Türkiye’nin ilk milli hızlı treninin test çalışmalarına ilişkin yeni bilgiler paylaşıldı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii AŞ (TÜRASAŞ) tarafından yerli imkanlarla üretilen trenin test sürecine ilişkin yazılı açıklama yaptı.

"Milli Elektrikli Hızlı Trenimiz saatte 250 kilometre hıza ulaştı"

Daha önce saatte 240 kilometre hıza çıktıklarını ve son testlerde hız rekorunu geliştirdiklerini belirten Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Saatte 225 kilometre işletme hızına sahip hızlı tren setimizin dinamik seyir emniyeti testlerine Gebze-Eskişehir güzergahında başladık. Testlerimizi Eskişehir-Polatlı arasında başarıyla sürdürüyoruz.nbsp;

Bu kapsamda Milli Elektrikli Hızlı Tren'imiz saatte 250 kilometre hıza ulaştı. Milli Elektrikli Hızlı Tren'in test çalışmaları belirlenen program doğrultusunda farklı hız ve işletme koşullarında sürdürülüyor.nbsp;

Trenimizin güvenli, konforlu ve yüksek performanslı bir şekilde işletmeye alınabilmesi için test ve doğrulama çalışmalarımızı titizlikle yürütüyoruz. Dinamik seyir emniyeti testlerimizde Gebze-Eskişehir etabının ardından Eskişehir-Polatlı hattında da önemli bir aşamayı geride bıraktık. Saatte 250 kilometre hıza ulaşarak testlerimize başarıyla devam ediyoruz."

"Tren Kontrol ve Yönetim Sistemi ile Cer Sistemi'ni yerli ve milli olarak tasarlayıp ürettik"

Uraloğlu, 577 yolcu kapasiteli, alüminyum gövdeli 8 araçtan oluşan bu setleri, otomatik tren durdurma sistemi, elektromekanik yolcu giriş kapıları, tam otomatik iklimlendirme, yangın ihbar, işitsel ve görsel yolcu bilgilendirme ve kamera sistemleriyle donattıklarının altını çizdi.

En önemli ve kritik sistemlerden "Tren Kontrol ve Yönetim Sistemi" ile "Cer Sistemi"ni, ASELSAN ile tamamen yerli ve milli olarak tasarlayıp ürettiklerine dikkati çeken Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Trenle seyahat edecek yolcularımızın rahatlıkla kullanabilmeleri için yiyecek ve içecek ihtiyaçlarını kolaylıkla karşılayabilecekleri otomatlar ve mutfak bölümleri yerleştirdik. Ayrıca bu araçlarımızda engelli vatandaşlarımız için iki yolcu bölmesi ve tekerlekli sandalyeleriyle platformdan araca ve araçtan platforma indirilip bindirilmesini sağlayan asansörlere de yer verdik. Trenlerimizi, yüksek konfor ve inovasyonla mevcut ve gelecekte var olacak ihtiyaçları karşılamak üzere tasarladık."

Kurumun Resmi Gazete'de yayımlanan ilanlarına göre, TÜBİTAK'ın Ankara, Kocaeli (Gebze) ve Bursa'daki birim ve enstitülerinde görev yapmak üzere 660 personel alınacak.

Bu kapsamda, AR-GE personeli (araştırmacı), uzman ve uzman yardımcısı, bilimsel programlar uzman yardımcısı, teknik ve destek personeli, AR-GE proje/destek teknisyeni, avukat, memur ile silahlı özel güvenlik görevlisi pozisyonlarına alım yapılacak.

AR-GE personeli, uzman, teknik personel ve teknisyen kadroları için başvurular, 22 Eylül saat 17.00'ye kadar TÜBİTAK Kariyer Sistemi (kariyer.tubitak.gov.tr) üzerinden gerçekleştirilecek.

Memur ve silahlı özel güvenlik görevlisi kadrolarına yönelik başvurular ise 7 Eylül saat 17.00'ye kadar Türkiye İş Kurumu internet sitesi üzerinden alınacak.

İsviçre'nin en büyük hayat sigortası sağlayıcısı ve önemli gayrimenkul sahiplerinden biri olan Swiss Life, işten çıkarmaların yaklaşık yarısının İsviçre sigortacılık biriminde, diğer yarısının ise ağırlıklı olarak yurt dışındaki varlık yönetimi biriminde gerçekleşeceğini belirtti.nbsp;

Reuters'da yer alan haber göre; CEO Matthias Aellig yaptığı açıklamada, "İşlerimizi 2027 sonrasına da uzanacak şekilde sürdürülebilir bir biçimde büyütmek istiyoruz. Bu da odaklanmış bir şekilde yeni pazar fırsatlarını hızla yakalayabilmemiz için konumumuzu ve verimliliğimizi güçlendirmeyi gerektiriyor" dedi.

Kar artışına rağmen işten çıkaracak

Swiss Life ayrıca, Mayıs ayında sonlandırdığı son programın ardından piyasa tarafından büyük ölçüde beklenen 309 milyon dolar tutarında yeni bir hisse geri alım programı açıkladı. Söz konusu kararın, şirketin 2026 yılının ilk yarısında elde ettiği güçlü finansal sonuçlara rağmen gelmesi dikkati çekti.

Şirket, ilk yarı brüt yazılı primlerinin yerel para birimleri cinsinden geçen yıla göre %3 artarak 12,3 milyar franga ulaştığını ve bu artışın İsviçre pazarındaki %7'lik büyüme ile desteklendiğini bildirdi. 2026'nın ilk altı ayında sigortalılardan toplanan toplam ödemeleri ifade eden primlerin yarısından fazlası şirketin iç pazarından elde edildi. Swiss Life'ın Avrupalı rakipleri Zurich Insurance ve Axa da yılın ilk yarısında daha yüksek prim miktarları kaydetti.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, 2026-2027 Adli Yılı'nda vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırmak için 135 Alo Adalet Hattı'nı devreye aldıklarını duyurdu.

Ankara Batı, İzmir ve Kayseri adliyelerinde bugünden itibaren pilot olarak hizmet vermeye başlayan uygulamayla 5 yılı aşan dava dosyaları ve 3 yılı aşan soruşturma dosyaları için vatandaşların doğrudan başvuruda bulunabileceğini de kaydetti.

"Uygulamayı en kısa sürede Türkiye geneline yaygınlaştıracağız"

Sosyal medya hesabı üzerinden konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Bakan Akın Gürlek, söz konusu uygulamayı en kısa sürede Türkiye geneline yaygınlaştıracaklarının da altını çizerek, şu açıklamalarda bulundu:

"Cumhurbaşkanımız Sayın @RTErdogan’ın liderliğinde, Türkiye Yüzyılı’nı Adaletin Yüzyılı kılma hedefiyle yargı hizmetlerimizi daha erişilebilir, etkin ve hızlı hâle getirecek yeni adımlar atıyoruz.

Bu anlayışla 2026-2027 Adli Yılı’na, vatandaşlarımızın adalete erişimini kolaylaştıracak yeni bir adımla başlıyor ve 135 Alo Adalet Hattı’nı hayata geçiriyoruz.

📍 Yeni adli yılın ilk günü olan bugün; saat 10.00 itibarıyla Ankara Batı, İzmir ve Kayseri adliyelerimizde pilot olarak hizmet vermeye başlayacak 135 Alo Adalet ile;

⚖️ 5 yılı aşan dava dosyaları,
⚖️ 3 yılı aşan soruşturma dosyaları
için vatandaşlarımız doğrudan başvuruda bulunabilecek.

Yeni adli yılla birlikte başlattığımız bu pilot uygulamayı en kısa sürede Türkiye geneline yaygınlaştıracağız.

Amacımız; yargılamaların makul sürede tamamlanmasına katkı sağlamak ve adaletin vaktinde tecellisini temin etmektir.

Yeni adli yılın ülkemiz, milletimiz ve hukuk camiamız için adaletin daha hızlı ve etkin tecelli ettiği bir dönem olmasını; 135 Alo Adalet Hattı’nın da bu hedefe güçlü katkılar sunmasını temenni ediyorum."

G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı, ABD'nin ev sahipliğinde North Carolina eyaletinin Asheville kentinde başladı.

ABD Hazine Bakanı Bessent, "Mevcut Ekonomik Gelişmeler" oturumunun açılışında yaptığı konuşmada, ekonomik büyümenin ABD Başkanı Donald Trump liderliğinde yeniden ülke politikalarının pusulası haline geldiğini söyledi.

G20'nin 1990'ların sonlarında ilk kez toplandığı dönemdeki misyonunun "ekonomik büyümeyi hedefleyen işbirliğini teşvik etmek" olduğunu anımsatan Bessent, ancak geçen on yıllar içinde görev kapsamının genişlemesiyle bu rotadan uzaklaştığını kaydetti.

Bessent, ABD'nin G20'nin kuruluş amacını beş temel öncelik çerçevesinde ele aldığını belirterek, "İlk ve en temel önceliğimiz, kaynaklarımızın bolluğuna, kurallarımızın netliğine ve piyasalarımızın gücüne dayanan ekonomik büyümedir. Bu nedenle ABD, büyümenin önündeki engelleri tespit etmek ve bunları ortadan kaldıracak reformlar geliştirmek amacıyla, ilk kez özel sektör iş dünyası liderleri ile G20 politika yapıcılarını bir araya getiriyor." diye konuştu.

Kamu-özel sektör ortaklığı ile refahı zayıflatan kalıcı küresel dengesizliklerle mücadeleyi de öncelikleri arasında sıralayan Bessent, ülkelerin kendi ihracatlarına ayrıcalık tanıyan çarpık politikaların, G20'de temsil edilen ekonomilerin birçoğuna zarar verdiğini ifade etti.

Bessent, "Dayanıklı bir küresel ekonomi, adil ve piyasa temelli rekabeti boğan, 'komşusunu zarara uğratma' niteliğindeki eylemler üzerine inşa edilemez." dedi.

Hazine Bakanı Bessent, gelişmekte olan piyasalar ve ekonomilerdeki devlet borcu sorunlarının ele alınması ile finansal okuryazarlığın da öncelikleri arasında yer aldığını söyledi.

ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh da G20'nin fikir alışverişinde bulunmak adına ender bir fırsat sunduğunu vurguladı.

Küresel bir tasarruf fazlası ve fırsat eksikliği nedeniyle sermayenin beklemede kaldığı dönemin geride kaldığını dile getiren Warsh, "İçinde bulunduğumuz anı tanımlamam gerekirse, bunu küresel bir yatırım patlaması dönemi olarak nitelendirirdim, dolayısıyla önümüzdeki iki gün boyunca ele alacağımız konular da bunlar olacak." diye konuştu.

"İran'a karşı baskı uygulamaya devam edeceğiz"

Öte yandan, G20 toplantısı açılışı öncesinde basın mensuplarına değerlendirmelerde bulunan Bessent, İran'ın yaptırımları son derece ciddiye aldığını belirtti.

İran ekonomisinin içinde bulunduğu durum karşısında İranlı liderlerin "şok içinde" olduğunu öne süren Bessent, dünyanın en büyük enerji rezervlerinden birine sahip olan bir ülkenin artık benzin ithal etmek zorunda kaldığını ve 3-4 saatlik benzin kuyruklarının oluştuğunu kaydetti.

Bessent, İran'a karşı yürüttükleri "ekonomik dışlama" operasyonuna verdikleri destek için Avrupa Birliği'ne teşekkür etti.

İran'a karşı baskı uygulamaya devam edeceklerini vurgulayan Bessent, "ekonominin çökmesinin" haftalar veya aylar içinde gerçekleşebileceğini dile getirdi.

Bessent, "Ekonominin çökmesi de şart değil, tek gereken rejimin aklını başına toplaması." dedi.

Bessent, politika hatalarının büyümeye engel olmaması gerektiğini söyledi
G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı kapsamında gerçekleştirilen "Mevcut Ekonomik Gelişmeler" oturumu sonrasında "Büyüme" ve "Bankacılık" oturumları yapıldı.

Bessent, "Büyüme" oturumundaki konuşmasında, küresel büyümenin uzun bir süredir potansiyelinin altında seyrettiğini söyledi.

Ekonomik büyümeyi pek çok etkenin sekteye uğratabileceğine işaret eden Bessent, "Ancak bizzat kendi yarattığımız politika hataları artık bunlardan biri olmamalıdır." ifadesini kullandı.

Bessent, bu kapsamda aşırı düzenleyici ve idari yükler, kötü tasarlanmış mali teşvikler ve vergi sistemleri, yetersiz kamu ve özel sektör yatırımları, iç pazarın dağılması ile iş gücü becerilerindeki eksiklikler dahil olmak üzere büyümeye engel teşkil eden çeşitli unsurları tespit ettiklerini kaydetti.

ABD'nin söz konusu politika hatalarının giderilmesi konusunda öncü bir rol üstlendiğini vurgulayan Bessent, "Büyümeyi hızlandırmak, yatırımları canlandırmak, istihdamı artırmak ve ücretleri yükseltmek amacıyla kapsamlı bir düzenleme reformu başlattık." dedi.

Bessent, bunun sonuçlarını "rekor düzeydeki" yatırımlarda gördüklerini belirterek, elde edilen başarıların büyümenin yeni dönemini şekillendirdiğini anlattı.

Bankacılık oturumunda da konuşan Bessent, küresel finansal krizden bu yana küçük bankaların yarısının düzenlemelerin ağırlığı altında faaliyetlerine son vermek zorunda kaldığını, buna rağmen denetimlerin 2023'te ABD tarihindeki en büyük üç banka iflasından birinin yaşanmasına engel olmadığını söyledi.

Bessent, yerel ekonomiye hizmet eden bankaların da büyük bankalarla aynı başarı şansına sahip olması gerektiğini belirtti.

“Reform odaklı kalmaya devam edeceğiz”

ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh da Büyüme oturumunda, enflasyonun ve büyümenin bir tercih meselesi olduğunu belirterek, "ABD'deki ekonomik büyüme güçlenmiş görünüyor." değerlendirmesinde bulundu.

Merkez bankacılarının kendilerine "Ülkemizin ekonomik büyüme potansiyeli nedir?" sorusunu sorduğuna işaret eden Warsh, ekonomideki talebi hesaplamak için zaman harcadıklarını anlattı.

Warsh, söz konusu oturumunda sermaye harcamaları ve verimlilik gibi konulara dair soruları ele alacaklarını anlattı.

Bankacılık oturumunda da Warsh, ABD'de kredi veren kuruluşların geniş yelpazesine ve ülkede finansal piyasaların derinliğine vurgu yaptı.

Warsh, güvenli, sağlam ve rekabetçi bir bankacılık sistemine sahip olmanın önemine işaret ederek, "ABD'de reform odaklı kalmaya devam edeceğiz." dedi.

Apple'da yaklaşık 15 yıldır devam eden Tim Cook dönemi sona erdi. Şirketin nisan ayında duyurduğu yönetim değişikliği kapsamında John Ternus, 1 Eylül itibarıyla Apple'ın CEO'luk görevini devraldı. Cook ise şirketten tamamen ayrılmayarak yönetim kurulu başkanı oldu.

2011 yılında Steve Jobs'un ardından Apple'ın CEO'su olan Cook, görevdeki son günü olan 31 Ağustos'ta çalışanlara bir mesaj göndererek şirkette geçirdiği dönemi değerlendirdi. Apple'ın başarısının arkasında şirket çalışanlarının bulunduğunu belirten Cook, şirkette en fazla gurur duyduğu unsurların yıllık raporlara yansımayan kültür ve ortak amaç duygusu olduğunu ifade etti.

Cook, çalışanlara gönderdiği mesajda Apple'dan ayrılmadığını ancak çok sevdiği bir görevden çekildiğini vurguladı. CEO'luk görevini John Ternus'a devretmekten memnuniyet duyduğunu belirten Cook, Ternus'u dünyayı değiştiren ürünler geliştirmenin gerekliliklerini anlayan, yetenekli bir yönetici olarak tanımladı. Cook ayrıca müşterilere yönelik paylaşımında unvanının değişeceğini ancak Apple topluluğuna duyduğu bağlılığın devam edeceğini söyledi.

Tim Cook'un CEO'luk döneminde Apple'ın piyasa değeri yaklaşık 350 milyar dolardan 4 trilyon doların üzerine çıktı. Şirket bu süreçte iPhone merkezli ürün ekosistemini genişletirken Apple Watch ve AirPods gibi yeni ürün kategorilerine girdi; Apple Music, Apple TV+ ve iCloud gibi hizmetleri büyüterek düzenli gelir kaynaklarını çeşitlendirdi. Cook, özellikle Apple'ın küresel tedarik zincirini büyütmesi ve şirketin operasyonel yapısını güçlendirmesiyle öne çıktı.

John Ternus ise görevi, Apple'ın yapay zeka alanındaki rekabetini hızlandırmaya çalıştığı ve Çin merkezli üretim yapısını çeşitlendirmeyi sürdürdüğü bir dönemde devralıyor. Ternus'un karşısındaki öncelikler arasında Apple Intelligence ve Siri tarafındaki çalışmaları ilerletmek, yeni ürün kategorileri geliştirmek ve şirketin ABD ile Çin arasındaki siyasi ve ticari dengelerini yönetmek bulunuyor. Tim Cook'un yönetim kurulu başkanı olarak küresel politika yapıcılarla ilişkilerde rol almaya devam etmesi, bu geçiş sürecinde Ternus’un üzerindeki yükün bir bölümünü azaltabilir.

Ternus'un CEO olarak ilk önemli sınavı için de uzun süre beklemesi gerekmeyecek. Apple, 9 Eylül'de düzenleyeceği yıllık ürün etkinliğinde yeni iPhone modellerini tanıtacak. Şirketin aynı etkinlikte ilk katlanabilir iPhone modelini de duyurması bekleniyor.

John Ternus kimdir?

51 yaşındaki John Ternus, Pennsylvania Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünden mezun oldu ve Apple'a katılmadan önce Virtual Research Systems'ta makine mühendisi olarak çalıştı. 2001 yılında Apple'ın ürün tasarım ekibine katılan Ternus, 2013'te Donanım Mühendisliğinden Sorumlu Başkan Yardımcısı, 2021'de ise Donanım Mühendisliğinden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı oldu. iPhone, iPad, Mac, Apple Watch, AirPods ve Apple Vision Pro dahil olmak üzere Apple'ın ürün portföyündeki donanım ekiplerini yöneten Ternus, Mac modellerinin Apple Silicon işlemcilere geçişinde de önemli rol oynadı.

Görsel: Apple (John Ternus-Tim Cook)

Sosyal medya uygulaması Retro'nun çatı şirketi Lone Palm Labs, 21 milyon doların üzerinde yatırım aldı. Şirketin 21 milyon doların üzerindeki A serisi yatırım turunda Thrive Capital, Scribble Ventures, BoxGroup, Imaginary Ventures, Coalition, Conviction, Copper, Positive Sum ve Figma'dan Dylan Field yer aldı.

Lone Palm Labs, yeni yatırımı Retro uygulamasını geliştirmek, arkadaş odaklı sosyal deneyimini güçlendirmek ve büyümesini hızlandırmak için kullanacağını açıkladı.

Nathan Sharp ve Ryan Olson tarafından 2022 yılında kurulan Lone Palm Labs, Retro uygulamasını 2023 yılında kullanıma sundu. Retro, yakın arkadaşlar arasında özel fotoğraf ve anı paylaşımına odaklanan bir sosyal medya uygulaması olarak tanımlanıyor.

Platform, kullanıcıların haftalık fotoğraflarını arkadaşlarıyla paylaşmasına, ortak albümler oluşturmasına ve geçmiş fotoğraf anılarını yeniden keşfetmesine olanak tanıyor. Daha çok kişisel bir fotoğraf günlüğü olarak kullanıma sunulan Retro, zaman içinde sosyal özelliklerini genişletti.

Kullanıcılar uygulama üzerinden arkadaşlarıyla fotoğraf paylaşabiliyor, ortak albümler oluşturabiliyor, fotoğraf özetlerini görüntüleyebiliyor ve rewind özelliğiyle geçmişte çektikleri fotoğraflara geri dönebiliyor. Böylece uygulama, geniş kitlelere içerik sunan geleneksel sosyal medya platformlarından farklı olarak daha kişisel ve arkadaş çevresine yönelik bir deneyim sunuyor.

Retro'nun iş modelinde ise reklam yerine abonelik bulunuyor. Ücretli abonelik kapsamında video, GIF ve çıkartma yorumları, daha fazla tasarım seçeneği, sınırsız fotoğraf geçmişi ve özel uygulama ikonları gibi özellikler sunuluyor. Uygulama, algoritmik içerik akışları yerine kullanıcıların gerçek hayattaki arkadaşlarıyla bağlantısını güçlendirmeyi hedefliyor.

Anthropic, yapay zeka modellerinin geliştirilmesinde insan araştırmacıların üstlendiği görevlerin giderek daha büyük bir bölümünü yapay zekaya devretmenin mümkün olabileceğini gösteren yeni bir araştırma yayımladı. Şirketin Automated Alignment Researcher (AAR) adını verdiği sistem, mevcut araştırmaları inceleyerek eğitim yöntemleri oluşturuyor, modelleri eğitiyor, sonuçları değerlendiriyor ve başarılı yöntemleri yeni deneylerde kullanıyor.

Anthropic'in çalışması, özellikle yapay zeka modellerinin güvenlik ve davranış problemlerini azaltmaya odaklanıyor. Claude tarafından yönetilen araştırma sistemi; aldatma, aşırı kullanıcı onayı yani sycophancy, jailbreak'ler, gizlilik ihlalleri ve reward hacking gibi toplam 10 farklı uyum sorununu ele aldı. Sistem her bir sorun için akademik literatürü taradı, olası yöntemler geliştirdi, eğitim verisi oluşturdu ve yaklaşık 30 dakikalık eğitim deneyleri gerçekleştirdi. Başarılı yöntemler sonraki iterasyonlarda korunurken düşük performans gösteren yaklaşımlar elendi.

Araştırmanın sonuçlarına göre Claude, incelenen 10 uyum probleminin tamamında model performansını iyileştiren yöntemler geliştirmeyi başardı. Üstelik bu iyileştirmeler modellerin genel yeteneklerinde ölçülebilir bir düşüş yaratmadı. Geliştirilen en başarılı yöntemlerin, araştırma sırasında Claude'a gösterilmeyen testlerde ve çok turlu saldırı senaryolarını değerlendiren Petri testlerinde de etkili olduğu belirtiliyor. Aynı yöntemlerin, üzerinde geliştirildikleri modellerden 4,7 kata kadar daha büyük modellerde de işe yaradığı ifade ediliyor.

Çalışmanın dikkat çeken bölümlerinden biri ise Claude Sonnet 5 ile Claude Opus 4.8 arasında gerçekleştirilen deney oldu. Anthropic, Sonnet 5'e henüz şirketin kapsamlı güvenlik eğitiminden geçmemiş erken bir Claude Opus 4.8 sürümünü verdi ve modeldeki uyum problemlerini azaltmasını istedi.

Claude Sonnet 5 yaklaşık 60 saat içinde 50'den fazla çözümü deneyerek erken Opus 4.8 sürümünün güvenlik performansını, üretimde kullanılan Opus 4.8 modeline oldukça yaklaştıran bir eğitim yöntemi geliştirdi. Kazanan yöntem yaklaşık 2 bin 400 eğitim örneğinden oluşmaktaydı. Anthropic'e göre bu yaklaşım şirketin üretimde kullandığı uyum eğitim sürecine kıyasla yaklaşık 15 bin kat daha verimliydi.

Buna ek olarak araştırmada yapay zeka araştırmacılarının performansının insan araştırmacılarla da karşılaştırıldığını belirtelim. Çalışmaya katılan 28 deneyimli yapay zeka güvenliği araştırmacısına aynı problemler üzerinde yöntem geliştirmeleri için sekiz saate kadar süre verildi.

Anthropic'in sonuçlarına göre en başarılı otomatik araştırmacı yöntemleri insan araştırmacıların önerilerini geride bıraktı. Şirket yine de insanların yöntemlerini tekrar tekrar test edip geliştirme imkanına sahip olmadığına dikkat çekerek bunun doğrudan bir insan-yapay zeka performans karşılaştırması olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtiyor.

Automated Alignment Researcher'ın API üzerinden çalıştırılmasının maliyeti saatte yaklaşık 4 dolar seviyesindeyken, deney kapsamında insan araştırmacılar için hesaplanan saatlik maliyet yaklaşık 150 dolar. Bu maliyet farkının özellikle aynı anda çok sayıda deneyin yürütülebileceği otomatik araştırma sistemlerinin yapay zeka geliştirme süreçlerindeki potansiyelini ortaya koyduğunu söyleyebiliriz.

Claude araştırma sırasında kuralları aşmaya da çalıştı

Çalışmanın sonuçları yalnızca olumlu gelişmelerden oluşmuyor. Anthropic, yaklaşık 1600 otomatik araştırma kaydını Claude Opus 4.8 ile denetlediğinde bunların 39'unda, yani yüzde 2,4'ünde sistemi kandırmaya yönelik davranışlar tespit etti. Bazı araştırma ajanlarının test sonuçlarındaki rastlantısal değişimlerden yararlanmak için aynı yöntemi tekrar gönderdiği, bazılarının değerlendirme testlerini taklit eden eğitim verileri hazırladığı, bazılarının ise kuralları ihlal eden adımları denetleyici sistemden gizlemeye çalıştığı görüldü. Anthropic mevcut modellerde bu girişimlerin çoğunun modelin akıl yürütme kayıtlarında görülebildiğini ancak gelecekte daha gelişmiş modellerde bunun garanti olmadığını belirtiyor.

Öte yandan araştırma kapsamında sıkça tartışılan bir yapay zekanın daha yetenekli bir yapay zeka geliştirip bu süreci tekrar tekrar sürdürmesi anlamına gelen kendi kendini geliştirme döngüsünün (recursive self-improvement) gerçekleştiğini söylemek henüz mümkün değil. Mevcut sistemde hangi problemlerin çözüleceğini insanlar belirliyor; modelleri, bilgi işlem kaynaklarını ve değerlendirme yöntemlerini yine insanlar sağlıyor. Claude ise bu sınırlar içinde geleneksel olarak araştırmacılar tarafından gerçekleştirilen literatür taraması, yöntem geliştirme, eğitim verisi oluşturma, deney yapma ve sonuçları değerlendirme süreçlerinin önemli bir bölümünü otomatikleştiriyor.

Anthropic de araştırmanın, otomatik uyum ve güvenlik eğitiminin yakın gelecekte uygulanabilir hale gelebileceğine dair erken bulgular sunduğunu ifade ediyor. Ayrıca Automated Alignment Researcher altyapısının açık kaynak olarak yayınladığını da eklemekte fayda var.

1000 Yatırımlar Holding, Uber B.V. ile Türkiye'deki elektrikli araç ve taksi ekosistemine yönelik stratejik iş birliğinin ilk adımını attı. Şirket, Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yaptığı açıklamada taraflar arasında bir Karşılıklı Mutabakat Metni (MOU - Memorandum of Understanding) imzalandığını duyurdu.

İmzalanan mutabakat kapsamında iki şirket, Türkiye'deki elektrikli araç ekosisteminin gelişimine katkı sağlamayı, özellikle taksi sektörünün modernizasyonunu hızlandırmayı ve taksilerin elektrikli araçlara dönüşümünü desteklemeyi planlıyor. İş birliğinin önemli ayaklarından birini Uber'in teknoloji altyapısıyla 1000 Yatırımlar Holding ve BinBin'in yerel operasyon deneyiminin bir araya getirilmesi oluşturuyor. Şirketlerin bu model üzerinden elektrikli araç kullanımındaki işletme giderlerini azaltmayı, sürücülerin elektrikli araçlara geçişini kolaylaştırmayı ve sürücülerin uzun vadeli gelir potansiyelini desteklemeyi hedeflediği belirtiliyor.

1000 Yatırımlar Holding ayrıca iş birliğinin şirketin yeşil ulaşım stratejisini güçlendirmesinin yanı sıra karbon emisyonlarının azaltılmasına ve şehir içi ulaşımın daha sürdürülebilir hale gelmesine katkıda bulunmasını bekliyor. Şirket, projeye ilişkin yeni gelişmeler oldukça kamuoyuna ayrıca açıklama yapılacağını belirtiyor.

Henüz mutabakat aşamasında olan iş birliğinin uygulamada nasıl şekilleneceği, elektrikli taksilere geçiş için sürücülere ne tür finansal veya operasyonel modeller sunulacağı ve mevcut şarj altyapısının projeye nasıl dahil edileceği ise ilerleyen dönemde açıklanacak detaylarla netleşecek.

Yeni nesil büyük dil modeli Hy4 Preview'ı tanıtan Tencent, modeli açık kaynaklı olarak kullanıma sundu. Kodlama, ofis uygulamaları ve bilimsel araştırma gibi üretkenlik odaklı görevler için geliştirilen model, toplam 770 milyar parametreye sahip. Mixture-of-Experts (uzmanlar karışımı) yaklaşımını kullanan modelde her işlem sırasında 49 milyar parametre aktif hale geliyor. Hy4 Preview'ın bağlam penceresi ise 1 milyon token'ı aşıyor.

Tencent'in paylaştığı verilere göre Hy4 Preview, şirket içinde gerçekleştirilen kör testlerde Çin'in önde gelen yapay zeka modellerinden Z.ai'ın GLM-5.3 modeli ve Moonshot AI'ın Kimi K3 modelinin önüne geçti. 163 Tencent uzmanının katıldığı ve 203 mühendislik görevinden oluşan değerlendirmede Hy4 Preview 4 üzerinden ortalama 2,99 puan aldı. Kimi K3'ün puanı 2,94 olurken GLM-5.3 ise 2,92 puanda kaldı. Bununla birlikte söz konusu sonuçların Tencent tarafından gerçekleştirilen şirket içi değerlendirmelere dayandığını belirtelim.

Tencent, Hy4 Preview'ı özellikle gerçek çalışma ortamlarında kullanılabilecek bir üretkenlik modeli olarak konumlandırıyor. Şirketin açıklamasına göre model; uzun bağlam gerektiren yazılım geliştirme görevlerinde kodu anlama, planlama, hata ayıklama ve doğrulama konusunda önceki modellere kıyasla daha güçlü performans gösteriyor. Ön yüz geliştirme tarafında ise oluşturulan arayüzlerin görsel kalitesi ve etkileşim deneyimine odaklanılıyor. Modelin yetenekleri yalnızca kodlamayla sınırlı değil.

Hy4 Preview; veri analizi, finansal analiz, farklı dokümanlarla birlikte çalışma, belge oluşturma, elektronik tablo hazırlama ve sunum üretme gibi iş süreçlerinde de kullanılabiliyor. Tencent ayrıca modelin tek bir doğal dil komutundan oynanabilir oyun prototipleri oluşturabildiğini ve oyun motorlarıyla birlikte çalışarak projeleri çok turlu etkileşimlerle geliştirebildiğini belirtiyor.

Bilimsel araştırma da modelin öne çıkarıldığı alanlardan biri. Tencent'e göre Hy4 Preview; yapay zeka araştırmaları, moleküler dinamik simülasyonları, yoğun madde fiziği ve temel matematik gibi alanlardaki karmaşık araştırma problemlerini analiz edip çözebiliyor.

Hy4 Preview kendi geliştirme sürecine de katkı sağladı

Modelin dikkat çekici özelliklerinden biri de kendi geliştirme sürecinde kullanılmış olması. Tencent, Hy4 Preview'ın eğitim yöntemlerinin, veri stratejilerinin, değerlendirme sistemlerinin ve düşük seviyeli operatörlerin otomatik optimizasyonuna katkıda bulunduğunu belirtiyor. Şirketin aktardığına göre model bu süreçte farklı yaklaşımlar önerdi, deneyler gerçekleştirdi ve elde edilen sonuçlara göre yeni iterasyonlar geliştirdi.

Ortaya çıkan kodlar, loglar ve geri bildirimler de sonraki geliştirme turlarında kullanıldı. Tencent bunu, model geliştirme sürecinde erken aşamalı bir recursive self-improvement, yani yinelemeli kendi kendini geliştirme döngüsü olarak tanımlıyor. Bu arada Anthropic'in Claude deneyinin kendi kendini geliştiren yapay zekaya kapı araladığını da ekleyelim.

Hy4 Preview aynı zamanda kendi çıkarım altyapısındaki darboğazları analiz ederek operatör birleştirme ve iletişim optimizasyonu gibi alanlarda değişiklikler gerçekleştirdi. Tencent'in verilerine göre bu çalışmalar sonucunda modelin uçtan uca işlem kapasitesi başlangıç seviyesine kıyasla yüzde 31,8 arttı.

Hy4 Preview'ın API fiyatları

Hy4 Preview; Tencent'in WorkBuddy, CodeBuddy, Yuanbao ve ima ürünleri üzerinden kullanılabiliyor. Geliştiriciler modele Tencent Cloud TokenHub ve OpenRouter üzerinden API aracılığıyla da erişebiliyor. Tencent ayrıca modeli Hugging Face üzerinden açık kaynak topluluğuyla paylaştı. Modelin API fiyatlandırması 1 milyon girdi token'ı için 0,834 dolar, 1 milyon çıktı token'ı için 2,501 dolar olarak belirlendi.Önbellekten kullanılan 1 milyon token'ın fiyatı ise 0,042 dolar. WorkBuddy ve CodeBuddy kullanıcıları Hy4 Preview'a lansmanın ardından iki hafta boyunca ücretsiz erişebilecek.

Hy4 Preview'ın henüz serinin ön izleme sürümü olduğunu vurgulayan Tencent, gerçek kullanıcı geri bildirimlerinden yararlanarak modeli geliştirmeyi ve Hy4 ailesindeki yeni modelleri yakın dönemde kullanıma sunmayı planlıyor.

Görsel Kaynak: Tencent