Gereksinim duyulduğunda gerçek ve tüzel kişiler İstanbul Ticaret Odasına kayıt yaptırabilmeleri söz konusudur. Sizin için ITO firma sorgulama işlemi nasıl yapılır? ITO şirket ve unvan sorgulama şeklinde belirlenmiş olan konu başlıklarını tüm ayrıntılarıyla derledik.

Bireyler yüklü miktarlarda mal aldıklarında bu malın ödemesini anında karşı tarafa yapamayabilir. Böyle durumlarda şirketler bireylere proforma fatura kesme ihtiyacı duyar. Birçok insan proforma faturanın gerekli olduğu durumları tam olarak bilmeyebilir. Bu konuda bilinçli olmak yapılan alışverişlerin sağlıklı yürütülmesi için önem arz etmektedir. Bu amaçla proforma faturanın ne olduğu, nasıl kesildiği, hangi alanda kullanıldığı ve nasıl düzenlendiği konularına dair detayları derledik.

Ticari işletmeler belirli nedenlere bağlı olarak iş yerlerini farklı bölge veya illere taşımalarından ötürü bazı kurumlara bildirim yapma yükümlülükleri bulunmaktadır. Bu bildirimlerin zamanında veya hiç yapılmaması idari yaptırım ile ticari işletmelerin karşı karşıya kalması sonucunu doğuracaktır. İş yeri taşınmak istendiği zaman Mersis sistemine kayıt yaptırılması gereklidir. Özellikle il dışında taşınma halinde sistem farklı bir ticaret sicil istemektedir. Şirket adres değişikliği nasıl ve nereden yapılır? Şirket adres değişikliği için gerekli belgeler/evraklar hakkında detayları derledik.

Bir işletmenin bilançosunda bulunan ve para karşılığı olan değerlerin bütünün izlendiği hesaplar varlık hesapları olarak adlandırılır. Varlık hesapları duran varlıklar ve dönen varlıklar olarak ikiye ayrılır. Dönen varlıklar nedir? Dönen varlıklar nelerdir? İşte, merak edilen tüm detaylar.

İşletmeler için vergi levhası olmazsa olmazlar arasında yer alır. İşletmelerin vergiye tabi olan kazanç miktarını ve buna karşılık gelen vergi tutarını belirleyen belgeye işletmelerin de sahip olması gerekir. Önceden vergi levhasının işletmenin duvarında rahatça okunabilir bir şekilde asılı olması zorunluluğu bulunuyordu. Fakat 2011 yılında yapılan yasa değişikliği sonrasında bu kural kaldırıldı. E-Vergi levhası nedir ve nasıl sorgulanır? İşte, merak edilen tüm detaylar.

Çorum'un Boğazkale ilçesinde TIR'la çarpışan otomobildeki 30 yaşındaki eski milli güreşçi Burak Ünal ile 26 yaşındaki eşi Firdevs Ünal hayatını kaybetti. TIR şoförü M.Ö., gözaltına alındı.

'Kara para' soruşturmasında tutuklanan Emir Sarıgül, ek ifadesinde çarpıcı bir iddiada bulunmuş ve 'Babam, Özgür Özel'e' 350 bin dolar verdi' demişti. Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, bu iddiaya karşılık yaptığı açıklamada "Özgür Özel'in parayla işi olmaz. Eğer birazcık namus ve şeref varsa, hakkımda ne biliyorlarsa açıklasınlar" dedi.

Muğla'nın Datça ilçesi açıklarında denizde oluşan hortum, çevredekilerin cep telefonu kamerasıyla kaydedildi.

Ankara'nın Yenimahalle ilçesinde kontrolden çıkan motosikletin çarptığı 6 aylık hamile A.E. ağır yaralanırken, karnındaki bebeğini kaybetti. Güvenlik kamerasına yansıyan kazanın ardından motosiklet sürücüsü ile kazaya neden olduğu öne sürülen bir otomobil sürücüsü gözaltına alındı.

Rusya açıklarında İHA saldırısına uğrayan 'ARINA A' isimli kuru yük gemisinin İstanbul Boğazı'ndan geçişi nedeniyle Boğaz trafiği çift yönlü olarak askıya alındı.

Derleyen: Metin Aktaşoğlu / metin.aktasoglu@milliyet.com.tr- Tüm dünyada gözler ABD'de gerçekleşmekte olan “ara seçimlerin” sonuçlarına çevrilmiş durumda. Seçimlerin Başkan Donald Trump için ayrı, Cumhuriyetçiler için ayrı, Demokratlar için ayrı, Avrupa, Asya ve tabii ki Orta Doğu için ayrı sonuçları olacak. Peki bu ara seçim ne anlama geliyor ve neden bu kadar önemli? Çıkabilecek sonuçlar Trump'ın kalan dönemini nasıl etkileyebilir? Başkanlık seçimine daha 2 yıl varken ABD seçmeni şu an tam olarak neyi seçiyor?

“ARA SEÇİMLER” NE ANLAMA GELİYOR?

ABD'de Kongre, iki bölümden oluşuyor. Buna çift meclis (bikamera) sistemi deniyor. Üst meclis görevi gören Senato ve onun altında daha geniş bir temsilin önünü açan Temsilciler Meclisi yer almakta. Birleşik Krallık'ta bunu Lordlar Kamarası ve Avam Kamarası olarak hala görmekteyiz. Hatırlatmak gerekirseOsmanlı'da 1876'da Kanun-i Esasi ile Meclis-i Umumi, halkın seçtiği Meclis-i Mebusan ve padişahın seçtiği Meclis-i Ayan'dan oluşmaktaydı. 1961 Anayasası gereğince de TBMM, 1961-1980 arasında Millet Meclisi ile Cumhuriyet Senatosu şeklinde iki kamaralı sistemle çalışmaktaydı.

Yeniden ABD'ye dönmek gerekirse, temel görevlerinin başında ülke çapında geçerli olan federal yasaları oluşturmak ve geçirmek olan Kongre'de iki yılda bir seçim yapılmakta. Bu seçimler başkanın dört yıllık görev süresinin ortasında gerçekleştiğinde “ara seçimler” olarak ifade ediliyor.

Mevcut başkanın ve partisinin ya da başka bir siyasi yapının sistemi tamamen kontrol etmesini önlemek adına kurulan bu seçim yapısına göre Kongre'yi hangi siyasi partinin -Trump'ın Cumhuriyetçileri mi yoksa muhalefetteki Demokratlar mı- kontrol edeceğini ve başkanın planlarını ne kadar kolay uygulayabileceğini belirleyecek.

Ve elbette her seçimde olduğu gibi bu seçimde de sonuçlar, insanların başkanın şu ana kadarki performansından ne kadar memnun olduklarının bir ölçüsü olarak da görülecek.

BU ARA SEÇİMDE ABD NEYİ SEÇECEK?

ABD'de seçmenler, Kongre'nin alt kanadı olan Temsilciler Meclisi'nin 435 üyesinin tamamını seçecek. Üyeler, iki yıl görev yapıyor. Bu mecliste ağırlıklı olarak yasa tasarıları sunulmakta ve tartışılmakta. Öte yandan üst meclis olan Senato'da seçim sistemi daha farklı. Bu ara seçimde Senato'daki toplam 100 sandalyenin 35'i seçilebilecek. Senatörler 6 yıl süreyle dönemler halinde görev yapıyor. Senatörler, diğer görevleriyle beraber Temsilciler Meclisi'nden gelen yasa tasarılarını onaylıyor veya engelliyor. Bunun yanında aynı gün ABD'de California, Florida, Georgia ve Michigan eyaletleri valisini de seçecek.

TRUMP 'TOPAL ÖRDEK' Mİ OLACAK?

Kongre, ABD'deki güçler ayrılığı ilkesinin (Yasama: Kongre, Yürütme: Başkan, Yargı: Yüksek Mahkeme) üç temel kolundan biri ve yasaların şekillenmesinde çok büyük bir önem taşıyor. Hem Temsilciler Meclisi hem de Senato şu anda ufak bir farkla Cumhuriyetçiler'in elinde. Temsilciler Meclisi'nde Cumhuriyetçiler'in sandalyesi 218 ki bu çoğunluk için gereken minimum sayı. Cumhuriyetçiler bu sayıya onlarla birlikte oy kullanan bir bağımsız üye ile ulaşabiliyor.

Senato'da ise Cumhuriyetçiler'in 53 sandalyesi bulunuyor. Demokratlar'ın çoğunluğu alması için 51'e ulaşması gerekiyor zira 50'ye 50 kalınacak bir senaryoda eşitliği şu an bir Cumhuriyetçi'nin yer aldığı “başkan yardımcısı” makamının oyu bozuyor.

Muhalefetteki Demokratlar en az bir meclisin kontrolünü yeniden ele geçirirse, kendi yasalarını meclis gündemine getirme gücüne sahip olacak. İki meclisi de Demokratlar'ın aldığı bir senaryo ise Trump için epey tatsız sonuçlar doğurabilir ve evet, bu sonuç Trump'ı "topal ördek" pozisyonuna itebilir. Bu endişe doğrultusunda Trump, 2 Kasım'da "Pod Force One" adlı podcast programına verdiği röportajda Cumhuriyetçilerin seçimleri kaybetmesi durumunda önüne gelen her şeyi veto edeceğini söylemişti.

KİM KAZANACAK?

Bu sorunun elbette cevabını vermek mümkün değil ancak seçmenler geçmişte başkanın partisini “cezalandırma” ve başkana karşı oy verme eğilimi gösteriyordu. Bu bağlamda bakıldığında tablo Donald Trump için endişe verici. Zira son anketler Trump'ın “onay oranının” bir hayli düştüğüne işaret ediyor. Silver Bulletin, Trump'ın ikinci dönemine yüzde 50'nin biraz üzerinde bir “onay oranı” ile başladığını, bugün ise bu oranın yüzde 37'ye gerilediğini gösteriyor. Bir başka araştırma şirketi Pew ise aynı oranı yüzde 30 olarak gösteriyor.

Fakat her iki meclisteki tüm koltuklar için bir rekabet olacağını söylemek de mümkün değil. Kampanyaları ve seçimleri analiz eden Cook Political Report, her iki parti tarafından da kazanılabilecek “belirsiz bölgelerin sayısının” sınırlı olduğunu öne sürüyor. En son güncellemesinde, aralarında Florida ve Michigan gibi eyaletlerin de yer aldığı 18 Temsilciler Meclisi bölgesinde ve 7 Senato bölgesinde manalı bir yarış tespit etti.

SONUÇ TRUMP İÇİN NE ANLAMA GELECEK?

Demokratlar, Temsilciler Meclisi veya Senato'yu kazanırsa, Trump'ın Kongre'den herhangi bir yasa geçirmesi zorlaşacak. Dolayısıyla Bay Başkan'ın iç politikadaki planları sekteye uğrayabilir. Öte yandan ve daha da önemlisi Demokratların her iki meclisi de kontrol altına alması, Trump'a yönelik bir dizi soruşturmaların başlayabileceği anlamına da gelebilir. Yolsuzluk iddiaları, Beyaz Saray'a yapılan tartışmalı yeni balo salonu ve infiale neden olan ICE müdahalelerinin soruşturmaya tabi tutulması söz konusu.

Demokrat Parti içinde Trump'ın azledilmesini isteyen görüşler de iki seçimde de Demokratlar'ın kazandığı senaryoda yeniden gündeme gelecektir. Kongre tarafından siyasi bir yargılamanın temelini oluşturacak suçlamaları gündeme getirilebilir.

BU SEÇİMİN 2028 SEÇİMİ İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?

Başkan aslında bu seçimin doğrudan muhatabı değil lakin ara seçimlerde seçmen pratikleri, genel olarak başkanın icraatlerini değerlendirme odaklı. Trump da Cumhuriyetçi seçmeni “oy pusulasında adı geçiyormuş gibi davranmaya” çağırmakta. Haliyle her iki sonuç da Trump ve icraatlarının başarısını ya da başarısızlığını tartıştıracak.

2028'e gelecek olursak Donald Trump ve bazı destekçileri her ne kadar ortada gri bir tablo mevcutmuş gibi davransa da Trump, ABD yasalarına göre üçüncü kez başkan olmak için aday olamıyor. Hatta öyle ki ara seçimlerin sonuçları, 2028'de Trump'ın halefinin kim olacağı yönünde tartışmaların başlangıç noktası olabilir. Bunun yanında Demokratlar cephesinde de aday tartışmalarının bu seçimden sonra başlaması bekleniyor.

Riyad Büyükelçiliği sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Türkiye ile Suudi Arabistan arasında diplomatik ve hususi (yeşil) pasaport sahiplerinin vize yükümlülüğünden karşılıklı olarak muaf tutulmasına ilişkin anlaşmanın 6 Kasım'dan itibaren yürürlüğe gireceği belirtildi.

Anlaşma kapsamında, iki ülkenin diplomatik ve hususi pasaport sahibi vatandaşlarının, her 180 günlük dönem içinde toplam 90 günü aşmamak kaydıyla karşılıklı olarak vizesiz seyahat edebileceği belirtildi.

Bu kişilerin, diğer ülkeye giriş ve çıkış yapabilecekleri, ülke üzerinden transit geçebilecekleri ve belirtilen süre boyunca vize almadan geçici olarak kalabilecekleri bildirildi.

Suudi Arabistan'a giriş yapılan tarihte en az 6 ay geçerliliği olan pasaport sahibi olunması gerektiği kaydedildi.

HAC VE UMRE ZİYARETLERİ ANLAŞMA KAPSAMI DIŞINDA

Anlaşmanın 5'inci maddesi uyarınca hac veya umre yapmak amacıyla Suudi Arabistan'a gelen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının anlaşmanın kapsamı dışında olduğu, söz konusu amaçlar için seyahat edecek olanların bu çerçevede Suudi Arabistan makamlarınca özel olarak verilen vizeye başvurmaları gerektiği ifade edildi.

Hac dönemi dışında olduğu sürece umre seyahatinin, Suudi Arabistan'ın resmi turizm portalından veya havalimanındaki e-vize kabinlerinden uygun vize türü alınarak gerçekleştirilebileceği bilgisi verildi.

Türkiye ve Suudi Arabistan, 6 Mayıs 2026'da Ankara'da düzenlenen Türkiye-Suudi Arabistan Koordinasyon Konseyi Toplantısı'nın ardından diplomatik ve hususi pasaport hamillerinin vize yükümlülüğünden karşılıklı olarak muaf tutulmasına ilişkin anlaşma imzalamıştı.

Bunun ardından, anlaşmayı onaylayan Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'de yayımlanmıştı.

Varşova Modlin Havalimanı'nın sosyal medya hesabından yapılan açıklamaya göre, Londra Heathrow Havalimanı'ndan Varşova Chopin Havalimanı'na sefer yapan Polonya'nın ulusal hava yolu şirketi LOT'a ait Boeing 737 MAX tipi uçakta bomba bulunduğuna ilişkin yerel saatle 09.54'te ihbar yapıldı.

İNCELEME BAŞLATILDI

Toplam 181 kişinin bulunduğu uçak, saat 10.01'de Varşova Modlin Havalimanı'na acil iniş yaptı. İnişin ardından belirlenen bir alana yönlendirilen uçaktan yolcular ve mürettebat tahliye edilirken, yetkili birimler uçakta inceleme başlattı.

İhbar üzerine geçici olarak uçuşlara kapatılan Varşova Modlin Havalimanı'nda operasyonlar daha sonra yeniden başlatıldı.

PİST GEÇİCİ OLARAK KAPATILDI

Öte yandan, Polonya basınındaki haberlere göre, Varşova Chopin Havalimanı'nda da Danimarka'nın başkenti Kopenhag'dan Varşova'ya sefer yapan İskandinav Hava Yollarına (SAS) ait uçakta bomba alarmı verildi.

Havalimanına iniş yapan uçağın yolcuları tahliye edilirken, güvenlik birimleri uçakta inceleme başlattı. Çalışmalar nedeniyle havalimanındaki pistlerden biri geçici olarak kullanıma kapatıldı.

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, başkent Doha'da düzenlediği basın toplantısında, ABD ile İran arasındaki müzakere sürecine ve bölgesel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

ABD ve İran'ın müzakere sürecine bağlılıklarını koruduğunu ifade eden Ensari, "ABD ve İran tarafları, sunduğumuz fikir ve önerileri şu anda değerlendiriyor. İki taraf arasındaki görüş ayrılıklarını gidermeye yönelik çabalarımız devam ediyor." dedi.

Ensari, taraflar arasında güven tesis edilmesini ve karşılıklı yükümlülüklerin yerine getirilmesini sağlayacak aşamalı bir anlaşmaya ulaşmayı hedeflediklerini vurguladı.

Katar'ın Washington ve Tahran arasında öneri ve mesaj alışverişini kesintisiz sürdürdüğünü dile getiren Ensari, diplomatik çözüm için bölgesel ve uluslararası ortaklarla yakın koordinasyon içinde çalıştıklarını ifade etti.

KATAR HEYETİ TAHRAN'DAKİ TEMASLARININ ARDINDAN DOHA'YA DÖNDÜ

Katar heyetinin İran'ın başkenti Tahran'da gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından dün akşam Doha'ya döndüğünü aktaran Ensari, "Dün gerçekleştirilen görüşmeler ve devam eden temaslar, İran ve ABD'nin müzakere yoluna bağlılıklarını sürdürdüğünü teyit ediyor." dedi.

Katar'ın iki taraf arasında önerileri anlık olarak ilettiğini belirten Ensari, nihai bir anlaşmaya zemin hazırlayacak ve karşılıklı güveni artıracak geçici bir düzenleme üzerinde çalışıldığını söyledi.

Ensari, "Bölge ülkelerinin liderleri arasında krize çözüm bulunması ve gerilimin tırmanmasının önlenmesi amacıyla çok yüksek düzeyde koordinasyon bulunuyor. Körfez ülkeleri, gerilimin tırmanmasının hiçbir tarafın yararına olmayacağı konusunda hemfikir." diye konuştu.

'HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA SEYRÜSEFER ÖZGÜRLÜĞÜ PAZARLIK KONUSU YAPILAMAZ'

Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'ndeki deniz ulaşımının güvenliğine de değinen Ensari, "Hürmüz Boğazı ve Körfez'de seyrüsefer özgürlüğü pazarlık konusu değildir. Katar'a veya diğer ülkelere ait gemilere yönelik her türlü tehdidi reddediyoruz." dedi.

Ensari, mevcut krizin sona erdirilmesinin yanı sıra bölge halklarının güvenliğini sağlayacak yeni bir bölgesel güvenlik sisteminin oluşturulmasını hedeflediklerini ifade etti.

Yemen'deki gelişmelere ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Ensari, Katar'ın şu aşamada Yemen konusunda arabuluculuk rolü üstlenmediğini ancak gerilimin azaltılmasına yönelik bölgesel çabaları desteklediğini kaydetti.

KATAR'DAN 'İSRAİL'DEKİ SEÇİMLERE MÜDAHALE' İDDİALARINA TEPKİ

Katar'ın İsrail'deki seçimlere müdahale ettiği yönündeki suçlamaları reddeden Ensari, "İsrailli bazı tarafların seçimlere müdahale ettiğimize ilişkin suçlamalarını reddediyoruz. Katar'ın günah keçisi haline getirilmesini kabul etmeyeceğiz." ifadelerini kullandı.

NE OLMUŞTU?

Katar basını, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani'nin danışmanının başkanlık ettiği bir heyetin, gerilimi azaltmaya yönelik diplomatik temaslar kapsamında İran'ın başkenti Tahran'a gittiğini duyurmuştu.

Katarlı arabulucular yine 30 Ekim'de Tahran'da İran heyeti ile temaslarda bulunmuştu.

Ardından İran heyeti, Katar'ın başkenti Doha'da iki gün boyunca Katarlı arabulucularla görüşmelere devam etmişti.

İran Dışişleri Bakanı Arakçi de Katar ve Pakistan arabuluculuğuyla yoğun bir istişare trafiği yürüttüklerini vurgulayarak, "Şartlarımızı ve planlarımızı sunduk. Her şey ABD’nin siyasi aklına bağlı. Eğer samimi olarak diplomasiyi tercih ederlerse biz hazırız ama askeri operasyon niyetindelerse geçmiş dönemdekinden daha ağır ve daha acı bir karşılık görecekler. Hürmüz Boğazı’nın açılması İran’ın şartlarının kabul edilmesine bağlı." ifadelerini kullanmıştı.

İranlı kaynaklar ise ABD'nin İran'ın öne sürdüğü 7 şartı yerine getirinceye kadar herhangi bir yeni gelişme veya adımın söz konusu olmayacağını belirtmişti.

ABD'de Başkan Trump yönetiminin yasama gücünü ve Kongredeki siyasi dengeyi şekillendirecek ara seçimlerde oy verme işlemi başladı.

'REFERANDUM NİTELİĞİNDE'

ABD halkı, Trump'ın görev süresinin ikinci yarısında Temsilciler Meclisi ve Senato'dan oluşan Kongre'nin kontrolünü belirlemek üzere düzenlenen ara seçimler için sandık başına gidiyor. Yaklaşık 210 milyon kayıtlı seçmen, Temsilciler Meclisi'ndeki 435 sandalyenin tamamı ve Senato'daki 100 sandalyenin 35'i için oy verecek. Bu seçimler arasında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı James David Vance'ten boşalan koltukları doldurmak için Florida ve Ohio'da yapılacak özel seçimler de yer alıyor. Seçmenler ayrıca 36 eyaletin yeni valisini ve eyalet meclisi üyeleri ile yerel yetkilileri de seçecek. Ara seçimler, aynı zamanda görevdeki "başkanın performansına ilişkin bir referandum" olarak da görülüyor.

TEMSİLCİLER MECLİSİ'NDEKİ DURUM

Cumhuriyetçiler şu anda Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğa sahip. Bunlardan birini kaybetmek, Demokratlara yasaları engelleme ve Trump yönetimine yönelik soruşturma başlatma gücü verecek. Demokratların kontrolü ele geçirmek için Temsilciler Meclisi'nde 3, Senato'da ise 4 sandalye kazanmaları gerekiyor. Cumhuriyetçiler şu anda Temsilciler Meclisi'ni 218 sandalyeyle kontrol ediyor, 1 bağımsız üye de Cumhuriyetçilerle birlikte oturuyor, Demokratların ise 214 sandalyesi bulunuyor. 2 sandalye boşken, her parti birer sandalyeyi elinde bulunduruyor.

SENATO'DAKİ DURUM

ABD Kongresi'nin üst meclisi Senato'da ise Cumhuriyetçilerin şu anda 53 senatörü, Demokratların 45 senatörü var. İki bağımsız senatör Demokratların yanındayken, bu durum Demokrat bloğuna 47 sandalye kazandırıyor. Bugünkü seçime giren 35 sandalyenin ise 22'si Cumhuriyetçilere, 13'ü ise Demokratlara ait. Demokratların 51 sandalyeye ulaşarak kontrolü ele geçirmeleri için net 4 sandalye daha kazanmaları gerekiyor. Seçim sonucuna göre Senato'da 50-50'lik bir eşitlik durumu olursa Cumhuriyetçiler kontrolü elinde tutacak, çünkü ABD Başkanı James David Vance, eşitlik durumunda oy kullanma yetkisine sahip.
Seçim analistlerine göre Demokratların Senato çoğunluğunu elde etmesi, Temsilciler Meclisi'nin kontrolünü ele geçirmesinden daha zor.

CUMHURİYETÇİLER TEMSİLCİLER MECLİSİ'Nİ KAYBEDERSE NE OLUR?

Demokratların çoğunlukta olduğu bir Temsilciler Meclisi, Cumhuriyetçilerin yasalarını engelleyebilir ve komitelerini kullanarak Trump yönetimini soruşturabilir. Demokratlar ayrıca yalnızca Temsilciler Meclisi'nin yapabileceği gibi başkanı azletme yetkisine de sahip olacak. Kontrol, Demokratlara hükümet fonlaması üzerinde de nüfuz sağlayacak. Her yasa tasarısının her iki meclisten de onay alması gerektiğinden Cumhuriyetçi çoğunluğa sahip bir Senato tek başına yasa geçiremiyor.

CUMHURİYETÇİLER SENATO'YU KAYBEDERSE NE OLUR?

Demokratların çoğunlukta olduğu bir Senato, yasaları engelleyebilir ve federal yargıçlar, Yüksek Mahkeme yargıçları, kabine üyeleri ve büyükelçiler de dahil olmak üzere başkanın adaylarını reddedebilir. Bu durum, Senato'nun kontrolünün önümüzdeki 2 yıldan sonra da Trump yönetimi açısından önemli sonuçlar doğuracağı anlamına gelir. Federal yargıçlar ömür boyu görev yapıyor ve başkanlık dönemi sona erdikten çok sonra bile kararları şekillendirmeye devam ediyor.

Ayrıca Temsilciler Meclisi bir başkanı görevden alma girişiminde bulunursa Senato da yargılamayı yürütüyor. Bir başkanı görevden almak için 3'te 2 çoğunluk gerekirken, bu eşiğe hiçbir partinin ulaşması muhtemel değil.

Demokratlar Kongre'nin iki kanadını da kazanırsa tam kontrol sahibi olmuyor. Trump başkan olarak görevine devam ederken, yasaları veto edebiliyor. Bir vetoyu geçersiz kılmak için ise her iki mecliste de 3'te 2'lik çoğunluk olması gerekiyor.

SEÇMEN KATILIMI

En fazla kayıtlı seçmene sahip eyalet 23.2 milyon ile California olurken, onu 17.4 milyon ile Texas ve 13.6 milyon ile Florida takip ediyor. Bu 3 eyalet birlikte tüm kayıtlı seçmenlerin yaklaşık yüzde 26'sını oluşturuyor. ABD'de ara seçimlerde oy kullananların sayısı, başkanlık seçimlerinde oy kullananların sayısından daha az. 1944'ten beri ara seçimlerde ortalama katılım oranı yaklaşık yüzde 42 iken, başkanlık seçimlerinde bu oran yüzde 58.

Şu ana kadar 54 milyondan fazla seçmen erken oylama ve posta yoluyla oylarını kullandı.

ABD ARA SEÇİMLERİNDEKİ ANA KONULAR

Enflasyon ve işsizlik: Seçmenler, ABD Başkanı Trump'ın İran'a savaş başlatma kararıyla daha da kötüleşen yüksek yaşam maliyetinden şikayetçi.

Göçmenlik: Cumhuriyetçiler, Trump'ın göçmenlik konusundaki sert önlemlerinin vatandaşlara fayda sağlayacağını savunurken, ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) biriminin gerçekleştirdiği tutuklamaların rekor seviyelere ulaşması tepki çekti. Demokrat adaylar seçim kampanyalarında ICE tutuklamalarını kendi lehine kullandı.

Vergi indirimleri: Cumhuriyetçiler vergi indirimlerini başkanın başarılarından biri olarak savundu. Demokratlar ise vergi indirimlerini eleştiriyor.

İran Savaşı: Cumhuriyetçiler bu savaşı savunmakta zorlanırken, Demokratlar ara seçimlerde iktidara gelmeleri halinde Trump'a savaştan vazgeçmesi için baskı yapmayı planlıyor.

İsrail-Filistin: Demokrat Parti, İsrail ve Filistin konusunda bölünmüş durumda. Giderek büyüyen bir kesim İsrail'in Gazze ve Batı Şeria'daki uygulamalarını sert bir şekilde eleştirirken, bir kesim ise dengeli bir politika izlemeye devam ediyor.

Derleyen: Metin Aktaşoğlu / metin.aktasoglu@milliyet.com.tr- Tüm dünyada gözler ABD'de gerçekleşmekte olan “ara seçimlerin” sonuçlarına çevrilmiş durumda. Seçimlerin Başkan Donald Trump için ayrı, Cumhuriyetçiler için ayrı, Demokratlar için ayrı, Avrupa, Asya ve tabii ki Orta Doğu için ayrı sonuçları olacak. Peki bu ara seçim ne anlama geliyor ve neden bu kadar önemli? Çıkabilecek sonuçlar Trump'ın kalan dönemini nasıl etkileyebilir? Başkanlık seçimine daha 2 yıl varken ABD seçmeni şu an tam olarak neyi seçiyor?

“ARA SEÇİMLER” NE ANLAMA GELİYOR?

ABD'de Kongre, iki bölümden oluşuyor. Buna çift meclis (bikamera) sistemi deniyor. Üst meclis görevi gören Senato ve onun altında daha geniş bir temsilin önünü açan Temsilciler Meclisi yer almakta. Birleşik Krallık'ta bunu Lordlar Kamarası ve Avam Kamarası olarak hala görmekteyiz. Hatırlatmak gerekirseOsmanlı'da 1876'da Kanun-i Esasi ile Meclis-i Umumi, halkın seçtiği Meclis-i Mebusan ve padişahın seçtiği Meclis-i Ayan'dan oluşmaktaydı. 1961 Anayasası gereğince de TBMM, 1961-1980 arasında Millet Meclisi ile Cumhuriyet Senatosu şeklinde iki kamaralı sistemle çalışmaktaydı.

Yeniden ABD'ye dönmek gerekirse, temel görevlerinin başında ülke çapında geçerli olan federal yasaları oluşturmak ve geçirmek olan Kongre'de iki yılda bir seçim yapılmakta. Bu seçimler başkanın dört yıllık görev süresinin ortasında gerçekleştiğinde “ara seçimler” olarak ifade ediliyor.

Mevcut başkanın ve partisinin ya da başka bir siyasi yapının sistemi tamamen kontrol etmesini önlemek adına kurulan bu seçim yapısına göre Kongre'yi hangi siyasi partinin -Trump'ın Cumhuriyetçileri mi yoksa muhalefetteki Demokratlar mı- kontrol edeceğini ve başkanın planlarını ne kadar kolay uygulayabileceğini belirleyecek.

Ve elbette her seçimde olduğu gibi bu seçimde de sonuçlar, insanların başkanın şu ana kadarki performansından ne kadar memnun olduklarının bir ölçüsü olarak da görülecek.

BU ARA SEÇİMDE ABD NEYİ SEÇECEK?

ABD'de seçmenler, Kongre'nin alt kanadı olan Temsilciler Meclisi'nin 435 üyesinin tamamını seçecek. Üyeler, iki yıl görev yapıyor. Bu mecliste ağırlıklı olarak yasa tasarıları sunulmakta ve tartışılmakta. Öte yandan üst meclis olan Senato'da seçim sistemi daha farklı. Bu ara seçimde Senato'daki toplam 100 sandalyenin 35'i seçilebilecek. Senatörler 6 yıl süreyle dönemler halinde görev yapıyor. Senatörler, diğer görevleriyle beraber Temsilciler Meclisi'nden gelen yasa tasarılarını onaylıyor veya engelliyor. Bunun yanında aynı gün ABD'de California, Florida, Georgia ve Michigan eyaletleri valisini de seçecek.

TRUMP 'TOPAL ÖRDEK' Mİ OLACAK?

Kongre, ABD'deki güçler ayrılığı ilkesinin (Yasama: Kongre, Yürütme: Başkan, Yargı: Yüksek Mahkeme) üç temel kolundan biri ve yasaların şekillenmesinde çok büyük bir önem taşıyor. Hem Temsilciler Meclisi hem de Senato şu anda ufak bir farkla Cumhuriyetçiler'in elinde. Temsilciler Meclisi'nde Cumhuriyetçiler'in sandalyesi 218 ki bu çoğunluk için gereken minimum sayı. Cumhuriyetçiler bu sayıya onlarla birlikte oy kullanan bir bağımsız üye ile ulaşabiliyor.

Senato'da ise Cumhuriyetçiler'in 53 sandalyesi bulunuyor. Demokratlar'ın çoğunluğu alması için 51'e ulaşması gerekiyor zira 50'ye 50 kalınacak bir senaryoda eşitliği şu an bir Cumhuriyetçi'nin yer aldığı “başkan yardımcısı” makamının oyu bozuyor.

Muhalefetteki Demokratlar en az bir meclisin kontrolünü yeniden ele geçirirse, kendi yasalarını meclis gündemine getirme gücüne sahip olacak. İki meclisi de Demokratlar'ın aldığı bir senaryo ise Trump için epey tatsız sonuçlar doğurabilir ve evet, bu sonuç Trump'ı "topal ördek" pozisyonuna itebilir. Bu endişe doğrultusunda Trump, 2 Kasım'da "Pod Force One" adlı podcast programına verdiği röportajda Cumhuriyetçilerin seçimleri kaybetmesi durumunda önüne gelen her şeyi veto edeceğini söylemişti.

KİM KAZANACAK?

Bu sorunun elbette cevabını vermek mümkün değil ancak seçmenler geçmişte başkanın partisini “cezalandırma” ve başkana karşı oy verme eğilimi gösteriyordu. Bu bağlamda bakıldığında tablo Donald Trump için endişe verici. Zira son anketler Trump'ın “onay oranının” bir hayli düştüğüne işaret ediyor. Silver Bulletin, Trump'ın ikinci dönemine yüzde 50'nin biraz üzerinde bir “onay oranı” ile başladığını, bugün ise bu oranın yüzde 37'ye gerilediğini gösteriyor. Bir başka araştırma şirketi Pew ise aynı oranı yüzde 30 olarak gösteriyor.

Fakat her iki meclisteki tüm koltuklar için bir rekabet olacağını söylemek de mümkün değil. Kampanyaları ve seçimleri analiz eden Cook Political Report, her iki parti tarafından da kazanılabilecek “belirsiz bölgelerin sayısının” sınırlı olduğunu öne sürüyor. En son güncellemesinde, aralarında Florida ve Michigan gibi eyaletlerin de yer aldığı 18 Temsilciler Meclisi bölgesinde ve 7 Senato bölgesinde manalı bir yarış tespit etti.

SONUÇ TRUMP İÇİN NE ANLAMA GELECEK?

Demokratlar, Temsilciler Meclisi veya Senato'yu kazanırsa, Trump'ın Kongre'den herhangi bir yasa geçirmesi zorlaşacak. Dolayısıyla Bay Başkan'ın iç politikadaki planları sekteye uğrayabilir. Öte yandan ve daha da önemlisi Demokratların her iki meclisi de kontrol altına alması, Trump'a yönelik bir dizi soruşturmaların başlayabileceği anlamına da gelebilir. Yolsuzluk iddiaları, Beyaz Saray'a yapılan tartışmalı yeni balo salonu ve infiale neden olan ICE müdahalelerinin soruşturmaya tabi tutulması söz konusu.

Demokrat Parti içinde Trump'ın azledilmesini isteyen görüşler de iki seçimde de Demokratlar'ın kazandığı senaryoda yeniden gündeme gelecektir. Kongre tarafından siyasi bir yargılamanın temelini oluşturacak suçlamaları gündeme getirilebilir.

BU SEÇİMİN 2028 SEÇİMİ İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?

Başkan aslında bu seçimin doğrudan muhatabı değil lakin ara seçimlerde seçmen pratikleri, genel olarak başkanın icraatlerini değerlendirme odaklı. Trump da Cumhuriyetçi seçmeni “oy pusulasında adı geçiyormuş gibi davranmaya” çağırmakta. Haliyle her iki sonuç da Trump ve icraatlarının başarısını ya da başarısızlığını tartıştıracak.

2028'e gelecek olursak Donald Trump ve bazı destekçileri her ne kadar ortada gri bir tablo mevcutmuş gibi davransa da Trump, ABD yasalarına göre üçüncü kez başkan olmak için aday olamıyor. Hatta öyle ki ara seçimlerin sonuçları, 2028'de Trump'ın halefinin kim olacağı yönünde tartışmaların başlangıç noktası olabilir. Bunun yanında Demokratlar cephesinde de aday tartışmalarının bu seçimden sonra başlaması bekleniyor.

Riyad Büyükelçiliği sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Türkiye ile Suudi Arabistan arasında diplomatik ve hususi (yeşil) pasaport sahiplerinin vize yükümlülüğünden karşılıklı olarak muaf tutulmasına ilişkin anlaşmanın 6 Kasım'dan itibaren yürürlüğe gireceği belirtildi.

Anlaşma kapsamında, iki ülkenin diplomatik ve hususi pasaport sahibi vatandaşlarının, her 180 günlük dönem içinde toplam 90 günü aşmamak kaydıyla karşılıklı olarak vizesiz seyahat edebileceği belirtildi.

Bu kişilerin, diğer ülkeye giriş ve çıkış yapabilecekleri, ülke üzerinden transit geçebilecekleri ve belirtilen süre boyunca vize almadan geçici olarak kalabilecekleri bildirildi.

Suudi Arabistan'a giriş yapılan tarihte en az 6 ay geçerliliği olan pasaport sahibi olunması gerektiği kaydedildi.

HAC VE UMRE ZİYARETLERİ ANLAŞMA KAPSAMI DIŞINDA

Anlaşmanın 5'inci maddesi uyarınca hac veya umre yapmak amacıyla Suudi Arabistan'a gelen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının anlaşmanın kapsamı dışında olduğu, söz konusu amaçlar için seyahat edecek olanların bu çerçevede Suudi Arabistan makamlarınca özel olarak verilen vizeye başvurmaları gerektiği ifade edildi.

Hac dönemi dışında olduğu sürece umre seyahatinin, Suudi Arabistan'ın resmi turizm portalından veya havalimanındaki e-vize kabinlerinden uygun vize türü alınarak gerçekleştirilebileceği bilgisi verildi.

Türkiye ve Suudi Arabistan, 6 Mayıs 2026'da Ankara'da düzenlenen Türkiye-Suudi Arabistan Koordinasyon Konseyi Toplantısı'nın ardından diplomatik ve hususi pasaport hamillerinin vize yükümlülüğünden karşılıklı olarak muaf tutulmasına ilişkin anlaşma imzalamıştı.

Bunun ardından, anlaşmayı onaylayan Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'de yayımlanmıştı.

Varşova Modlin Havalimanı'nın sosyal medya hesabından yapılan açıklamaya göre, Londra Heathrow Havalimanı'ndan Varşova Chopin Havalimanı'na sefer yapan Polonya'nın ulusal hava yolu şirketi LOT'a ait Boeing 737 MAX tipi uçakta bomba bulunduğuna ilişkin yerel saatle 09.54'te ihbar yapıldı.

İNCELEME BAŞLATILDI

Toplam 181 kişinin bulunduğu uçak, saat 10.01'de Varşova Modlin Havalimanı'na acil iniş yaptı. İnişin ardından belirlenen bir alana yönlendirilen uçaktan yolcular ve mürettebat tahliye edilirken, yetkili birimler uçakta inceleme başlattı.

İhbar üzerine geçici olarak uçuşlara kapatılan Varşova Modlin Havalimanı'nda operasyonlar daha sonra yeniden başlatıldı.

PİST GEÇİCİ OLARAK KAPATILDI

Öte yandan, Polonya basınındaki haberlere göre, Varşova Chopin Havalimanı'nda da Danimarka'nın başkenti Kopenhag'dan Varşova'ya sefer yapan İskandinav Hava Yollarına (SAS) ait uçakta bomba alarmı verildi.

Havalimanına iniş yapan uçağın yolcuları tahliye edilirken, güvenlik birimleri uçakta inceleme başlattı. Çalışmalar nedeniyle havalimanındaki pistlerden biri geçici olarak kullanıma kapatıldı.

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, başkent Doha'da düzenlediği basın toplantısında, ABD ile İran arasındaki müzakere sürecine ve bölgesel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

ABD ve İran'ın müzakere sürecine bağlılıklarını koruduğunu ifade eden Ensari, "ABD ve İran tarafları, sunduğumuz fikir ve önerileri şu anda değerlendiriyor. İki taraf arasındaki görüş ayrılıklarını gidermeye yönelik çabalarımız devam ediyor." dedi.

Ensari, taraflar arasında güven tesis edilmesini ve karşılıklı yükümlülüklerin yerine getirilmesini sağlayacak aşamalı bir anlaşmaya ulaşmayı hedeflediklerini vurguladı.

Katar'ın Washington ve Tahran arasında öneri ve mesaj alışverişini kesintisiz sürdürdüğünü dile getiren Ensari, diplomatik çözüm için bölgesel ve uluslararası ortaklarla yakın koordinasyon içinde çalıştıklarını ifade etti.

KATAR HEYETİ TAHRAN'DAKİ TEMASLARININ ARDINDAN DOHA'YA DÖNDÜ

Katar heyetinin İran'ın başkenti Tahran'da gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından dün akşam Doha'ya döndüğünü aktaran Ensari, "Dün gerçekleştirilen görüşmeler ve devam eden temaslar, İran ve ABD'nin müzakere yoluna bağlılıklarını sürdürdüğünü teyit ediyor." dedi.

Katar'ın iki taraf arasında önerileri anlık olarak ilettiğini belirten Ensari, nihai bir anlaşmaya zemin hazırlayacak ve karşılıklı güveni artıracak geçici bir düzenleme üzerinde çalışıldığını söyledi.

Ensari, "Bölge ülkelerinin liderleri arasında krize çözüm bulunması ve gerilimin tırmanmasının önlenmesi amacıyla çok yüksek düzeyde koordinasyon bulunuyor. Körfez ülkeleri, gerilimin tırmanmasının hiçbir tarafın yararına olmayacağı konusunda hemfikir." diye konuştu.

'HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA SEYRÜSEFER ÖZGÜRLÜĞÜ PAZARLIK KONUSU YAPILAMAZ'

Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'ndeki deniz ulaşımının güvenliğine de değinen Ensari, "Hürmüz Boğazı ve Körfez'de seyrüsefer özgürlüğü pazarlık konusu değildir. Katar'a veya diğer ülkelere ait gemilere yönelik her türlü tehdidi reddediyoruz." dedi.

Ensari, mevcut krizin sona erdirilmesinin yanı sıra bölge halklarının güvenliğini sağlayacak yeni bir bölgesel güvenlik sisteminin oluşturulmasını hedeflediklerini ifade etti.

Yemen'deki gelişmelere ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Ensari, Katar'ın şu aşamada Yemen konusunda arabuluculuk rolü üstlenmediğini ancak gerilimin azaltılmasına yönelik bölgesel çabaları desteklediğini kaydetti.

KATAR'DAN 'İSRAİL'DEKİ SEÇİMLERE MÜDAHALE' İDDİALARINA TEPKİ

Katar'ın İsrail'deki seçimlere müdahale ettiği yönündeki suçlamaları reddeden Ensari, "İsrailli bazı tarafların seçimlere müdahale ettiğimize ilişkin suçlamalarını reddediyoruz. Katar'ın günah keçisi haline getirilmesini kabul etmeyeceğiz." ifadelerini kullandı.

NE OLMUŞTU?

Katar basını, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani'nin danışmanının başkanlık ettiği bir heyetin, gerilimi azaltmaya yönelik diplomatik temaslar kapsamında İran'ın başkenti Tahran'a gittiğini duyurmuştu.

Katarlı arabulucular yine 30 Ekim'de Tahran'da İran heyeti ile temaslarda bulunmuştu.

Ardından İran heyeti, Katar'ın başkenti Doha'da iki gün boyunca Katarlı arabulucularla görüşmelere devam etmişti.

İran Dışişleri Bakanı Arakçi de Katar ve Pakistan arabuluculuğuyla yoğun bir istişare trafiği yürüttüklerini vurgulayarak, "Şartlarımızı ve planlarımızı sunduk. Her şey ABD’nin siyasi aklına bağlı. Eğer samimi olarak diplomasiyi tercih ederlerse biz hazırız ama askeri operasyon niyetindelerse geçmiş dönemdekinden daha ağır ve daha acı bir karşılık görecekler. Hürmüz Boğazı’nın açılması İran’ın şartlarının kabul edilmesine bağlı." ifadelerini kullanmıştı.

İranlı kaynaklar ise ABD'nin İran'ın öne sürdüğü 7 şartı yerine getirinceye kadar herhangi bir yeni gelişme veya adımın söz konusu olmayacağını belirtmişti.

ABD'de Başkan Trump yönetiminin yasama gücünü ve Kongredeki siyasi dengeyi şekillendirecek ara seçimlerde oy verme işlemi başladı.

'REFERANDUM NİTELİĞİNDE'

ABD halkı, Trump'ın görev süresinin ikinci yarısında Temsilciler Meclisi ve Senato'dan oluşan Kongre'nin kontrolünü belirlemek üzere düzenlenen ara seçimler için sandık başına gidiyor. Yaklaşık 210 milyon kayıtlı seçmen, Temsilciler Meclisi'ndeki 435 sandalyenin tamamı ve Senato'daki 100 sandalyenin 35'i için oy verecek. Bu seçimler arasında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı James David Vance'ten boşalan koltukları doldurmak için Florida ve Ohio'da yapılacak özel seçimler de yer alıyor. Seçmenler ayrıca 36 eyaletin yeni valisini ve eyalet meclisi üyeleri ile yerel yetkilileri de seçecek. Ara seçimler, aynı zamanda görevdeki "başkanın performansına ilişkin bir referandum" olarak da görülüyor.

TEMSİLCİLER MECLİSİ'NDEKİ DURUM

Cumhuriyetçiler şu anda Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğa sahip. Bunlardan birini kaybetmek, Demokratlara yasaları engelleme ve Trump yönetimine yönelik soruşturma başlatma gücü verecek. Demokratların kontrolü ele geçirmek için Temsilciler Meclisi'nde 3, Senato'da ise 4 sandalye kazanmaları gerekiyor. Cumhuriyetçiler şu anda Temsilciler Meclisi'ni 218 sandalyeyle kontrol ediyor, 1 bağımsız üye de Cumhuriyetçilerle birlikte oturuyor, Demokratların ise 214 sandalyesi bulunuyor. 2 sandalye boşken, her parti birer sandalyeyi elinde bulunduruyor.

SENATO'DAKİ DURUM

ABD Kongresi'nin üst meclisi Senato'da ise Cumhuriyetçilerin şu anda 53 senatörü, Demokratların 45 senatörü var. İki bağımsız senatör Demokratların yanındayken, bu durum Demokrat bloğuna 47 sandalye kazandırıyor. Bugünkü seçime giren 35 sandalyenin ise 22'si Cumhuriyetçilere, 13'ü ise Demokratlara ait. Demokratların 51 sandalyeye ulaşarak kontrolü ele geçirmeleri için net 4 sandalye daha kazanmaları gerekiyor. Seçim sonucuna göre Senato'da 50-50'lik bir eşitlik durumu olursa Cumhuriyetçiler kontrolü elinde tutacak, çünkü ABD Başkanı James David Vance, eşitlik durumunda oy kullanma yetkisine sahip.
Seçim analistlerine göre Demokratların Senato çoğunluğunu elde etmesi, Temsilciler Meclisi'nin kontrolünü ele geçirmesinden daha zor.

CUMHURİYETÇİLER TEMSİLCİLER MECLİSİ'Nİ KAYBEDERSE NE OLUR?

Demokratların çoğunlukta olduğu bir Temsilciler Meclisi, Cumhuriyetçilerin yasalarını engelleyebilir ve komitelerini kullanarak Trump yönetimini soruşturabilir. Demokratlar ayrıca yalnızca Temsilciler Meclisi'nin yapabileceği gibi başkanı azletme yetkisine de sahip olacak. Kontrol, Demokratlara hükümet fonlaması üzerinde de nüfuz sağlayacak. Her yasa tasarısının her iki meclisten de onay alması gerektiğinden Cumhuriyetçi çoğunluğa sahip bir Senato tek başına yasa geçiremiyor.

CUMHURİYETÇİLER SENATO'YU KAYBEDERSE NE OLUR?

Demokratların çoğunlukta olduğu bir Senato, yasaları engelleyebilir ve federal yargıçlar, Yüksek Mahkeme yargıçları, kabine üyeleri ve büyükelçiler de dahil olmak üzere başkanın adaylarını reddedebilir. Bu durum, Senato'nun kontrolünün önümüzdeki 2 yıldan sonra da Trump yönetimi açısından önemli sonuçlar doğuracağı anlamına gelir. Federal yargıçlar ömür boyu görev yapıyor ve başkanlık dönemi sona erdikten çok sonra bile kararları şekillendirmeye devam ediyor.

Ayrıca Temsilciler Meclisi bir başkanı görevden alma girişiminde bulunursa Senato da yargılamayı yürütüyor. Bir başkanı görevden almak için 3'te 2 çoğunluk gerekirken, bu eşiğe hiçbir partinin ulaşması muhtemel değil.

Demokratlar Kongre'nin iki kanadını da kazanırsa tam kontrol sahibi olmuyor. Trump başkan olarak görevine devam ederken, yasaları veto edebiliyor. Bir vetoyu geçersiz kılmak için ise her iki mecliste de 3'te 2'lik çoğunluk olması gerekiyor.

SEÇMEN KATILIMI

En fazla kayıtlı seçmene sahip eyalet 23.2 milyon ile California olurken, onu 17.4 milyon ile Texas ve 13.6 milyon ile Florida takip ediyor. Bu 3 eyalet birlikte tüm kayıtlı seçmenlerin yaklaşık yüzde 26'sını oluşturuyor. ABD'de ara seçimlerde oy kullananların sayısı, başkanlık seçimlerinde oy kullananların sayısından daha az. 1944'ten beri ara seçimlerde ortalama katılım oranı yaklaşık yüzde 42 iken, başkanlık seçimlerinde bu oran yüzde 58.

Şu ana kadar 54 milyondan fazla seçmen erken oylama ve posta yoluyla oylarını kullandı.

ABD ARA SEÇİMLERİNDEKİ ANA KONULAR

Enflasyon ve işsizlik: Seçmenler, ABD Başkanı Trump'ın İran'a savaş başlatma kararıyla daha da kötüleşen yüksek yaşam maliyetinden şikayetçi.

Göçmenlik: Cumhuriyetçiler, Trump'ın göçmenlik konusundaki sert önlemlerinin vatandaşlara fayda sağlayacağını savunurken, ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) biriminin gerçekleştirdiği tutuklamaların rekor seviyelere ulaşması tepki çekti. Demokrat adaylar seçim kampanyalarında ICE tutuklamalarını kendi lehine kullandı.

Vergi indirimleri: Cumhuriyetçiler vergi indirimlerini başkanın başarılarından biri olarak savundu. Demokratlar ise vergi indirimlerini eleştiriyor.

İran Savaşı: Cumhuriyetçiler bu savaşı savunmakta zorlanırken, Demokratlar ara seçimlerde iktidara gelmeleri halinde Trump'a savaştan vazgeçmesi için baskı yapmayı planlıyor.

İsrail-Filistin: Demokrat Parti, İsrail ve Filistin konusunda bölünmüş durumda. Giderek büyüyen bir kesim İsrail'in Gazze ve Batı Şeria'daki uygulamalarını sert bir şekilde eleştirirken, bir kesim ise dengeli bir politika izlemeye devam ediyor.

Koç Üniversitesi Yayınları, 28 akademisyenin katkısıyla hazırlanan “Fuat Keyman’ın Anısına Armağan: Değişen Türkiye’ de Dış Politika, Demokrasi, Kentler ve Yaşamdaşlık” kitabını yayımladı. Eserin tanıtımı ve Keyman’ın düşünsel mirası, ANAMED’de düzenlenecek kapsamlı bir söyleşiyle ele alınacak.

Bor Sanat’ın sanat dünyasına büyük katkılar sunmuş, dönüşüm yaşatmış tecrübeli isimleri bir araya getirdiği “Tecrübe Konuşmaları” adlı konuşma serisi, 14 Kasım Cumartesi 12:00’da yazarımız Zeynep Oral’ın katılımıyla, gazeteci ve eleştirmen, AİCA TR üyesi Evrim Altuğ moderatörlüğünde Minoa Pera’da gerçekleşecek.

Daimî şefleri Aziz Shokhakimov yönetimindeki Tekfen Filarmoni, 2026-2027 sezonunu Sofya ve İstanbul’da art arda verdiği iki konserle açtı.

11 Kasım'da Zorlu PSM'de, 12 Kasım'da ise Ankara ATO Congresium'da "Carmen" sahnelenecek.

İstanbul Kitapçısı Kadıköy şubesinde düzenlenen “Terasta Caz” konserleri, kasım ayında her çarşamba ücretsiz olarak müzikseverlerle buluşacak. Ay boyunca dört farklı müzisyen ve grup sahne alacak.

Terazi

Türkiye otomotiv endüstrisi, ekim ayında gerçekleştirdiği 4 milyar 32 milyon dolarlık ihracatla aylık bazda tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Sektör, ocak-ekim döneminde ise 35,2 milyar dolarlık dış satımla 10 aylık ihracat rekorunu kırdı.

Kasım ayında kira sözleşmesini yenileyecek milyonlarca kiracı ve ev sahibinin beklediği oran belli oldu. TÜİK’in ekim ayı enflasyon verilerini açıklamasının ardından, konut ve iş yeri kiralarında uygulanabilecek kasım ayı kira artış tavanı da netleşti. Kira zammının hesaplanmasında esas alınan 12 aylık TÜFE ortalaması doğrultusunda yeni kira bedelleri yeniden hesaplanacak. Peki, Kasım 2026 kira artış oranı yüzde kaç oldu? Mevcut kiraya göre yeni kira bedeli kaç TL’ye çıktı? İşte TÜİK verileri sonrası kasım ayı kira zammı ve örnek hesaplamalara ilişkin merak edilen ayrıntılar…

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda bakanlığı ve bağlı kuruluşların 2027 yılı bütçesine ilişkin yapılan görüşmeler sonunda milletvekillerinin sorularını yanıtlamak üzere konuştu; Bakan Kacır, TBMM’de muhalefet milletvekillerinin “Türkiye’nin erken sanayisizleştiği” iddialarını da rakamlar vererek çürüttü. Kacır, 2002’de 41 milyar dolar olan Türkiye’nin imalat sanayi katma değerinin; 259 milyar dolara yükselttiğini ifade etti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, ekim ayı enflasyon verilerinin ardından yaptığı açıklamada, enflasyonla mücadelede kararlı ve bütüncül politika yaklaşımını sürdüreceklerini belirtti. Yılmaz, enflasyonu yeniden tek haneli seviyelere düşürmeyi hedeflediklerini ifade etti.

Rize'de balık tezgahlarında palamutun tanesi 100 liradan satışa sunuluyor. Bu sezon palamut avının verimli geçmesiyle vatandaşlar uygun fiyatlardan balık alma fırsatı bulurken, balıkçılar havaların soğumasıyla birlikte hamsi avında bolluk yaşanmasını bekliyor.

CHP'li Silivri Belediyesi'nin AK Parti'ye geçeceği iddiaları yeniden gündem oldu. Son bir haftadır ilginç gelişmelerin olduğunu yerel basının yazdığını belirten gazeteci Türker Akıncı, söz konusu Silivri iddialarını bizzat AK Parti İstanbul İl Başkanı Abdullah Özdemir'e sorduğunu açıkladı. Akıncı, iki belediyeyle ilgili de dikkat çeken iddialarda bulundu.

CHP'den ayrılarak yeni bir parti kuran ekip de cumhurbaşkanlığı adaylığı sürecine ilişkin yeni gelişmeler yaşanıyor. Yeni Parti logosu altında bir araya gelen ekibin  adaylık sürecine ilişkin yeni değerlendirmeleri başkent kulislerini hareketlendirmişti.

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, "Siyasi ahlak kanunu bizim vazgeçilmezimizdir. Siyaset arınmadığı sürece Türkiye huzur bulamaz" dedi.

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, “Yeni Parti'yi siz kurdunuz. Adını sokakta siz koydunuz. Bütçesini siz oluşturdunuz . Biri ‘hayvanlarımın bir günlük süt parasıdır’ diye 950 lira yollamış. Partinin müzesine saklıyorum. Size söz veriyorum. O sandığa varacak o teslimi alacağız” dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ukrayna lideri Zelenskiy ile ortak basın toplantısı düzenledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Görüşmemizde Ukrayna'da barış için artan çabaları ve Karadeniz'deki güvenlik konularını ele aldık. Karadeniz'deki durumla ilgili tüm tarafları sorumluluğa davet ediyoruz. Adil bir barışın kaybedeni olmaz" dedi.

ING, ekim ayı enflasyonunun beklentilerin üzerinde gerçekleşmesinin ardından Türkiye ekonomisine ilişkin tahminlerini paylaştı. Yıl sonunda enflasyonun yüzde 30'un altında kalmasını bekleyen kurum, TCMB'nin aralık ayında faiz indirimine devam edebileceğini öngördü. ING, Orta Doğu'daki gerilimin fiyatlar üzerindeki risklerine dikkat çekerken 12 Kasım'da açıklanacak Enflasyon Raporu'na işaret etti.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasından bu yana ithal fosil yakıtların Avrupa'ya 127 milyar euro ek maliyet getirdiğini açıkladı. Enerji ithalatına bağımlılığın ekonomik risklerine dikkat çeken von der Leyen, temiz enerjiye geçişin Avrupa'nın rekabet gücü ve bağımsızlığı açısından önemini vurguladı.

ABD'de şirket tahvili piyasasından gelen bir sinyal, hisse senetlerinde sert satışların yaşanabileceğine ilişkin endişeleri artırdı. Geçmişte S&P 500 endeksindeki büyük kayıplardan önce görülen göstergenin yeniden kritik seviyeleri aşması, yatırımcıların dikkatini tahvil piyasasına çevirdi.

Ticaret Bakanlığı, otomotiv sektöründeki bir yatırıma sağlanan teşviklere yönelik iddialara yanıt verdi. Teşviklerin mevzuata uygun şekilde belirlendiğini ve yatırım yükümlülüklerine bağlandığını açıklayan Bakanlık, gerekli teminatların Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından güvence altına alındığını bildirdi.

Avrupa savunma sanayisinde insansız deniz araçları için yeni bir rakip ortaya çıktı. KNDS ve SeaOwl, 200 kilometre menzilli, 30 kilogram yük taşıyan sistemi tanıttı. Şirket, rekabet ettiği üreticiler arasında Türkiye'den Aselsan'ı da gösterdi.

ABD'nin teknoloji devlerinden Apple'ın geliri Temmuz-Eylül döneminde yıllık bazda yaklaşık yüzde 12 artış gösterdi.

Bilecik'in Gölpazarı ilçesinde kurulan Ceviz İşleme Kurutma Tesisi, 2022 yılından bu yana işlediği 1000 ton cevizi piyasaya kazandırarak bölgedeki üretime katkı sağladı.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD'ye "güçlü ve mantıklı" yanıt verdiklerini, artık savaşın alevlenmesinin ABD'nin kararına bağlı olacağını belirterek herhangi bir saldırıya İran'ın vereceği yanıtın "öngörülemez" olacağını ifade etti.

Claude yapay zeka modellerinin geliştiricisi Anthropic, bu yılın üçüncü çeyreğinde yaklaşık 17 milyar dolar gelir elde ettiğini bildirdi.

Nermin Gelbal Gökduman; 2012’de Havran’da 52 dönümlük zeytinlikle başlayan girişimcilik hikayesini, 8 milyon dolarlık yatırımla profesyonel bir üretim modeline dönüştürdü. 4 bin 200 dönüm arazide 60 bin ağaçlık üretim kapasitesine ulaşan Nermin Hanım Zeytinliği, bu yıl 300 ton sızma zeytinyağı ve 200 ton sofralık zeytin üretim hacmine ulaşmayı ve premium segmentte globalde büyümeyi hedefliyor. Yeni dönemde rotada ise ABD ve Japonya var.

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) tarafından açıklanan ekim ayı verileriyle Türkiye’de en çok satan otomobil markaları belli oldu. Togg listeye damgasını vurdu. İşte ekim ayında satış rakamlarıyla öne çıkan otomobil markaları...

Türkiye’nin küresel mobilite teknolojileri markası Togg’un ilk akıllı cihazı T10X, ağustos, eylül ve ekim aylarında Türkiye’de tüm modeller arasında en çok satılan otomobil oldu. Toplam otomobil pazarının yüzde 16,9 daraldığı 2026 yılının ilk on ayında satışlarını yüzde 60,8 artırarak 44 bin 187 adede ulaştıran marka, ekim ayında yüzde 10,4 pazar payıyla Türkiye’de en çok otomobil satan üçüncü marka oldu. Ekim ayında elektrikli otomobil pazarından yüzde 47 pay alan marka, bu alandaki liderliğini sürdürdü.

Yeni trafik cezaları belli oldu! 2027 yeniden değerleme oranı doğrultusunda güncellenecek trafik cezası tutarlarıyla birlikte kırmızı ışık ihlali, seyir halinde telefon kullanma, drift, makas atma ve hız sınırını aşma gibi ihlallerin bedeli de ağır olacak. İşte 2027 yılında uygulanması öngörülen yeni trafik cezaları, en çok karşılaşılan trafik ihlalleri ve 2027 ceza tutarları...

Sivas’ta huzurevinde yaşayan Ahmet Yolalan, 42 yıldır kullandığı 1984 model Renault marka otomobilini gözü gibi koruyor. Özel üretim olduğu belirtilen ve yıllardır orijinalliğini muhafaza eden otomobilini satması için çok sayıda teklif alan Yolalan, aracını hiçbir zaman satmayı düşünmediğini söyledi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, 2002'den bu yana asgari ücrette reel olarak yüzde 207 artış sağladıklarını belirterek, Asgari Ücret Tespit Komisyonunun 2027 yılı asgari ücretini belirlemek üzere kamu, işçi ve işveren temsilcilerinin katılımıyla aralık ayında toplanacağını bildirdi.

OpenAI, ChatGPT'nin masaüstü uygulamasında kullanıcı deneyimini sadeleştirecek önemli bir değişikliğe hazırlanıyor. Şirket, şu anda ayrı sekmeler altında sunulan Chat ve Work özelliklerini tek bir ara...

Apple’ın stokları, 2026 mali yılının dördüncü çeyreğinde yıllık bazda yüzde 154,3 artarak 14,54 milyar dolara ulaştı. Şirketin finansal sonuçlarına göre stoklar, bir önceki çeyrekteki 11,09 milyar dol...

BMW, gelişmiş sürüş destek özelliklerini şehir içi yollara taşıyor. Şirket, navigasyon destekli kısmi otomatik sürüş sistemini 2027 yılından itibaren belirli modellerinde kullanıma sunmayı planlıyor. ...

Çip tasarım şirketi Marvell, optik çip ve ağ ekipmanları üreticisi Lumentum'u satın almak için anlaşmaya vardı. Borçlar dahil 115 milyar dolar işletme değeri üzerinden gerçekleşecek satın alma, tamame...

Yurt dışından getirilen cep telefonlarının Türkiye'de kullanılabilmesi için ödenen IMEI kayıt ücretinin 2027 yılında ne kadar olacağına ilişkin ilk rakam ortaya çıktı. TÜİK'in ekim ayı verileriyle bir...