Gereksinim duyulduğunda gerçek ve tüzel kişiler İstanbul Ticaret Odasına kayıt yaptırabilmeleri söz konusudur. Sizin için ITO firma sorgulama işlemi nasıl yapılır? ITO şirket ve unvan sorgulama şeklinde belirlenmiş olan konu başlıklarını tüm ayrıntılarıyla derledik.

Bireyler yüklü miktarlarda mal aldıklarında bu malın ödemesini anında karşı tarafa yapamayabilir. Böyle durumlarda şirketler bireylere proforma fatura kesme ihtiyacı duyar. Birçok insan proforma faturanın gerekli olduğu durumları tam olarak bilmeyebilir. Bu konuda bilinçli olmak yapılan alışverişlerin sağlıklı yürütülmesi için önem arz etmektedir. Bu amaçla proforma faturanın ne olduğu, nasıl kesildiği, hangi alanda kullanıldığı ve nasıl düzenlendiği konularına dair detayları derledik.

İşletmelerin ilk başta düşünüldüğü kadar başarılı olmaması, planlanan satışların yapılamaması ve giderlerin gelirlerden daha fazla olması gibi durumlarda pek çok işletme kapatılmakla yüz yüze gelmektedir. Ancak şirket kapatmanın da belirli prosedürleri vardır. Öyleyse şirket nasıl kapatılır ve ne kadar sürer, şirket kapatma masrafı ve gerekli belgeler nelerdir detayları ile derledik.

Bir işletmenin bilançosunda bulunan ve para karşılığı olan değerlerin bütünün izlendiği hesaplar varlık hesapları olarak adlandırılır. Varlık hesapları duran varlıklar ve dönen varlıklar olarak ikiye ayrılır. Dönen varlıklar nedir? Dönen varlıklar nelerdir? İşte, merak edilen tüm detaylar.

Ticari işletmeler belirli nedenlere bağlı olarak iş yerlerini farklı bölge veya illere taşımalarından ötürü bazı kurumlara bildirim yapma yükümlülükleri bulunmaktadır. Bu bildirimlerin zamanında veya hiç yapılmaması idari yaptırım ile ticari işletmelerin karşı karşıya kalması sonucunu doğuracaktır. İş yeri taşınmak istendiği zaman Mersis sistemine kayıt yaptırılması gereklidir. Özellikle il dışında taşınma halinde sistem farklı bir ticaret sicil istemektedir. Şirket adres değişikliği nasıl ve nereden yapılır? Şirket adres değişikliği için gerekli belgeler/evraklar hakkında detayları derledik.

Kayseri’de kimliği belirlenemeyen şahıslar, tabancayla yaraladıkları bir kişiyi hastaneye bırakıp, kaçtı. Ekipler kaçan şahısları yakalamak için çalışma başlattı.

TBMM Adalet Komisyonunda, suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemeleri içeren Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edildi. Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş olup da 18 yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında suç ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezasına hükmolunacak. Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında yaş indirimi uygulanmayabilmesi, 12-15 yaş grubundaki çocuklara ise bir üst grubun ceza rejiminin uygulanabilmesi hususunda hakime takdir yetkisi tanınıyor. Ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza edilmesi suretiyle çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde 1 yıldan 3 yıla kadar hapisle cezalandırılacak.

Karabük’ün Yenice ilçesinde Tutku Burcu Köseoğlu (29), birlikte yaşadığı Yusuf Berber’in (48) bıçaklı saldırısı sonucu hayatını kaybetti.

Kocaeli'nin Dilovası ilçesinde 7 kişinin öldüğü, 6 kişinin yaralandığı kozmetik fabrikasındaki yangına ilişkin, aralarında şirket yetkililerinin de bulunduğu 5’i tutuklu, 1'i firari 16 sanığın yargılandığı davanın üçüncü duruşması yapıldı.

TUSAŞ Motor Sanayii AŞ (TEI) Eskişehir yerleşkesinde yangın çıktı. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, " Yangın, ilgili ekiplerimizin özverili çalışmaları sonucunda kontrol altına alınmıştır" açıklamasında bulundu.

ABD ve İran arasında ateşkesin sona ermesiyle karşılıklı saldırılarılar devam ederken, ABD’nin şu aşamadan sonra nasıl bir adım atacağı merak konusu. ABD’nin saldırıları genişletme ihtimali gündemdeki yerinin korurken, bunun ‘olasılığı’ hakkında çeşitli iddialar bulunuyor. ABD’nin, gelecek günlerde İran’a yönelik hava saldırılarının kapsamını genişletmesi konusunda kaynak yetersizliği nedeniyle “kısıtlamalarla” karşı karşıya olduğu iddia edildi. Washington Post gazetesine konuşan ve ABD’nin hava savunma ve uzun menzilli mühimmat stoklarının azaldığına işaret eden yetkili, “savaş hasarı” nedeniyle bölgeye daha fazla asker ve uçak sevk etme kapasitesinde de kısıtlamalar olduğuna dikkati çekti. Yetkili, “Operasyonları güvenli bir şekilde sürdürmek için yeterli kaynağımız yok ve Beyaz Saray’ın bunun farkında olduğunu sanmıyorum.” ifadesini kullandı. ABD’nin gelecek günlerde İran’a süren hava saldırılarının kapsamını genişletmeye hazırlandığını ve bu bağlamda Orta Doğu’ya yakıt ikmal uçaklarının yanı sıra ilave savaş uçakları da sevk etmeye başladığı iddia edilmişti.

Arabuluculardan çağrı

Öte yandan ABD ve İran arasındaki dolaylı müzakereleri yeniden canlandırma konusunda çalışmalar sürüyor. Pakistan’da hükümet kaynakları, Pakistan ve Katar’ın, ABD ile İran arasında gerilimin düşürülmesi ve savaşın sonlandırılmasına yönelik görüşmelere dönülmesi için öneri ilettiğini belirtti. Ortak öneride, taraflara 9 Temmuz’dan önceki duruma dönmesi çağrısı yapıldığını ifade eden kaynaklar, bunun, savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelerin yeniden başlaması için “ilk adım” olacağını söyledi. Axios platformuna açıklama yapan iki kaynak da Pakistan, Katar, Mısır ve diğer arabulucuların ABD ve İran’a 10 günlük ateşkes önerisinde bulunduğunu iddia etti. ABD’li bir yetkili ise Başkan Donald Trump yönetiminin öneriyi incelediğini ve İsrail’i “diplomatik pencereyi kapatabilecek adımlardan kaçınmaya” çağırdığını öne sürdü.

‘Müzakerelerde kararları 6 kişilik komite veriyor’

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, basına dikkat çekici açıklamalarda bulundu. Kendisinin yeni İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney ile hiçbir görüşme yapmadığını belirten Arakçi, ABD ile gerçekleştirilen nükleer konulu görüşmelerde kararların İran Güvenlik Konseyi içinde yer alan 6 üyeli bir komite tarafından alındığını açıkladı. Buna göre komitede Arakçi’nin dışında Meclis Başkanı Muhammed Kalibaf, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhammed Zülkadir ve ismi açıklanmayan iki kişi yer alıyor.

Öte yandan İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, ABD ile yürütülen müzakerelere ilişkin ülke içerisinde yapılan bazı yorumlara dair “Müzakereler konusunda uzmanlık dışı açıklamalar, kazanımları küçültüyor” dedi.

Husilere karşı önlem alınacak

Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a deniz ablukası tehdidine karşı, Suudi liderliğindeki Arap koalisyonu Babülmendep Boğazı’ndaki gemiler için güvenlik önlemi alacağını duyurdu. Koalisyon Sözcüsü Turki el-Maliki “Husilerin geçen gemilere yönelik tehditlerine verilecek yanıt güçlü ve kararlı olacaktır” dedi.

Saldırılar sürdü

ABD ordusu gece İran’ın orta kesimlerindeki İsfahan ve Şiraz başta olmak üzere güneydeki Çabahar, Kunarek, Bender Lenge, Sirik ile Abadan kentine yönelik saldırılar düzenledi. Yetkililer, “Saldırılar, Başkan Trump aksine karar verene kadar devam edecek ancak iki ülke arasındaki görüşmeler sürüyor” ifadesini kullandı. İran ise, Bahreyn’deki Patriot hava savunma sisteminin vurulduğunu ve Kuveyt’teki üç ABD üssünün İHA’larla hedef aldığını açıklarken, Irak’ın Erbil şehrine de saldırı düzenledi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Kuveyt’e ait Bubiyan adası ile Ali es-Salem Hava Üssü’ndeki ABD radarlarının ise vurulduğunu bildirdi.

100 asker yaralanmış

CBS News’e isminin gizli kalması koşuluyla konuşan ABD’li yetkililer, İran’ın füze saldırısı düzenlediği ABD üslerinde çok sayıda askerin yaralandığını iddia etti. Haberde, “Orta Doğu bölgesindeki üslere düzenlenen çok sayıda İran hava saldırısında, yaklaşık 100 Amerikalı askerin yaralandığı, yaralıların çoğunun görevlerine geri döndüğü” belirtildi.

Savaşa destek kalmadı

The Economist dergisinin haberine göre yapılan son anketler, İran ile yürütülen savaşın anket kayıtlarının tutulmaya başlandığı dönemden bu yana ABD tarihindeki en popülerlikten uzak çatışma olduğunu ortaya koyuyor. Kamuoyunda bu sürece verilen destek hızla erirken, Trump’ın İran’a saldırma kararına yönelik net onay oranı eksi yüzde 30 seviyesine kadar geriledi.

Belçika, Hollanda ile birlikte yeni nesil Sualtı Savunma Harbi Fırkateyni Programı’nı yürütüyor. İki ülke, yaşlanan çok maksatlı M sınıfı (Karel Doorman sınıfı) fırkateynlerini yeni nesil denizaltı avlama ağırlıklı platformlarla değiştirmek istiyor. Rus denizaltı faaliyetlerinin Kuzey Denizi, Kuzey Atlantik ve Grönland-İzlanda-Birleşik Krallık hattında yeniden artması üzerine NATO, denizaltı savunma harbine yeniden önem vermeye başladı.

Belçika, Hollanda ile yürüttüğü programda maliyetin iki katından fazla artması ve teslimat takviminin 2034 dönemine sarkması nedeniyle yeni seçenekleri gündemine almayı değerlendiriyor. Belçika’nın programın devamı konusundaki kararını Ekim ayında vereceği belirtildi.

Türkiye övgüsü

Belçika Savunma Bakanı Theo Francken, Belçika televizyonu VTM Nieuws’e yaptığı açıklamada, şunları söyledi: “Teslimat süresi ve fiyat açısından işler tamamen yanlış yönde ilerliyor. Bu durum bizim açımızdan kabul edilemez. Hollanda hükümetiyle görüşmelerimiz sürüyor. Ancak bu süreçte, seçeneklerin neler olduğunu görmek amacıyla bir Bilgi Talebi (RFI) prosedürü aracılığıyla diğer Avrupalı fırkateyn üreticilerinden de bilgi alacağım: İtalya, Fransa, Almanya, İspanya ve Türkiye. Türkiye’nin çok iyi bir savunma sanayiisi var. Programla ilgili kararımı ekim ayında vereceğim. Her hâlükârda acilen yeni fırkateynlere ihtiyacımız var. Mevcut fırkateynler artık gerçekten kullanım ömürlerinin sonuna geldi.”

Sedef Tersanesi’ne gitmişti

Türkiye denizaltı savunma harbi (DSH/ASW) odaklı modern bir fırkateyni tasarlayıp inşa edebilecek teknik altyapıya sahip sayılı ülkeler arasında. Belçika Kraliçesi Mathilde’nin mayıs ayındaki Türkiye ziyareti sırasında heyette Savunma Bakanı Francken de yer almıştı. Francken, İstanbul’daki Sedef Tersanesi’ni ziyaret ederek Türkiye’nin askerî gemi inşa yeteneklerini yerine görmüştü. MİLGEM Projesi kapsamında inşa edilen TCG Burgazada korveti, bu ay içinde Belçika Donanmasının 80’inci kuruluş yıl dönümü dolayısıyla Zeebrugge’de düzenlenen Navy Days 2026 etkinliğine katılarak ziyarete açılmıştı. Francken, TCG Burgazada’yı ziyaret ederek incelemişti.

Ucuz Patriot geliştirdiler

ABD merkezli savunma sanayi devi Lockheed Martin, artan hava savunma ihtiyaçları karşısında, daha uygun fiyatlı Patriot füzesi geliştirdiğini açıkladı. Defence News internet sitesinde yer alan habere göre, şirket, mevcut “PAC-3 MSE” hava savunma füzelerinin yarı fiyatından daha düşük bir maliyete sahip olan PAC-3 ACE’nin, ucuz İHA’ların ve füzelerin imhasında kullanılabileceğini belirtti.

Şirkete göre bu yeni füzeler, rekor sürede sahaya sürülebilecek, aynı zamanda tamamlayıcı ve hızlı bir hava savunma seçeneği sunacak. Bu açıklama, Amerikan kuvvetlerinin, İran’a yönelik operasyon sırasında bu ülkenin ürettiği nispeten ucuz insansız hava araçlarıyla mücadelede pahalı ve sınırlı miktardaki hava savunma mühümmatı kullandığı bir dönemde gelmiş oldu. Nitekim ABD’nin, İran’ın yaklaşık 35 bin dolara malolan Shahed İHA’larına karşı, tanesi 4 milyon dolar olduğu belirtilen PAC-3 füzeleri kullandığı gündeme gelmişti.

Metin Aktaşoğlu / metin.aktasoglu@milliyet.com.tr - İran ve ABD'nin karşılıklı misillemeleri bölgede tansiyonun düşmesine izin vermezken “kırılgan ateşkes”in ardından tüm dünyanın gözleri yeniden Orta Doğu'ya dönmüş vaziyette. Tüm bunların arasında İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İranlı belgeselci ve içerik üreticisi Cevat Moguyi'ye konuk olurken savaşın ilk günlerinde yaşananları da aktardı. Arakçi, nihai hedefi İran'ı parçalamak olan planların daha başlamadan engellenmesinde Türkiye'nin oldukça etkili bir rol oynadığını dile getirdi. Arakçi'nin iddiasına göre ABD ve İsrail destekli gruplar IKBY'de İran'daki rejime karşı bir “Kürt ayaklanması” organize edecekti. Arakçi şunları söylüyordu:

“İran'ı bölmek için planlar yaptılar. Savaşın dördüncü gününde Trump, IKBY'deki bazı liderleri aradı. O günün akşamında hem Sayın Barzani'yi hem Sayın Talabani'yi hem de Türkiye Dışişleri Bakanı Sayın Hakan Fidan'ı aradım. Ayrıca Irak Başbakanı Sayın Sudani ile görüştüm ve kendisine şu uyarıyı yaptım: Eğer IKBY'den bize yönelik en ufak bir tehdit gelirse, karşılık veririz; başka bir yerle meşgul olduğumuzu sanmayın. Türkiye bu süreçte çok etkili bir rol oynadı. Hem Amerikalılarla görüştüler hem de bu konuda çok sağlam bir duruş sergilediler.”

ABD merkezli Al Monitor’e göre başlangıçta CIA tarafından da desteklendiği öne sürülen, “İran’a karşı İran ve Iraklı Kürt grupları silahlandırmaya ve desteklemeye yönelik İsrail planının” ayrıntıları daha önce de gündeme gelmiş, özellikle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ABD Başkanı Donald Trump'ı bu plandan vazgeçmeye ikna ettiğine dair iddialar daha önce de dolaşıma girmişti. İddialar böylece İran tarafından da Arakçi vasıtasıyla doğrulanmış oldu. Peki hem Rusya-Ukrayna Savaşı'nda hem de şu günlerde ABD/İsrail-İran Savaşı'nda bölgesel istikrar ve küresel barış vizyonuyla tarafları silahları indirip müzakere masasına oturmaya yönlendiren Türkiye'nin bu pozisyonu nasıl bir önem arz ediyor?

ANKASAM (Ankara Kriz ve Siyaset Araştırmaları Merkezi) Başkanı Prof. Dr. Mehmet Seyfettin Erol, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Milletlerarası Hukuk Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emete Gözügüzelli ve İRAM Uzmanı Dr. Rahim Farzam, Milliyet.com.tr okurları için değerlendirdi.

'TÜRKİYE'NİN ORTAYA KOYDUĞU HUKUKİ PERSPEKTİF...'

Doç. Dr. Gözügüzelli, “Türkiye, uluslararası hukuk zemininde kendi komşularının ve hiçbir devletin toprak bütünlüğüne aykırı bir yapılanma içerisinde asla yer almamıştır, bu planlara asla taraf olmamıştır ve olmayacaktır. Türkiye'nin ortaya koyduğu hukuki perspektif budur. Çünkü Türkiye coğrafi anlamda, bu bölgede 'böl, parçala, yönet' sistemiyle dış aktörler tarafından beslenen terör örgütlerinin, terör yapılanmalarının ve/veya siyasi aktörlerin ne yapmaya çalıştığının çok net bilincinde” diyor. Bölgedeki jeopolitik gelişmelerin Türkiye'nin gücü üzerinden okunması gerektiğini ifade eden Doç. Dr. Gözügüzelli, “Şayet Türkiye bugün enerji ve savunma sanayisinde daha zayıf bir konumda olsaydı, ortaya koyduğumuz bu ciddi tavrın diğer aktörler tarafından dikkate alınması pek mümkün olmazdı. Devlet aklının, millileşme ve yerlileşme stratejilerine dayanan köklü vizyonu dış politikada gücünü göstermiş, Türkiye komşularının toprak bütünlüğünün korunması noktasında ağırlığını hissettirmiştir” ifadelerini kullanıyor.

'TÜRKİYE ADETA 'JEOPOLİTİK DALGAKIRAN''

Prof. Dr. Erol ise Türkiye'nin rolü için “jeopolitik dalgakıran” benzetmesini yapıyor. “Türkiye, Arakçi’nin de teyit ettiği üzere, İran odaklı bölgesel krizlerde yapıcı yaklaşımıyla adeta 'jeopolitik dalgakıran' rolü oynamakta. Ankara’nın bu süreçte sergilediği 'aktif tarafsızlık' ve 'bölgesel sahiplenme' odaklı duruşu, sadece komşuluk hukukunun değil, yüzyıllara dayanan stratejik bir aklın tezahürü olarak karşımıza çıkmakta” diyen Prof. Dr. Erol, Türkiye’nin savaşın başından itibaren takındığı tavrı ve söz konusu tavrın bölgesel ehemmiyetini birkaç temel dinamik üzerinden değerlendiriyor.

Öncelikle Prof. Dr. Erol, İran ve Türkiye arasındaki diplomasi tarihinden referans veriyor ve “Bahse konu temel dinamiklerin en başında hem tarihsel hem de jeopolitik bir gerçeklik ile özdeş olan Türkiye-İran ilişkilerindeki '1639 Kasr-ı Şirin Mirası ve Statüko Diplomasisi' gelmekte. Ankara, İran’ın iç savaşa sürüklenmesini veya toprak bütünlüğünün hedef alınmasını, bu tarihsel statüko mimarisinin çökmesi olarak okuyor. Türkiye için İran’ın istikrarı, 'rasyonel bir komşuluk mecburiyeti.' Batı ile ilişkileri ne düzeyde olursa olsun Ankara, sınır komşusunu 'jeopolitik laboratuvara' dönüştürecek yabancı müdahalelere ve 'ithal kaos' senaryolarına Kasr-ı Şirin’den tevarüs eden bu denge aklıyla karşı durmakta” diyor ve temel dinamiklere şöyle devam ediyor:

“Dış müdahalelerin bölgeye yıkımdan başka bir şey getirmediği tecrübesi” burada kesinlikle altı çizilmesi gereken bir nokta. Prof. Dr. Erol, Arakçi tarafından da dile getirilen “Türkiye'nin sağlam duruşunun” tam anlamıyla bir bölgesel egemenlik bariyeri oluşturduğunu vurgularken Ankara'nın sınırlarının hemen ötesinde oluşturulmak istenen istikrarsızlık kuşağının farkında olduğunun da altını çiziyor:

İRAM (İran Araştırmaları Merkezi) Uzmanı Dr. Rahim Farzam ise Türkiye'nin pozisyonunu değerlendirirken Türkiye'nin, İran’ın toprak bütünlüğünün korunmasını ve çatışmaların derinleşmemesini stratejik bir öncelik olarak gördüğünü ve İran’da yaşanabilecek olası bir merkezi otorite sarsıntısı veya rejim değişikliği senaryosunun, Suriye'de olduğu gibi bölgede YPG örneğindeki gibi yeni terör yapılanmalarının ve bölünmelerin önünü açabileceğini aktarıyor. “Böyle bir senaryo, Türkiye'nin istemediği ve çıkarına aykırı sonuçlar doğuracak; göç dalgalarını, güvenlik tehditlerini ve enerji maliyetlerini beraberinde getirecektir” diyen Dr. Farzam, bu tablodan yola çıkıldığında Ankara'nın pozisyonunun son derece rasyonel olduğunu vurguluyor.

'SON DERECE RASYONEL'

“Küresel çıkarlar ve jeopolitik dengeler göz önüne alındığında, ABD'nin müttefikleri arasında yer alan Türkiye, bölgede istikrarın sürmesi için aktif bir arabuluculuk rolü üstlenmekte. Katar, Pakistan ve Mısır gibi bölge ülkeleriyle birlikte yürütülen bu süreçte Türkiye, İran'daki savaşın derinleşmesine karşı net bir duruş sergiliyor” diyen Dr. Farzam, ABD öncülüğünde askeri güçlerle İran'da bir rejim değişikliği senaryosunun gerçekleştiği bir tabloda bölgesel krizlerin kronikleşebileceğini ifade ediyor ve “Bu bağlamda Türkiye'nin yürüttüğü arabuluculuk faaliyetleri ve kararlı tutumu, hem kendi ulusal çıkarlarını korumak hem de komşularının toprak bütünlüğünü savunmak adına son derece rasyonel ve kritik bir strateji olarak öne çıkıyor” diyor.

Meseleyi tüm detaylarıyla kavramsallaştıran Prof. Dr. Erol'a göre Arakçi'nin ifadeleri, Türkiye’nin duruşunun ideolojik bir reflekse değil, reelpolitik gerçeklere dayandığını gösteriyor. Türk diplomasisinin “rasyonel, 'güven merkezli' bir stratejiye ve bu bağlamda Ankara’nın müttefiklik ilişkilerini koparmadan ve aynı zamanda bölgesel beka önceliklerini de feda etmeden, çok boyutlu bir denge diplomasisine dayandığını” dile getiren Prof. Dr. Erol bu çok boyutlu ve “sağlam” yapının “ABD'nin iknasında” önemli bir rol oynadığını belirtiyor.

Doç. Dr. Gözügüzelli bu bağlamda, “Türkiye, tıpkı Ukrayna-Rusya krizinde ve diğer küresel sorunlarda olduğu gibi İran meselesinde de önemli bir arabulucu rolü üstleniyor” hatırlatmasında bulunurken “Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderliğinde, Trump ile kurulan ikili ilişkilerin yarattığı pozitif atmosfer, Türkiye'nin İran konusunda atılacak adımlarda ABD üzerinde daha kolay etki kurmasını sağladı” tespitini yapmakta.

'ANKARA, WASHINGTON'A SINIRLARINI HATIRLATAN YEGÂNE BAŞKENT'

“Türkiye’nin ABD’yi ikna edebilme gücünü” tanımlayan ve kavramlarla temellendiren Prof. Dr. Erol, “Bu güç rasyonel devlet aklının, coğrafyanın sunduğu mutlak avantajların ve sahadaki askeri/diplomatik caydırıcılığın bir bileşkesi” diyor. “Ankara, Washington’a sınırlarını hatırlatan ve küresel gücün yerel gerçekliklere çarparak nasıl sönümlendiğini gösteren yegâne başkent konumunda” tespitinde bulunan Prof. Dr. Erol, Türkiye'nin bu gücünün klasik anlamda bir retoriğe dayanmadığını öne sürüyor ve “Mecburiyet Jeopolitiği” ve “Veto Kapasitesi” ilkelerine vurgu yaparak şunları söylüyor:

Aslında tam da bu noktada değişen dengelere işaret etmekte de fayda var. Türkiye'nin hem NATO'nun kolektif savunma ilkelerine bağlı kaldığını ancak aynı zamanda kendisine “Egemen Otonomi” alanı yarattığını vurgulayan Prof. Dr. Erol, “Ankara, ABD’ye şu gerçeği adeta dikte ediyor: 'Küresel bir ittifak, bölgesel bir müttefikin intiharı pahasına sürdürülemez.' ABD’nin İran’ı bölme veya Suriye ve Irak başta olmak üzere, Orta Doğu ve diğer bölgelerde bir terör devleti kurma planlarına karşı Türkiye’nin geliştirdiği sağlam duruş, Washington’da 'Türkiye’yi tamamen kaybetme' korkusunu tetikliyor. Zira Batı bloku için Türkiye, vazgeçilemeyecek kadar büyük, tamamen kontrol edilemeyecek kadar da özerk bir aktör” vurgusunu yapıyor.

'TÜRKİYE, 'İKNA EDİLMESİ GEREKEN BİR ORTAKTAN' FAZLASI'

“Tüm bu gelişmeler bize şunu göstermektedir: Geleceğin çok kutuplu dünyasında ABD, Türkiye’yi ikna edilmesi gereken bir ortak olarak değil, bölgesel nüfuz alanları tanınması gereken bir 'bölgesel dengeleyici' olarak görmeye başladı” yorumunda bulunan Prof. Dr. Erol son olarak şu tespitleri yapıyor:

CENTCOM, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, İran'a yönelik yeni saldırılar hakkında bilgi verdi.

Açıklamada, ABD kuvvetlerinin doğu saatiyle 19.00'da İran'daki "askeri hedeflere" saldırmaya başladığı ifade edildi.

Bu saldırılar ile birlikte ABD'nin arka arkaya 11 gece İran'a saldırılar düzenlediği aktarılan açıklamada, saldırılar ile "İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemileri tehdit etme kabiliyetini" zayıflatmanın amaçlandığı kaydedildi.

İRAN'IN FARKLI EYALETLERİNDE PATLAMALAR

ABD'nin saldırı başlattığını duyurmasının ardından İran'ın farklı eyaletlerinde çok sayıda patlama sesi duyulduğu bildirildi.

İran basınına göre, ABD'nin saldırı açıklaması sonrası ülkenin genelinde birçok kent ve liman hedef alındı.

Haberlerde, Tebriz kentinin güneyinde askeri bir bölgenin yakınlarında, Huzistan eyaletine bağlı Mahşehr ve Behbehan kentlerinde patlamalar meydana geldiği aktarıldı.

İran Devlet Televizyonu, ülkenin güneydoğusundaki Sistan-Belucistan eyaletine bağlı Çabahar kentinde 4 patlama sesi duyulduğunu ve bölgede ABD savaş uçaklarının uçuş yaptığını duyurdu.

Yine aynı eyalette yer alan Kunarek kentinde de patlama sesi işitildiği belirtildi.

Hürmüzgan eyaletindeki Sirik kenti, Buşehr kenti yakınlarındaki iki bölge ve ülkenin batısında bulunan Kirmanşah eyaletine bağlı Kangavar kenti de ABD füze ve hava saldırılarının hedefi oldu.

BAŞKENT TAHRAN’DA HAVA SAVUNMA SİSTEMLERİ DEVREYE GİRDİ

Öte yandan İran basınına göre, ABD'nin saldırı başlattığını duyurmasının ardından başkent Tahran’a da saldırı oldu.

Fars Haber Ajansı, saldırı iddiaları üzerine Tahran’ın doğusunda hava savunma sistemlerinin devreye girerek ateşlendiğini duyurdu.

OpenAI tarafından yapılan açıklamada, Hugging Face'in geçen hafta altyapısını tehlikeye atan bir yapay zeka ajanını tespit ederek etkisiz hale getirdiği ve "yeni türde" bir güvenlik olayını kamuoyuna açıkladığı hatırlatıldı.

Açıklamada, yapılan inceleme sonucunda olayın OpenAI modellerinin bir kombinasyonuyla bağlantılı olduğu, bu modeller arasında GPT-5.6 Sol ile daha gelişmiş bir ön sürüm modelinin bulunduğu kaydedildi.

Olayın, söz konusu modellerin siber kabiliyetleri ölçmeye yönelik dahili olarak test edildiği sırada meydana geldiği belirtilen açıklamada, "Bu olayı, en ileri düzey siber kabiliyetleri içeren benzeri görülmemiş bir siber olay olarak değerlendiriyor ve buna uygun şekilde müdahale ediyoruz." ifadeleri kullanıldı.

ABD ve İran arasında ateşkesin sona ermesiyle karşılıklı saldırılarılar devam ederken, ABD’nin şu aşamadan sonra nasıl bir adım atacağı merak konusu. ABD’nin saldırıları genişletme ihtimali gündemdeki yerinin korurken, bunun ‘olasılığı’ hakkında çeşitli iddialar bulunuyor. ABD’nin, gelecek günlerde İran’a yönelik hava saldırılarının kapsamını genişletmesi konusunda kaynak yetersizliği nedeniyle “kısıtlamalarla” karşı karşıya olduğu iddia edildi. Washington Post gazetesine konuşan ve ABD’nin hava savunma ve uzun menzilli mühimmat stoklarının azaldığına işaret eden yetkili, “savaş hasarı” nedeniyle bölgeye daha fazla asker ve uçak sevk etme kapasitesinde de kısıtlamalar olduğuna dikkati çekti. Yetkili, “Operasyonları güvenli bir şekilde sürdürmek için yeterli kaynağımız yok ve Beyaz Saray’ın bunun farkında olduğunu sanmıyorum.” ifadesini kullandı. ABD’nin gelecek günlerde İran’a süren hava saldırılarının kapsamını genişletmeye hazırlandığını ve bu bağlamda Orta Doğu’ya yakıt ikmal uçaklarının yanı sıra ilave savaş uçakları da sevk etmeye başladığı iddia edilmişti.

Arabuluculardan çağrı

Öte yandan ABD ve İran arasındaki dolaylı müzakereleri yeniden canlandırma konusunda çalışmalar sürüyor. Pakistan’da hükümet kaynakları, Pakistan ve Katar’ın, ABD ile İran arasında gerilimin düşürülmesi ve savaşın sonlandırılmasına yönelik görüşmelere dönülmesi için öneri ilettiğini belirtti. Ortak öneride, taraflara 9 Temmuz’dan önceki duruma dönmesi çağrısı yapıldığını ifade eden kaynaklar, bunun, savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelerin yeniden başlaması için “ilk adım” olacağını söyledi. Axios platformuna açıklama yapan iki kaynak da Pakistan, Katar, Mısır ve diğer arabulucuların ABD ve İran’a 10 günlük ateşkes önerisinde bulunduğunu iddia etti. ABD’li bir yetkili ise Başkan Donald Trump yönetiminin öneriyi incelediğini ve İsrail’i “diplomatik pencereyi kapatabilecek adımlardan kaçınmaya” çağırdığını öne sürdü.

‘Müzakerelerde kararları 6 kişilik komite veriyor’

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, basına dikkat çekici açıklamalarda bulundu. Kendisinin yeni İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney ile hiçbir görüşme yapmadığını belirten Arakçi, ABD ile gerçekleştirilen nükleer konulu görüşmelerde kararların İran Güvenlik Konseyi içinde yer alan 6 üyeli bir komite tarafından alındığını açıkladı. Buna göre komitede Arakçi’nin dışında Meclis Başkanı Muhammed Kalibaf, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhammed Zülkadir ve ismi açıklanmayan iki kişi yer alıyor.

Öte yandan İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, ABD ile yürütülen müzakerelere ilişkin ülke içerisinde yapılan bazı yorumlara dair “Müzakereler konusunda uzmanlık dışı açıklamalar, kazanımları küçültüyor” dedi.

Husilere karşı önlem alınacak

Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a deniz ablukası tehdidine karşı, Suudi liderliğindeki Arap koalisyonu Babülmendep Boğazı’ndaki gemiler için güvenlik önlemi alacağını duyurdu. Koalisyon Sözcüsü Turki el-Maliki “Husilerin geçen gemilere yönelik tehditlerine verilecek yanıt güçlü ve kararlı olacaktır” dedi.

Saldırılar sürdü

ABD ordusu gece İran’ın orta kesimlerindeki İsfahan ve Şiraz başta olmak üzere güneydeki Çabahar, Kunarek, Bender Lenge, Sirik ile Abadan kentine yönelik saldırılar düzenledi. Yetkililer, “Saldırılar, Başkan Trump aksine karar verene kadar devam edecek ancak iki ülke arasındaki görüşmeler sürüyor” ifadesini kullandı. İran ise, Bahreyn’deki Patriot hava savunma sisteminin vurulduğunu ve Kuveyt’teki üç ABD üssünün İHA’larla hedef aldığını açıklarken, Irak’ın Erbil şehrine de saldırı düzenledi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Kuveyt’e ait Bubiyan adası ile Ali es-Salem Hava Üssü’ndeki ABD radarlarının ise vurulduğunu bildirdi.

100 asker yaralanmış

CBS News’e isminin gizli kalması koşuluyla konuşan ABD’li yetkililer, İran’ın füze saldırısı düzenlediği ABD üslerinde çok sayıda askerin yaralandığını iddia etti. Haberde, “Orta Doğu bölgesindeki üslere düzenlenen çok sayıda İran hava saldırısında, yaklaşık 100 Amerikalı askerin yaralandığı, yaralıların çoğunun görevlerine geri döndüğü” belirtildi.

Savaşa destek kalmadı

The Economist dergisinin haberine göre yapılan son anketler, İran ile yürütülen savaşın anket kayıtlarının tutulmaya başlandığı dönemden bu yana ABD tarihindeki en popülerlikten uzak çatışma olduğunu ortaya koyuyor. Kamuoyunda bu sürece verilen destek hızla erirken, Trump’ın İran’a saldırma kararına yönelik net onay oranı eksi yüzde 30 seviyesine kadar geriledi.

Belçika, Hollanda ile birlikte yeni nesil Sualtı Savunma Harbi Fırkateyni Programı’nı yürütüyor. İki ülke, yaşlanan çok maksatlı M sınıfı (Karel Doorman sınıfı) fırkateynlerini yeni nesil denizaltı avlama ağırlıklı platformlarla değiştirmek istiyor. Rus denizaltı faaliyetlerinin Kuzey Denizi, Kuzey Atlantik ve Grönland-İzlanda-Birleşik Krallık hattında yeniden artması üzerine NATO, denizaltı savunma harbine yeniden önem vermeye başladı.

Belçika, Hollanda ile yürüttüğü programda maliyetin iki katından fazla artması ve teslimat takviminin 2034 dönemine sarkması nedeniyle yeni seçenekleri gündemine almayı değerlendiriyor. Belçika’nın programın devamı konusundaki kararını Ekim ayında vereceği belirtildi.

Türkiye övgüsü

Belçika Savunma Bakanı Theo Francken, Belçika televizyonu VTM Nieuws’e yaptığı açıklamada, şunları söyledi: “Teslimat süresi ve fiyat açısından işler tamamen yanlış yönde ilerliyor. Bu durum bizim açımızdan kabul edilemez. Hollanda hükümetiyle görüşmelerimiz sürüyor. Ancak bu süreçte, seçeneklerin neler olduğunu görmek amacıyla bir Bilgi Talebi (RFI) prosedürü aracılığıyla diğer Avrupalı fırkateyn üreticilerinden de bilgi alacağım: İtalya, Fransa, Almanya, İspanya ve Türkiye. Türkiye’nin çok iyi bir savunma sanayiisi var. Programla ilgili kararımı ekim ayında vereceğim. Her hâlükârda acilen yeni fırkateynlere ihtiyacımız var. Mevcut fırkateynler artık gerçekten kullanım ömürlerinin sonuna geldi.”

Sedef Tersanesi’ne gitmişti

Türkiye denizaltı savunma harbi (DSH/ASW) odaklı modern bir fırkateyni tasarlayıp inşa edebilecek teknik altyapıya sahip sayılı ülkeler arasında. Belçika Kraliçesi Mathilde’nin mayıs ayındaki Türkiye ziyareti sırasında heyette Savunma Bakanı Francken de yer almıştı. Francken, İstanbul’daki Sedef Tersanesi’ni ziyaret ederek Türkiye’nin askerî gemi inşa yeteneklerini yerine görmüştü. MİLGEM Projesi kapsamında inşa edilen TCG Burgazada korveti, bu ay içinde Belçika Donanmasının 80’inci kuruluş yıl dönümü dolayısıyla Zeebrugge’de düzenlenen Navy Days 2026 etkinliğine katılarak ziyarete açılmıştı. Francken, TCG Burgazada’yı ziyaret ederek incelemişti.

Ucuz Patriot geliştirdiler

ABD merkezli savunma sanayi devi Lockheed Martin, artan hava savunma ihtiyaçları karşısında, daha uygun fiyatlı Patriot füzesi geliştirdiğini açıkladı. Defence News internet sitesinde yer alan habere göre, şirket, mevcut “PAC-3 MSE” hava savunma füzelerinin yarı fiyatından daha düşük bir maliyete sahip olan PAC-3 ACE’nin, ucuz İHA’ların ve füzelerin imhasında kullanılabileceğini belirtti.

Şirkete göre bu yeni füzeler, rekor sürede sahaya sürülebilecek, aynı zamanda tamamlayıcı ve hızlı bir hava savunma seçeneği sunacak. Bu açıklama, Amerikan kuvvetlerinin, İran’a yönelik operasyon sırasında bu ülkenin ürettiği nispeten ucuz insansız hava araçlarıyla mücadelede pahalı ve sınırlı miktardaki hava savunma mühümmatı kullandığı bir dönemde gelmiş oldu. Nitekim ABD’nin, İran’ın yaklaşık 35 bin dolara malolan Shahed İHA’larına karşı, tanesi 4 milyon dolar olduğu belirtilen PAC-3 füzeleri kullandığı gündeme gelmişti.

Metin Aktaşoğlu / metin.aktasoglu@milliyet.com.tr - İran ve ABD'nin karşılıklı misillemeleri bölgede tansiyonun düşmesine izin vermezken “kırılgan ateşkes”in ardından tüm dünyanın gözleri yeniden Orta Doğu'ya dönmüş vaziyette. Tüm bunların arasında İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İranlı belgeselci ve içerik üreticisi Cevat Moguyi'ye konuk olurken savaşın ilk günlerinde yaşananları da aktardı. Arakçi, nihai hedefi İran'ı parçalamak olan planların daha başlamadan engellenmesinde Türkiye'nin oldukça etkili bir rol oynadığını dile getirdi. Arakçi'nin iddiasına göre ABD ve İsrail destekli gruplar IKBY'de İran'daki rejime karşı bir “Kürt ayaklanması” organize edecekti. Arakçi şunları söylüyordu:

“İran'ı bölmek için planlar yaptılar. Savaşın dördüncü gününde Trump, IKBY'deki bazı liderleri aradı. O günün akşamında hem Sayın Barzani'yi hem Sayın Talabani'yi hem de Türkiye Dışişleri Bakanı Sayın Hakan Fidan'ı aradım. Ayrıca Irak Başbakanı Sayın Sudani ile görüştüm ve kendisine şu uyarıyı yaptım: Eğer IKBY'den bize yönelik en ufak bir tehdit gelirse, karşılık veririz; başka bir yerle meşgul olduğumuzu sanmayın. Türkiye bu süreçte çok etkili bir rol oynadı. Hem Amerikalılarla görüştüler hem de bu konuda çok sağlam bir duruş sergilediler.”

ABD merkezli Al Monitor’e göre başlangıçta CIA tarafından da desteklendiği öne sürülen, “İran’a karşı İran ve Iraklı Kürt grupları silahlandırmaya ve desteklemeye yönelik İsrail planının” ayrıntıları daha önce de gündeme gelmiş, özellikle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ABD Başkanı Donald Trump'ı bu plandan vazgeçmeye ikna ettiğine dair iddialar daha önce de dolaşıma girmişti. İddialar böylece İran tarafından da Arakçi vasıtasıyla doğrulanmış oldu. Peki hem Rusya-Ukrayna Savaşı'nda hem de şu günlerde ABD/İsrail-İran Savaşı'nda bölgesel istikrar ve küresel barış vizyonuyla tarafları silahları indirip müzakere masasına oturmaya yönlendiren Türkiye'nin bu pozisyonu nasıl bir önem arz ediyor?

ANKASAM (Ankara Kriz ve Siyaset Araştırmaları Merkezi) Başkanı Prof. Dr. Mehmet Seyfettin Erol, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Milletlerarası Hukuk Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emete Gözügüzelli ve İRAM Uzmanı Dr. Rahim Farzam, Milliyet.com.tr okurları için değerlendirdi.

'TÜRKİYE'NİN ORTAYA KOYDUĞU HUKUKİ PERSPEKTİF...'

Doç. Dr. Gözügüzelli, “Türkiye, uluslararası hukuk zemininde kendi komşularının ve hiçbir devletin toprak bütünlüğüne aykırı bir yapılanma içerisinde asla yer almamıştır, bu planlara asla taraf olmamıştır ve olmayacaktır. Türkiye'nin ortaya koyduğu hukuki perspektif budur. Çünkü Türkiye coğrafi anlamda, bu bölgede 'böl, parçala, yönet' sistemiyle dış aktörler tarafından beslenen terör örgütlerinin, terör yapılanmalarının ve/veya siyasi aktörlerin ne yapmaya çalıştığının çok net bilincinde” diyor. Bölgedeki jeopolitik gelişmelerin Türkiye'nin gücü üzerinden okunması gerektiğini ifade eden Doç. Dr. Gözügüzelli, “Şayet Türkiye bugün enerji ve savunma sanayisinde daha zayıf bir konumda olsaydı, ortaya koyduğumuz bu ciddi tavrın diğer aktörler tarafından dikkate alınması pek mümkün olmazdı. Devlet aklının, millileşme ve yerlileşme stratejilerine dayanan köklü vizyonu dış politikada gücünü göstermiş, Türkiye komşularının toprak bütünlüğünün korunması noktasında ağırlığını hissettirmiştir” ifadelerini kullanıyor.

'TÜRKİYE ADETA 'JEOPOLİTİK DALGAKIRAN''

Prof. Dr. Erol ise Türkiye'nin rolü için “jeopolitik dalgakıran” benzetmesini yapıyor. “Türkiye, Arakçi’nin de teyit ettiği üzere, İran odaklı bölgesel krizlerde yapıcı yaklaşımıyla adeta 'jeopolitik dalgakıran' rolü oynamakta. Ankara’nın bu süreçte sergilediği 'aktif tarafsızlık' ve 'bölgesel sahiplenme' odaklı duruşu, sadece komşuluk hukukunun değil, yüzyıllara dayanan stratejik bir aklın tezahürü olarak karşımıza çıkmakta” diyen Prof. Dr. Erol, Türkiye’nin savaşın başından itibaren takındığı tavrı ve söz konusu tavrın bölgesel ehemmiyetini birkaç temel dinamik üzerinden değerlendiriyor.

Öncelikle Prof. Dr. Erol, İran ve Türkiye arasındaki diplomasi tarihinden referans veriyor ve “Bahse konu temel dinamiklerin en başında hem tarihsel hem de jeopolitik bir gerçeklik ile özdeş olan Türkiye-İran ilişkilerindeki '1639 Kasr-ı Şirin Mirası ve Statüko Diplomasisi' gelmekte. Ankara, İran’ın iç savaşa sürüklenmesini veya toprak bütünlüğünün hedef alınmasını, bu tarihsel statüko mimarisinin çökmesi olarak okuyor. Türkiye için İran’ın istikrarı, 'rasyonel bir komşuluk mecburiyeti.' Batı ile ilişkileri ne düzeyde olursa olsun Ankara, sınır komşusunu 'jeopolitik laboratuvara' dönüştürecek yabancı müdahalelere ve 'ithal kaos' senaryolarına Kasr-ı Şirin’den tevarüs eden bu denge aklıyla karşı durmakta” diyor ve temel dinamiklere şöyle devam ediyor:

“Dış müdahalelerin bölgeye yıkımdan başka bir şey getirmediği tecrübesi” burada kesinlikle altı çizilmesi gereken bir nokta. Prof. Dr. Erol, Arakçi tarafından da dile getirilen “Türkiye'nin sağlam duruşunun” tam anlamıyla bir bölgesel egemenlik bariyeri oluşturduğunu vurgularken Ankara'nın sınırlarının hemen ötesinde oluşturulmak istenen istikrarsızlık kuşağının farkında olduğunun da altını çiziyor:

İRAM (İran Araştırmaları Merkezi) Uzmanı Dr. Rahim Farzam ise Türkiye'nin pozisyonunu değerlendirirken Türkiye'nin, İran’ın toprak bütünlüğünün korunmasını ve çatışmaların derinleşmemesini stratejik bir öncelik olarak gördüğünü ve İran’da yaşanabilecek olası bir merkezi otorite sarsıntısı veya rejim değişikliği senaryosunun, Suriye'de olduğu gibi bölgede YPG örneğindeki gibi yeni terör yapılanmalarının ve bölünmelerin önünü açabileceğini aktarıyor. “Böyle bir senaryo, Türkiye'nin istemediği ve çıkarına aykırı sonuçlar doğuracak; göç dalgalarını, güvenlik tehditlerini ve enerji maliyetlerini beraberinde getirecektir” diyen Dr. Farzam, bu tablodan yola çıkıldığında Ankara'nın pozisyonunun son derece rasyonel olduğunu vurguluyor.

'SON DERECE RASYONEL'

“Küresel çıkarlar ve jeopolitik dengeler göz önüne alındığında, ABD'nin müttefikleri arasında yer alan Türkiye, bölgede istikrarın sürmesi için aktif bir arabuluculuk rolü üstlenmekte. Katar, Pakistan ve Mısır gibi bölge ülkeleriyle birlikte yürütülen bu süreçte Türkiye, İran'daki savaşın derinleşmesine karşı net bir duruş sergiliyor” diyen Dr. Farzam, ABD öncülüğünde askeri güçlerle İran'da bir rejim değişikliği senaryosunun gerçekleştiği bir tabloda bölgesel krizlerin kronikleşebileceğini ifade ediyor ve “Bu bağlamda Türkiye'nin yürüttüğü arabuluculuk faaliyetleri ve kararlı tutumu, hem kendi ulusal çıkarlarını korumak hem de komşularının toprak bütünlüğünü savunmak adına son derece rasyonel ve kritik bir strateji olarak öne çıkıyor” diyor.

Meseleyi tüm detaylarıyla kavramsallaştıran Prof. Dr. Erol'a göre Arakçi'nin ifadeleri, Türkiye’nin duruşunun ideolojik bir reflekse değil, reelpolitik gerçeklere dayandığını gösteriyor. Türk diplomasisinin “rasyonel, 'güven merkezli' bir stratejiye ve bu bağlamda Ankara’nın müttefiklik ilişkilerini koparmadan ve aynı zamanda bölgesel beka önceliklerini de feda etmeden, çok boyutlu bir denge diplomasisine dayandığını” dile getiren Prof. Dr. Erol bu çok boyutlu ve “sağlam” yapının “ABD'nin iknasında” önemli bir rol oynadığını belirtiyor.

Doç. Dr. Gözügüzelli bu bağlamda, “Türkiye, tıpkı Ukrayna-Rusya krizinde ve diğer küresel sorunlarda olduğu gibi İran meselesinde de önemli bir arabulucu rolü üstleniyor” hatırlatmasında bulunurken “Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderliğinde, Trump ile kurulan ikili ilişkilerin yarattığı pozitif atmosfer, Türkiye'nin İran konusunda atılacak adımlarda ABD üzerinde daha kolay etki kurmasını sağladı” tespitini yapmakta.

'ANKARA, WASHINGTON'A SINIRLARINI HATIRLATAN YEGÂNE BAŞKENT'

“Türkiye’nin ABD’yi ikna edebilme gücünü” tanımlayan ve kavramlarla temellendiren Prof. Dr. Erol, “Bu güç rasyonel devlet aklının, coğrafyanın sunduğu mutlak avantajların ve sahadaki askeri/diplomatik caydırıcılığın bir bileşkesi” diyor. “Ankara, Washington’a sınırlarını hatırlatan ve küresel gücün yerel gerçekliklere çarparak nasıl sönümlendiğini gösteren yegâne başkent konumunda” tespitinde bulunan Prof. Dr. Erol, Türkiye'nin bu gücünün klasik anlamda bir retoriğe dayanmadığını öne sürüyor ve “Mecburiyet Jeopolitiği” ve “Veto Kapasitesi” ilkelerine vurgu yaparak şunları söylüyor:

Aslında tam da bu noktada değişen dengelere işaret etmekte de fayda var. Türkiye'nin hem NATO'nun kolektif savunma ilkelerine bağlı kaldığını ancak aynı zamanda kendisine “Egemen Otonomi” alanı yarattığını vurgulayan Prof. Dr. Erol, “Ankara, ABD’ye şu gerçeği adeta dikte ediyor: 'Küresel bir ittifak, bölgesel bir müttefikin intiharı pahasına sürdürülemez.' ABD’nin İran’ı bölme veya Suriye ve Irak başta olmak üzere, Orta Doğu ve diğer bölgelerde bir terör devleti kurma planlarına karşı Türkiye’nin geliştirdiği sağlam duruş, Washington’da 'Türkiye’yi tamamen kaybetme' korkusunu tetikliyor. Zira Batı bloku için Türkiye, vazgeçilemeyecek kadar büyük, tamamen kontrol edilemeyecek kadar da özerk bir aktör” vurgusunu yapıyor.

'TÜRKİYE, 'İKNA EDİLMESİ GEREKEN BİR ORTAKTAN' FAZLASI'

“Tüm bu gelişmeler bize şunu göstermektedir: Geleceğin çok kutuplu dünyasında ABD, Türkiye’yi ikna edilmesi gereken bir ortak olarak değil, bölgesel nüfuz alanları tanınması gereken bir 'bölgesel dengeleyici' olarak görmeye başladı” yorumunda bulunan Prof. Dr. Erol son olarak şu tespitleri yapıyor:

CENTCOM, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, İran'a yönelik yeni saldırılar hakkında bilgi verdi.

Açıklamada, ABD kuvvetlerinin doğu saatiyle 19.00'da İran'daki "askeri hedeflere" saldırmaya başladığı ifade edildi.

Bu saldırılar ile birlikte ABD'nin arka arkaya 11 gece İran'a saldırılar düzenlediği aktarılan açıklamada, saldırılar ile "İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemileri tehdit etme kabiliyetini" zayıflatmanın amaçlandığı kaydedildi.

İRAN'IN FARKLI EYALETLERİNDE PATLAMALAR

ABD'nin saldırı başlattığını duyurmasının ardından İran'ın farklı eyaletlerinde çok sayıda patlama sesi duyulduğu bildirildi.

İran basınına göre, ABD'nin saldırı açıklaması sonrası ülkenin genelinde birçok kent ve liman hedef alındı.

Haberlerde, Tebriz kentinin güneyinde askeri bir bölgenin yakınlarında, Huzistan eyaletine bağlı Mahşehr ve Behbehan kentlerinde patlamalar meydana geldiği aktarıldı.

İran Devlet Televizyonu, ülkenin güneydoğusundaki Sistan-Belucistan eyaletine bağlı Çabahar kentinde 4 patlama sesi duyulduğunu ve bölgede ABD savaş uçaklarının uçuş yaptığını duyurdu.

Yine aynı eyalette yer alan Kunarek kentinde de patlama sesi işitildiği belirtildi.

Hürmüzgan eyaletindeki Sirik kenti, Buşehr kenti yakınlarındaki iki bölge ve ülkenin batısında bulunan Kirmanşah eyaletine bağlı Kangavar kenti de ABD füze ve hava saldırılarının hedefi oldu.

BAŞKENT TAHRAN’DA HAVA SAVUNMA SİSTEMLERİ DEVREYE GİRDİ

Öte yandan İran basınına göre, ABD'nin saldırı başlattığını duyurmasının ardından başkent Tahran’a da saldırı oldu.

Fars Haber Ajansı, saldırı iddiaları üzerine Tahran’ın doğusunda hava savunma sistemlerinin devreye girerek ateşlendiğini duyurdu.

OpenAI tarafından yapılan açıklamada, Hugging Face'in geçen hafta altyapısını tehlikeye atan bir yapay zeka ajanını tespit ederek etkisiz hale getirdiği ve "yeni türde" bir güvenlik olayını kamuoyuna açıkladığı hatırlatıldı.

Açıklamada, yapılan inceleme sonucunda olayın OpenAI modellerinin bir kombinasyonuyla bağlantılı olduğu, bu modeller arasında GPT-5.6 Sol ile daha gelişmiş bir ön sürüm modelinin bulunduğu kaydedildi.

Olayın, söz konusu modellerin siber kabiliyetleri ölçmeye yönelik dahili olarak test edildiği sırada meydana geldiği belirtilen açıklamada, "Bu olayı, en ileri düzey siber kabiliyetleri içeren benzeri görülmemiş bir siber olay olarak değerlendiriyor ve buna uygun şekilde müdahale ediyoruz." ifadeleri kullanıldı.

Yaz tatili; rutinden uzaklaşmanın, yeni maceralara atılmanın ve gençliğin o coşkulu ruhunu sonuna kadar yaşamanın en güzel dönemidir. Sinema dünyası da bu eşsiz dönemi unutulmaz hikayelerle beyaz perdeye taşıyarak izleyicilere her seferinde aynı tatil heyecanını yaşatır. Güneşin, sahilin, dostluğun ve keşif tutkusunun eksik olmadığı, izleyeni anında yaz tatiline ışınlayacak o en iyi 5 gençlik filmi...

Marvel Sinematik Evreni'nin (MCU) merakla beklenen yeni halkası 'Avengers Doomsday' için geri sayım başladı. Peki, Avengers Doomsday ne zaman çıkacak? Avengers Doomsday hangi platformda yayımlanacak?

Sagalassos Antik Kenti'nin tarihi atmosferinde düzenlenen İdil Biret'e Saygı Gala Konseri'nde piyano, keman ve flüt sanatçıları sahne aldı. Halit Turgay'ın antik kent için bestelediği eser ilk kez dinleyiciyle buluştu.

Bu hafta İstanbul'da çeşitli etkinlikler sahnelenecek.

Bu hafta birçok etkinlik sanatseverlerin beğenisine sunulacak.

Terazi

En düşük emekli maaş farkı ne zaman yatacak merak ediliyor. Bilindiği üzere emekli Temmuz ayı maaş zam oranı yüzde 17,76 oldu. Zamlı maaş ödemeleri 17 Temmuz itibariyle SSK emeklilerinin hesaplarına yatırılmaya başlandı. En düşük emekli aylığı/maaşı Ocak-Haziran 2026 döneminde 20 bin TL olarak ödendi. Zam sonrası en düşük emekli maaşını 23 bin 522 TL'ye yükselmesi için düzenlemenin meclisten geçmesi ve Resmi Gazete'de yayımlanması bekleniyor. Peki en düşük emekli maaş zam farkları ne zaman yatacak? 3.522 TL emekli maaş zam farkları hangi tarihte ödenecek? Detaylar haberimizde...

Süper Loto sonuç sorgulama ekranı gündemdeki yerini aldı. Süper Loto çekilişi akşam 21.30'da başlayacak. Sonuçlar ise yaklaşık 15 dakika içerisinde belli olacak. İkramiye umuduyla kupon dolduran vatandaşlar, Süper Loto çekilişinde şanslı rakamların hangileri olduğunu sorgulamaya başladı. Süper Loto çekilişine dair merak edilen detayları haberimizde derledik. Peki 21 Temmuz Süper Loto sonuçları nereden ve nasıl sorgulanır? İşte Süper Loto sonuç sorgulama ekranı...

Son dakika haberi... Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü yüzde 0,69 değer kaybıyla 13.974,14 puandan tamamladı. Bankacılık ve holding endeksleri gerilerken, en fazla kaybettiren sektör finansal kiralama ve faktoring oldu.

Londra Menkul Kıymetler Borsası (LSE), dijital ve aracılı işlemleri desteklemek amacıyla geliştirilen yeni işlem platformu LSE 24'ü hayata geçirmeyi planladığını açıkladı.

TÜVTÜRK, araç muayene randevularına ilişkin resmi olmayan internet siteleri ve çeşitli dijital platformlar üzerinden sunulan yanıltıcı hizmetlere karşı vatandaşları uyardı.

Mutlak butlan sonrası CHP Genel Başkanlığı görevini mahkeme kararıyla Kemal Kılıçdaroğlu'na devreden CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel, yeni parti kuracağını grup toplantısında resmen duyurdu. Özel'in 'veda' konuşmasının ardından yeni partiye katılmak üzere CHP'den istifalar başladı. Ayrıca aralarında sanatçı Sabahat Akkiraz'ın da bulunduğu binlerce CHP üyesi de E-devlet üzerinden CHP üyeliğini sonlandırmak üzere başvuruda bulundu. Yoğunluk nedeniyle sistemde aksamalar yaşandığı bildirildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İspanya Hükümet Başkanı Pedro Sánchez ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede Cumhurbaşkanı Erdoğan, İspanya Millî Takımı’nın Dünya Kupası’ndaki zaferinden dolayı Sánchez’i tebrik ederken Türkiye-İspanya Hükümetlerarası Zirvesi dolayısıyla 2027 yılı başında Sánchez’i yeniden Türkiye’de ağırlamaktan memnuniyet duyacağını ifade etti.

Son dakika haberi: Bugün gözler CHP grup toplantısında Özgür Özel'in yapacağı konuşmadaydı. Özel, konuşmasının hemen başlarında 'veda' mesajı verdi. "Partinin adı, logosu değişir ama bu partiyi bölemezler" deyip "yeni başlangıç" sinyali veren Özel, yeni partinin kurulacağını ilk kez resmen duyurdu. Özel'in yeni partiyi duyurduktan sonraki İmamoğlu ve Yavaş sözleri dikkat çekti.

Mutlak Butlan kararı sonrası Özgür Özel'in verdiği süre doldu. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, dosyayı Yargıtay'a gönderirken yüksek mahkemenin incelemeyi Eylül ayına bıraktığı öğrenildi. Bu gelişmeler üzerine Özel'in bugün CHP Grup Toplantısı'na son kez katılacağı ve 'yeni partiyi' ilan edeceği iddia edildi.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanlık görevini butlan kararı sonrası Kemal Kılıçdaroğlu'na devreden Özgür Özel'in yeni parti hazırlığı siyasetin gündeminden düşmüyor. Özel'in kuracağı yeni partinin adı, genel merkezi, tüzüğü ve logosu belli oldu. Yeni partinin kuruluş dilekçesinin verileceği tarih de açıklandı.

Japonya’nın ihracatı haziranda yüzde 19,3 arttı ancak petrol fiyatları ve zayıf yen ithalatı rekor seviyeye taşıdı. Dış ticaret açığı 406,9 milyar yene çıkarken hükümet 163 seviyesini aşan dolar/yen için müdahale uyarısını yineledi.

2026 Dünya Kupası finali ABD’de yaklaşık 63 milyon izleyiciye ulaştı. Fox’un üç dakikalık su molalarında yayımlanan reklamlardan en az 250 milyon dolar kazanması ve yayın hakkı maliyetinin yarısından fazlasını karşılaması bekleniyor.

Bahçeşehir Üniversitesi, BAU Hub Invest Yatırım Programını hayata geçirdi. Program kapsamında, stratejik partneri olduğu teknoloji firmaları iş birliğiyle yenilikçi ve teknoloji tabanlı iş fikirleri bulunan girişimcilere iki yılda 200 milyon TL’ye varan yatırım desteği sağlanacak. Programdan öğrenci, mezun ve akademisyenler yararlanabilecek.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ankara Ticaret Odası heyetiyle yaptığı görüşmede, Ankara'ya serbest bölge kurulması, Ankara Fuar Merkezi'nin tamamlanması, yurt dışına direkt uçuşların artırılması ile ticari kart taksit imkanlarının genişletilmesine yönelik taleplerin ele alındığını bildirdi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, kurumsal yatırımcılara yönelik dolar cinsinden sabit kuponlu devlet tahvili ve kira sertifikası ihracı gerçekleştirdi. İhalede gelen 3 milyar 938 milyon dolarlık teklifin tamamı karşılanarak toplam 3 milyar 938 milyon dolar tutarında ihraç yapıldı.

ABD'nin saldırı başlattığını duyurmasının ardından İran'ın farklı eyaletlerinde çok sayıda patlama sesi duyulduğu bildirildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'daki "askeri hedeflere" saldırmaya başladığını duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump, ithal edilen jenerik ilaçlara yönelik gümrük vergisi politikasında yeni bir takvim açıkladı.

ABD Başkanı Donald Trump, ABD'li hava yolu şirketlerinin Lübnan'a direkt uçuşlar düzenlemesine ilişkin talimat verdiğini açıkladı.

Doğu Akdeniz'de enerji alanındaki iş birlikleri, bölgesel ve küresel enerji politikalarındaki değişimlerle birlikte çeşitleniyor.

Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi kapsamında bireysel toplu iadelere yönelik yeni uygulama hayata geçirildi. DOA logolu içecek ambalajlarını yüksek miktarda biriktiren vatandaşlar, iadelerini Sayma ve Doğrulama Merkezleri üzerinden gerçekleştirebilecek.

Bir dönemin sanayi devi olan ve yıllardır atıl vaziyette kalan Sivas Demir Çelik İşletmeleri A.Ş. (SİDEMİR), kapılarını basın mensuplarına açtı. SİDEMİR'in yeniden faaliyete geçmesi için yaklaşık 50 milyon dolar yatırıma ihtiyaç olduğu ifade ediliyor.

TÜVTÜRK, araç muayene işlemleriyle ilgili resmi olmayan internet siteleri ve farklı platformlar üzerinden sunulan yanıltıcı hizmetlere karşı araç sahiplerini uyardı.

Toroslar'ın eteklerinde Konya'nın Bozkır ve Hadim ilçeleri sınırlarında yer alan Bozkır Barajı, hem enerji üretimi hem de tarımsal sulama ve içme suyu teminiyle ülke ekonomisine büyük katkı sağlamaya devam ediyor.

Öğretmenlik yaptığı dönemde başlattığı ağaçlandırma çalışmalarını emekliliğinde de sürdüren Mustafa Özer, Erzincan'ın Kemaliye ilçesinde oluşturduğu örnek bahçelerle atıl arazileri üretime kazandırırken bölgedeki üreticilere de örnek oluyor.

Stratejik büyüme hedefleri doğrultusunda 2033 yılında filosunu 800 uçağın üzerine çıkarmayı hedefleyen Türk Hava Yollar...

TENMAK Lisans Başarı Bursu Programı başlıyor. Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, 2025 veya 2026 Yükseköğretim Kurumla...

Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik, yılın ilk yarısında güçlü finansal büyümesini sürdürerek piyasa beklentiler...

Bakanlıktan güvensiz ürünlere yönelik yapılan yazılı açıklamada, tüketicilerin sağlık ve güvenliğinin korunması amacıyl...

Petrol fiyatları, ABD ile İran arasında 10 günlük ateşkes sağlanabileceğine yönelik diplomatik girişimlerin piyasalarda...

Düzce’de motosiklet ile karşıdan karşıya geçmeye çalışan bisiklet çarpıştı, kazada 2 sürücü de yaralandı.İki sürücü de ...

Bingöl’de iki otomobilin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında 2 kişi yaralandı.İhbar üzerine ekipler sevk e...

Isparta'da "uyuşturucu ticareti yapma" suçundan haklarında kesinleşmiş hapis cezası bulunan 2 firari hükümlü yakalandı....

İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü Aranan Şahıslar Büro Amirliği ekipleri, 'Kasten öldürme' suçundan hakkında k...

Mutlak butlan kararı sonrası Kemal Kılıçdaroğlu, CHP Genel Başkanlığına getirildi.Bu gelişme sonrası Kılıçdaroğlu ve Öz...

Yapay zeka ajanları geliştiren Natural, 30 milyon dolar yatırım aldı. Şirketin A serisi yatırım turuna Forerunner Ventures'dan Kirsten Green liderlik etti. ABD merkezli Natural'ın yatırım turunda; Hum...

Google’ın çatı şirketi Alphabet, Gemini modellerinin kullanıcılara daha verimli bir şekilde sunulmasını sağlayacak yeni bir sunucu çipi üzerinde çalışıyor. The Information’ın konuya yakın kaynaklara d...

Yapay zeka destekli sağlık teknolojisi şirketi Tempus AI, kanser hastalarının takibinde kullanılan teknolojilerini geliştirmek amacıyla biyoteknoloji şirketi Personalis’i satın almak üzere anlaşmaya v...

Yapay zeka şirketi Anthropic’in, bir grup yazar ve yayıncıyla vardığı 1,5 milyar dolarlık telif hakkı uzlaşması mahkemeden nihai onayı aldı. San Francisco’daki federal mahkemede görülen davada Yargıç ...

ABD'de bir federal yargıç Paramount Skydance'in Warner Bros. Discovery'yi (WBD) 110 milyar dolar karşılığında satın alma planını geçici olarak durdurdu. Karar, California Başsavcısı Rob Bonta'nın öncü...