Görgün, sosyal medya hesabında yaptığı paylaşımda, savunma sanayisinin ihracat performansına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Savunma ve havacılık sanayisinde eylül ayında gerçekleşen ihracatın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,7 artarak 634 milyon dolara ulaştığını açıklayan Görgün, ocak-eylül döneminde toplam ihracatın da yüzde 15,6 artışla 6 milyar 926 milyon dolara yükseldiğini vurguladı.

Son 12 aylık ihracatın yüzde 30 artışla 10 milyar 941 milyon dolar olarak gerçekleştiğini bildiren Görgün, paylaşımında şunları kaydetti:

“Bu rakamların arkasında yüksek katma değerli ürünlerimiz, mühendislik yetkinliğimiz, üretim kabiliyetimiz ve dünyanın farklı coğrafyalarında geliştirdiğimiz işbirlikleri var. Başkanlığımız koordinasyonunda ihracat odaklı çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyor, savunma sanayimizin uluslararası pazarlardaki etkinliğini artırmaya devam ediyoruz. Savunma sanayimize verdikleri destek için tüm ekosistemimiz adına Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’a şükranlarımı sunuyor, bu başarıda emeği bulunan tüm firmalarımızı ve çalışma arkadaşlarımızı tebrik ediyorum.”

Doğanlar Holding bünyesindeki Biotrend Enerji ve Çevre Yatırımları AŞ ile Almanya merkezli enerji şirketi Uniper arasında imzalanan mutabakat zaptıyla, mevcut atık bazlı biyogaz tesislerinin biyometan üretimine dönüştürülmesi ve yeni kapasite geliştirme olanakları incelenecek.

Çalışmada, tesislerin biyometan üretimine uygunluğu, yeni kapasite geliştirme imkanları ve üretilecek gazın Türkiye doğal gaz şebekesi üzerinden Avrupa'ya ulaştırılması seçenekleri değerlendirilecek.

Organik atıklardan elde edilen biyogazın içerisindeki karbondioksit, hidrojen sülfür ve nem gibi safsızlıklardan arındırılarak zenginleştirilmesiyle üretilen biyometan, doğal gazla benzer özelliklere sahip yenilenebilir bir gaz yakıtı olarak biliniyor.

Türkiye'nin yıllık 50 teravatsaat seviyesine kadar ulaşabileceği değerlendirilen biyometan potansiyeli, atıkların yenilenebilir gaza dönüştürülmesi açısından önemli bir kaynak olarak öne çıkıyor.

Biyometan, mevcut doğal gaz altyapısında kullanılabilmesi ve sanayi ile ulaşım sektörlerinde sera gazı emisyonlarının azaltılmasına katkı sağlayabilmesi nedeniyle yenilenebilir gaz kaynaklarından biri olarak değerlendiriliyor.

"İleriye dönük çok önemli bir adım"

Almanya merkezli enerji şirketi Uniper'in Üst Yöneticisi (CEO) Michael Lewis, AA muhabirine, Türkiye'den Almanya'ya biyometan ithalatının önünü açabilecek bir işbirliği üzerinde çalıştıklarını söyledi.

Lewis, Türkiye-Kuzey Ren-Vestfalya İş Forumu kapsamında imzalanan mutabakat zaptına ilişkin değerlendirmesinde, "Türkiye'den Almanya'ya biyometan getirmenin mümkün olup olmadığını araştırıyoruz. İleriye dönük çok önemli bir adım. Türkiye'den biyometan tedarik ederek Almanya'nın karbonsuzlaşma hedeflerine ulaşmasına katkı sağlayabiliriz. Mevzuata ilişkin bazı konuların yanı sıra ticari ve teknik meseleleri de netleştirmemiz gerekiyor. Türk şirketi Biotrend ile çalışıyoruz ve Türkiye ile enerji alanında yeni bir işbirliği geliştirmek için çaba göstermekten büyük memnuniyet duyuyoruz." ifadesini kullandı.

İşbirliğinin mevcut aşamada nasıl gerçekleştirilebileceğini araştırdıklarını kaydeden Lewis, "Henüz yolun başındayız ancak uzun vadede önemli bir pazar potansiyeli olduğunu düşünüyoruz. Şu an rakamları konuşmak istemiyoruz. Teknik, ticari ve mevzuata ilişkin zorlukları nasıl aşabileceğimizi konuşuyoruz." diye konuştu.

Lewis, "Nihayetinde Türkiye'den Avrupa'ya biyometan ithal edilmesi söz konusu olacak. Nihai varış noktası Almanya ya da Avrupa Birliği olacak." dedi.

Biyometanın mevcut doğal gaz boru hatlarına enjekte edilerek taşınabileceğini aktaran Lewis, sisteme verilen miktarın sertifikalarla doğrulanması gerektiğini dile getirdi.

Lewis, çalışmaların şu anda kavramsal geliştirme aşamasında olduğunu, henüz bir takvim bulunmadığını aktardı.

"Türkiye'den dünyaya uzanan bir biyometan değer zinciri hedefliyoruz"

Doğanlar Holding Grup CEO'su Hakan Göral da Uniper ile gerçekleştirilen mutabakatı Türkiye'deki biyogaz potansiyelini büyüyen biyometan pazarına taşıma açısından önemli bir başlangıç olduğunu söyledi.

Göral, farklı bölgelere yayılmış tesis portföyüyle şirketin, yılın ilk çeyreği itibarıyla yıllık yaklaşık 1,4 teravatsaat biyometan üretme potansiyeline sahip olduğunu belirterek, "Önceliğimiz, mevcut altyapının mümkün olduğunca korunarak en yüksek biyometan potansiyeline sahip tesislerden başlayıp kademeli, ekonomik değeri yüksek ve çevreye azami ölçüde yararlı bir dönüşüm gerçekleştirmek." ifadesini kullandı.

İlk aşamada mevcut tesislerin biyometan üretimine teknik ve ekonomik uygunluğunu analiz ederek fizibilite çalışmaları yapacaklarını dile getiren Göral, "Yalnızca biyogaz üretim kapasitesini değil, gazın arıtılabilirliği, tesislerin lokasyonu, ham maddenin özellikleri ve sürekliliği, mevcut altyapı koşulları, karbon yoğunluğu ve biyometanın ülkemizde ve Avrupa'da kabul görecek sürdürülebilirlik kriterlerine uygunluğu gibi unsurları birlikte değerlendireceğiz." dedi.

İkinci aşamada seçilecek tesislerde biyogazın biyometana yükseltilmesi, karbondioksitin ayrıştırılması, gaz kalitesinin iyileştirilmesi ve gerekli ölçüm ve sertifikasyon altyapısının kurulmasına yönelik pilot ve ticari ölçekli uygulamaları hayata geçirmeyi hedeflediklerini aktaran Göral, üçüncü aşamanın ise üretilecek biyometanın uygun pazarlara sunulması olacağını söyledi.

Göral, bu noktada Uniper'in Avrupa'daki enerji ticareti ve tedarik zinciri deneyiminin önemli bir sinerji yaratacağına işaret ederek şöyle devam etti:

"Biotrend olarak 2040 karbon nötr olma hedefimiz doğrultusunda Türkiye'den Avrupa'ya ve dünyaya uzanan, sürdürülebilirliği ve izlenebilirliği doğrulanmış bir biyometan değer zinciri oluşturmayı hedefliyoruz. Dünyada ve Avrupa'da ticareti yapılabilir ve karbon azaltım performansı doğrulanabilir biyometan üretmeyi planlıyoruz. Türkiye'nin mevcut organik atık ve biyogaz potansiyelini yalnızca elektrik üretiminde değil, yenilenebilir gaz dönüşümünde de değerlendiren yeni bir döngüsel ekonomi modelinin hayata geçirilmesine katkı sağlamış olacağız."

Göral, üretilecek biyometanın Avrupa'ya ihracatı için teknik uygunluk, doğru işletme esasları, kanuni altyapı ve sürdürülebilirlik sertifikasyonu olmak üzere dört ana başlığın öne çıktığını sözlerine ekledi.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), kredili sermaye piyasası işlemlerinde öz kaynak oranının esnetilerek uygulanmasına ilişkin tedbirin 30 Ekim seans sonuna kadar devam etmesine karar verdi.

SPK bültenine göre, Borsa İstanbul AŞ piyasalarında yaşanan gelişmeler dikkate alınarak, sermaye piyasalarının güvenilir, şeffaf ve istikrarlı bir ortamda işleyişinin sağlanması, yatırımcıların hak ve yararlarının korunması amacıyla daha önce alınan tedbirin uygulama süresi uzatıldı.

Bu kapsamda, Kurulun 17 Eylül'de aldığı kararla getirilen "kredili sermaye piyasası işlemlerinde öz kaynak oranının esnetilerek uygulanmasına ilişkin tedbir ve uygulamanın" 30 Ekim seans sonuna kadar sürdürülmesine karar verildi.

Türkiye Bankalar Birliği Başkanı Alpaslan Çakar, bankacılık sektörünün enerji sektörüne sağladığı kredilerin 1 trilyon TL’yi aştığını açıklarken, IEA Başkanı Fatih Birol, küresel enerji yatırımlarındaki dönüşüme dikkat çekerek elektriğin enerji sistemlerindeki payının 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarılmasının hedeflendiğini belirtti.

Türkiye Bankalar Birliği Başkanı Alpaslan Çakar’ın ev sahipliğinde, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol’un katılımıyla gerçekleşen “Dönüşümün Finansmanı: COP31 Yolunda Türkiye” başlıklı basın buluşmasında TBB Başkanı Alpaslan Çakar, bankacılık sektörünün enerji sektörüne kullandırdığı kredilerin 1 trilyon TL’yi aştığını, proje finansmanında yenilenebilir enerjinin payının yüzde 53’e ulaştığını belirterek sektörün yeşil dönüşümün finansmanında daha fazla sorumluluk almaya hazır olduğunu söyledi.nbsp;

“Bugün yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması, enerji verimliliği, sanayimizin düşük karbonlu üretime geçişi ve yeni teknolojilere uyum, önümüzdeki dönemin önemli yatırım alanları olarak karşımıza çıkıyor. nbsp;Enerjideki bu dönüşüm, çok büyük bir yatırım ihtiyacını da beraberinde getiriyor. IEA, 2026 yılında küresel enerji yatırımlarının 3,4 trilyon dolara ulaşmasını, bunun yaklaşık 2,2 trilyon dolarının temiz enerji alanlarına yönelmesini bekliyor. Türk bankacılık sektörü olarak biz de bu alanda önemli bir sorumluluk üstleniyoruz. Yenilenebilir enerjiden enerji verimliliğine; sanayiden ulaşıma, inşaattan tarıma kadar farklı sektörleri destekleyen finansman araçlarımızla ülkemizin enerji dönüşümünün finansmanında aktif biçimde yer alıyoruz” diye konuşan Çakar, proje finansmanında 695 milyar TL’lik enerji kredilerinin 347 milyar TL’lik bölümünü yenilenebilir enerji kredilerinin oluşturduğunu belirtiyor.

COP31’in yeni finansman fırsatı

Bankacılık sektörü olarak daha fazla kaynağı yeşil ve sürdürülebilir yatırımlarla buluşturmayı, uluslararası finansman imkanlarını ülkemize kazandırmayı ve yeni finansman modelleri geliştirmeyi öncelikleri arasında gördüklerine değinen Çakar, şöyle devam ediyor: “1,5 derece hedefi için yıllık yaklaşık 7,8 trilyon dolarlık iklim yatırımına ihtiyaç duyulurken, küresel iklim finansmanı yaklaşık 2 trilyon dolar seviyesinde. Türk bankacılık sektörü olarak sermayeyi nitelikli ve sürdürülebilir yatırımlarla buluşturmada önemli bir rol üstleniyoruz. COP31’in yeni finansman modelleri ve iş birlikleri için önemli bir fırsat olduğuna inanıyoruz.”

"Fon konusu bankacılık sektörüne negatif yansımaz"

Türkiye Bankalar Birliği ve Ziraat Bankası Genel Müdürü Alpaslan Çakar, fon krizi ile ilgili ise şunları söyledi:

"Fon konusu sınırlı bir alan, rakamsal büyüklüğü çok değil. Bankacılık sektörüne negatif yansımasını beklemiyoruz. Oradan çıkan para bankacılık sektörüne gidiyor. Fonlarda yaşanan hareketlilik kısa sürede çözülecektir. Söz konusu tutarlar bankacılık sektörü açısından önemli bir büyüklük oluşturmuyor."

Elektriğin payı yüzde 35’e çıkacak

COP31’in Antalya’da önemli kararların alınmasının yanı sıra iklim değişikliğiyle mücadeleyi ve bu alanda atılabilecek somut adımları Türkiye kamuoyuna anlatmak için de önemli bir platform olacağını vurgulayan IEA Başkanı Dr. Fatih Birol ise, “COP31, Türkiye için muazzam bir fırsat. Elektrifikasyon konusunda Sayın Cumhurbaşkanımızın onayıyla Antalya’nın ana hedeflerinden biri, bugün dünyada yüzde 23 olan elektriğin enerji sistemlerindeki payını 2035 yılına kadar yüzde 35’e çıkarmak. Böyle bir karar alınması, piyasalara çok güçlü bir sinyal verecek: Gelecek elektrikte” diyor.nbsp;

Yatırımların yüzde 60’ı yenilenebilir enerjiye

Dünyada enerji yatırımlarının dağılımına bakıldığında çok önemli bir dönüşüm görüldüğüne değinen Birol, “2015 yılında yatırımların yüzde 40’ı yenilenebilir enerjiye, yüzde 60’ı fosil kaynaklara giderken, bu yıl tablo tam tersine döndü. Yenilebilir enerji yatırımlarının payı yüzde 60 oldu. Yenilenebilir enerji yatırımları çok hızlı büyüyor. Bunun iklim politikalarından bağımsız olarak teknolojiyle de güçlü bir ilişkisi var. Bu dönüşüm bana umut veriyor; çünkü Antalya’da güçlü bir taahhüt ortaya koyabilirsek, bu yatırımların daha da büyümesinin önünü açabiliriz” diye konuştu.nbsp;

Bugün yaşanan krizin geçmişteki enerji krizlerinden daha büyük bir boyuta ulaştığının altını çizen Birol, şöyle devam etti: “Mevcut enerji krizinin ilk göstergesi fiyatlar. Petrol fiyatlarının varil başına 100 dolar civarında olması önemli. Ancak asıl dikkat edilmesi gereken ham petrolden çok rafine petrol ürünlerinin fiyatları. Dizel fiyatları savaştan önceye göre iki misli arttı.”

100 milyon varil serbest bırakılacak

İran savaşı nedeniyle tüm dünyada artan akaryakıt fiyatlarını dizginlemek isteyen G7 ülkelerinin bugün toplantı kararı aldığında da söz eden Birol, toplantıdan acil durum petrol ve dizel stoklarından 100 milyon varile varan miktarı 4 ay içinde piyasaya sürme kararının çıktığını söyledi. IEA koordinasyonunda rezervlerden 100 milyon varilin serbest bırakılacağını söyleyen Birol, ihtiyaç duyulması halinde ilave dizel stoklarının kullanılması olasılığının da gelecek günlerde IEA bünyesinde ele alınacağı bildirildi.

nbsp;

nbsp;

nbsp;

nbsp;

Axios sitesinin haberine göre, ABD'li üç yetkili, Başkan Donald Trump'ın üst düzey kurmaylarının Camp David'de toplandığını öne sürdü.

Söz konusu toplantıda ABD-İran savaşında atılacak adımların ve Yemen'deki İran destekli Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki savaşla ilgili konuların görüşüldüğünü ifade eden yetkililer, toplantıya ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in başkanlık ettiğini ileri sürdü.

Yetkililer, toplantıya ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) Direktörü John Ratcliffe ve ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine'nin katıldığını belirtti.

Yetkililerden biri, söz konusu toplantıda birçok meselenin "derinlemesine" görüşüldüğünü söyledi.

OpenAI’ın yapay zeka agent'larının kontrolden çıkmasına ilişkin gelişmeler sektörün güvenlik yaklaşımını yeniden gündeme taşırken Google, Anthropic ve OpenAI yeni modellerini tanıttı. ABD yönetimi ise yapay zekayı resmi belgelerde “Super Intelligence” olarak yeniden adlandırırken, teknoloji şirketleriyle gönüllü bir güvenlik anlaşmasına imza attı.

Öte yandan ChatGPT’ye sanal kıyafet deneme özelliği gelirken Audible hikaye karakterleriyle konuşmayı mümkün hale getirdi. Manus, DoorDash ve Meta’nın yeni ürünleri de yapay zeka agent'larının sohbet ekranının dışına çıkarak kullanıcılar adına gerçek görevleri yerine getirdiği yeni döneme işaret ediyor.

Yapay zeka güvenliği teknoloji şirketlerinin ortak gündemine dönüştü

OpenAI’ın araştırma ortamlarında çalışan yapay zeka agent'larının, ChatGPT kullanıcılarına ait 53 görseli şirketin bilgisi dışında internetteki platformlara aktardığının ortaya çıkması güvenlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Şirket, agent'ların beklenmedik davranışlarını incelemek amacıyla en gelişmiş modellerinin eğitimini geçici olarak durdururken GPT-6.1 Astra'yı kullanıma sunma planını da iptal etti.

Nvidia da benzer risklere karşı Open Agent Safety Platform'u duyurdu. Platformdaki OpenShell, agent'ların erişebileceği kaynakları sınırlandırılmış bir çalışma ortamı oluştururken Sentry ise ayrı bir donanım katmanı üzerinden agent davranışlarını takip ederek kuralların dışına çıkan sistemleri durdurabiliyor.

Güvenlik konusu yalnızca şirketlerin kendi ürünleriyle sınırlı kalmadı. Geoffrey Hinton, Yoshua Bengio, OpenAI Baş Bilim İnsanı Jakub Pachocki ve Anthropic kurucu ortağı Jack Clark'ın da aralarında bulunduğu araştırmacılar, yapay zeka araştırma ve geliştirme süreçlerinin otomatikleşmesinin bir “zeka patlamasına” yol açabileceğini ele alan bir çalışma yayımladı.

Araştırmacılar, modellerin kendilerinden daha gelişmiş modellerin geliştirilmesine katkıda bulunduğu bir döngünün yıllar sürecek teknolojik ilerlemeyi aylara sıkıştırabileceğini belirtiyor. Çalışma; bağımsız denetim, veri merkezlerinde belirli görevleri durdurabilme ve yetenek artışının hızını sınırlayabilecek mekanizmaların araştırılmasını öneriyor.

ABD'nin teknoloji devlerinden yapay zeka güvenliği için gönüllü anlaşma

OpenAI, Google, Anthropic, Meta, Nvidia ve xAI, Beyaz Saray'ın “White House Accord on Super Intelligence” adlı gönüllü güvenlik anlaşmasına katıldı. Şirketler gelişmiş modeller için şirket içi kontrol mekanizmaları oluşturmayı, bağımsız dış denetçilerle çalışmayı ve denetim sonuçlarını yönetim kurulu seviyesinde değerlendirmeyi kabul etti. Ancak anlaşmanın hukuki bağlayıcılığı veya yaptırımı bulunmuyor. ABD Başkanı Donald Trump anlaşmayı “ahlaki açıdan bağlayıcı” olarak nitelendirirken çerçevenin ilerleyen dönemde düzenlemelere dönüşebileceği belirtiliyor.

Papa Leo XIV de yapay zeka güvenliği konusunda araştırmacıların uyarılarının göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etti. Yapay zekaya ilişkin felaket senaryoları konusunda “panik halinde” olmadığını belirten Papa, uzmanların risklere yönelik açıklamalarının “sahte haber” olarak nitelendirilemeyeceğini ifade etti.

Trump yönetimi yapay zekanın adını “Super Intelligence” olarak değiştirdi

ABD Başkanı Donald Trump, 29 Eylül'de imzaladığı başkanlık kararıyla federal yürütme organında “Artificial Intelligence” ve “AI” ifadelerinin yerine “Super Intelligence” ve “SI” kullanılmasını istedi. Karar kapsamında federal kurumların resmi yazışmalar, kamuya açık iletişim ve politika belgelerinde yeni ifadeyi kullanması öngörülüyor.

Beyaz Saray ayrıca “Super Intelligence” kavramı için federal bir tanım hazırlanmasını istedi. Teknoloji dünyasında “superintelligence” kavramının insan zekasını birçok alanda aşan varsayımsal sistemleri tanımlamak için zaten kullanılıyor olması ise terminoloji konusunda yeni bir tartışma yaratıyor.

ABD hükümetinin yeni yapay zeka platformu: America.gov

Trump yönetimi aynı zamanda federal hizmetlere erişimi tek noktada toplamayı hedefleyen America.gov'u kullanıma sundu. Kullanıcılar platforma doğal dille soru sorarak farklı federal kurumların internet sitelerindeki bilgilere erişebiliyor. İlk aşamada bilgi vermeye odaklanan sistemin ilerleyen dönemde pasaport yenileme ve Medicare kaydı gibi işlemleri agent tabanlı iş akışlarıyla gerçekleştirmesi planlanıyor. Platformda Google'ın Gemini ve xAI'ın Grok modellerinden yararlanılıyor.

Pentagon'dan Elon Musk, Palmer Luckey ve Newt Gingrich'in yöneteceği Project Meridian

ABD Savunma Bakanlığı, gelecekteki savaşlarda ihtiyaç duyulabilecek teknolojileri araştırmak için Project Meridian adlı 120 günlük bir çalışma başlattı. Projenin eş liderliğini Elon Musk, Anduril kurucusu Palmer Luckey ve eski ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Newt Gingrich üstlenecek. Çalışmada yapay zeka, robotik ve otonom sistemlerin yanı sıra yer altından uzaya kadar farklı savaş ortamlarında kullanılabilecek yeni teknolojilerin incelenmesi planlanıyor. Projenin sonunda Pentagon'a gelecek savaş teknolojilerine ilişkin bir rapor sunulacak.

Anthropic'in halka arz belgeleri şirketin hızla büyüyen maliyetlerini ortaya koydu

Reuters'ın incelediği Anthropic halka arz belgeleri, Claude'un arkasındaki şirketin gelirlerinin 2025 yılında yaklaşık 12 kat artarak 4,6 milyar dolara yaklaştığını ortaya koydu. Buna karşın şirketin faaliyet zararı yaklaşık 8 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Belgelerde görülen yaklaşık 42 milyar dolarlık toplam net zararın yaklaşık 34 milyar dolarlık bölümü ise hisseye dönüşebilecek finansman araçlarından kaynaklanan muhasebe giderlerinden oluşuyor. Anthropic'in gelecekteki bulut ve altyapı yükümlülüklerinin 518 milyar dolara ulaşması, frontier model geliştirmenin ne kadar sermaye yoğun hale geldiğini gösteriyor. Şirketin halka arz sürecinde 2 trilyon doların üzerinde değerleme hedeflediği aktarılıyor. Anthropic ayrıca artan hesaplama ihtiyacını karşılamak amacıyla Akamai ile yedi yıllık ve toplam 11,6 milyar dolar değerinde bir bulut anlaşması yaptı.

Anthropic Sonnet 5.5'i, ElevenLabs ise Eleven v4'ü tanıttı

Anthropic'in yeni Claude Sonnet 5.5 modeli, önceki Sonnet 5'e kıyasla yüzde 30'un üzerinde daha yüksek çıktı üretme hızına odaklanıyor. Şirket, modelin daha az token kullanarak görev tamamlaması sayesinde bazı iş yüklerinde maliyetleri de düşürebildiğini belirtiyor.

Sesli yapay zeka tarafında ise ElevenLabs, Eleven v4 ve düşük gecikmeye odaklanan v4 Turbo modellerini tanıttı. Modeller 90'dan fazla dili desteklerken ses üretiminde duygu ve ifade üzerindeki kontrolü artırmayı hedefliyor.

OpenAI DevDay'den GPT-6.1 Sol, Dots ve ChatGPT Space

OpenAI, DevDay kapsamında GPT-6.1 Sol'u tanıttı. Model; kodlama, bilgisayar kullanımı, belge analizi ve çok adımlı profesyonel görevlerde GPT-6 Astra'ya yaklaşan performansı daha düşük maliyetle sunmayı hedefliyor. Standart API fiyatlarında GPT-6.1 Sol'un girdi ve çıktı maliyeti Astra'nın yaklaşık beşte biri seviyesinde bulunuyor.

Şirketin duyurduğu Dots ise kullanıcı tarafından belirlenen görevler üzerinde sohbet sona erdikten sonra da çalışabilen kişisel yapay zeka agent'ları olarak konumlanıyor. Dots, projeleri takip edebiliyor, yeni bilgiler geldikçe çalışmasını güncelleyebiliyor ve sonuçları kullanıcıya sunabiliyor.

OpenAI aynı zamanda ChatGPT Space ile Microsoft ve Google'ın ofis yazılımlarına daha doğrudan rakip olacak yeni bir çalışma alanı tanıttı. ChatGPT Space; ortak çalışma, doküman oluşturma ve ilerleyen dönemde sunum hazırlama gibi iş akışlarını ChatGPT altında birleştiriyor.

ChatGPT'nin aylık 500 dolarlık yeni abonelik paketi

OpenAI, DevDay'de aylık 500 dolar fiyatla Pro 500 abonelik paketini de duyurdu. Paket, GPT-6 Astra için Ultrafast erişimin yanı sıra ChatGPT Work ve Codex'te daha yüksek kullanım limitleri sunuyor. Ultrafast seçeneği belirli iş yüklerinde standart Astra erişimine kıyasla 8 kata kadar daha yüksek hız sağlayabiliyor.

OpenAI'ın duyurduğu bir diğer yenilik olan Sign in with ChatGPT ise ChatGPT hesabının üçüncü taraf uygulamalarda kimlik doğrulama aracı olarak kullanılmasını sağlıyor. Plus ve Pro kullanıcıları, desteklenen uygulamalarda belirli yapay zeka işlemleri için kendi ChatGPT planlarındaki kullanım hakkından da yararlanabiliyor. İlk aşamadaki partnerler arasında Notion, Vercel ve Cognition'ın Devin'i gibi ürünler yer alıyor.

Google, Gemini 4 Argon'u tanıttı

Google, Gemini model ailesinin yeni nesil amiral gemisi Gemini 4 Argon'u duyurdu. Şirketin en güçlü modellerinden biri olarak konumlandırılan Argon, ilk aşamada seçili siber güvenlik ekiplerine sunuluyor. Google ayrıca Gemini'ın kişiselleştirilebilir Gems özelliğini aşamalı olarak Skills sistemiyle değiştirmeye hazırlanıyor. Skills, belirli görev ve iş süreçlerini tekrar kullanılabilir modüller haline getirirken birden fazla yeteneğin aynı iş akışında birlikte kullanılabilmesine imkan tanıyor.

Gemini Live'a Guided Vision özelliği geldi

Google, Gemini Live'a görme engelli ve az gören kullanıcılarla birlikte geliştirilen Guided Vision özelliğini ekledi. Kullanıcılar kameralarını paylaşarak çevrelerindeki nesneler, küçük yazılar ve mekanlar hakkında gerçek zamanlı sesli açıklamalar alabiliyor. Gemini gerektiğinde kameranın yönünün değiştirilmesini de sesli olarak tarif edebiliyor. Guided Vision, uyumlu Android cihazlarda Gemini uygulamasının yanı sıra TalkBack ve erişilebilirlik kısayolları üzerinden kullanılabiliyor.

Meta, kurumsal yapay zeka ve küçük işletmelere odaklanıyor

Meta, şirketlerin kendi verileri üzerinden yapay zeka uygulamaları ve agent'lar geliştirmesini sağlayan Meta Enterprise Platform'u duyurdu. Şirket böylece Microsoft, Google ve OpenAI'ın yoğun rekabet ettiği kurumsal yapay zeka pazarına daha doğrudan giriş yaptı.

Meta'nın kişisel yapay zeka agent'ı Muse ise ABD'de kullanıma sunulmasından sonraki 22 günde 5 milyon indirmeyi aştı. Şirket şimdi Muse'u küçük işletmelere de açıyor. Muse; Shopify, QuickBooks, Stripe, Asana, Canva, Slack ve Instagram gibi servislerle bağlanarak işletme bağlamını anlayabiliyor ve kullanıcının belirlediği hedefler doğrultusunda görevler yürütebiliyor. Meta, paylaşım yapma, mesaj gönderme veya para harcama gibi işlemlerin işletme sahibinin onayı olmadan gerçekleştirilmediğini belirtiyor.

Manus 2.0 ile agent'lara telefon numarası, e-posta ve bilgisayar geliyor

Manus, geçen yıl tanıttığı yapay zeka agent platformunun ilk büyük yenilemesi Manus 2.0'ı duyurdu. Yeni sürüm; video düzenleme, oyun geliştirme, otomasyon ve bulut bilgisayar gibi yetenekleri Manus Studio altında bir araya getiriyor. Yeni Cue uygulamasında ise her kişisel agent kendi e-posta adresine, telefon numarasına, cüzdanına ve bilgisayarına sahip olabiliyor. Birden fazla agent aynı hedef doğrultusunda ekip halinde çalışarak görevleri birbirine aktarabiliyor.

DoorDash, şirketlerin yapay zeka agent'larının yemek sipariş etmesini sağlıyor

DoorDash, şirketlerin kullandığı yapay zeka araçlarını kendi sipariş altyapısına bağlayan yeni bir connector duyurdu. Model Context Protocol kullanan sistem sayesinde agent'lar restoran bulabiliyor, sepet hazırlayabiliyor, sipariş verebiliyor ve teslimatı takip edebiliyor. Örneğin şirket içindeki bir Slack botu çalışanların öğle yemeği taleplerini toplayarak toplu sipariş oluşturabilecek. Aynı sistem ofiste azalan atıştırmalık veya diğer malzemelerin otomatik olarak yeniden sipariş edilmesi için de kullanılabilecek. DoorDash ayrıca kuryelerin işe başlamasına ve teslimat süreçlerini yönetmesine yardımcı olacak yeni yapay zeka araçlarını da tanıttı.

Tavus'dan yeni Human Interaction Model: Griffin

Tavus da Griffin isimli yeni Human Interaction Model’ını tanıttı. Griffin, kullanıcıyı görürken ve dinlerken aynı anda konuşabiliyor; mimikleri ve konuşma akışını takip ederek gerçek zamanlı bir video görüşmesi gerçekleştirebiliyor. Tavus’un yaptığı bir dakikalık testte katılımcıların yüzde 48’i karşısındakinin gerçek bir insan olduğunu düşündü.

ChatGPT artık kıyafetleri sanal olarak denemenizi sağlıyor

OpenAI, ChatGPT'ye kıyafet ve aksesuarları kullanıcının kendi fotoğrafı üzerinde sanal olarak deneyebilmesini sağlayan bir özellik ekledi. Ürün sonuçlarında yer alan “Try on” seçeneğine dokunan kullanıcılar bir selfie yükleyerek ürünün kendilerinde nasıl görünebileceğine ilişkin yapay zeka tarafından oluşturulan bir görsel elde edebiliyor. ChatGPT aynı zamanda ürünleri favorilere kaydetme ve Library içinde klasörlerde düzenleme imkanı sunuyor. Özellik mobil ve web sürümlerinde kullanıma sunuldu.

Audible, kullanıcıların hikaye karakterleriyle konuşmasını sağlayacak

Amazon çatısı altında yer alan Audible; Character Guide, Interactive Story ve Visual Explorer isimli üç yeni özellik tanıttı. Character Guide kullanıcıların uzun hikayelerdeki karakterleri takip etmesini kolaylaştırırken Visual Explorer dinlenen içerikle ilişkili görsel ve ek bilgiler sunuyor. Interactive Story ise belirli yapımlarda kullanıcının yapay zeka aracılığıyla hikayedeki karakterlerle etkileşime geçebilmesine olanak tanıyor. Audible, özelliklerin içerik üreticileriyle birlikte geliştirildiğini belirtiyor.

HeyGen'den saniyesi 1 cent'ten başlayan yeni video modeli

Yapay zeka avatarlarıyla tanınan HeyGen, şirketlere yönelik ilk genel amaçlı video modeli HeyGen Video'yu duyurdu. MiniMax H3 temel alınarak geliştirilen model; metinden videoya, görselden videoya ve referans görsellerle video üretme özelliklerini tek modelde topluyor. Üretilen videolar diyalog, ortam sesi ve ses efektleriyle birlikte oluşturulabiliyor. Ekim ayı boyunca modelin API fiyatı saniye başına 0,01 dolardan başlıyor.

Amazon'dan Jev'e rakip açık kaynaklı karar modeli: Strands Decider 2B

Amazon Web Services ekibi, TypeSafe'in Jev modelinin ardından küçük karar modellerine odaklanan Strands Decider 2B'yi açık kaynak olarak kullanıma sundu. Yaklaşık 2 milyar parametreli model, geleneksel büyük dil modelleri gibi uzun yanıtlar üretmek yerine kendisine sunulan seçenekler arasından karar vermeye odaklanıyor. Bu yaklaşım agent'ların hangi aracı kullanacağına karar vermesi, istekleri doğru sisteme yönlendirmesi veya gerçekleştirilecek eylemi seçmesi gibi yüksek sıklıklı görevlerde daha düşük gecikme ve maliyet sunmayı hedefliyor.

Instagram'dan içerik üreticilerine yapay zeka destekli video asistanı

Instagram, Edits uygulamasına içerik üreticilerinin video performanslarını analiz eden yapay zeka destekli bir asistan ekledi. Sistem Instagram metriklerinin yanı sıra platformdaki trendleri inceleyerek içerik üreticilerine kişiselleştirilmiş öneriler sunuyor. Böylece üretken yapay zeka araçlarının içerik üretmekten içerik stratejisini ve performansı analiz etmeye doğru genişlediğini görüyoruz.

Yapay zeka yatırımlarında milyar dolarlık değerlemeler devam ediyor

OpenAI'ın en az 30 milyar dolarlık yeni bir yatırım turu için görüşmeler yürüttüğü belirtiliyor. Bloomberg'e dayandırılan bilgilere göre şirket yatırım öncesinde yaklaşık 1,4 trilyon dolar değerleme hedefliyor.

Gayrimenkul ve sağlık sektörlerinde otomasyon araçları geliştiren EliseAI, 4 milyar dolar değerleme üzerinden 350 milyon dolar yatırım aldı. Kişisel yapay zeka asistanları geliştiren Instinct'in değerlemesi 1 milyar dolarlık yatırımla 10 milyar dolara ulaşırken yapay zeka işlemcileri geliştiren SiMa AI 1,45 milyar dolar değerleme üzerinden 150 milyon dolar yatırım aldı. Yapay zeka destekli ses teknolojileri geliştiren ElevenLabs'in değerlemesi ise gerçekleştirilen ikincil hisse satışıyla 22 milyar dolara yükseldi.

Yapay zeka destekli donanım tasarım platformu Flow da 50 milyon dolar yatırım aldı. Kevin Mandia tarafından kurulan yapay zeka odaklı siber güvenlik girişimi Armadin, 255,5 milyon dolarlık B serisi yatırım turunu tamamladı. Andreessen Horowitz ve Accel'in ortaklaşa yönettiği tur sonrasında şirketin değerlemesi 2,5 milyar doların üzerine çıktı. Armadin, çok sayıda yapay zeka agent'ını aynı anda kullanarak gerçek saldırganların izleyebileceği yolları simüle ediyor ve şirketlerin güvenlik açıklarını saldırılardan önce tespit etmeyi hedefliyor.

Yarı iletken ve yapay zeka altyapısı girişimi Volantis, Lachy Groom ve Abstract Ventures liderliğindeki A serisi turda 88 milyon dolar yatırım aldı. Şirket, GPU'larla bellek çipleri arasındaki iletişimde elektriksel bağlantılar yerine ışık kullanan fotonik bir mimari geliştiriyor.

Yapay zeka, hukuk sektöründe büyük miktarda belge ve verinin incelenmesi gereken dava süreçlerinde giderek daha fazla kullanılıyor. Bu alandaki hukuk teknolojileri, avukatların bilgiye daha hızlı ulaşmasına ve dosyaları daha kapsamlı incelemesine yardımcı oluyor. Tam da bu noktada Turbo Law devreye giriyor. Girişim, özellikle savunma davalarında hukuk ekiplerinin belge ve bilgi yönetimini kolaylaştıran yapay zeka destekli bir platform geliştiriyor.

Turbo Law, 2025 yılında Jay Sarmaz ve Özgür Bora Gevrek tarafından kuruldu. İlk olarak tıbbi davalara odaklanan girişim, daha sonra savunma davalarının farklı alanlarına yöneldi. Turbo Law, bir davaya ait tüm belgeleri birlikte inceleyerek önemli bilgileri ve aralarındaki bağlantıları ortaya çıkarıyor. Fact Graph adı verilen sistem sayesinde taraflar, bilirkişiler, savunmalar ve tarihler gibi bilgiler birbiriyle ilişkilendiriliyor. Ayrıca yapay zekanın sunduğu bilgilerin hangi belgeye dayandığı gösterilerek avukatların sonuçları kontrol etmesi sağlanıyor.

Platform, belge incelemenin yanı sıra dava sürecinin farklı aşamalarında kullanılabilecek bir çalışma alanı da sunuyor. Dava stratejisinin oluşturulması, dosyaların incelenmesi, hukuki araştırma, doküman hazırlama ve uzlaşma süreçleri platform üzerinden yürütülebiliyor. Ayrıca hukuk ekiplerinin dava boyunca kullanabileceği sürekli bir yapay zeka asistanı bulunuyor.

Turbo Law'ın platformu modelden bağımsız bir yapıyla çalışıyor. Şirket, her görev için kalite kriterlerini karşılayan en verimli yapay zeka modelini seçtiğini belirtiyor. Bu modeller arasında açık kaynaklı modellerin yanı sıra ChatGPT, Claude ve Gemini gibi modeller de yer alabiliyor. Şirket, ürünü yaklaşık bir yıllık geliştirme, test ve yineleme sürecinin ardından tasarım ortaklarıyla birlikte geliştirdi.

Turbo Law, savunma alanında çalışan hukuk büroları ve sigorta şirketlerine hizmet veriyor. Şirketin paylaştığı verilere göre platformda 2 bin 500'den fazla aktif dava bulunuyor. Bu sayı, şirketin haziran ayında tohum yatırım turunu duyurduğu dönemde 1.800 seviyesindeydi. Turbo Law ayrıca müşterilerinde dava başına faturalandırılamayan çalışma saatlerinde yüzde 60, yazılan ücretlerden yapılan indirimlerde ise yüzde 10 azalma sağladığını belirtiyor.

Turbo Law, hukuk alanındaki genel amaçlı yapay zeka araçlarından farklı olarak doğrudan dava süreçlerine odaklanıyor. Şirket, Harvey ve Legora gibi daha geniş kapsamlı yapay zeka platformlarının yanı sıra CoCounsel, Lexis Protege ve Disco gibi hukuk yazılımlarından ayrıştığını belirtiyor. Turbo Law, tüm dava dosyasını birlikte analiz ediyor ve oluşturduğu sonuçları ilgili kaynaklara bağlıyor.

Girişimin iş modeli kullanıcı başına ücretlendirmeye dayanıyor. Buna ek olarak, bir belge ilk kez işlendiğinde küçük bir bilgi çıkarma ücreti alınıyor.

Öte yandan Turbo Law, bugüne kadar Revo Capital liderliğinde 3,8 milyon dolarlık tohum yatırım aldı. Şirketin 3.8 milyon dolarlık yatırım turuna Revo Capital liderlik etti. Turbo Law'un yatırım turunda Treeo VC, BridgeX Ventures ve Alchemist Accelerator ile birlikte Gokul Rajaram ve çok sayıda ABD'li teknoloji yöneticisi ile hukuk sektörü profesyoneli yer aldı.

Yarı iletken ve yapay zeka altyapısı alanına odaklanan Volantis, 88 milyon dolar yatırım aldı. Şirketin 88 milyon dolarlık yatırım turuna Stripe'ın eski yöneticilerinden Lachy Groom ve Abstract Ventures ortaklaşa liderlik etti. 

ABD merkezli Volantis'in yatırım turunda Google ve Amazon'a ilk dönemlerinde yatırım yapan John Doerr, VXI Capital, Triatomic, Susa Ventures, Dwarkesh Patel, Naveen Rao ve Anthropic araştırmacısı Sholto Douglas yer aldı.

Şirket, yeni gelen yatırımı A-1 ürününü ve fotonik bellek mimarisini geliştirmek ve ticarileştirmek, ayrıca mühendislik ekibini büyütmek için kullanacağını açıkladı.

Tapa Ghosh ve Roy Meade tarafından kurulan Volantis, yapay zeka modellerinin daha hızlı çalışmasını sağlamak için yeni nesil bir yapay zeka çıkarım sistemi geliştiriyor.

Şirket, özellikle büyük yapay zeka modellerinin çalışması sırasında ortaya çıkan bellek kapasitesi ve veri aktarım hızı sorunlarına çözüm getirmeyi hedefliyor.

Volantis'in geliştirdiği mimari, fotonik teknolojisi ile yarı iletken tasarımını bir araya getiriyor. Volantis'in sisteminde işlem çipleri ile bellek, ışık tabanlı veri iletişimi sağlayan bir fotonik optik bağlantı üzerinden birbirine bağlanıyor. Özel mikro-VCSEL'ler kullanan bu yapı, çipler ile bellek arasındaki veri aktarımını hızlandırırken bellek kapasitesinin de artırılmasını amaçlıyor.

Volantis, bu mimarinin 20 trilyondan fazla parametreye sahip yapay zeka modellerinin kullanıcı başına saniyede 10 bin token'a kadar hızlarda çalıştırılmasını sağlayabileceğini belirtiyor. Şirket böylece özellikle büyük yapay zeka modellerinin çıkarım süreçlerinde ihtiyaç duyduğu yüksek bellek kapasitesi ve bant genişliğini karşılamayı hedefliyor.

Sesli kitap platformu Audible, dinleme deneyimini daha etkileşimli hale getirecek yeni özelliklerini tanıttı. Şirketin duyurduğu Character Guide, Interactive Story ve Visual Explorer özellikleri, kullanıcıların yalnızca bir hikayeyi dinlemek yerine hikayenin dünyası ve karakterleriyle daha fazla etkileşime geçmesini amaçlıyor. Audible, üç özelliğin de içerik üreticileriyle yakın şekilde geliştirilerek yapay zekadan yararlandığını belirtiyor.

Yeni özelliklerden Character Guide, özellikle çok sayıda karakterin yer aldığı sesli kitaplarda kullanıcıların hikayeyi takip etmesini kolaylaştırmayı hedefliyor. Özellik, oynatıcı ekranında o anda hangi karakterin konuştuğunu gerçek zamanlı olarak gösterebiliyor.

Ayrıca kullanıcılara spoiler içermeyen karakter kartları sunuluyor. Bu kartlarda karakterlere ses veren oyuncuların fotoğrafları ve biyografileri de yer alıyor. Audible ilerleyen dönemde kullanıcıların hikaye devam ederken Character Guide üzerinden içerikle ilgili sorular sorabilmesini de planlıyor.

Character Guide ilk olarak Audible'ın 1 Ekim'de yayınlanan Bram Stoker's Dracula yapımında kullanıma sunuldu. Özellik ayrıca George Orwell'ın 1984 eserinin Audible Original versiyonunda yer alırken, 5 Kasım'da yayınlanması planlanan Benjamin Percy imzalı Exoplanet yapımına da eklenecek.

Kullanıcılar hikaye karakterleriyle konuşabilecek

Yeni özellikler arasında en dikkat çekeni ise Interactive Story. Üretken yapay zeka, konuşma tasarımı ve ses prodüksiyonunu bir araya getiren özellik, dinleyicilerin hikayelerdeki karakterlerle gerçek zamanlı konuşmasına imkan tanıyor.

İlk Interactive Story deneyimi yine Dracula ile birlikte sunuluyor. Kullanıcılar burada Dracula'nın hizmetkarı Renfield karakteriyle etkileşime geçiyor. Renfield konuşmayı başlatarak kullanıcıya hikaye içinde bir rol ve amaç veriyor. Kullanıcı kendi cümleleriyle yanıt verdiğinde ise yapay zeka destekli karakter verilen cevaba gerçek zamanlı şekilde tepki gösteriyor.

Audible'a göre deneyimin tamamen yapay zekanın kontrolüne bırakılması söz konusu değil. İçerik üreticileri başlangıç sahneleri, önemli dönüm noktaları ve karakterlerin kişilikleri gibi temel unsurları tanımlıyor. Böylece oluşturulan etkileşimlerin eserin ve içerik üreticisinin vizyonuyla uyumlu kalması hedefleniyor. Bir sonraki Interactive Story deneyimi de 5 Kasım'da yayınlanacak ve Exoplanet dünyasında kullanıcılara sunulacak.

Visual Explorer sesli kitaplara görsel katman ekliyor

Audible'ın üçüncü özelliği Visual Explorer ise sesli içeriklere görsel bir katman ekliyor. Kullanıcılar kitabı dinlerken hikayenin geçtiği bölgeyi gösteren bir harita veya anlatılan önemli bir olayla bağlantılı görseller gibi ek içerikleri görüntüleyebilecek. Bu içerikler, dinleme deneyimini kesintiye uğratmadan ilgili anlarda kullanıcının karşısına çıkacak.

Visual Explorer'ın ilk kullanım alanlarından biri The Cultural Tutor's Grand Tour: The Story of Europe in Six Cities olacak. Kullanıcılar yapımdaki altı Avrupa şehrinde anlatılan önemli yapılar, kişiler ve mekanlarla ilgili ek görselleri ve bilgileri inceleyebilecek.

Audible'ın daha önce yapay zeka destekli konuşmaya dayalı arama özelliği Maven ve kişiselleştirilmiş içerik keşif araçlarını kullanıma sunduğunu hatırlatalım. Character Guide, Interactive Story ve Visual Explorer şu anda ABD ve Birleşik Krallık'taki Audible kullanıcıları için sınırlı beta kapsamında kullanıma sunuluyor. Şirket, kullanıcılar ve içerik üreticilerinden alınacak geri bildirimlere göre özellikleri geliştirmeyi ve zaman içinde daha fazla yapıma yaymayı planlıyor.

Yapay zeka destekli siber güvenlik şirketi Armadin, 255,5 milyon dolar yatırım aldı. Şirketin 255,5 milyon dolarlık B serisi yatırım turunu Andreessen Horowitz (a16z) ve Accel ortaklaşa yönetti. ABD merkezli Armadin'in yatırım turunda Bain Capital Ventures ve Redpoint katılırken, 8VC, Ballistic Ventures, Google Ventures, In-Q-Tel, Kleiner Perkins ve Menlo Ventures yer aldı.

Şirketin toplam yatırım miktarı 445 milyon dolar olurken değerlemesi ise 2,5 milyar doların üzerine çıktı. Armadin, yeni gelen yatırımı yapay zeka tabanlı güvenlik platformunu ölçeklendirmek, araştırma ve eğitim çalışmalarını geliştirmek ve satış-pazarlama faaliyetlerini büyütmek için kullanacağını açıkladı. 

Armadin; Kevin Mandia, Travis Lanham, Evan Peña ve David Slater tarafından hayata geçirildi. Platform, şirketlerin ve kamu kurumlarının siber güvenlik açıklarını saldırganlardan önce tespit etmelerine yardımcı olan yapay zeka tabanlı bir siber güvenlik platformu geliştiriyor. Armadin, bir kurumun sistemlerini gerçek bir saldırganın bakış açısıyla inceleyerek hangi güvenlik açıklarının bir araya geldiğinde daha büyük bir riske dönüşebileceğini ortaya çıkarmayı amaçlıyor.

Şirketin platformunda farklı görevlerde uzmanlaşmış otonom yapay zeka ajanları birlikte çalışıyor. Bu ajanlar, bir kurumun saldırı yüzeyini analiz ederek tek başına düşük seviyeli görünen güvenlik açıklarını birbirine bağlayabiliyor ve bunların nasıl bir saldırı zincirine dönüşebileceğini doğrulayabiliyor. Armadin bu yaklaşımı AI Hyperattacks olarak adlandırıyor.

Armadin, bu yapay zeka destekli saldırı simülasyonlarını Fortune 500 şirketleri ve kamu kurumlarının üretim ortamlarında gerçekleştiriyor. Böylece güvenlik ekiplerinin yalnızca mevcut açıkları listelemek yerine, bir saldırganın bu açıkları kullanarak hangi sistemlere ulaşabileceğini görmesini ve olası saldırı yollarını önceden kapatmasını hedefliyor.