Türk müteahhitlik sektörü küresel pazardaki güçlü konumunu korumaya devam ediyor. Ticaret Bakanlığı verilerine göre sektör, 2026 yılının ilk altı ayında 27 ülkede toplam 57 proje üstlenirken, bu projelerin toplam büyüklüğü 2,7 milyar dolar oldu. Türk firmaları, uluslararası müteahhitlik gelirlerinden en fazla pay alan ülkeler arasında yer almayı sürdürdü.

Türk müteahhitler ilk 10'da yer alıyor

Ticaret Bakanlığı verilerinden yapılan derlemeye göre Türk müteahhitlik sektörü, yıllık uluslararası müteahhitlik gelirlerinden en çok pay alan ülkeler arasında ilk 10'da yer alıyor​​​​​​​.

Sektör, 2020'de yurt dışında yaklaşık 18 milyar dolar tutarında 386 proje yürüttü. Türk firmalarının yurt dışında üstlendiği projelerin tutarı 2021'de 32 milyar dolara çıktı. Söz konusu yılda 463 proje üstlenilirken elde edilen tutar, o dönemde ulaşılan en yüksek proje bedeli olarak hesaplandı.

Proje tutarı, Kovid-19 salgınının da etkisiyle 2022'de 20 milyar dolara gerilerken proje sayısı 2021'e göre artış kaydetti. Söz konusu yılda proje sayısı 512 olarak kayıtlara geçti.

Yurt dışı müteahhitlik sektörünün 2023'te üstlendiği projelerin tutarı 28,8 milyar dolar, proje sayısı da 450 oldu. Sektörün 2024'te üstlendiği proje tutarı, küresel ekonomik sorunlar ve Rusya-Ukrayna Savaşı'nın etkisine rağmen 29,9 milyar doları buldu. Bu dönemde 386 proje üstlenildi.

Sektörün geçen yıl üstlendiği proje sayısı 321 olurken bunların toplam tutarı 25,7 milyar dolar olarak belirlendi.

Türk müteahhitlik sektörü bu yıl ise haziran sonuna kadar 27 ülkede tutarı 2,7 milyar dolar olan 57 proje üstlendi. Sektör, 1972'den bu yana 138 ülkede 566,1 milyar dolar tutarında 12 bin 931 proje yürüttü.

Ortalama proje büyüklüğünde dikkat çeken değişim

Sektörün üstlendiği işlerde ortalama proje bedelindeki seyir de dikkati çekti.

Sektör, son olarak 2015'te 83,7 milyon dolarlık ortalama proje bedeline ulaşırken 2021'de bu rakam 69,1 milyon dolar oldu.

Ortalama proje değeri, 2022'de 39,2 milyon dolar, 2023'te 64,4 milyon dolar ve 2024'te 77,5 milyon dolar olarak hesaplandı. Bu değer, geçen yıl 80,2 milyon dolar olarak kayıtlara geçerken bu yıl üstlenilen projelerde 47,7 milyon dolar olarak tespit edildi.

Projelerin yüzde 42,7'si Bağımsız Devletler Topluluğu bölgesinde

Türk müteahhitleri, halihazırda Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT), Orta Doğu ve Afrika'da büyük projelere imza atıyor. Bugüne kadar üstlenilen projelerin bölgesel dağılımında, yüzde 42,7'lik payla BDT ilk sırada yer aldı. BDT'yi yüzde 25,4'lük payla Orta Doğu ülkeleri takip etti. Afrika yüzde 18,5'lik payla üçüncü sırada yer buldu. Bu bölgeleri yüzde 10,4 ile Avrupa ve yüzde 2,6 ile Asya izledi.

Öte yandan, bugüne kadar en çok proje üstlenilen ilk 5 sektöre bakıldığında, "kara yolu, tünel ve köprüler" ilk sırada dikkati çekti. Bu sektörün ardından, "konut ve rezidans projeleri", "enerji santralleri", "demir yolu projeleri" ve "ticaret merkezleri" sıralandı.

Türkiye'nin Körfez ülkeleriyle son dönemde hız kazanan diplomatik ve ekonomik ilişkileri dış ticaret rakamlarına da yansıdı. Türkiye, haziran ayında Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesi altı ülkeye gerçekleştirdiği ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 35,7 artırarak 826 milyon 753 bin dolara çıkardı. Bölgenin en büyük pazarı ise 425,2 milyon dolarlık ihracatla Suudi Arabistan oldu.

İhracatta Körfez rüzgarı esiyor

Türkiye, uzak ve yakın coğrafyada gerçekleştirdiği diplomasi trafiği kapsamında Suudi Arabistan, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Bahreyn ve Umman'ın içinde bulunduğu Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üye ülkeleri ile de ilişkilerini güçlendirmeye devam ediyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye, haziran ayında 24 milyar 940,3 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirirken söz konusu ihracat tutarı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 21,8 arttı. Söz konusu ihracatın ülkelere göre dağılımına bakıldığında, ABD/İsrail-İran arasındaki savaşa rağmen Körfez ülkelerindeki artış dikkati çekti.

Türkiye'nin Körfez ihracatı yüzde 35,7 arttı

Türkiye, Körfez ülkelerine bu yıl ocak ayında 621 milyon dolarlık, şubat ayında ise 814 milyon dolarlık dış satım gerçekleştirdi. Mart ayında ise ABD/İsrail-İran arasındaki çatışmaların küresel yansımalarının giderek belirginleşmesinden Türkiye'nin bu ülkelere yönelik ihracatı da etkilendi. Söz konusu 6 ülkeye gerçekleştirilen ihracat mart ayında 353,6 milyon dolar oldu. Ancak ticaretin devam etmesi için gerçekleştirilen temaslar sonucunda Türkiye, bu ülkelere nisanda 838,5 milyon dolarlık, mayısta 646 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

Türkiye'nin, Körfez ülkelerine haziran ayında gerçekleştirdiği dış satım da bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 35,7 artarak toplam 826,8 milyon dolar oldu. Geçen yılın aynı döneminde söz konusu ülkelere 609,2 milyon dolarlık dış satım yapılmıştı.

Yılın ocak-haziran döneminde bu ülkelere yapılan dış satım da yaklaşık 4,1 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.

En büyük pay Suudi Arabistan'ın

Bölge ülkeleri arasında en fazla ihracat 425,2 milyon dolar ile Suudi Arabistan'a yapıldı. Bu ülkeyi 295,6 milyon dolarla BAE, 34,7 milyon dolarla Kuveyt, 34,2 milyon dolarla Katar, 29,1 milyon Umman ve 8 milyon dolarla Bahreyn izledi.

Körfez ülkelerine yapılan ihracat 4 ülkede arttı

Haziran ayında Körfez ülkeleri arasında, 2025'in aynı ayına göre değer bazında ihracatını en fazla artıran ülke yaklaşık 229,8 milyon dolarla Suudi Arabistan oldu. Bu ülkeyi 13,5 milyon dolarla Umman, 8,2 milyon dolarla Kuveyt, 7,4 milyon dolarla Katar izledi.

Bu dönemde Bahreyn'e yapılan ihracat 567 bin dolar, BAE'ye yapılan ihracat 40,8 milyon dolar geriledi.

Körfez ülkelerine haziran ayında yapılan ihracatta yaklaşık 105,6 milyon dolarla mücevher sektörü ilk sırada yer alırken bu sektörü, 69 milyon dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri, 59,2 milyon dolarla hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri, 47,9 milyon dolarla elektrik ve elektronik, 29 milyon dolarla makine ve aksamları sektörü izledi.

DEİK: İhracatta yeni fırsatlar doğuyor

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Orta Doğu ve Körfez İş Konseyi Başkanı Halit Acar, Körfez ülkelerine yapılan ihracatın, bölgesel jeopolitik gelişmelere rağmen Türkiye ile Körfez ülkeleri arasındaki ekonomik ilişkilerin daha sağlam ve sürdürülebilir bir zemine oturduğunu gösterdiğini söyledi.

Son dönemde yürütülen yoğun diplomasi trafiğinin ticarete olumlu yansımalarını gördüklerini ifade eden Acar, Türkiye'nin Körfez ülkeleri ve Irak başta olmak üzere bölge ülkeleriyle sürdürdüğü yakın siyasi diyaloğun, özel sektörün önünü açtığını kaydetti.

“Ticaret hacmindeki büyümenin korunacağını öngörüyoruz”

Acar, ticaretin sürdürülebilirliği açısından güven ortamının en az ekonomik göstergeler kadar önem taşıdığını vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Yılın ikinci yarısına ilişkin beklentilerimizi değerlendirirken iki temel senaryo öne çıkıyor. Bölgedeki güvenlik ortamının daha da iyileşmesi halinde ertelenen yatırımların yeniden ivme kazanmasıyla özellikle inşaat malzemeleri, makine, elektrik ekipmanları, sağlık, gıda ve lojistik sektörlerinde ihracatın hızlanmasını bekliyoruz. Mevcut jeopolitik risklerin kontrollü şekilde devam etmesi durumunda ise Körfez ülkelerinin güçlü mali yapıları sayesinde kamu yatırımlarının ve ticaret hacmindeki büyümenin korunacağını öngörüyoruz.

Ülkeler özelinde değerlendirildiğinde Suudi Arabistan, Körfez ülkeleri içinde en büyük pazarımız olurken, en yüksek ihracat artışının gerçekleştiği ülke oldu. Bu performansta son yıllarda gelişen ekonomik ilişkilerin yanı sıra Vision 2030 kapsamında devam eden dönüşüm programının da önemli etkisi bulunuyor. Bununla birlikte, son dönemde bazı mega projelerde bütçe, ölçek ve uygulama takvimlerine ilişkin revizyonlar ve önceliklendirmeler yapıldığını görüyoruz. Bunu yatırımların durması olarak değil, kaynakların daha verimli kullanılmasına yönelik yeni bir planlama süreci olarak değerlendirmek gerekiyor. Sanayi, lojistik, turizm, enerji, konut ve altyapı yatırımları ülkenin öncelikli alanları olmayı sürdürüyor. Bu nedenle Türk firmaları açısından orta ve uzun vadede önemli fırsatların devam edeceğini düşünüyoruz."

"Kuveyt, Türk müteahhitlik sektörü ve sanayi üreticileri açısından fırsatlar sunuyor"

Halit Acar, BAE'nin, haziranda 295,6 milyon dolarlık ihracatla Körfez'deki ikinci büyük pazar olmayı sürdürdüğünü dile getirerek, "Aylık bazda yaklaşık 40,8 milyon dolarlık bir gerileme görülse de bunu kalıcı bir eğilim olarak değerlendirmiyoruz." diye konuştu.

BAE'nin, yalnızca kendi pazarı açısından değil, Afrika ve Asya'ya açılan bölgesel ticaret ve yeniden ihracat merkezi olma özelliğini koruduğunu ifade eden Acar, Türkiye ile yürürlükte bulunan Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması'nın ilerleyen dönemde ticaret hacmine daha güçlü katkı sağlayacağını düşündüklerini belirtti.

Acar, Kuveyt'e gerçekleştirilen ihracattaki artışa yönelik yaptığı değerlendirmede, "Petrol gelirlerinin sağladığı mali imkanlar ve yeniden hız kazanması beklenen kamu altyapı yatırımları, Türk müteahhitlik sektörü ve sanayi üreticileri açısından önemli fırsatlar sunmaya devam ediyor." diye konuştu.

Katar'da sağlık, gıda güvenliği, lojistik ve yüksek katma değerli üretim alanlarındaki yatırımların, Türk firmalarının rekabet avantajına sahip olduğu sektörler arasında yer aldığına dikkati çeken Acar, Umman'ın da bölge ülkeleri arasında en hızlı büyüyen pazarlardan biri olduğunu kaydetti.

"Körfez ülkeleriyle ticaretimiz yeni işbirlikleriyle daha da güçlenecek"

DEİK Türkiye-Orta Doğu ve Körfez İş Konseyi Başkanı Acar, özellikle liman, lojistik ve sanayi bölgelerine yönelik yatırımların, Umman'ı gelecek dönemde Türk ihracatçıları açısından daha da önemli bir pazar haline getirebileceğini söyledi.

Bahreyn'in sınırlı bir pazara sahip olduğunu aktaran Acar, "Bahreyn, hacim olarak daha sınırlı bir pazar olsa da finans merkezi kimliği ve Suudi Arabistan ile güçlü lojistik bağlantısı sayesinde Körfez ticaret zincirinin stratejik halkalarından biri olmayı sürdürüyor. Artık Körfez ülkeleriyle ilişkileri yalnızca ihracat rakamları üzerinden değerlendirmek yeterli değil. Bölge, yatırım ortaklıklarının, üretim işbirliklerinin ve yeni lojistik koridorlarının şekillendiği bir döneme giriyor. Türkiye'nin üretim gücü, mühendislik kapasitesi ve coğrafi avantajı dikkate alındığında, yılın ikinci yarısında Körfez ülkeleriyle ticaretimizin mevcut ivmesini koruyacağını ve yeni işbirlikleriyle daha da güçleneceğini değerlendiriyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Acar, DEİK/Türkiye-Orta Doğu ve Körfez İş Konseyleri olarak, 13 ikili iş konseyi ile bölgedeki iş forumları ve etkinliklerle yatırım fırsatlarını değerlendirmeye devam edeceklerini belirtti.

Bu yılın ilk altı ayında 160’tan fazla etkinlik gerçekleştirdiklerini ifade eden Acar, DEİK/Türkiye-Irak İş Konseyi olarak da Irak'ta yapılan görüşmelerde yatırımların kolaylaştırılması ve bölgesel ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesine yönelik çalışmaların yapıldığını dile getirdi.

Acar, söz konusu çalışmalarla özellikle Kalkınma Yolu Projesi'nin ilerlemesiyle birlikte Irak ve Körfez ülkeleri arasındaki ekonomik bağların daha da güçleneceğini, Türkiye'nin de bu yeni ticaret koridorunun en önemli paydaşlarından biri olacağını değerlendirdiklerini sözlerine ekledi.

Bu yıl haziran ayında Körfez ülkelerine gerçekleştirilen ihracat (bin dolar) şöyle:

Ticaret Bakanlığı, çocukların sağlığını ve güvenliğini tehdit eden bir oyuncak hakkında önemli bir karar aldı. Yapılan piyasa gözetimi ve denetimleri kapsamında laboratuvar analizlerinden geçen oyuncakta, yasal sınırların üzerinde fitalat bulunduğu ve küçük parçalara ayrılarak boğulma riski oluşturduğu tespit edildi. Bunun üzerine ürünün piyasaya arzı yasaklanırken, toplatılmasına karar verildi.

Laboratuvar analizleri tehlikeyi ortaya çıkardı

Ticaret Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Bekir Kaplan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, çocukların sağlığı ve güvenliğinin Bakanlığın en önemli öncelikleri arasında yer aldığını belirtti.

Kaplan, piyasa gözetimi ve denetimi kapsamında gerçekleştirilen laboratuvar analizleri sonucunda söz konusu oyuncakta mevzuatın izin verdiği sınırların üzerinde fitalat bulunduğunu ve ürünün küçük parçalara ayrılarak boğulma riski oluşturduğunun belirlendiğini ifade etti.

Piyasaya arzı yasaklandı, toplatma kararı verildi

Yapılan incelemelerin ardından söz konusu oyuncağın piyasaya arzı yasaklanırken, piyasadan toplatılması yönünde karar alındı. Bakanlık, güvensiz olduğu belirlenen ürünün Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi (GÜBİS) üzerinden kamuoyuna duyurulduğunu bildirdi.

Fitalat çocuk sağlığı açısından risk oluşturuyor

Açıklamada, özellikle bebekler ve küçük yaştaki çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilen fitalatların, oyuncaklarda kullanımı sıkı şekilde sınırlandırılan kimyasallar arasında yer aldığına dikkat çekildi.

Üründe hem yüksek oranda fitalat bulunması hem de parçalanarak boğulma riski oluşturması nedeniyle toplatma kararının alındığı belirtildi.

"Çocukların sağlığı kırmızı çizgimiz"

Bekir Kaplan, Ticaret Bakanlığının çocukların sağlığını tehdit eden hiçbir ürüne müsamaha göstermeyeceğini vurgulayarak, vatandaşların güvenli ürünlere erişimini sağlamak amacıyla piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinin bilimsel analizler doğrultusunda kararlılıkla sürdürüleceğini ifade etti.

Kaplan ayrıca, güvensiz olduğu tespit edilen ürünlere ilişkin tüm kararların şeffaflık ilkesi kapsamında GÜBİS üzerinden kamuoyuyla paylaşılmaya devam edeceğini belirterek, çocukların güvenliği ve güvenli ürün arzı için denetimlerin aralıksız süreceğini kaydetti.

Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel petrol piyasasına ilişkin dikkat çeken bir uyarıda bulundu. Kurum, Orta Doğu'daki savaşın yol açtığı büyük arz kesintisine rağmen petrol fiyatlarının kontrol altında kalmasını sağlayan unsurların büyük bölümünün artık zayıfladığını belirterek, olası yeni arz şoklarına karşı piyasanın eskisi kadar dirençli olmayabileceğine işaret etti.

IMF: Petrol piyasasının hareket alanı daralıyor

IMF ekonomistleri Jean-Marc Natal ve Azim Sadikov tarafından hazırlanan "Petrol piyasası savaş şokunu absorbe etti ancak tamponlar azalıyor" başlıklı değerlendirmede, küresel petrol piyasasının son yılların en büyük arz kesintilerinden biriyle karşı karşıya kaldığı belirtildi. Raporda, Orta Doğu'daki çatışmaların ardından petrol fiyatlarının ilk etapta yükseldiği, ancak daha sonra varil başına 90-100 dolar bandında dengelendiği ifade edildi.

"Petrol fiyatlarını üç önemli adım frenledi"

IMF'ye göre küresel petrol talebindeki yavaşlama, üretimin artırılması, stratejik ve ticari stokların devreye alınması gibi faktörlerin petrol fiyatlarının daha sert yükselmesini önleyen temel faktörler olduğuna dikkat çekti. Ancak raporda, bu üç unsurun sağladığı tampon etkisinin büyük ölçüde kullanıldığı ve piyasanın yeni şoklara karşı daha kırılgan hale geldiği vurgulandı.

Hürmüz Boğazı belirsizliği sürüyor

Raporda, dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin küresel petrol piyasası açısından en büyük risklerden biri olmaya devam ettiği belirtildi.

Deniz taşımacılığının, sigorta hizmetlerinin ve piyasa güveninin ne kadar sürede normale döneceğinin belirsizliğini koruduğu ifade edilirken, boğazın tamamen yeniden açılmasının ardından petrol akışının normal seviyelere dönmesinin 2 ila 3 ay sürebileceği öngörüldü.

Kalıcı üretim kaybı riski öne çıkıyor

IMF, uzun süre üretime ara verilen bazı sahalarda finansman yetersizliği nedeniyle kuyuların yeniden faaliyete geçirilmesinin zorlaşabileceğine dikkat çekti.

Bu durumun özellikle bazı üretici ülkelerde kalıcı üretim kayıplarına neden olabileceği belirtilirken, küresel enerji arzının yeniden dengelenmesi için üretimin hızla toparlanmasının kritik önem taşıdığı vurgulandı.

IMF yeni arz şoklarına karşı uyardı

IMF değerlendirmesinde, enerji piyasalarının son krizi stoklar ve yedek üretim kapasitesi sayesinde büyük ölçüde absorbe ettiği ancak bu manevra alanının giderek daraldığı ifade edildi.

Raporda, stokların yeniden oluşturulamaması ve jeopolitik gerilimlerin devam etmesi halinde küresel petrol piyasasının gelecekte yaşanabilecek yeni arz şoklarına karşı çok daha hassas hale gelebileceği uyarısında bulunuldu.

ABD, bağımsızlığının 250. yıl dönümünü özel bir para tasarımıyla kutlamaya hazırlanıyor. Hazine Bakanı Scott Bessent, üzerinde ABD Başkanı Donald Trump'ın portresinin bulunduğu 1 dolarlık yeni "altın para" basılacağını duyurdu. Paranın tasarımına ilişkin ilk görseller de kamuoyuyla paylaşıldı.

Trump portresi yeni paranın ön yüzünde yer alacak

Bessent, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, ABD Darphanesi'nin ülkenin 250. kuruluş yıl dönümü anısına özel tasarım bir para basacağını bildirdi.

Paylaşılan görsellere göre paranın ön yüzünde Donald Trump'ın portresi bulunurken, sağ bölümünde "In God We Trust" (Tanrı'ya Güveniyoruz) ifadesi yer alıyor.

Üst bölümde "Liberty" (Özgürlük) yazısı bulunurken, alt kısımda ise ABD'nin bağımsızlık yılı ile 250. yılını simgeleyen "1776-2026" tarihleri yer alıyor.

Arka yüzde kel kartal figürü bulunuyor

Paranın arka yüzünde ise ABD'nin ulusal sembollerinden biri olan kanatları açık kel kartal figürü dikkat çekiyor.

Kartalın göğsündeki kalkanda "250" rakamı yer alırken, tasarımın çevresinde "United States of America" ve "One Dollar" ifadeleri bulunuyor.

ABD'nin bağımsızlığının 250. yılına özel hazırlanacak

Hazine Bakanı Scott Bessent, paylaşımında paranın kaç adet basılacağı, hangi malzemeden üretileceği veya ne zaman dolaşıma çıkarılacağı konusunda bilgi vermedi.

Yeni para tasarımının, ABD'nin bağımsızlığının 250. yılına özel hazırlanan anma etkinlikleri kapsamında koleksiyon niteliğinde sunulması bekleniyor.

Hükümet, 2026- 2028 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) doğrultusunda yatırım ortamını güçlendirecek yeni düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Ağustos ayında tamamlanması planlanan ilave yapısal reform adımlarında, üretim ve yatırımı destekleyecek yeni teşvik programları ile vergi indirimlerinin öne çıkması bekleniyor. Hazırlıkları süren pakette, sanayi ve reel sektöre yönelik yeni teşvik mekanizmalarının devreye alınması planlanırken, finansman maliyetlerini düşürmeye ve işletmelerin krediye erişimini kolaylaştırmaya yönelik yeni uygulamalar da hayata geçirilecek. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın, OVP kapsamındaki ilave yapısal reform adımlarını kamuoyuna açıklaması öngörülüyor.

TEK DURAK OFİS ÜLKEYE YAYILACAK

Yerli ve yabancı yatırımcıların izin, ruhsat, lisans ve vize gibi bürokratik işlemlerini tek merkezden tamamlamasını sağlayan "Tek Durak Ofis" uygulamasının yaygınlaştırılması da paketin önemli başlıkları arasında yer alıyor. Hem hukuki hem de idari altyapısı güçlendirilecek uygulamayla yatırımcılara alanında uzman ekipler tarafından teknik destek verilecek. Böylece yatırım süreçlerinin hızlandırılması, bürokratik yükün azaltılması ve yatırımcıların karşılaştıkları karmaşık işlemlerin daha kısa sürede sonuçlandırılması amaçlanıyor.

HUKUKİ GÜVENCE GÜÇLENDİRİLİYOR

Yeni düzenlemeler kapsamında yatırım yapan, üretim ve istihdam sağlayan firmalara daha güçlü bir hukuki altyapı sunulması hedefleniyor. Özellikle iş dünyasının uzun süredir gündeme getirdiği ticari ve iş davalarının daha kısa sürede sonuçlandırılması amacıyla yasal ve idari düzenlemeler hazırlanıyor. Hukuk güvenliğinin artırılmasıyla birlikte yatırım ortamının güçlendirilmesi, yeni yatırımların teşvik edilmesi ve istihdamın artırılması amaçlanıyor.

TAHKİM YASASI ELE ALINACAK

Paket kapsamında dış yatırımların önündeki engellerin kaldırılmasına yönelik adımlar da bulunuyor. Yerli ve yabancı sermayeye daha güçlü hukuki güvence sağlanması amacıyla tahkim mekanizmalarının güçlendirilmesi planlanıyor. Bu doğrultuda Tahkim Yasası'nda değişiklik yapılarak kapsamın genişletilmesi ve uluslararası yatırımcıların uyuşmazlık çözüm süreçlerine daha kolay erişebilmesi hedefleniyor.

İlk çeyrek büyümesi yüzde 2.5

Bakan Işıkhan: İşsizlik oranı son 35 aydır tek haneli seyrini sürdürüyor

Şimşek'in enflasyonla mücadele programı çöktü

Son yıllarda marketten fırına, dolmuştan manava kadar birçok noktada nakit alışverişlerde 25 kuruş, 50 kuruş ve hatta 1 liralık para üstlerinin verilmemesi sıradan bir uygulamaya dönüştü. "Bozuk para yok", "Sonra alırsınız" ya da "Yuvarlayalım" gibi ifadelerle geçiştirilen bu küçük tutarlar, tek başına önemsiz görünse de milyonlarca alışverişin sonunda dikkat çekici bir ekonomik hacim oluşturuyor. Tüketicilerin büyük bölümü birkaç kuruş için itiraz etmezken, uzmanlar bu durumun ülke genelinde "görünmeyen bir ekonomi" oluşturduğuna dikkat çekiyor. Darphane verilerine göre 2025 yılında tedavüle 661 milyon adet madeni para sürülürken, bunların yaklaşık 450 milyonunu 1 liralık madeni paralar oluşturdu.

BASİT HESAPLA 456 MİLYON LİRALIK BÜYÜKLÜK

TCMB'nin 2025 Faaliyet Raporu'na göre nakit yönetim sisteminde 7,7 trilyon TL işlem hacmi gerçekleşti. Bu tablo, dijital ödemeler artsa da nakit ve bozuk paranın günlük yaşamda hâlâ önemli bir yer tuttuğunu ortaya koyuyor. İşin çarpıcı tarafı ise küçük tutarların toplam etkisi. Türkiye'de her gün yalnızca 10 milyon nakit alışverişte ortalama 50 kuruş para üstünün verilmediği varsayıldığında, günlük 5 milyon lira, aylık yaklaşık 150 milyon lira ve yıllık 1,8 milyar liralık bir tutar ortaya çıkıyor. Daha temkinli bir senaryoda bile, günde 5 milyon işlemde ortalama 25 kuruşun tüketiciye iade edilmemesi yıllık yaklaşık 456 milyon liralık bir ekonomik büyüklüğe karşılık geliyor. Bu hesaplamalar varsayımsal olmakla birlikte, milyonlarca küçük işlemin birleştiğinde ne kadar büyük bir finansal hacim oluşturabileceğini gösteriyor.

TÜKETİCİ İÇİN GELİR KAYBI

Ekonomistler, sorunun yalnızca birkaç kuruştan ibaret olmadığını, bunun tüketici hakları ve fiyatlama disiplini açısından da önem taşıdığını belirtiyor. Para üstünün sistematik biçimde eksik verilmesi, tüketicinin farkında olmadan sürekli küçük tutarlarda gelir kaybına uğramasına neden olurken, işletmeler açısından da kayda geçmeyen ilave bir nakit akışı oluşturabiliyor.

Uzmanlara göre çözüm; madeni para dolaşımının artırılması, fiyatların ödeme kolaylığı gözetilerek belirlenmesi ve tüketicilerin para üstü konusunda daha bilinçli davranması. Çünkü tek başına değersiz görünen birkaç kuruş, ülke genelinde birleştiğinde yüz milyonlarca hatta milyarlarca liralık görünmeyen bir ekonomiye dönüşebiliyor.

RAFLARDAKİ 49,95’LİK FİYAT ETİKETİ YANILTIYOR

Perakende sektöründe uzun yıllardır kullanılan 99,90 TL, 49,95 TL veya 47,95 TL gibi fiyatlandırmalar, tüketicide ürünün daha ucuz olduğu algısını oluşturmayı amaçlayan pazarlama stratejileri arasında yer alıyor. Ancak bu fiyat politikası, özellikle nakit ödemelerde para üstü sorununun da büyümesine neden oluyor. Market, fırın ve toplu ulaşım gibi alanlarda "Bozuk para yok" gerekçesiyle 25 kuruş, 50 kuruş hatta 1 liralık para üstlerinin eksik verilmesi, tüketicinin çoğu zaman önemsemediği küçük kayıpları beraberinde getiriyor. Tek tek bakıldığında önemsiz görünen bu tutarlar, milyonlarca alışverişte birleştiğinde önemli bir ekonomik hacim oluşturuyor. Uzmanlar, fiyatlandırma stratejileri ile para üstü uygulamalarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, hem tüketici haklarının korunmasının hem de nakit ödeme sistemindeki aksaklıkların giderilmesinin önemine dikkat çekiyor.

TBMM'deki komisyonda kabul edildi: En düşük emekli maaşı belli oldu

İhracat yılın ilk yarısında 136 milyar doları aştı

Enerji ve Tabii Kaynaklar B akanı Alparslan Bayraktar, Türkiye ile Irak arasında mevcut Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması'nın yerine geçecek daha kapsamlı bir anlaşma için çalışmaların sürdüğünü açıkladı. Müzakereler tamamlanana kadar petrol akışının kesintiye uğramaması amacıyla BOTAŞ'ın Irak petrolünü bir yıl süreyle taşımasını teklif ettiklerini belirten Bayraktar, yeni dönemde hattın kapasitesinin günlük 2,5 milyon varile çıkarılmasının hedeflendiğini söyledi.

TAHKİM SÜRECİ WASHINGTON'DA

Kabine toplantısının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Bayraktar, Kerkük- Ceyhan olarak da bilinen Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’na ilişkin 2014-2018 dönemini kapsayan tahkim kararının tenfiz sürecinin Washington'da devam ettiğini bildirdi. İlk karara Paris'teki mahkemede itiraz edildiğini hatırlatan Bayraktar, hukuki prosedürün tamamlanmasının beklendiğini belirterek, “Şu anda baktığımız esas şey Washington'da devam eden tenfiz davası. Orada bir hesap yapılacak, faiz hesap edilecek. Bizim alacaklarımız çok geçmişten geliyor. Ona göre o dönem kapanmış olacak. 2018'den sonraki döneme ilişkin tahkim davası ise devam ediyor” dedi.

MEVCUT ANLAŞMA YENİLENMEYECEK

Türkiye'nin mevc ut boru hattı anlaşmasını uzatmama kararını yaklaşık bir yıl önce Irak tarafına bildirdiğini ifade eden Bayraktar, geçmişte tarafları tahkim sürecine taşıyan mevcut yapıyla devam etmek istemediklerini v urguladı. Anlaşmanın 2010'da imzalandığını, Irak'ın ise 2014'te Türkiye'yi tahkime götürdüğünü hatırlatan Bayraktar, “Anlaşmazlık ç ıkaran bir anlaşmayla devam etmek istemiyoruz. Bu anlaşma yürümüyor demek ki. Dolayısıyla yeni bir anlaşma olması lazım” ifadelerini kullandı.

BOTAŞ'LA BİR YILLIK GEÇİŞ ÖNERİSİ

Yeni anlaşma taslağının geçen yıl Irak'a gönderildiğini aktaran Bayraktar, Irak'taki seçim ve hükümet kurma süreci nedeniyle kapsamlı müzakerelerin temmuz sonuna kadar tamamlanmasının mümkün görünmediğini söyledi. Bu nedenle geçici bir formül geliştirdiklerini belirten Bayraktar, “Ara çözüm olarak BOTAŞ'la bir yıllık petrol taşıma anlaşması yapalım dedik. BOTAŞ sizin petrolünüzü bir sene taşısın. Bu süre içerisinde 3 ayda varabilirsek 3 ayda, 6 ayda varabilirsek 6 ayda yeni ve daha kapsamlı bir anlaşmaya varalım. Ancak 27 Temmuz'da akış durmasın” diye konuştu. Irak tarafının günlük 750 bin varillik kapasiteye ihtiyaç duyacağını ilettiğini kaydeden Bayraktar, mevcut akışın 180-200 bin varil seviyesinde bulunduğunu belirterek, Türkiye'nin 750 bin varillik kapasiteyi Irak'a ayırmaya hazır olduğunu ifade etti.

HEDEF 2,5 MİLYON VARİLLİK KAPASİTE

Yeni anlaşmanın yalnızca mevcut petrol akışını değil, bölgesel ölçekte daha geniş bir enerji altyapısını kapsamasının hedeflendiğini belirten Bayraktar, hattın Kerkük'ten Basra'ya kadar uzatılmasını ve günlük kapasitenin 2,5 milyon varile çıkarılmasını önerdiklerini açıkladı. Irak Başbakanı ile yapılan görüşmelere değinen Bayraktar, “Kapasiteyi 2,5 milyon varile çıkaralım dedik. Kuveyt istiyorsa petrolünü bu boru hattına koysun. Körfez'den başka isteyenler olursa onlar da kullansın” dedi.

Petrolde savaş etkisi: Fiyatlar sert yükseldi

İmzalar atıldı: Türkiye'den KKTC'ye doğal gaz hattı kuruluyor

İş dünyası temsilcileri, 15 Temmuz darbe girişiminin ardından geçen 10 yılda Türkiye ekonomisinin küresel belirsizliklere rağmen üretim kapasitesini, ihracatını ve uluslararası rekabet gücünü artırdığını belirterek, ekonomik bağımsızlığın milli egemenliğin ayrılmaz bir unsuru olduğuna dikkati çekti. Dayanışma mesajları veren oda, borsa ve birlik başkanlarının açıklamaları şöyle:

KÜRESEL ŞEBEKEYİ PÜSKÜRTMEYİ BİLDİK

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç: Türk milleti 15 Temmuz’u yeni bir Türkiye için milat yaptı. 15 Temmuz 2016 gecesi, milletin silahını millete doğrultanlara haddini bildiren halk sadece ülkenin istiklalini ve siyasi bağımsızlığını korumakla kalmadı, yerli ve milli ayaklar üzerinde yükselen ekonomiyi de muhafaza etti. O gece halk, Türkiye'nin bir müstemleke ekonomisine çevrilmesine izin vermedi. Küresel şebekelerin ekonomik gücünün ülkemiz üzerindeki kötü emelleri için kullanılmasına müsaade etmeyerek, Türkiye'nin üretim gücüne vurulmak istenen darbeye de geçit vermedi. Ekonomi ve ticari hayatımız, 15 Temmuz hain darbe girişiminden etkilendi ama darbecilerin beklemediği hız ve kararlılıkla Türk iş dünyası toparlanmasını bildi.

HER TÜRLÜ ZORLUĞUN ÜSTESİNDEN GELECEK İRADEYE SAHİBİZ

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan: 15 Temmuz 2016 gecesi millet, demokrasisine, milli iradesine, hukuk devletine ve ülkenin ortak geleceğine çok güçlü bir kararlılıkla sahip çıktı. Bugün bizlere düşen sorumluluk, bu büyük fedakarlığı unutmadan demokrasimizi, kurumlarımızı, hukuk devletimizi ve toplumsal birlik duygumuzu daha da güçlendirmektir. 15 Temmuz’un bize hatırlattığı en büyük gerçek şudur; Türkiye, ortak değerleri etrafında kenetlendiğinde her türlü zorluğun üstesinden gelebilecek güce ve iradeye sahiptir.

ÜRETİM, İHRACAT VE YATIRIMI KORUDUK

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak: Hain darbe girişiminin üzerinden geçen 10 yılda Türk iş dünyası üretime, ihracata, istihdama ve yatırıma kesintisiz şekilde devam ederek ülkenin kalkınma hedeflerine katkı sundu ve ekonomik bağımsızlığın milli egemenliğin ayrılmaz bir parçası olduğunu bir kez daha gösterdi. Bu dönemde kişi başına gelir yaklaşık 10 bin 900 dolardan yaklaşık 18 bin dolar seviyesine çıktı. İhracatımızın küresel ticaretten aldığı pay yüzde 1,07'ye yükseldi. Ülkemiz dünya ekonomisiyle entegrasyonunu derinleştirirken, jeopolitik ve finansal risklere karşı dayanıklılığını ve uyum kabiliyetini tüm dünyaya kanıtladı.

EKONOMİK İSTİKRAR DA HEDEF ALINDI

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe: Hain darbe girişimi ekonomik istikrarı ve küresel pazarlardaki güvenilirliği de hedef aldı. Milletin gösterdiği güçlü irade, Türkiye'nin ne kadar dayanıklı bir altyapıya sahip olduğunu tüm dünyaya kanıtladı. 16 Temmuz sabahı fabrikalarının şalterini kaldıran, sevkiyatlarını durdurmayan ve iş ortaklarına 'Türkiye’de üretim ve ticaret kesintisiz devam ediyor' mesajını veren Türk ihracatçısı, çok önemli bir sınav vermiştir.

BAĞIMSIZLIK VİZYONUMUZU BÜTÜN DÜNYA GÖRDÜ

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Burhan Özdemir: Türkiye ekonomisi, güçlü siyasi liderlik, etkin ekonomi yönetimi ve reel sektörün kararlı duruşu sayesinde bu saldırıyı kısa sürede bertaraf etmeyi başarmıştır. Son 10 yılda Türkiye; birçok küresel şoka, bölgesel gerilime ve ekonomik dalgalanmaya rağmen üretim gücünü korudu, sanayi altyapısını güçlendirdiği, ihracat kapasitesini önemli ölçüde artırdı. Savunma sanayisinden enerjiye, ulaştırmadan teknolojiye kadar birçok stratejik alanda önemli mesafeler katedilmiştir. Özellikle savunma sanayisinde ulaşılan seviye, Türkiye'nin bağımsızlık vizyonunun en somut göstergelerinden biridir.

ÜRETMEYE DEVAM EDECEĞİZ

Anadolu Aslanları İş İnsanları Derneği (ASKON) Genel Başkanı Orhan Aydın: Darbe girişimi ülkenin sadece siyasi değil, ekonomik bağımsızlığını da hedef aldı. O gece ülkenin dört bir yanında sergilenen bu onurlu direniş, milletimizin özüne döndüğü, istiklal ve istikbaline sahip çıktığı tarihi bir andır. Türkiye, o kara gecede olduğu gibi bugün de milli birlik ve beraberlik ruhuyla, üretimle, istihdamla ve inançla yoluna devam edecek, ekonomik bağımsızlığını da daha güçlü tesis edecektir.

MİLLİ İRADEYE NASIL SAHİP ÇIKTIĞIMIZI TÜM DÜNYAYA GÖSTERDİK

Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Seyit Ardıç: Türkiye Cumhuriyeti, hiçbir tehdide boyun eğmeyecek. Hiçbir odak ve girişim millet iradesini teslim alamayacak. Türk Milleti'nin ortaya koyduğu destansı duruşla demokrasisine, bağımsızlığına ve milli iradesine sahip çıkma kararlılığını tüm dünyaya ilan etti. O gece ortaya konulan milli birlik ruhu, tüm milletler için ilham kaynağı oldu.

İhracat yılın ilk yarısında 136 milyar doları aştı

Sabiha Gökçen’den tarihi rekor: Bir günde dört ayrı kategoride zirve görüldü

İmzalar atıldı: Türkiye'den KKTC'ye doğal gaz hattı kuruluyor

2026 yılı temmuz zammının belli olmasıyla birlikte en düşük emekli maaşlarına yapılacak olan düzenleme emeklilerin yakın takibinde yer alıyor. 6 aylık enflasyon toplamı kadar zam alacak olan emeklilere 17,76 oranında zam uygulanacak. Yapılacak bu zam en düşük emekli aylıklarına da yansıyacak ve emeklilere 3 bin 552 lira zamlı maaş farkı yatırılacak. Peki, en düşük emekli maaşı ne kadar oldu, Meclis'ten geçti mi? 3 bin 552 lira fark ne zaman yatacak?

TEKLİF KOMİSYONDAN GEÇTİ

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, en düşük emekli aylığının artırılmasına yönelik düzenlemeyi de içeren Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin görüşmelerine başlandı.

En düşük emekli maaşının 23 bin 552 liraya yükseltilmesi komisyonda görüşüldü ve kabul edildi.

EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI NE KADAR OLACAK?

Meclis'teki çalışma sonrası en düşük emekli aylığı artacak.

Emekliler ve hak sahiplerini yakından ilgilendiren düzenleme ile mevcut 20 bin Türk lirası olan en düşük aylık ödeme tutarı 2026 yılının ilk 6 ayında TÜİK tarafından açıklanan yüzde 17,76 enflasyon oranını dikkate alarak 23 bin 552 Türk lirasına yükselecek.

3 BİN 552 LİRA FARK NE ZAMAN YATACAK?

En düşük emekli maaşlarının 23 bin 552 liraya yükseltilmesiyle ilgili düzenlemenin Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu'ndan geçmesiyle birlikte gözler 3 bin 552 liralık farkın ödeneceği tarihlere çevrilecek.

Teklifin, Meclis komisyonundan geçmesi ve Cumhurbaşkanı kararıyla imzalanmasının ardından Resmi Gazete'de yayımlanacak. Daha sonrasında ise farkların tahsis numarasına göre emeklilere maaş günlerinde yatırılacağı öngörülüyor.

En düşük emekli maaşı ne kadar oldu, teklif Meclis’ten geçti mi? Fark ödemeleri ne zaman yapılacak?

Emekliye 3.552 TL fark tablosu şekillendi! SSK Bağ-Kur 4C'li 23.552 TL taban maaş alanlar...

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Başkent Millet Bahçesi'nde düzenlenen “10. Yılında 15 Temmuz: İrade Bizim Zafer Bizim” Programı'nda konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamalarından satır başları şöyle:

Kanlı ihanet gecesinde istikbalimi uğruna kara toprağın bağrına giren 253 şehidimizi rahmetle yad ediyorum.

'Onlar iman varsa imkan da vardır' dediler.

O gece 'zafer Allah'tandır' dediler.

Şehitlerimiz canlarını ortaya koydu.

Milletimiz muhteşem bir destan yazdı.

Haşhaşiler emperyalizme uşaklık etti.

Üniformasına ihanet eden teröristler karşısında o şerefli üniformalarına sahip çıkan TSK personelimizin kahraman mensuplarına tüm güvenlik kuvvetlerimize, ellerinde bayraklarla, gönüllerindeki Türkiye sevdasıyla darbecilere meydan okuyan aziz milletimin her bir ferdine teşekkürlerimi iletiyorum.

Darbecilere meydanları dar eden aziz milletimin her bir ferdine teşekkür ediyorum.

15 Temmuz'da milletimizin büyüklüğüne şahit olduk.

Milletimiz 15 Temmuz'da destan yazdı.

Tarihte bu millete ihanet edenler onursuz mankurtlar sürüsüdür.

O gece milletimizin ruhu şaha kalktı.

Korkuyu korkutan yegane milletiz.

FETÖ, milletin azılı düşmanıdır.

Gaddarlığın her türlüsüne milletçe tanıklık ettik.

15 Temmuz gecesi milletimiz muazzam bir destan yazmıştır.

Ellerinde Türk bayraklarıyla darbeye direnen vatandaşlarımıza kurşun yağdırdılar.

Bize ömür biçenlere sesleniyorum, insan bir kere ölür ama adam gibi ölür; cesurlar bir gün, korkaklar ise her gün ölür.

10 sene önce olduğu gibi bugün de dünyanın gözü bizim üzerimizde; mazlum ve mağdurlar büyük bir umutla Türkiye'ye bakıyor.

FETÖ'nün bizi çekmek istediği tuzaklara düşmeyeceğiz.

Türkiye'ye karşı beslediği kini terk edenlere, işledikleri suçlardan ötürü gerçekten nedamet duyanlara ülkemiz gerekeni yapmaktadır.

Her kim bu millete düşmanlıkta ısrarcı olursa bunun hesabını adalete verecektir.

Terör örgütleri için artık deniz tükenmiştir.

Devletimiz kendine yönelen her türlü tehdidi bertaraf edecek, başını kaldıracak hainlerin başını ezecek kudrete sahiptir.

Herkes hesabını, kitabını buna göre yapmalıdır.

FETÖ oldukça mücadele sürecek.

FETÖ'cülerin iadesi için çabalıyoruz.

Cumhur İttifakı güçlü olduğu müddetçe Türkiye artık karanlık dönemler yaşamayacak. 15 Temmuz ruhu diri olduğu sürece Türkiye'nin yolunu kimse kesemeyecek.

Kıymetli okurlarımız, bu bir son dakika gelişmesi haberidir. Sıcak bilgiler geldikçe kısa sürede güncellenecektir. Gelişmelerden anında haberdar olmak için Yeni Şafak uygulamasını akıllı cihazlarınıza (iOS, Android marketlerden indirerek) kurabilirsiniz.

A Milli Futbol Takımı oyuncusu Merih Demiral, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’yi makamında ziyaret etti.

Yıldız futbolcu Demiral, MHP lideri Bahçeli’yi makamında ziyaret etti. Demiral ziyarette, Devlet Bahçeli’ye Milli Takımdaki formasını takdim etti.

Avrupa’nın bitmeyen Kurt fobisi: Almanya’nın yayın ambargosu ve UEFA’nın çifte standart tiyatrosu

Aziz Yıldırım’dan flaş Merih Demiral yorumu: ‘Bir oyunlar oynanıyor’

15 Temmuz Çanakkale'yi geçemeyenlerin başka yol aramasıdır

Devlet Bahçeli: Ankara küresel siyasetin pusulasını çizdi

Olay, İznik Devlet Hastanesi karşısında bulunan sebze ve meyve halinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, uzun süredir bölgede sabahlayan ve çevre esnafını rahatsız eden M.Ö. hakkında gelen ihbarlar üzerine polis ve zabıta ekipleri harekete geçti.

Yapılan çalışmada M.Ö.’nün, camlarını kırdığı boş bir dükkânda kaldığı ve akli dengesinin yerinde olmadığı belirlendi. Ekiplerin yaptığı kontrolde M.Ö.’nün üzerinde ve eşyaları arasında yaklaşık 500 bin liraya yakın nakit para bulundu. Zabıta ekipleri, çevreden karton, plastik toplayarak elde edilen parayı tek tek sayarak tutanak altına aldı.

M.Ö.’nün paraları eskimesin ve fareler yemesin diye tek tek poşetlediği ve içerisine de sarımsak koyduğu tespit edildi. Yapılan işlemlerin ardından söz konusu para, İznik ilçesine bağlı Gürmüzlü Mahallesi’nde yaşayan kardeşine teslim edildi.

Bursa'nın deprem raporu açıklandı: En riskli mahalleler belli oldu

Yanmayan bahçe meyve verdi: Bölge sakinleri için de moral kaynağı oldu

Bu işi bilen pek yok: Meyveleri koparıp yere atıyorlar! Günde 1500 lira kazanıyorlar

Türkiye'nin başarılarına ve siyasi, ekonomik ve askeri atılımlarına karşı sürekli karalama kampanyaları yürüten Birleşik Krallık menşeli BBC Türkçe, halkın yoğun duygular içerisinde olduğu 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü'nde tepki çeken bir paylaşımda bulundu.

BBC Türkçe'nin Instagram hesabından yapılan paylaşımda, "adını vermek istemeyen" bazı öğretmenlerin eğitim çağındaki çocuklara yönelik 15 Temmuz anlatısından rahatsız olduğu öne sürüldü.

Söz konusu rahatsızlığın "Atatürkçülük, laiklik ve çağdaş ülke idealleri" maskeleriyle örneklendirildiği haberde Millî Eğitim Bakanlığının Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne yönelik hazımsızlıklar da dile getirildi.

Paylaşım kısa sürede vatandaşlar tarafından büyük tepki çekerken, yayındaki "iğneleyici" ifadeler kaldırılarak paylaşım silinip yeni eklemelerle tekrar aktif hâle getirildi. Haberin yeni versiyonunda "15 Temmuz anlatısına yönelik rahatsızlık" ifadeleri yerine "15 Temmuz okullarda nasıl anlatılıyor?" başlığı tercih edildi.

"ADINI VERMEK İSTEMEYEN" KAYNAKLAR

Vatandaşlar önceki paylaşıma yaptıkları yorumların ve gösterdikleri tepkilerin silinmesinden şikayetçi olarak BBC Türkçe'yi "korkaklıkla" ve "iftiracılıkla" itham etti. Paylaşımın 15 Temmuz'a denk getirilmesi de eleştirilerin odağındaki bir başka husus oldu. BBC Türkçe "milletin arasına nifak sokmakla" suçlandı.

Kara propagandacı hesap, Türkiye'de milleti yakından ilgilendiren ve gündem olan hassas konularda sürekli "ismini vermek istemeyen" kaynakları kullanmasıyla da öne çıkıyor. Bu durum sosyal medyada, BBC Türkçe'nin bu minvalde yayınladığı haberlerin "palavra" olduğu iddialarını da beraberinde getiriyor.

Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ), 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin 10. yılında, elebaşı Fetullah Gülen'in ölümünün ardından örgüt içinde ivme kazanan ayrışma ve çözülme belirginleşirken, ABD'nin Pensilvanya eyaletindeki mülk de örgütün merkezi olma özelliğini büyük ölçüde yitirdi.

Örgütün sözde kampına uğramaz oldular

Örgüt üst yönetimi, Gülen'in 20 Ekim 2024'teki ölümünün ardından geçen yaklaşık 2 yılda tabanı bir arada tutmak için çeşitli girişimlerde bulunsa da giderek derinleşen fikir ayrılıkları ve iç çekişmeler önlenemez hale geldi.

Bu süreçte, örgüt mensuplarının önemli bir bölümü, elebaşının mezarının da bulunduğu ve "Chestnut Retreat Center" olarak bilinen sözde kampa uğramamaya başladı.

Ebuseleme Gülen'in çevresi, "Ali Heyet"i tanımıyor

FETÖ'nün "Ali Heyet" olarak adlandırılan yeni yönetimi, tabanda derin çatlaklara yol açan fikir ayrılıkları nedeniyle güçsüzleşti, örgüt elebaşı Gülen'in yeğeni Ebuseleme Gülen'in çevresi, "Ali Heyet"i tanımadığını, bazı örgüt üyeleri de örgütle tüm bağlarını kestiğini açıkça ilan etti.

Örgütte yaşanan çözülmeyi, "örgütün kasası ve sır kutusu" olarak gösterilen Cevdet Türkyolu'nun örgüte ait mali kaynakları keyfince harcadığı yönündeki haberler de tetikledi.

Türkyolu'nun Pensilvanya eyaletindeki sözde kampı kendi mülkü gibi kullandığı ve örgüt içinde etkili isimlerin dahi izni olmadan buraya giremediği yönündeki iddialar, değeri onlarca milyon dolar olarak ifade edilen mülkün işlevsiz hale gelmesine neden oldu.

Örgüt üyeleri çevrimiçi platformda birbirine giriyor

Pensilvanya'daki sözde kampa örgüt üyelerinin giriş çıkışı görülür biçimde azalırken, Türkyolu'nun burayı müze gibi işletme isteğine karşı çıkan örgüt üyeleri de çevrim içi platformlarda tartışmaya giriyor.

Gülen'in 15 Temmuz darbe girişiminden herhangi bir pişmanlık göstermediği yönündeki eleştiriler de bugün örgüt içerisindeki bazı etkili isimler ve tabandaki örgüt mensuplarınca çeşitli mecralarda açıkça dile getiriliyor.

Söz konusu isimler, örgüt üst yönetimini, tabanın yaşadığı süreçlere ilişkin sorumluluk almaya çağırıyor.

Örgüt üyelerinin bir kısmı, Gülen'in iddia edildiği gibi "mehdi" veya insanüstü özelliklere sahip olduğu yönündeki söylemlere artık inanmadıklarını da açıkça dile getirmeye başladı.

Maddi daralma örgütün lobi faaliyetlerini zayıflattı

Pensilvanya'daki merkezinin hem mali hem de siyasi açıdan zayıflaması örgütün ABD'nin başkenti Washington'da yürüttüğü lobi faaliyetlerini etkiledi.

ABD'de Donald Trump'ın başkan seçilmesinin, FETÖ'nün Capitol Hill çevresindeki lobi faaliyetlerini belirgin şekilde zayıflattığı dikkati çekiyor.

Haziranda ABD'de görülen bir ticari davada, New York'ta faaliyet gösteren FETÖ iltisaklı Amity School adlı eğitim kuruluşunun, müflis Asya Bank'a olan kredi borcunu faiziyle birlikte Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (TMSF) ödemesine hükmedilmesi de örgütün ABD'deki mali ve kurumsal bağlantılarının zayıfladığına işaret eden gelişmeler arasında gösteriliyor.

36. NATO Liderler Zirvesi kapsamında Ankara'yı ziyaret eden ABD Başkanı Trump'ın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yakın ilişkisinin de FETÖ'nün Washington'daki lobi faaliyetlerinin etkisini azalttığı ifade ediliyor.

FETÖ'nün, 15 Temmuz darbe girişiminin ardından Türkiye'de yeniden yapılanma imkanının büyük ölçüde ortadan kalkmasına rağmen Türkiye'ye yönelik planlarını sürdürdüğü, örgüt evlerini ayakta tutmaya ve esnaf yapılanmasını yeniden oluşturmaya yönelik taban çalışmalarına devam etmeye çalıştığı değerlendiriliyor.

Darbe girişiminin üzerinden 10 yıl geçmesine karşın her yıl internet ortamında paylaşılan görsel propaganda içerikleri ile örgütten maddi kazanç sağladığı öne sürülen bazı sosyal medya hesaplarının örgütü aklamaya yönelik paylaşımları, FETÖ'nün Türkiye'ye yönelik hedeflerinden vazgeçmediğine işaret eden unsurlar arasında gösteriliyor.

Sosyal medyada, geçmişte FETÖ'nün medya kuruluşlarında görev yapmış bazı isimlerin, iç siyasete yönelik yönlendirici içerikler üretmesi ve paylaşımlarında çeşitli mesajlar vermeye çalışması da bu değerlendirmeleri güçlendiriyor.

Örgütten ayrılan gruplar

Bazı gruplar da internet ve sosyal medya üzerinden oluşturdukları platformlar aracılığıyla örgüte karşı muhalefet yürütüyor.

Bu gruplardan biri olan ve "Yeni Herkül" adıyla ortaya çıkan oluşum, aynı isimle açtığı sosyal medya hesaplarından FETÖ ile tüm bağlarını kopardığını duyurdu.

Türkiye Cumhuriyeti'nin anayasal düzenine ve millet iradesine yönelik hukuka aykırı her türlü girişimi açıkça reddettiğini belirten söz konusu grup, düzenli olarak yaptığı çevrim içi toplantılarda, bu konuları takipçileriyle tartışıyor.

Türkiye'de tutunamayan örgüt, üyelerini daha çok Avrupa'ya ve okyanus ötesine taşıdı

2016'daki darbe girişiminin ardından aktif örgüt mensuplarının Türkiye'de barınamayarak yurt dışına kaçması nedeniyle FETÖ'nün özellikle bazı ülkelerdeki görünürlüğü arttı.

Avrupa'da Almanya, İngiltere ve İsveç öne çıkarken, okyanus ötesinde ise ABD ve Kanada'nın yanı sıra Kolombiya, Arjantin ve Brezilya gibi Güney Amerika ülkeleri de FETÖ mensuplarının yoğun olarak tercih ettiği ülkeler arasında yer aldı.

ABD'de eski Demokrat yönetimin uyguladığı açık sınır politikalarının, Türkiye'den kaçmak isteyen çok sayıda FETÖ üyesine fırsat sunduğu gözleniyor.

Örgüt, Türk-Amerikan toplumu üzerinde ticari etki alanı oluşturmaya çalışıyor

Son yıllarda ABD'ye önemli ölçüde insan kaynağı aktaran FETÖ'nün, yurt dışına çıkan örgüt mensuplarının Türkiye'deki iş yeri, arsa ile taşınır ve taşınmaz varlıklarını satarak elde ettikleri kaynakların bir bölümünü yurt dışına aktarmasıyla dolaylı da olsa yeni bir mali kaynak oluşturduğu değerlendiriliyor.

Örgütün, ABD'ye gelen yeni mensuplarını süpermarket, restoran ve doğal taş gibi sektörlere yatırım yapmaya yönlendirdiği, bu kişilerin ülkede faaliyet gösteren örgüt bağlantılı esnaf yapılanmasıyla ortaklık kurmasını teşvik ederek bunu Türk-Amerikan toplumu içinde ticari etkinliğini artırmak amacıyla kullandığı belirtiliyor.

Bu çerçevede son yıllarda Türk nüfusunun yoğun olduğu New York, New Jersey ve Pensilvanya eyaletlerinde, özellikle market, restoran ve toptan gıda sektörlerinde faaliyet gösteren FETÖ bağlantılı girişimcilerin sayısında artış gözlendi.

Türkiye'den getirilen bazı gıda ürünlerinin distribütörlük haklarının FETÖ iltisaklı işletmelerin elinde bulunması dikkati çekerken, örgütün paravan şirketler aracılığıyla Türkiye ile ithalat ve ihracat faaliyetlerini sürdürdüğü de çeşitli kaynaklarca dile getiriliyor.

Öte yandan, darbe girişiminin ardından mali kaynaklarının önemli bölümünü kaybeden FETÖ, geçmişte üye temininde paravan olarak kullandığı dini ve kültürel faaliyetlerde daha düşük profilli bir görünüm sergiliyor.

Bununla birlikte örgütün, özellikle esnaf ve iş insanları yapılanması üzerinden kimliğini arka planda tutarak etki alanını genişletmeye ve farklı bir yapılanma modeli geliştirmeye çalıştığı, bu yolla hem mali kaynaklarını yeniden güçlendirmeyi hem de yurt dışındaki Türk diasporası üzerinde ekonomik etkinliğini artırmayı hedeflediği değerlendiriliyor.

Görüntüler 10 yıl sonra ortaya çıktı: 15 Temmuz gecesi hastanede verilen yaşam mücadelesi kamerada

Cumhurbaşkanı Erdoğan 15 Temmuz Anma Töreni'nde uyardı: FETÖ'cüler fitne kazanı kaynatıyor

Düşmanlıkları hiç bitmedi: 15 Temmuz'dan sonra Batı bu manşetleri atmıştı

Yapay zeka şirketi Anthropic, geliştirdiği sohbet botu Claude’un kullanıcılarla kurduğu iletişimin seçilen modele ve kullanılan dile bağlı olarak değişebildiğini ortaya koyan yeni bir araştırma yayımladı. Şirket, 300 bin gerçek Claude konuşmasını inceleyerek yapay zekanın yanıtlarını dört farklı davranış özelliği üzerinden analiz etti. Araştırma, Claude’un farklı modellerinin aynı sorulara farklı yaklaşımlar sergileyebildiğini gösterdi.

Anthropic’in verilerine göre, Claude Opus 4.7 daha eleştirel ve sorgulayıcı bir yaklaşım benimsiyor. Model, kullanıcıların fikirlerindeki olası sorunları veya riskleri daha sık gündeme getirirken Claude Sonnet 4.6 daha hızlı ve destekleyici yanıtlar vermeye eğilim gösteriyor.

Şirket, bu iki yaklaşımın da farklı kullanım alanları için avantaj sağlayabileceğini belirtiyor. Örneğin; bir iş planındaki riskleri değerlendirmek isteyen kullanıcılar için daha eleştirel bir model tercih edilirken hızlı düzenleme veya fikir geliştirme süreçlerinde daha destekleyici bir modelin faydalı olabileceği ifade ediliyor.

Araştırmanın dikkat çeken bir diğer sonucu ise kullanılan dilin Claude’un üslubunu etkileyebilmesi oldu. Anthropic’in analizine göre Claude, Hintçe ve Arapça gibi dillerde daha sıcak ve destekleyici yanıtlar verirken İngilizce ve Rusça kullanılan sohbetlerde daha analitik ve sorgulayıcı bir ton sergiledi.

Anthropic, bu farklılıkların yapay zekanın kültürel iletişim biçimlerine uyum sağlama çabasından mı kaynaklandığını yoksa modellerin davranışlarında bir tutarsızlık mı olduğunu henüz net olarak belirlemediğini açıkladı.

Araştırma, yapay zeka araçlarını önemli karar süreçlerinde kullanan kişiler için yeni bir noktayı ortaya koyuyor. Buna göre, kullanıcıların aldığı ilk yanıt, yapay zekanın verebileceği tek değerlendirme olmayabilir. Farklı bir model veya farklı bir dil kullanmak, aynı konu hakkında farklı sonuçlara ulaşılmasını sağlayabilir.

Yapay zeka destekli video üretim teknolojileri girişimi PixVerse, C serisi yatırım turunu genişleterek 439 milyon dolar yatırım aldı. Şirketin C serisi yatırım turuna CDH Investments liderlik etti. 

Singapur merkezli PixVerse'in yatırım turunda Alibaba, Lollapalooza Capital, Ivy Capital, Grand Mount Capital, Eastern Bell Capital, Mirae Asset, BlueFocus, CloudAlpha, iGlobe Partners ve LionX Ventures yer aldı. 2023 yılında kurulan şirketin değerlemesi 2 milyar doların üzerine çıktı. 

PixVerse, yeni gelen yatırımı yapay zeka destekli dünya modeli teknolojisini geliştirmek, küresel kurumsal müşteri ağını genişletmek ve araştırma ile satış ekiplerini büyütmek için kullanacağını açıkladı.

Wang Changhu ve Jaden Xie tarafından hayata geçirilen şirket, yapay zeka kullanarak metinlerden ve görsellerden video oluşturmayı sağlayan bir video üretim platformu geliştiriyor. PixVerse'in teknolojisi sayesinde kullanıcılar, herhangi bir teknik bilgiye ihtiyaç duymadan kısa videolar, yaratıcı içerikler ve görsel efektler içeren yapımlar oluşturabiliyor.

Platform, ses eklenmiş ve 4K çözünürlüğe kadar videolar üretme imkanı sunuyor. Şirket, farklı kullanıcı gruplarına yönelik çeşitli yapay zeka video modelleri geliştiriyor. Tüketiciler ve geliştiriciler için V-Series modeli, film ve reklam gibi profesyonel içerik üretim süreçleri için C-Series modeli, oyun geliştirme ve sanal dünya oluşturma çalışmaları için ise R-Series dünya modeli bulunuyor. Bu modeller, yapay zekanın fiziksel dünyayı anlamasını ve daha gerçekçi içerikler üretmesini hedefliyor.

PixVerse, bireysel kullanıcıların eğlence amaçlı video üretmesinin yanı sıra şirketlerin pazarlama, eğitim ve yaratıcı süreçlerinde de yapay zeka destekli video kullanımını artırmayı amaçlıyor. Şirket, platformunun 150 milyondan fazla kayıtlı kullanıcıya ulaştığını ve küresel ölçekte hem tüketici hem de kurumsal pazarda büyümeyi hedeflediğini belirtiyor.

Yapay zeka destekli giyilebilir teknolojiler geliştiren Augmodo, 21 milyon dolar yatırım aldı. Şirketin 21 milyon dolarlık yatırım turuna TQ Ventures liderlik etti. ABD merkezli Augmodo'nun yatırım turunda Lerer Hippeau, Jefferson River Capital, Arena Holdings, Chemist Warehouse, New Fare, Interlace ve Webb Investment Network yer aldı. 

2023 yılında kurulan şirketin değerlemesi 350 milyon dolara yükseldi. Augmodo, yeni gelen yatırımı küresel operasyonlarını genişletmek, makine öğrenmesi teknolojilerini geliştirmek ve mühendislik ekibini büyütmek için kullanacağını açıkladı. 

Ross Finman tarafından hayata geçirilen şirket, fiziksel ortamlardaki envanteri ve operasyonları dijital olarak takip etmeyi sağlayan yapay zeka destekli giyilebilir teknolojiler geliştiriyor. Şirketin temel ürünü olan Smartbadge, çalışanların yakasına takılabilen hafif bir cihaz olarak dikkat çekiyor.

Çift kameralı bu cihaz, çalışan günlük işlerini yaparken rafları, ürünleri ve çevreyi otomatik olarak görüntülüyor. Toplanan görüntüler, şirketin geliştirdiği bilgisayarlı görü, makine öğrenmesi ve uzamsal bilişim teknolojileriyle analiz ediliyor.

Böylece mağaza, depo veya tesislerdeki ürünlerin konumu, stok durumu ve raf düzeni gerçek zamanlı olarak dijital ortama aktarılıyor. Augmodo bu dijital envanter haritalarını Realogram olarak adlandırıyor. Sistem, manuel stok sayımı ihtiyacını azaltırken eksik veya yanlış yerleştirilmiş ürünlerin de hızlıca tespit edilmesini sağlıyor.

İlk olarak market ve perakende sektörüne odaklanan Augmodo, bugün çözümünü depolar, üretim tesisleri, bina bakım operasyonları ve hastaneler gibi farklı alanlarda da kullanıma sunuyor. Şirketin teknolojisi, işletmelerin fiziksel varlıklarını gerçek zamanlı izlemesine, operasyonel verimliliği artırmasına ve envanter yönetimini yapay zeka desteğiyle otomatik hale getirmesine yardımcı oluyor.

Sosyal medya platformu X, kullanıcıların takip ettiği ve kendisini de takip eden kişilerin paylaşımlarını daha fazla öne çıkarmak için algoritmasında değişikliğe gitti. Platformun ürün başkanı Nikita Bier, kendi X hesabından yaptığı açıklamada, bu düzenlemeyle birlikte karşılıklı takip edilen hesapların içeriklerinin görünürlüğünün artırıldığını belirtti.

Nikita Bier, daha önce algoritmada bu bağlantının yeterince dikkate alınmadığını ve bunun sonucunda kullanıcıların yanıt bölümlerinde tanımadığı kişilerle daha fazla karşılaştığını söyledi.

Öte yandan şirket, değişiklikle birlikte platformdaki tartışma ortamının daha az çatışmacı, daha fazla topluluk odaklı hale gelmesini hedefliyor. X’e göre yeni düzenleme, kullanıcıların arkadaşlarıyla ve benzer ilgi alanlarına sahip kişilerle daha kolay etkileşim kurmasına yardımcı olacak.

Algoritma güncellemesi, X’in son dönemde içerik üreticilerine yönelik ödeme sistemi ve yeni araçlarla desteklediği platform geliştirme çalışmalarının bir parçası olarak öne çıkıyor. Şirket daha önce içerik üreticilere yönelik ödeme sisteminde değişiklik yapmış ve özgün içerik üretimini teşvik etmeye yönelik adımlar atmıştı.

X’in bu hamlesi rakibi Meta’nın Threads platformunda yaptığı benzer düzenlemelerin ardından geldi. Threads, kullanıcıların akışlarında gördükleri içerikler üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmasını sağlayan yeni özellikler geliştirerek topluluk deneyimini güçlendirmeye çalışıyor.

Apple, geliştirici testlerinin ardından iOS 27, iPadOS 27, macOS 27, watchOS 27, tvOS 27 ve HomePod yazılımının herkese açık beta sürümlerini kullanıma sundu. Böylece Apple Beta Software Program’a kayıtlı kullanıcılar, yeni işletim sistemlerini resmi sürüm öncesinde deneyimleyebilecek.

Herkese açık beta programı, geliştirici hesabı gerektirmeden yeni özellikleri test etme imkanı sunuyor. Kullanıcılar, Apple’ın Beta Software Program’ına kayıt olduktan sonra uyumlu cihazları üzerinden beta güncellemelerini indirip yükleyebiliyor. Şirket ise test kullanıcılarından aldığı geri bildirimlerle sonbaharda yayınlanacak sürümler öncesinde hata düzeltmeleri ve performans iyileştirmeleri yapmayı hedefliyor.

Yeni sürümler, Apple’ın son geliştirici konferansında tanıttığı birçok yeniliği içeriyor. Bunlar arasında sistem genelinde tasarım güncellemeleri, uygulamalarda yapılan kullanım deneyimi iyileştirmeleri ve Apple ekosistemi genelindeki yeni üretkenlik özellikleri yer alıyor. Ayrıca iPhone, iPad ve Mac arasında sürekliliği artıran yeni entegrasyonlar da herkese açık beta kapsamında test edilmeye başlandı.

Apple Intelligence destekleyen cihazlarda Siri’nin yapay zeka özelliklerini sizlere daha önce aktarmıştık. Bu özellikler herkese açık beta kapsamında kullanılabiliyor. Bununla birlikte Apple, daha önce tanıttığı kişisel bağlamı anlayan, ekran üzerindeki içerikleri analiz edebilen ve uygulamalar arasında daha kapsamlı işlemler gerçekleştirebilen yeni nesil Siri deneyiminin geliştirme sürecinin devam ettiğini belirtiyor. Bu nedenle Siri’nin en gelişmiş yetenekleri henüz beta sürümünde yer almıyor.

Apple, beta sürümlerinin günlük kullanım için yeterince kararlı olsa da test amaçlı yayımlandığını ve beklenmeyen hatalar içerebileceğini hatırlatıyor. Bu nedenle kullanıcıların beta yazılımları yüklemeden önce cihazlarını yedeklemeleri öneriliyor.