kurabilen ve bu anlayışı ürün kararlarına yansıtabilen kişilerin şirketler için giderek daha değerli hale geldiğini vurguladı.

Oyun geliştirme tarafındaki değişimi aktaran Rina Onur Şirinoğlu ise geçmişte yaklaşık 10 kişilik ekiplerin haftalar, hatta aylar harcadığı prototiplerin bugün tek kişinin yönettiği yapay zeka süreçleriyle saatler içinde hazırlanabildiğini söyledi. Şirinoğlu, mühendislerin rolünün de doğrudan kod yazmaktan farklı modelleri, araçları ve yapay zeka ajanlarını bir araya getirerek iş akışları kurmaya doğru evrildiğini belirtti.

Şirinoğlu’na göre, tek kişinin yapay zeka desteğiyle geliştirmeye başladığı ve zaman içinde daha büyük bir ekiple milyar dolarlık başarıya ulaşabilecek bir oyun ortaya çıkarması artık uzak bir ihtimal değil. Bununla birlikte, üretim maliyetlerinin düşmesi küçük stüdyoların önündeki tüm engelleri ortadan kaldırmıyor.

Özellikle dağıtım ve kullanıcı edinme gücünün önemini koruduğunu vurgulayan Şirinoğlu, ürün sayısındaki artışın görünür olmayı daha da zorlaştırdığını ifade etti. Küçük ekipler ürün kalitesinde büyük şirketlerle rekabet edebilir hale gelirken, yüksek pazarlama bütçeleri ve kullanıcı edinme harcamalarının geri dönüşünü daha uzun süre bekleyebilme kapasitesi büyük oyunculara avantaj sağlıyor. Şirinoğlu, bu nedenle yapay zekanın büyük şirketlerin daha da büyümesine zemin hazırlayabileceğine dikkat çekti.

Spyke Games’te yapay zekanın mühendislikten görsel üretime ve ürün geliştirmeye kadar farklı departmanların iş akışlarına dahil olduğunu paylaşan Şirinoğlu, oyuncu davranışlarıyla eğitilmiş bölüm üretim sistemlerini 2023’ten bu yana kullandıklarını aktardı. Bazı süreçlerin neredeyse insan müdahalesi olmadan, bazılarının ise insan desteğiyle yürütüldüğünü belirten Şirinoğlu, bu dönüşümün işe alım yaklaşımını da değiştirdiğini söyledi. Şirketin adaylarda teknik becerilerin yanı sıra düşünme ve problem çözme kapasitesine daha fazla odaklandığını ifade etti.

Panelde Tencent’in Türkiye’deki yatırımları da gündeme geldi. Circle Games ve Flow Games yatırımlarına liderlik ettiklerini aktaran Min Hu; Türkiye’nin mühendislik yeteneğini, girişimcilerin ilk günden küresel düşünmesini ve sermayeyi verimli kullanmasını öne çıkardı. Türkiye’deki kurucuların büyümeden önce müşteri talebini doğrulamaya ve yüksek harcamalara geçmeden farklılaşan ürünler geliştirmeye önem verdiğini belirten Hu, yeni yatırım fırsatlarını değerlendirmeyi sürdürdüklerini söyledi.

Yapay zekanın uzun vadeli potansiyeline de değinen Hu, bir sonraki büyük fırsat alanının bilimsel keşifler olabileceğini ifade etti. Yaşam bilimleri, enerji, ileri malzemeler ve kuantum bilişim gibi alanlara işaret eden Hu, yapay zekanın araştırmacıların normalde onlarca yıl sürebilecek keşiflere ulaşmasını hızlandıran bir araca dönüşebileceğini belirtti.

Şirinoğlu ise Türkiye’nin mobil oyun alanında biriktirdiği deneyimin farklı sektörlere taşınabileceğini vurguladı. Oyun ekosisteminde gelişen çalışma disiplini, dayanıklılık ve problem çözme becerilerinin, küresel ölçekte etki yaratabilecek başka teknoloji girişimlerinin ortaya çıkmasına da katkı sağlayabileceğini söyledi.

Webrazzi'nin 20. yılında düzenlenen Webrazzi Summit 2026, Wyndham Grand İstanbul Levent'te tüm hızıyla devam ediyor. Disrupt, Grow, Venture ve Academy salonlarında gerçekleşen oturumlarda yapay zeka, büyüme stratejileri ve yatırım ekosistemi gibi konular ele alınıyor.

Etkinlikte "Startup Yetmez: Scale-up Nasıl Çıkaracağız?" başlıklı oturum Ankara TEKMER ve LEAP Investment CEO'su ve Kurucu Ortağı İmran Gürakan moderatörlüğünde gerçekleşti. Oturumun katılımcıları arasında İTÜ ARI Teknokent Operasyon ve Proje Geliştirme Direktörü Dr. Kutay Güneştepe, Ostim Teknopark İş Geliştirme Koordinatörü Elif Üzen ve THK ve Orion TEKMER Genel Müdürü İsa Uysal yer aldı.

Türkiye'de girişimcilik ekosisteminin gelişmesi için sermayenin yanı sıra teknoparkların, kuluçka merkezlerinin ve kurumsal iş birliklerinin de önemli bir rolü bulunuyor. Webrazzi Summit'te düzenlenen panelde, girişimlerin ölçeklenme sürecinde ihtiyaç duyduğu destekler, uluslararası pazarlara açılma fırsatları ve derin teknoloji şirketlerinin finansmana erişimi konuşuldu.

Panelin moderatörlüğünü üstlenen İmran Gürakan, 2013 yılından bu yana girişimcilik ekosisteminde bulunduğunu belirterek sermayenin girişimciler için önemli olduğunu, ancak girişimlerin içinde geliştiği ortamın da en az sermaye kadar değer taşıdığını söyledi. Teknoparkların ve TEKMER'lerin girişimlerin büyümesindeki rolüne dikkat çeken İmran, Türkiye'de start-up'ların nasıl ölçeklenebileceği ve sürdürülebilir bir ekosistemin nasıl oluşturulabileceği sorularını gündeme getirdi.

Kutay Güneştepe, teknokentlerin girişimciler ile yatırımcılar, akademisyenler ve kurumsal şirketler arasında bağlantı kurduğunu belirtti. Girişimlere finansmana erişim, mentörlük, ekip kurma ve iş geliştirme gibi alanlarda destek sağladıklarını söyleyen Güneştepe, ölçeklenme aşamasındaki şirketlerin yönetim becerilerini geliştirmesi gerektiğini ifade etti. Kutay, girişimlerin yatırım almaya hazır hale gelmesi için şeffaf muhasebe kayıtlarına, birim ekonomisine ve düzenli işleyen bir yönetim modeline sahip olmasının önemini vurguladı. Girişimlerin büyümelerini sürdürebilmesi için uluslararası pazarlara açılmaları gerektiğini de sözlerine ekledi.

Orion TEKMER Genel Müdürü İsa Uysal, Ankara'daki girişimlerin ürün geliştirme ve teknik bilgi bakımından güçlü olduğunu, ancak geliştirdikleri ürünleri pazarlama konusunda kendilerini daha fazla geliştirmeleri gerektiğini söyledi. Erken aşamadaki girişimlere odaklandıklarını belirten Uysal, girişimlerin ihtiyaçlarına uygun bir altyapı oluşturmanın büyüme süreçlerini desteklediğini ifade etti.

İsa Uysal, VMC'nin Türkiye ziyareti kapsamında farklı kurumlarla birlikte girişimleri yatırımcılarla buluşturduklarını söyledi. FonAngels ile birlikte kurdukları fon aracılığıyla erken aşama girişimlere yatırım yaptıklarını belirten Uysal, ArabamOn ve Abone Sepeti'nin yanı sıra savunma sanayisinde faaliyet gösteren AYTE Elektronik'e yatırım yaptıklarını aktardı.

OSTİM Teknopark temsilcisi Elif Üzen, girişimlere sunulan desteğin şirketlerin ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesi gerektiğini söyledi. OSTİM Teknopark bünyesinde mentörlük, hızlandırma programları ve prototipleme desteği sağladıklarını belirten Üzen, girişimlerin sanayi şirketleriyle bir araya gelerek ürünlerini test edebildiğini ve ilk saha deneyimlerini kazanabildiğini ifade etti.

Bu iş birliklerinin girişimlerin ürünlerini geliştirmesine ve sanayi şirketlerinin üretim süreçlerini iyileştirmesine katkı sağlayabileceğini belirtti. Elif Üzen, derin teknoloji ve donanım girişimlerinin finansman ihtiyaçlarının yazılım şirketlerinden farklı olduğunu vurguladı. Donanım girişimlerinde yatırımın geri dönüşünün 10-12 yılı bulabileceğini belirten Üzen, bu nedenle yatırım süreçlerinin farklı değerlendirilmesi ve şirketlerin büyüme aşamalarına uygun finansman modellerinin oluşturulması gerektiğini söyledi.

Donanım girişimlerinin ilk müşteriye ulaşma, referans kazanma ve uluslararası pazarlara açılma konularında zorluk yaşadığını ifade eden Elif Üzen, şirketlerin ürün geliştirme aşamasından itibaren yurt dışındaki regülasyonları ve standartları dikkate alması gerektiğini belirtti. Büyük sanayi şirketlerinin girişimlere ürünlerini test etme fırsatı vermesinin önemine dikkat çeken Üzen, bu yaklaşımın hem girişimlerin ilk referanslarını kazanmasına hem de sanayi şirketlerinin üretim süreçlerini daha verimli hale getirmesine yardımcı olabileceğini söyledi.