Hain FETÖ terör örgütünün darbe kalkışmasının üzerinden 10 yıl geçti. Aradan geçen sürede o gece yaşananları, FETÖ’nün yapılanmasını, güvenlik bürokrasisindeki etkilerini ve vatandaşların direnişini konu alan çok sayıda film, belgesel ve dizi çekildi. Özellikle TRT ve dijital platformu tabii’nin öncülüğünde hazırlanan yapımlar, gerçek tanıklıklar ve dramatik hikâyeler üzerinden 15 Temmuz’u farklı açılardan ele aldı. Bu yıl ise onuncu yıla özel olarak birçok yeni yapım daha hazırlandı. Her biri o melun gecenin farklı bir boyutunu ortaya koyan yapımları sizin için derledik. 15 Temmuz’un 10. yılında ortaya çıkan tablo, olayın yalnızca siyasi ve toplumsal hafızada değil, sinema ve televizyon dünyasında da önemli bir anlatı alanı oluşturduğunu gösteriyor. Son on yılda üretilen yapımların büyük bölümü, darbe girişimini tarihsel bir kayıt altına alma, tanıklıkları gelecek kuşaklara aktarma amacı taşıyan belgesellerden oluşurken; kurmaca film ve diziler ise bireysel hikâyeler üzerinden o gece yaşananları dramatik bir dille anlattı. Yeni projelerle birlikte 15 Temmuz’un görsel hafızasının önümüzdeki yıllarda da genişlemeyi sürdüreceğini söyleyebiliriz.

SON SEFER
Senaryosunu Uğur Uzunok’un yazdığı, Yönetmen koltuğunda Berat Özdoğan’ın oturduğu 2025 yapımı “Son Sefer” filmi, 15 Temmuz gecesi Atatürk Havalimanı’na doğru yola çıkan bir otobüsün hikâyesine odaklanıyor. Emeklilik arifesinde olan otobüs şoförü Ercan’ın, yolculuğu sırasında darbe girişimini öğrenmesiyle birlikte rotası değişir ve sıradan bir sefer, vatan için verilen unutulmaz bir mücadeleye dönüşecektir. Zafer Algöz, Sümeyye Aydoğan ve Caner Topçu’nun başrollerde yer aldığı bu duygu yüklü yapım, vatan için birleşen sıradan insanların kahramanlık hikâyesini ekranlara taşıyor.

YİRMİSEKİZ
“Yirmisekiz” filmi, 15 Temmuz hain darbe girişimini ve sonrasındaki FETÖ kumpaslarını konu alan bir televizyon filmidir. İstihbarat görevlisi Serencebey’in, 15 Temmuz gecesi hayatını kaybeden arkadaşından öğrendiği “14 Ağustos’ta ikinci bir darbe girişimi olacağı” bilgisi üzerine yaşadığı 28 günlük mücadeleyi anlatıyor. Emrah Şendur yönetmenliğindeki 2023 yapımı “Yirmisekiz” filminde, Ceyhun Mengirlioğlu, Yaprak Medine, Mia Elif Öcal, Bahtiyar Memili, Kahraman Sivri gibi isimler yer alıyor.

ÇOCUKLAR İÇİN: ULU ÇINAR’IN KUŞLARI
Yönetmenliğini Orhan Bal’ın yaptığı 1019 yapımı “Ulu Çınar’ın Kuşları” animasyon filmi, 15 Temmuz’daki darbe girişiminin hikâyesinden ilham alarak çocuklara yönelik hazırlandı. Bu animasyonda birçok farklı kuş türünün bir arada yaşadığı ulu çınar, onu ele geçirmek isteyen kötü niyetli bir kuşun hedefi olur. Ancak cesur kuşlar birbirinden güzel kahramanlıklar yaparak çınarlarını savunur ve bu tehdidi defeder.

İTİRAF
“İtiraf” isimli 2023 yapımı televizyon filmi, Adalet Bakanlığı’na bağlı bir cezaevi müfettişi Ömer’in, aile dostu olan cezaevleri müdür yardımcısı Yalçın tarafından FETÖ üyelerinin mahkûm olduğu bir cezaevinde görevlendirilmesini ve ardından organizasyonun büyüklüğünü ve karmaşık ilişkiler ağını çözmesi sürecini işliyor. Halis Cahit Kurutlu’nun yapımcılığını ve senaristliğini üstlendiği filmin yönetmen koltuğunda, Erkam Bülbül oturuyor. Başrollerini Kemal Uçar ve Can Nergis’in paylaştığı filmde; Emrah Akduman, Emre Özcan, Sinan Albayrak, Hazal Çağlar, Esma Soysal, Sultan Sarohan, Fahri Öztezcan, Erman Cihan, Sefa Şenel, Erkan Büyükoğlu ve Talha Vefa gibi başarılı oyuncular yer alıyor.

MEMLEKET TAMİRCİSİ
“Memleket Tamircisi” 15 Temmuz’un 10. yılına özel olarak hazırlanan yeni bir film. Bu akşam TRT 1 ekranlarında izleyiciyle buluşacak olan filmin yapımcılığını Uğur Uzunok üstlendi. Senaryosu, Uzunok’un yanı sıra Murat Koca ve Esma Koç’un ortak çalışmasıyla kaleme alınan filmin yönetmenliğini Berat Özdoğan yaptı. İstanbul ve Kırklareli’de çekilen film, kendini Sakarya Savaşı kahramanı Sütçü Ayvaz’ın torunu zanneden, 15 Temmuz’da ise gecenin seyrini değiştirmeye katkı sunan oto elektrik ustası Barış’ın hikâyesini anlatıyor. Filmde Hande Doğandemir, İsmail Ege Şaşmaz, Hüseyin Avni Danyal, Sinan Tuzcu gibi isimler rol alıyor.
ASIRLIK GECE
İlk üç bölümü 15 Temmuz akşamı TRT1’de yayına girecek olan ve 15 Temmuz hain darbe girişimi gecesini konu alan “Asırlık Gece” de 15 bölümlük bir döküdrama (belgesel-dizi) projesi. Cihan Sağlam ve Ahmet Toklu’nun yönettiği belgesel, hazırlık sürecinden bastırıldığı ana kadar darbe girişimi kapsamında yaşanan olayları gerçeklerden ilham alarak ekrana taşıyacak.
KADER BAĞI
Mücahit Emre Sever tarafından yönetilen “Kader Bağı” belgeseli, 15 Temmuz 2016 gecesi yaşanan direnişi ve yakın tarihin bu kritik dönüm noktasını anlatıyor. Yakın zamanda 17. TRT Uluslararası Belgesel Ödülleri kapsamında, festivalin açılış teması olan “Cesur Ol, İz Bırak” konsepti altında prömiyeri gerçekleştirildi. 15 Temmuz gecesi Türk milletinin gösterdiği irade, birlik ve demokrasi mücadelesini duygusal ve tarihi bir anlatımla işliyor.
15/07 ŞAFAK VAKTİ
Yapımcılığını Rafadan Hayat Film ve ortak yapımcılığını TRT’nin üstlendiği 2021 yapımı 15/07 Şafak Vakti filmi, 15 Temmuz gecesi Boğaziçi Köprüsü’nde yaşananları anlatıyor. Yönetmenliğini Ahmet Volkan Kocatürk’ün üstlendiği filmin başrollerinde Erkan Petekkaya, Tugay Mercan, Baran Bölükbaşı ve Nazan Diper yer alıyor. Darbecilere karşı direnen vatandaşların gerçek hikayelerinden esinlenilen film, Çengelköy’de pastane işleten Cevdet ve çocuklarının öyküsünü merkeze alıyor.

BEN VE BABAM-VATAN
15 Temmuz darbe girişiminde Ankara’da yaşanan olayları konu alan “Ben ve Babam - Vatan” filmi, hayata karşı çekingen ve ürkek bir babanın ailesini ve vatanını korumak için beklenmedik bir cesaret serüvenini konu ediniyor. Yapımcılığını Uğur Uzunok’un üstlendiği 2024 yapımı filmin yönetmen koltuğunda Berat Özdoğan oturuyor. Başrollerini Ümit Kantarcılar ve Sevcan Yaşar’ın paylaştığı yapım, darbe gecesi Türk halkının demokrasisine ve milli iradesine sahip çıkış mücadelesini gözler önüne seriyor.

ŞEBEKE
2023 tarihinde 10 bölüm olarak yayınlanan “Şebeke” dizisi, devlete sızarak kritik kurumlara kadar uzanmış gizli bir terör örgütünü ve bu şebekeyi çökertmek için mücadele veren Başkomiser Ali’nin hikâyesini konu alıyor. Yönetmenliğini Ozan Uzunoğlu’nun üstlendiği dizide, Furkan Palalı, Pelin Karahan, Eren Hacısalihoğlu, Ceyda Ateş, Savaş Satış, Mehmet Polat ve Ercan Demirel gibi Türkiye’nin sevilen oyuncuları bir araya geldi.

Belgesellerle hafıza tazelendi
Darbenin hemen ardından tıpkı tanıklıklara başvurularak oluşturulan kitaplar gibi, aynı yöntemle belgeseller üretilmeye başlandı. TVNET ilk olarak 15 Temmuz’da Çengelköy’de şehit olan Yeni Şafak gazetesi foto muhabiri Mustafa Cambaz’ı anlatan “Cennet Vatanın Fotoğrafçısı” belgeselini izleyiciyle buluşturdu. Ardından tüm şehitler için hazırlanan “İstiklal Şehitleri” ismi verilen mini belgesellerle şehitlerin hikayesi anlatıldı. TVNET tarafından hazırlanan “15 Temmuz: Direnişten Dirilişe” ise darbe girişimini birinci elden tanıklıklar, gaziler ve olay anı görüntüleriyle anlatan kapsamlı bir yapım serisi olarak ortaya çıktı.

KALPLERİN DİRENİŞİ
İçişleri Bakan Yardımcısı Doç. Dr. Kübra Güran Yiğitbaşı’nın yönetmenliğini ve yapımcılığını üstlendiği, “Kalplerin Direnişi” belgeseli, ilk üretilen belgesellerin arasına girerek tarihe not düştü. Belgesel, 15 Temmuz gecesi farklı bölgelerde darbecilere karşı cesurca direnen 6 kadın kahramanın hikâyesini anlatıyor.

İŞGAL GİRİŞİMİNDEN DİRİLİŞE: 15 TEMMUZ’UN ANATOMİSİ
Darbe girişimi ve sonrasında olanların hikâyesini anlatan “İşgal Girişiminden Dirilişe: 15 Temmuz’un Anatomisi” belgeselinin yönetmenliğini Ahmet Toklu üstlendi. Canlandırmalarla, gerçek görüntülerle ve gerçek tanıklarla güçlendirilen olay örgüsü, Türkiye halkının gösterdiği destansı kahramanlığı gözler önüne seriyor. 2017’de yapılan belgesel, 15 Temmuz’un ilk belgesellerinden sayılır.
MAHREM
Mahrem, 2021 yılında TRT 1’de yayımlanan, FETÖ’nün mahrem yapılanması ve 15 Temmuz darbe girişimine giden sürecin anlatıldığı 10 bölümden oluşan belgeseldir. Örgütün askeri yapılanması, ayrıntılı bir şekilde eski örgüt üyeleri ve mağdurlar tarafından anlatılıyor. Yapımcılığını Halis Cahit Kurutlu’nun üstlendiği belgeselin yönetmen koltuğunda Hamit Coşkun oturuyor.

KUMPAS
Yönetmenliğini Muhammmet Erkam Bülbül ve Ahmet Toklu’nun, yapımcılığını Halis Cahit Kurutlu’nun üstlendiği “Kumpas” belgeseli, terör örgütü lideri Gülen’in devlet içine sızma stratejilerini, üyelerini kontrol altında tutma yöntemlerini ve 15 Temmuz darbe girişimine karışan ancak sonra pişmanlık duyan eski askerlerin itiraflarını konu alıyor.

ZEHİRLİ SALKIM
Zehirli Salkım belgeseli, terör örgütü FETÖ elebaşının din adamı kisvesinden nasıl örgüt liderine dönüştüğünü gün yüzüne çıkarıyor. Örgüt elebaşının vaiz olduğu ilk yıllardan itibaren yapılanmaya gidişi, mahrem imamlar, faili meçhul cinayetler, kumpaslar ve ihanet ağının bilinmeyen yönlerini işleyen belgesel, TRT tarafından darbenin 4. yılına özel hazırlandı ve 4 bölümden oluşuyor.
KORKMA OĞLUM
TRT Haber tarafından hazırlanan “Geceden Şafağa 15 Temmuz” belgeseli, yine TRT yapımı “Bir Hilal Uğruna 15 Temmuz Kahramanları” belgeseli, 15 Temmuz’da şehit düşen Serhat Önder’in tarihe geçen kahramanlık öyküsü “Korkma Oğlum” isimli belgesel, Gazeteci İsmail Halis’in sunumuyla hazırlanan ve darbe girişimine karşı şehit düşenleri anan “En Uzun Gece” belgeseli, 15 Temmuz gecesi kendi ülkelerinde Türk halkıyla aynı anda sokağa dökülen ve milli iradeye destek verenlerin dualarının aktarıldığı “Dua” belgeseli 15 Temmuz’u anlatan belgeseller arasında. “O Gün Ne Oldu?” belgeseli de Avrupa’da yaşayan Türklerin gözünden 15 Temmuz gecesi yaşananları ele alıyor.