Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhuriyetin 103. yılı dolayısıyla bir video mesaj yayımladı. Bugün Cumhuriyetimizin kuruluşunun 103. yıl dönümünü büyük bir gurur ve coşkuyla kutluyoruz. Aziz milletimizin Kıbrıs Türkü kardeşlerimizin ve dünyanın farklı yerlerinde yaşayan tüm vatandaşlarımızın 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nı tebrik ediyorum.

Yurt dışı misyonlarımızda bayram sevincimize ve heyecanımıza ortak olan kıymetli misafirlerimize en samimi şükranlarımı iletiyorum. Gönül ve kültür coğrafyamızın farklı köşelerinde kalbi milletimizle çarpan, bizimle sevinip bizimle üzülen kader ve gönül birliği yaptığımız bütün dost ve kardeşlerimizi de muhabbetle kucaklıyorum.

"Ülkemiz daha güçlü bir geleceğe doğru emin adımlarla ilerlemektedir"

Cumhuriyetimiz tarihi şanlı zaferler ve mücadelelerle dolu Türk milletinin bağımsızlık iradesinin, hür yaşama kararlılığının ve kendi geleceğini tayin etme azminin en güçlü nişanesidir. Gazi Mustafa Kemal önderliğinde büyük fedakarlıklarla yürüttüğümüz milli mücadele birlik ve beraberlik içinde kenetlenen bir milletin en zor şartlarda dahi neleri başarabileceğini bütün dünyaya göstermiştir. İmkansızlıklar içinde elde edilen bu büyük başarı yalnızca bir milletin kaderini değiştirmekle kalmamış aynı zamanda milli iradenin gücünü ve bağımsız yaşama hakkının vazgeçilmezliğini tarihe nakşetmiştir.

Bundan tam 103 yıl önce milletçe sergilediğimiz azim, cesaret ve kararlılık bugün de en güçlü motivasyon kaynağımız olmaya devam ediyor. Son 24 yılda savunma sanayiinden enerjiye, ulaştırmadan diplomasiye uzanan geniş bir yelpazede katettiğimiz mesafeyi müessir ve müreffeh Türkiye'ye giden yolun kilometretaşları olarak görüyoruz. Kendi teknolojisini geliştiren savunma alanındaki imkan ve kabiliyetlerini artıran enerji arz güvenliğini güçlendiren, ulaştırma alt yapısını çağın gereklerine göre yenileyen ve üretim kapasitesini sürekli büyüten ülkemiz daha güçlü bir geleceğe doğru emin adımlarla ilerlemektedir.

"Türkiye Cumhuriyeti'ni çok daha aydınlık yarınlara hep birlikte taşıyacağız"

Türkiye olarak yakın çevremizde ve dünyanın farklı yerlerinde savaşların, çatışmaların, krizlerin yaşandığı zor bir dönemde istikrarımızı korumakla kalmayıp anlaşmazlıklarımızın çözümü için de sorumluluk alıyoruz. Dünyada barış, bölgede barış ve yurtta barış şiarıyla barış için, adalet için gayret göstermeye bundan sonra da kararlılıkla devam edeceğiz.

86 milyon olarak ortak değerlerimizin etrafında kenetlenerek Türkiye Yüzyılı hedefimizi kuveden fiile geçirecek gök kubbemiz olarak gördüğümüz Türkiye Cumhuriyeti'ni çok daha aydınlık yarınlara hep birlikte taşıyacağız.

Şunu büyük bir memnuniyetle ifade etmek isterim ki Türkiye hamdolsun bugün dünden daha güçlüdür. İnşallah yarın çok daha güçlü, çok daha itibarlı her alanda çok daha etkin olacaktır. Allah'ın izniyle içinde bulunduğumuz asra Türk milleti mührünü vuracaktır. Rabbim milletçe yolumuzu, bahtımızı açık etsin. Bu vesileyle Cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, silah arkadaşlarını, milli mücadele kahramanlarımızı ve vatanımız uğruna canlarını feda eden aziz şehitlerimizi rahmetle yad ediyor, gazilerimize şükranlarımı sunuyorum. Cumhuriyetimizin 103. yılı kutlu olsun.

Milli Mücadele'nin zaferle sonuçlanmasının ardından Türk milletinin bağımsızlık mücadelesini yeni bir devletin kuruluşuyla taçlandıran Cumhuriyet'e giden yolda, 28 Ekim 1923 gecesi tarihin dönüm noktalarından biri oldu.

Ankara Çankaya Köşkü'nde bir akşam yemeğinde dile getirilen ve Türkiye'nin geleceğini şekillendiren bu karar, ertesi gün Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) kabul edilerek yeni Türk devletinin yönetim biçimini resmen belirledi.

Cumhuriyet'e uzanan yol, Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkmasıyla başlayan Milli Mücadele yıllarında şekillendi.

Atatürk, Erzurum Kongresi sırasında Mazhar Müfit Kansu'ya zaferin ardından kurulacak hükümet şeklinin Cumhuriyet olacağını ifade etti. Ancak bu düşüncesini, dönemin şartları nedeniyle bir süre açıklamadı.

23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılmasıyla millet egemenliğine dayanan yeni yönetimin temelleri atıldı.

24 Temmuz 1923'te Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanmasıyla Türkiye'nin bağımsızlığının uluslararası alanda tanınmasının ardından, 13 Ekim'de Ankara'nın başkent ilan edilmesi yeni devletin siyasi ve idari yapılanmasında önemli bir adım oldu.

Ancak savaş meydanlarında kazanılan zaferlerin ardından kurulan yeni devletin yönetim şeklinin açıkça belirlenmesi ve devlet başkanlığı meselesinin çözüme kavuşturulması gerekiyordu.

27 Ekim 1923'te İcra Vekilleri Heyeti'nin istifası ve yeni hükümetin kurulamamasıyla ortaya çıkan siyasi bunalım, devlet yönetiminde yeni bir düzenlemeyi gündeme getirdi.

Çankaya'da tarihe geçen akşam

Takvimler 28 Ekim 1923'ü gösterdiğinde Ankara, Türk siyasi tarihinin en önemli kararlarından birine tanıklık etmeye hazırlanıyordu.

Mustafa Kemal Paşa, o akşam yakın çalışma arkadaşlarını Çankaya Köşkü'nde yemeğe davet etti.

Latife Hanım'ın hazırlattığı sofrada İsmet Paşa, Kazım Paşa, Fethi Bey, Kemalettin Sami Paşa, Halit Paşa, Fuat Bey ve Ruşen Eşref Bey'in de aralarında bulunduğu isimler bir araya geldi.

Mustafa Kemal Paşa, uzun süredir zihninde şekillendirdiği Cumhuriyet'in ilanı kararını o akşam arkadaşlarıyla paylaştı.

Atatürk, yıllar sonra Nutuk'ta o tarihi akşamı şu sözlerle anlattı:

"Gece olmuştu... Çankaya'ya gitmek üzere Meclis binasından ayrılırken, koridorlarda beni beklemekte olan Kemalettin Sami ve Halit Paşa'lara rastladım. Ali Fuat Paşa, Ankara'dan hareket ederken bunların Ankara'ya geldiklerini o günkü gazetede 'Bir Uğurlama ve Bir Karşılama' başlığı altında okumuştum. Daha kendileriyle görüşmemiştim. Benimle konuşmak üzere geç vakte kadar orada beklediklerini anlayınca, akşam yemeğine gelmelerini, Milli Savunma Bakanı Kazım Paşa vasıtasıyla kendilerine bildirdim.

İsmet Paşa ile Kazım Paşa'ya ve Fethi Bey'e de Çankaya'ya benimle birlikte gelmelerini söyledim. Çankaya'ya gittiğim zaman, orada, beni görmek üzere gelmiş bulunan Rize Milletvekili Fuat, Afyonkarahisar Milletvekili Ruşen Eşref Bey'lerle karşılaştım. Onları da yemeğe alıkoydum. Yemek sırasında 'Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz' dedim. Orada bulunan arkadaşlar, derhal düşünceme katıldılar. Yemeği bıraktık. O dakikadan itibaren, nasıl hareket edileceği konusunda kısa bir program belirledim ve arkadaşları görevlendirdim."

Yemeğin ardından Mustafa Kemal Paşa, İsmet Paşa ile birlikte 1921 Anayasası'nın bazı maddelerini değiştiren kanun teklifini hazırladı.

Böylece Çankaya Köşkü'nde açıklanan karar, ertesi gün Meclis'in önüne gelecek anayasal düzenlemeye dönüştü.

Cumhuriyet saat 20.30'da ilan edildi

29 Ekim 1923 Pazartesi günü TBMM, Türk milletinin geleceğinde yeni bir sayfa açacak tarihi görüşmelere sahne oldu.

Anadolu Ajansının arşivinde yer alan dönemin Fransızca bültenlerine göre, Meclis saat 18.00'de toplandı.

Anayasa Komisyonunca hazırlanan ve Cumhuriyet'in ilanını öngören teklif, görüşülmek üzere Meclis gündemine alındı.

Görüşmeler sırasında söz alan Yunus Nadi Bey, Cumhuriyet'in ilanının gerekliliğine ilişkin değerlendirmelerde bulunurken, diğer milletvekilleri de yeni yönetim biçimine ilişkin görüşlerini dile getirdi.

Yapılan görüşmelerin ardından 1921 Anayasası'nda değişikliğe gidilerek "Türkiye Devleti'nin şekli hükümeti Cumhuriyet'tir." hükmü kabul edildi.

Saatler 20.30'u gösterdiğinde, oturuma katılan 158 milletvekilinin tamamının oyuyla Cumhuriyet ilan edildi.

Mecliste alınan tarihi karar, "Yaşasın Cumhuriyet" sesleri ve alkışlarla karşılandı.

Böylece 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılmasıyla temelleri atılan milli egemenlik anlayışı, devletin yönetim biçiminde de açıkça karşılık buldu.

"Türkiye Cumhuriyeti mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktır"

Cumhuriyet'in ilanının ardından aynı gün Cumhurbaşkanlığı seçimine geçildi.

Yapılan gizli oylamada 158 milletvekilinin tamamının oyunu alan Gazi Mustafa Kemal Paşa, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı seçildi.

Cumhurbaşkanı unvanıyla ilk kez Meclis kürsüsüne çıkan Atatürk, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinde gösterdiği kararlılığa dikkati çekerek, yeni devletin geleceğine ilişkin inancını dile getirdi.

Atatürk, tarihi konuşmasını "Türkiye Cumhuriyeti mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktır." sözleriyle tamamladı.

Cumhuriyet'in ilanıyla devlet başkanlığı meselesi çözüme kavuşturulurken, hükümetin kuruluş şekli de yeniden düzenlendi. İlk hükümeti kurmakla İsmet Paşa görevlendirildi, Fethi Bey ise TBMM Başkanlığına seçildi.

Cumhuriyet'in ilanı, 29 Ekim gecesi ve ertesi gün vatandaşlar tarafından kutlandı. 26 Ekim 1924'te yayımlanan kararname ile Cumhuriyet'in ilanının, 101 pare top atışı yapılması ve düzenlenecek etkinliklerle kutlanmasına karar verildi.

19 Nisan 1925'te kabul edilen kanun teklifiyle yeni Türk devletinin Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde yüzünü çağdaşlaşma ve demokrasiye çevirmesiyle 29 Ekim, 1925 yılından bu yana "milli bayram" olarak kutlanmaya başlandı.

Çankaya Köşkü'nde 28 Ekim 1923 akşamı söylenen "Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz" sözü, 103 yıl sonra da Cumhuriyet'in kuruluşuna uzanan tarihi sürecin simge ifadelerinden biri olmayı sürdürüyor.

ABD Merkez Bankası (Fed), politika faizini piyasa beklentileri doğrultusunda yüzde 3,75-4,00 aralığında sabit tuttu.nbsp;

Banka, Eylül ayında gerçekleştirdiği 25 baz puanlık faiz artışının ardından ekim toplantısında faiz oranında değişikliğe gitmemiş oldu. ABD Merkez Bankası (Fed), politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,75-4 aralığında sabit tuttu. Fed'den yapılan açıklamada, faiz oranının sabit tutulmasına ilişkin kararın 2'ye karşı 10 oyla alındığı bildirildi.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook ile Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack'ın para politikası kararına karşı oy kullandığı belirtilen açıklamada, söz konusu yetkililerin bu toplantıda politika faizinin 25 baz puan artırılmasından yana olduğu aktarıldı.

Açıklamada, Federal Açık Piyasa Komitesi'nin (FOMC) Fed'in ikili görevini desteklemek amacıyla federal fon oranı için hedef aralığı yüzde 3,75-4 seviyesinde sabit tutma kararı aldığı, bankacılık sisteminde yeterli rezerv bulundurulmasına yönelik politikanın sürdürüldüğü belirtildi.

Ekonomik faaliyetin güçlü bir hızla genişlediği aktarılan açıklamada, kısmen jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan belirsizliğin yüksek seviyelerde kalmaya devam etmesine rağmen yurt içi harcamaların dirençli seyrettiği yinelendi.

Açıklamada, enflasyonun yüksek seyretmeye devam ettiği belirtilerek, "Daha fazla bilginin elde edilmesi, enflasyonun yüzde 2 hedefine zamanında dönmesini sağlamak için uygun politika duruşunu belirlemede Komiteye yardımcı olacaktır." ifadeleri kullanıldı.

Fed Eylül ayında faiz artırmıştı

Fed, politika faizinde geçen yıl eylül, ekim ve aralık aylarında toplam 75 baz puan indirime gitmesinin ardından bu yılın ilk beş toplantısında da politika faizini sabit tutmuştu.

Son dönemde enflasyonun hedefin üzerinde kalmaya devam ettiğine işaret eden veriler, faiz artışı beklentilerini güçlendirmişti.

Banka, eylül ayında 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırımına giderek, politika faizini beklentiler doğrultusunda 25 baz puan artırmıştı.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, TBMM'de kabul edilen 7596 sayılı Kanun ve ilgili Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) usul ve esas Kararı ile süreçleri netleşen olağanüstü tasfiye kapsamında bulunan fonlarla ilgili ilk ara ödemelerin 30 Ekim 2026 Cuma günü başlamasının öngörüldüğünü duyurdu.

Başkanlıktan yapılan açıklamada, 8. Fon Koordinasyon Kurulu Toplantısı'nın, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında gerçekleştirildiği belirtildi.

Toplantıya, Adalet Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile bu bakanlıkların ilgili kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinin katıldığı belirtilerek, şunlar kaydedildi:

"Önceki Fon Koordinasyon Kurulu kararlarına istinaden, SPK tarafından tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarında tasfiye sürecinin adil, şeffaf ve etkin şekilde yürütülmesi ve ödemelerin hukuki güvenceye kavuşturulmasını sağlayacak 22 Ekim 2026 tarihli ve 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun, 27 Ekim 2026 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 7596 sayılı Kanun kapsamında, Sermaye Piyasası Kurulunun 27 Ekim 2026 tarihli ve 76/1903 sayılı Kararı ile tasfiye ve ödemelere ilişkin usul ve esaslar da belirlenmiştir.

SPK'nın 15 Ekim 2026 tarihli Kararı ile tasfiye ödemelerine başlanan Hedef Portföy Yönetim Şirketi A.Ş.'nin kurucusu olduğu fonların tasfiye işlemleri ile ilgili olarak, 31 fonun 27'sinin tasfiye işlemleri 23 Ekim 2026 itibarıyla büyük ölçüde tamamlanmıştır. Bu kapsamda, toplam 26 bin 152 adet hesaba 27,2 milyar lira ödenmiştir. Söz konusu grubun kalan 4 fonunun tasfiyesine ilişkin çalışmalar devam etmektedir. Böylece, başından bu yana tasfiye sürecinde olan fonların sayısı 131'den 38'e düşmüş, 71 bin 899 hesaba toplam 68 milyar lira tutarında ayni ve nakdi tasfiye ödemesi yapılmıştır."

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) nezdinde oluşturulan hesaplara iadelerin devam ettiğinin belirtildiği açıklamada, şu bilgilere yer verildi:

"MASAK, fon soruşturmasına konu şirketler, manipülasyon şüphesi bulunan kişiler ve gerçekleştirilen şüpheli işlemlerin ve fonların gerçek faydalanıcıları hakkında yurt dışı bağlantılı çalışmalarını titizlikle sürdürmektedir. TBMM'de kabul edilen 7596 sayılı Kanun ve ilgili SPK usul ve esas Kararı ile süreçleri netleşen olağanüstü tasfiye kapsamında bulunan fonlarla ilgili olarak, ilk ara ödemelerin 30 Ekim 2026 Cuma günü başlaması öngörülmektedir. Diğer yandan, bir daha benzer sorunların yaşanmaması adına yapısal adımları içerecek Kanun Teklif taslağı konusunda teknik hazırlıklar hızlandırılacaktır. Sektör paydaşları ile istişare edilerek olgunlaştırılacak taslak, Meclisimizin takdirine sunulacaktır."

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünce, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı programları kapsamında Üsküdar, Kadıköy ve Ataşehir'de kapanacak yollar ve alternatif güzergahlar belirlendi.

Bu kapsamda Üsküdar'da saat 08.00'den etkinlik bitimine kadar, Harem Sahil Yolu'nun Kıyı Emniyet ile Şemsipaşa Caddesi arasındaki bölümü ve bu güzergaha çıkan tüm cadde ve sokaklar trafiğe kapalı olacak.

Bu bölgedeki ulaşım için Doğancılar, Tunusbağı, Nuh Kuyusu, Selimiye İskele ve Hakimiyeti Milliye caddeleri alternatif güzergah olarak kullanılabilecek.

Kadıköy'de, saat 07.00'den etkinlik bitimine kadar, Bağdat Caddesi'nin Tütüncü Mehmet Efendi Caddesi ile Rüzgargülü Çıkmaz Sokak (Kızıltoprak Meydan) arasındaki bölümü ve bu güzergaha çıkan tüm cadde ve sokaklar trafiğe kapatılacak. Sürücüler, alternatif olarak Fahrettin Kerim Gökay Caddesi ile D-100 kara yolunu kullanabilecek.

Bağdat Caddesi'nin Kasadar Sokak ile Tütüncü Mehmet Efendi Caddesi arasındaki bölümü ile bu güzergaha çıkan tüm cadde ve sokaklarda ise saat 17.00'den etkinlik bitimine kadar trafik akışı sağlanamayacak. Bu bölgede Şemsettin Günaltay Caddesi ile D-100 kara yolu alternatif güzergahlar olacak.

Ataşehir'de saat 08.00'den etkinlik bitimine kadar, Ataşehir Bulvarı'nın Şubat Sokak ile Turgut Özal Bulvarı arasındaki bölümü ile bu güzergaha çıkan tüm cadde ve sokaklar trafiğe kapatılacak. Sürücüler, Meriç, Sedef ve Dicle caddelerini alternatif olarak kullanabilecek.

Ataşehir Bulvarı'nın Turgut Özal Bulvarı ile Ihlamur Bulvarı arasındaki bölümü ve bu güzergaha çıkan tüm cadde ve sokaklarda ise saat 16.00'dan etkinlik bitimine kadar araç geçişine izin verilmeyecek. Bölgede, Dereboyu, Meriç ve Dicle caddeleri ile Ataşehir Bulvarı'nın Metropol AVM istikameti alternatif güzergahlar olarak belirlendi.

Apple, PROLED XDR adını verdiği dokunmatik OLED ekranla donatılan yeni MacBook Pro modellerini tanıttı. M5 Pro ve M5 Max çip seçenekleriyle gelen bilgisayarlar, Dynamic Island'ı da Mac'e taşıyor. Türkiye'de 14 inç modelin başlangıç fiyatı 199.999 TL, 16 inç modelin başlangıç fiyatı ise 234.999 TL olarak listeleniyor.

PROLED XDR ekran ve dokunmatik kullanım

Yeni modellerin ekranları 14,2 ve 16,3 inç büyüklüğünde. PROLED XDR, ışığını kendisi üreten iki piksel katmanının birlikte çalıştığı tandem OLED teknolojisini kullanıyor. Bu yapı, koyu alanlarla parlak nesneleri yan yana gösterirken ışık taşmasını azaltmayı amaçlıyor. Ekran, hem HDR hem SDR içeriklerde 2.000 nite kadar tepe parlaklığı ve 10.000.000:1 kontrast oranı sunuyor. Buradaki tepe parlaklığı, ekranın tamamında sürekli korunan parlaklığı ifade etmiyor. Apple, tam ekran sürekli parlaklığı 1.000 nite kadar açıklıyor. P3 ve Adobe RGB renk alanlarını destekleyen panel, özellikle fotoğraf, baskı tasarımı ve video işlerinde daha geniş bir renk aralığı sunuyor.

ProMotion ile yenileme hızı 10-120 Hz arasında değişiyor. Yansıma önleyici kaplamaya ek olarak nano doku seçeneği bulunuyor. Apple'ın ekran motoru, piksellerin renk ve parlaklığını içerik, sıcaklık ve kullanım koşullarına göre düzenliyor. Panelin Rec. 2020 renk alanı kapsamı yüzde 80'i aşıyor. Profesyoneller için ekran kalibrasyonu, referans modları ve uyumlu donanım ve yazılımla kamera-ekran senkronizasyonu sağlayan genlock desteği sunuluyor. DICOM görüntüleme modları ise teşhis amacıyla değil, araştırma, eğitim ve teşhis dışı incelemeler için tasarlanmış.

Dokunmatik ekranla kullanıcılar sayfaları parmaklarıyla kaydırabiliyor, fotoğrafları büyütebiliyor, doğrudan ekran üzerinde çizim yapabiliyor ve üç boyutlu nesneleri hareket ettirebiliyor. Dokunma sensörü panelin içine entegre edilmiş. Logic Pro'da sanal enstrüman çalmak ve geliştirilen iOS uygulamalarının dokunmatik kullanımını Mac üzerinde denemek de mümkün. Dynamic Island ise Spotlight araması, canlı etkinlikler ve Siri AI için ortak bir alan oluşturuyor; müziği durdurmak, aramayı yanıtlamak veya AirDrop isteğini kabul etmek için kullanılabiliyor.

M5 Pro ve M5 Max ile gelen donanım özellikleri

M5 Pro seçeneği 18 çekirdeğe kadar CPU, 20 çekirdeğe kadar GPU ve 64 GB’a kadar birleşik bellek sunuyor. M5 Max'te 18 çekirdekli CPU, 40 çekirdeğe kadar GPU ve 128 GB'a kadar birleşik bellek bulunuyor. CPU ve GPU'nun ortak kullandığı bu bellek, büyük projelerin ve yapay zeka modellerinin işlenmesinde kullanılıyor. Depolama kapasitesi 16 TB'a kadar yapılandırılabiliyor. GPU çekirdeklerindeki Neural Accelerator birimleri yapay zeka işlemlerini, üçüncü nesil ışın izleme motoru ise üç boyutlu grafiklerde ışık hesaplamalarını hızlandırmayı hedefliyor.

Yeni tasarımda 14 inç model yaklaşık 1,36 kilogram, 16 inç model yaklaşık 1,81 kilogram ağırlığında. Önceki tasarıma göre küçük model yaklaşık 227 gram, büyük model yaklaşık 318 gram hafiflemiş. Gövde sırasıyla yaklaşık 0,5 ve 1 milimetre incelirken soğutma sistemi de yenilenmiş. Apple, 24 saate kadar pil ömrü ve 30 dakikada yüzde 50'ye kadar hızlı şarj açıklıyor; pil süresi kullanım ve yapılandırmaya göre değişiyor. Dokunmatik kullanım için menteşe daha dengeli hale getirilmiş.

Bilgisayarlarda üç Thunderbolt 5 bağlantısı, HDMI, SDXC kart yuvası, MagSafe ve kulaklık girişi bulunuyor. Apple'ın N1 kablosuz bağlantı çipi Wi-Fi 7 ve Bluetooth 6 desteği sağlıyor. M5 Pro üç, M5 Max dört harici ekranı destekliyor. Yenilenen altı hoparlörlü sistem için yüzde 50 daha derin bas iddiası paylaşılırken Dolby Atmos, Uzamsal Ses, üç mikrofon ve 12 megapiksel Center Stage kamera da sunuluyor. Kamera, kullanıcı hareket ettiğinde kadrajı ayarlayabiliyor. Görüntü sabitleme ise ekrana dokunmanın görüşmeye yansıyan sarsıntısını azaltıyor.

macOS 27 ve yapay zeka özellikleri

Yazılım tarafında macOS 27 Golden Gate yer alıyor. Siri AI, kişisel bağlamdan yararlanarak e-posta, fotoğraf ve notları bulabiliyor, uygulamalar içinde işlem gerçekleştirebiliyor ve metin hazırlamaya yardımcı olabiliyor. Visual Intelligence, ekrandaki içerik hakkında soru sormayı sağlıyor. Safari'de sekmeleri konulara göre gruplandırma ve fiyat veya stok değişikliklerini takip etme özellikleri bulunuyor. Kestirmeler'de ise kullanıcılar yapmak istedikleri otomasyonu tarif ederek oluşturabiliyor. Liquid Glass arayüzünde okunabilirlik ve görünüm düzenlemeleri de yapılmış.

Apple Intelligence'ın Türkçe desteği bulunsa da Siri AI için aynı durum geçerli değil. Duyurunun dipnotlarına göre Siri AI, macOS 27.2'de beta olarak sunulacak ve desteklenen diller arasında Türkçe yer almıyor. Bazı sunucu tabanlı yapay zeka özelliklerinde günlük kullanım limitleri uygulanacak.

Türkiye’de 14 inç model 199.999 TL’den başlıyor

Yeni MacBook Pro modelleri için ön siparişler 28 Ekim'de açılıyor; teslimatlar ve mağaza satışları 6 Kasım'da başlıyor. Türkiye'de 14 inç model 199.999 TL'den, 16 inç model ise 234.999 TL'den başlayan fiyatlarla sunuluyor. Her iki boyutta da M5 Pro ve M5 Max seçenekleri bulunuyor.

Sigorta teknolojileri şirketi Guidewire, sigorta şirketlerinin riskleri değerlendirmesine ve fiyat belirlemesine yardımcı olan Hyperexponential'ı 1,7 milyar dolara satın alıyor. Guidewire, satın almayı 1 milyar dolarlık yeni kredi ve mevcut nakit kaynaklarıyla finanse edecek. Anlaşmanın, şirketin 2027 mali yılının ikinci çeyreğinde tamamlanması bekleniyor.

Belirli gelir hedeflerine ulaşılması durumunda 400 milyon dolara kadar ek ödeme yapılabilecek. Böylece anlaşmanın toplam değeri 2,1 milyar dolara ulaşabilecek. Londra merkezli Hyperexponential, ticari sigorta şirketlerinin riskleri analiz etmesini ve sigorta fiyatlarını belirlemesini sağlayan bir yazılım geliştiriyor. Şirketin platformu, sigorta uzmanlarının farklı riskleri değerlendirmesine ve fiyatlandırma kararlarını bu değerlendirmelere göre almasına yardımcı oluyor.

Guidewire, satın almayla birlikte yapay zeka ajanlarını sigorta süreçlerine dahil etmeyi hedefliyor. Bu ajanların sigorta uzmanları ve aktüerlerle birlikte çalışarak riskleri değerlendirmesi, fiyatlandırma yapması ve karar alma süreçlerini hızlandırması planlanıyor. Şirket, bu sayede sigorta şirketlerinin daha fazla başvuruyu daha kısa sürede değerlendirebilmesini ve kârlılıklarını artırabilmesini amaçlıyor.

Guidewire CEO'su Mike Rosenbaum, hyperexponential'ın sigorta sektöründeki uzmanlığını ve yapay zeka teknolojilerini bir araya getirerek ticari sigortacılık süreçlerini dönüştürmeyi hedeflediklerini belirtti. Hyperexponential CEO'su ve kurucu ortağı Amrit Santhirasenan ise iki şirketin teknolojilerinin bir araya gelmesiyle sigorta başvurularının daha hızlı değerlendirilebileceğini, hasar oranlarının iyileştirilebileceğini ve sermayenin daha verimli kullanılabileceğini ifade etti.

Berkay Özuygur, Parny'nin kurucu ortağı ve CEO'sudur. Bu yazı Webrazzi'de konuk yazar olarak yayınlanmıştır.

Yapay zekâ döneminde DevOps kavramı da değişiyor. Yazılımı geliştirenlerle onu güvenilir biçimde çalıştıran ekiplerin ortak sorumluluk almasına dayanan bu yaklaşım, şimdi yapay zekâ ajanlarıyla yeni bir boyut kazanıyor. Kod üretimi hızlanırken, yapılan değişikliklerin canlı sistemleri ve işi nasıl etkilediğini anlamak daha önemli hale geliyor. AIOps, yani yapay zekâ destekli tech operasyonları, bu noktada devreye giriyor.

Şirketinizin dijital ödemeleri durduğunda veya fabrikanın en kritik üretim bandını etkileyen bir sorun yaşandığında ilk aranan kişi, servislerinizin ve altyapınızın yumuşak karnını bilen kıdemli uzmandır. Mesele, yapay zekâ ajanlarıyla geliştirmenin hız kazandığı bu dönemde o bilginin birkaç kişinin kafasında kalmaması.

Şöyle bir sahne düşünün. Bir müşteri uygulamanızda bir süre gezinmiş, sepetini doldurmuş, ödeme adımına gelmiş. Sayfa bekliyor, sonra bir hata mesajı. Müşteri bir kez daha deniyor, yine olmuyor; uygulamayı kapatıyor. Aynı sorun başka müşterilerin de başına geliyorsa, teknik bir aksaklık ciddi bir kayıp riskine dönüşür. Tekrar eden hatalar müşterinin güvenini zedeleyebilir. Böyle bir anda patron, genel müdür, satış ve pazarlama ekipleri teknoloji liderine aynı soruyu sorar: Ne oldu, nereden kaynaklanıyor, kim düzeltecek?

Büyüyen bir şirket yıllar içinde onlarca uygulama, hizmet, altyapı parçası ve dış bağlantıdan oluşan karmaşık bir yapı biriktirir. Müşterinin gördüğü tek bir “satın al” düğmesinin arkasında bu yapının birçok parçası birlikte çalışır; bazı bağlantıların neden kurulduğu zamanla unutulabilir.

Herkesin aradığı kurtarıcı yani şirketin 20 yıllık uzman mimarı

Bu bağlantıları bilen kıdemli uzmanı, şirkette yirmi yıldır çalışan biri gibi düşünün. Hangi uygulamanın hangi hizmete, hangi hizmetin hangi altyapı bağlantısına yaslandığını, hatta o bağlantının neden öyle kurulduğunu hatırlar. Ödeme adımının kampanya sistemine baktığını, kampanya sisteminin eski bir fiyatlandırma hizmetinden beslendiğini, o hizmetin yıllar önce taşınan bir veritabanına bağlı olduğunu bilir. Bir şey çalışmadığında ilk aranan odur; ekranı açıp kısa sürede “sorun şurada, şuna bakın” der. Ödemeniz durduğunda, sepetiniz çalışmadığında devreye giren o sihirli eller, aslında bir insanın yıllar içinde biriktirdiği, şirketle bütünleşen bilgisidir. Tıpkı Karayip Korsanları’nda Davy Jones’un gemisinin bir parçası olan mürettebatı gibi.

AIOps, erişebildiği güncel sistem verileri ve kayıtlı operasyon bilgisi üzerinden uygulamalar, servisler ve altyapı arasındaki ilişkileri öğrenir. Şirketin 20 yıllık mimarı gibi, tek bir hataya değil, sistemin bütününe bakar. Peki ödeme örneğinde neyi inceler, nasıl müdahale eder?

Varsayımsal olarak, sorunun yeni bir yazılım sürümünden sonra başladığını düşünelim. AIOps; hata kayıtlarını, servislerin yanıt sürelerini, veri tabanı bağlantılarındaki yoğunluğu ve son yazılım değişikliklerini birlikte inceler. Yeni sürümün neleri değiştirdiğini, hangi bağlantıları etkilediğini ve ödeme isteklerinin nerede beklediğini mevcut sistem bilgisiyle birleştirir. Bulgular yeni sürümü işaret ediyorsa, bu ilişkiyi doğrulayarak sorunun kaynağını netleştirir. Önceki sürüme dönüşün uygun ve güvenli olduğunu değerlendirdiğinde, belirlediğiniz politika ve yetkiler içinde geri alma işlemini (rollback) gerçekleştirir; onay gereken durumlarda ise gerekçesiyle birlikte önerir ve onayınızla uygular.

Gerekli bağlantılara sahip ajan tabanlı bir AIOps sistemi, uygun bulunan müdahaleyi belirlediğiniz politika ve yetkiler içinde kendisi uygulayabilir. Ekip süreci izler, gerektiğinde müdahale eder: insan gözetimindeki bu yaklaşım human-on-the-loop olarak adlandırılır. Onay gerektiren adımlarda ise çözümü sunar ve onayınızla uygular; bu da human-in-the-loop yaklaşımıdır.

Bu alanın gerçek uygulamalarından biri Google’ın yapay zekâ destekli olay inceleme sistemi. Google, Investigation Dashboard’un desteklediği olaylarda, olayın etkisini hafifletmek için geçen ortalama sürenin yaklaşık yüzde 44 kısaldığını bildiriyor. Bu, yukarıdaki ödeme senaryosunun veya otomatik geri almanın ölçülmüş sonucu değil; Google’ın kendi uygulamasına ait bir bulgu. Yine de iş değerinin nerede aranacağını somutlaştırıyor: kesintilerin etkisini azaltmak ve ekiplerin araştırmaya harcadığı zamanı daha verimli kullanmak.

Tech operasyonlarında yapay zekâ, şirketlerin teknoloji gündeminde daha fazla yer tutuyor. Gartner’ın 26 Ekim 2026’da yayımladığı, aynı yılın nisan ve mayıs aylarında 272 altyapı ve BT operasyon lideriyle yaptığı araştırmaya göre, katılımcıların yüzde 58’i yapay zekâ denemelerini operasyonlarda daha geniş kullanıma taşımayı izleyen 12 ayın önemli öncelikleri arasında görüyor. Bu veri doğrudan bütçe artışını ölçmüyor; ancak şirketlerin ilgisinin küçük denemelerden günlük operasyonlarda kullanıma doğru yöneldiğini gösteriyor. AIOps’un iş değeri de burada somutlaşıyor: teknolojiyi denemek kadar, onu kesintilerin etkisini azaltan ve ekiplerin zamanını daha verimli kullanmasını sağlayan iş akışlarına dönüştürebilmek.

AIOps sadece kesintilerde değil normal akışta da fayda sağlar

Bana göre daha büyük değer, sorun çözüldükten sonra başlıyor. Üretimde öğrenilenler, servisleri geliştiren yapay zekâ ajanlarına aktarılabiliyor. Ödeme akışında hangi bağlantının sorun çıkardığı, neyin işe yaradığı ve müşterinin nasıl etkilendiği, yeni tasarımlara ve testlere girdi oluyor. Böylece ekip aynı sorunu tekrar tekrar çözmek yerine, tekrarlanmasını önleyecek değişikliklere odaklanabiliyor.

Her şeyi bilen o kişi yarın ofiste olmasa, şirketiniz kendini ne kadar hatırlayabilir? AIOps’ın iş değeri, bu hafızayı birkaç kişiye daha az bağımlı hale getirirken yeni uygulama ve servislerin daha sağlam tasarlanmasına katkı vermesinde yatıyor. Günün sonunda kazanılan mühendislik zamanı, müşteriye değer katan işler için kullanılabilecek kapasiteye dönüşüyor.

Yapay zeka teknolojisi için bulut bilişim altyapısı geliştiren General Compute, 100 milyon dolar yatırım aldı. Şirketin 100 milyon dolarlık A serisi yatırım turuna Blackbird Ventures ve Abstract Ventures ortaklaşa liderlik etti. ABD merkezli General Compute'un yatırım turunda Fuse Venture Partners ve Village Global da yer aldı.

2025 yılında kurulan şirketin değerlemesi 800 milyon dolar oldu. General Compute, yeni gelen yatırımı yapay zeka modellerini çalıştırmak için gereken bilgi işlem kapasitesini artırmak ve altyapısını genişletmek için kullanacağını açıkladı.

Şirket, Finn Puklowski ve Jason Goodison tarafından hayata geçirildi. General Compute, yapay zeka modellerini çalıştırmak için gereken bilgi işlem gücünü bulut altyapısı üzerinden sunan bir teknoloji girişimi olarak ön plana çıkıyor. Şirket, özellikle yapay zeka modellerinin yanıt üretmesi ve komutları yerine getirmesi için kullanılan çıkarım (inference) işlemlerine odaklanıyor. Bu amaçla Nvidia dışındaki üreticilerin geliştirdiği özel çipleri kullanarak bulut altyapısı oluşturuyor.

Şirket, kendi büyük veri merkezlerini sıfırdan inşa etmek yerine farklı bir yöntem izliyor. Diğer şirketlerin veri merkezlerinde alan kiralıyor, daha küçük enerji kaynaklarından yararlanıyor ve eski Bitcoin madenciliği tesislerini yapay zeka modellerini çalıştırabilecek merkezlere dönüştürüyor. SambaNova, Positron ve Cerebras gibi şirketlerden çip tedarik ederek altyapısını genişletiyor.

General Compute, oluşturduğu altyapıyı özellikle yapay zeka geliştiricilerine hızlı çıkarım hizmetleri sunan bulut şirketlerine sağlıyor. Şirket, bu müşterilere yazılım önceden yüklenmemiş ham sunucular sunuyor. Böylece müşteriler kendi yazılımlarını bu sunucular üzerinde çalıştırarak yapay zeka hizmetlerini kullanıma açabiliyor.

Martı, yapay zekâ destekli sürücüsüz araçları paylaşımlı yolculuk modeliyle buluşturmayı hedefleyen RoboMartı projesini duyurdu. Şirketin kurucusu Oğuz Alper Öktem, projeye ilişkin test sürüşlerinin başarıyla tamamlandığını açıkladı.

Paylaşımlı ulaşım alanında faaliyet gösteren Martı, RoboMartı ile otonom sürüş teknolojisini şehir içi ulaşımda kullanmayı amaçlıyor. Şirketin paylaştığı bilgilere göre RoboMartı, yüksek çözünürlüklü kameralar, lidar ve radar sensörleri aracılığıyla çevresini 360 derece algılayabiliyor. Yapay zeka destekli sistem, trafik ışıklarını, yayaları, diğer araçları ve yol koşullarını analiz ederek sürüş kararları verebilecek şekilde tasarlandı.

Oğuz Alper Öktem, RoboMartı ile Türkiye’de sürücüsüz ulaşım için ilk adımı attıklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:

RoboMartı ile Türkiye’de sürücüsüz ulaşımın geleceğine ilk adımı attık. Hedefimiz, yapay zekâ ile çalışan sürücüsüz araçları paylaşımlı yolculukla buluşturarak ulaşımda yeni bir dönem başlatmak.

Test sürüşlerinin başarıyla tamamlandığını söyleyen Öktem, şirketin bu alandaki çalışmalarını sürdüreceğini aktardı. Ancak testlerin nerede ve hangi koşullarda gerçekleştirildiğine ilişkin ayrıntılar paylaşılmadı. RoboMartı’nın hizmete sunulacağı tarih, ilk etapta faaliyet göstereceği şehirler ve kullanılacak araç sayısı henüz açıklanmış değil. Duyuruda şu an için projenin teknoloji ortakları, otonom sürüş seviyesi ve izin süreçlerine ilişkin bilgilerin paylaşılmadığını da ekleyelim.