Kanunla Sermaye Piyasası Kanunu'nun ilgili hükmü uyarınca, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararları ile tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarından bu düzenlemenin yayımı tarihinde tasfiyesi tamamlanmamış olanların adil, şeffaf ve etkin şekilde tasfiyesine, bu fonların malvarlığından hukuka aykırı olarak çıkarılan değerlerin geri kazanılmasına, fon kaybı ve zararının sorumlulardan tahsiline ve geri kazanılan değerlerin fon pay sahibine ödenmesine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi amaçlanıyor.

Kanunun hükümleri, belirtilenler dışındaki diğer yatırım fonları bakımından genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacak. Öte yandan, düzenleme kapsamındaki bazı tanımlar ve kısaltmalar da hüküm altına alındı.

Düzenlemenin, "Tasfiyenin yürütülmesine ilişkin genel esaslar ve fonpay sahipliğinin belirlenmesi" başlıklı hükmüne göre, fonların tasfiyesi SPK'nın gözetim ve denetiminde, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından yürütülecek. Kurul, tasfiye sürecinin aşamalarını, fon varlıklarının tespitini ve nakde çevrilmesini, değerleme esaslarını, fon pay sahipliğinin belirlenme şeklini, ara ve nihai ödemeyi, dağıtım sırasını ve tasfiyeye ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.

Tasfiye ile görevli kuruluşlar, yatırımcı menfaatini, ilgili varlığın piyasa koşullarını ve fon portföy yapılarını, fon varlıklarının korunmasını ve fon pay sahiplerinin ortak menfaatini gözeterek mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi amacıyla gerekli özeni gösterecek.

Borsada oluşan fiyatın ilgili varlığın gerçek değerini yansıtmadığının veya tasfiyeyi geciktireceğinin Kurulca belirlendiği hallerde, tasfiye işlemlerinde geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi yöntemleri ile geçici olarak farklı bir fiyat marjı uygulanmasına ve sermaye piyasası mevzuatı ile Borsa mevzuatında yer alan diğer yöntemlerin kullanılmasına Kurulca karar verilebilecek.

Kurul, tasfiye ile görevli kuruluşların talebi üzerine ilgili varlıkların Borsa dışında satışına onay verebilecek. Bu kapsamda yapılacak satış işlemleri bakımından, Kurulun yatırım fonlarına ilişkin düzenlemelerinde yer alan kısıtlamalar uygulanmayacak.

Borsada veya Borsa dışında yapılacak satış yoluyla varlıkları satın alacak yatırımcıların bu işleme konu olan varlıkları belirli bir süre Borsada satamayacağına ve bu varlıkların Borsada satılması sonucunu doğuracak şekilde herhangi bir işlemde bulunamayacağına Kurulca karar verilebilecek.

Tasfiye malvarlığına dahil edilecek

Tasfiye sürecinde tahsil edilen tutarlar, fonun yönetim ve tasfiyesi için yapılan zorunlu giderler düşüldükten sonra tasfiye malvarlığına dahil edilecek. Tasfiyenin tamamlanmasından sonra tahsil edilen tutarlar ise mükerrer ödemeye yol açmayacak şekilde geri kazanım hesabına aktarılacak.

Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul AŞ (Borsa), Türkiye Bankalar Birliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar, portföy yönetim şirketleri, portföy saklama kuruluşları ile diğer sermaye piyasası kurumları ve kamu kurum ve kuruluşları, bu düzenlemenin uygulanması için gerekli bilgi ve belgeleri Kurula, Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) ve/veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) talepleri üzerine gecikmeksizin vermekle yükümlü olacak. Bu kurum ve kuruluşlar özel mevzuatlarında yer alan gizlilik ve sır saklamaya ilişkin hükümlere dayanarak bilgi vermekten imtina edemeyecek.

Fon pay sahipliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından MKK kayıtları ile mutabakat sağlanmak suretiyle fon ve hesap bazında tespit edilecek.

Tasfiyeye konu fonlara ilişkin olarak 17 Eylül 2026 tarihi ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) iletilmiş olmakla birlikte, ilgili fonun temerrüdü veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedenleriyle gerçekleştirilemeyen talimatlar bakımından, katılma payları bloke edilmiş olanlar, fon pay sahibi sıfatıyla bu düzenlemedeki tasfiye hükümlerine tabi olacak.

Sermaye Piyasası Kanunu'nun "piyasa bozucu eylemler", "bilgi suistimali", "piyasa dolandırıcılığı" başlıklı hükümlerinde düzenlenen fiillerin, Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlar tarafından işlenmesi veya bu fonlarla birlikte hareket edilmesi ya da fonların iştirakiyle işlenmesi halinde bu fiilleri işlediği veya bu fonlarla birlikte hareket ettiği Kurulca tespit edilen kişi ve kurumlara, Kurulun sözü edilen tarihli kararları uyarınca tasfiyesine karar verilen fonların tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.

Tutar MKK tarafından hesaplanacak

Kanunun "Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme" başlıklı hükmüne göre, fon malvarlığının nakde çevrilmesi sonucunda elde edilen dağıtılabilir nakdin, tasfiye kararından bir önceki gün sonu itibarıyla geçerli fon birim pay fiyatı ile ödemeye esas katılma payı adetleri üzerinden hesaplanan toplam tutarı karşılamaya yeterli olmaması halinde, Sermaye Piyasası Kanunu'nun "piyasa bozucu eylemler", "bilgi suistimali", "piyasa dolandırıcılığı" başlıklı hükümlerinde düzenlenen fiillere yönelik hüküm saklı kalmak kaydıyla, tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemelerde dikkate alınacak fon pay sahibinin net yatırım tutarı, fona, fon pay sahibi tarafından fiilen yapılan her bir nakit girişinin ve çıkışının tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulü uygulanarak bulunacak giriş ve çıkış tutarlarından, giriş tutarının çıkış tutarından fazla olması durumunda, fondan fon pay sahibine yapılan her bir nakit çıkışının tutarının ilk giren ilk çıkar esası ile düşülmesi suretiyle MKK tarafından hesaplanacak.

Fon pay sahiplerinin tasfiye bakiyesinden alacakları ödemelerden mahsup edilmek üzere, ilgili hüküm uyarınca hesaplanan net yatırım tutarının endeksleme uygulanmaksızın bulunan kısmını geçmemek kaydıyla, Kurulca belirlenen fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon Türk lirasının altında olan yatırımcılar için bu tutarda, 1 milyon Türk lirası ve üzerinde olan yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon Türk lirası ara ödeme yapılabilecek.

Fon pay sahiplerine yapılacak ara ödeme tutarı, para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak üzere, ara ödeme tutarının hesaplandığı tarihten bir önceki gün sonu itibarıyla hesaplanan, ilgili fon pay sahibinin hesabında bulunan fon katılma paylarının toplam değerini aşamayacak.

Fonun önceki gün sonu fiyatı, ihtiyaç duyulan bilgiler tasfiye ile görevli kuruluşlardan temin edilerek, ilgili güne dair yapılan değerleme ile Takasbank tarafından hesaplanan fiyat olacak.

Katılma payları nihai tasfiye ödemelerinde iade edilecek

Dağıtılabilir nakdin düzenlemeye göre hesaplanan net yatırım tutarlarının ve/veya düzenlemeye göre hesaplanan ara ödeme tutarlarının tamamını karşılamaya yetmemesi halinde Kurul, mevcut nakitten mümkün olan en fazla sayıda fon pay sahibinin tam yararlanması amacıyla, net yatırım tutarı en düşük olan fon pay sahibinden başlanmak suretiyle ödeme yapılmasına ve/veya tüm fonpay sahipleri bakımından uygulanacak asgari bir ara ödeme tutarı belirlenerek bu tutara kadar ödeme yapılmasına karar vermeye yetkili olacak.

Bu kapsamda yapılacak ödemelerde hiçbir fon pay sahibine net yatırım tutarını, ödeme tutarının hesaplandığı tarihten ve/veya tasfiye tarihinden önceki gün sonu itibarıyla hesaplanmış hak ve alacak tutarlarını veya düzenlemede öngörülen 1 milyon Türk lirası tutarındaki ara ödeme tavanını aşan ödeme yapılamayacak. Ara ödeme karşılığı herhangi bir katılma payı iade işlemi yapılamayacak. Söz konusu katılma payları nihai tasfiye ödemeleri sırasında iade edilecek.

Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlarda, tasfiye tarihine kadar katılma paylarını fona iade etmek suretiyle ödeme almış olan kişilerin, girişlerinin tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulü uygulanarak bulunacak miktarı aşan tutarda elde ettikleri getiri, Kurulca ilan edilen hesaplara isteğe bağlı olarak iade edilebilecek.

Bu fonların malvarlığında yer alan ve Kurulca Sermaye Piyasası Kanunu'nun ilgili maddelerine konu edilen paylardan kazanç elde eden kişilerce, söz konusu paylardan elde edilen getirinin, payın elde tutulduğu dönemde alım maliyetinin tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulü uygulanarak bulunacak tutarı aşan kısmı, Kurulca ilan edilen genel hisse iade hesabına isteğe bağlı olarak iade edilebilecek.

Hüküm kapsamında, hesaplama döneminin, iade edilecek tutarın belirlenmesinde kullanılacak yöntem ile hükmün uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların belirlenmesine Kurul yetkili olacak.

Nihai ödemede, fon pay sahibine tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollardan daha önce yapılan ödemeler mahsup edilecek.

Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun'a göre, düzenleme kapsamındaki fonlarla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalar kapsamında Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) ilgili hükümleri uyarınca elkoyma kararı verilebilecek.

Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun ile "Fon mal varlığından mevzuata aykırı çıkarılan değerler ve şahsi sorumluluk" başlıklı hükümle fon mal varlığından hukuka aykırı çıkarılan değerlerin kapsamı ve bu nedenle doğan zarara veya kayba yönelik sorumluluğu düzenleniyor.

Buna göre, fon mal varlığından mevzuata aykırı olarak veya mevzuata şeklen uygun olsa dahi fonun menfaatine uygun gerçek bir ekonomik amacı bulunmaksızın, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım, satım, repo, ters repo veya benzeri işlem ve sözleşmeler yoluyla ilişkili taraflar, hakim ortaklar, yöneticiler, bunların doğrudan veya dolaylı kontrol ettikleri kişiler yahut diğer üçüncü kişiler lehine çıkarılan veya aktarılan para, sermaye piyasası aracı, mal, hak ve alacaklar ile bunların yerine geçen veya değerlendirilmesi suretiyle elde edilen değerler fon mal varlığından hukuka aykırı çıkarılmış değer addedilerek fon zarara veya kayba uğratılmış sayılacak.

Zarar veya kayıptan, öncelikle fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu olacak.

Bu tutarın portföy yönetim şirketinden tamamen veya kısmen tahsil edilememesi veya tahsil edilemeyeceğinin açıkça belli olması halinde, fonun zarara veya kayba uğratılmasında sorumluluğu Kurulca belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile bu kişilerle birlikte hareket ettiği tespit edilenler, şahsen sorumlu olacak.

Bu hüküm kapsamındaki kişilerin görevlerinden ayrılmış olmaları, görev yaptıkları veya yönetim ya da kontrolü ellerinde bulundurdukları dönemde gerçekleştirilen işlem ve kararlardan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak.

Düzenlemenin "Elkonulan ve müsadere edilen mal varlığı değerleri ve geri kazanım hesabı" başlıklı hükmü kapsamında bulunmayan durumlar bakımından Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye işlemleri ile denetim ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her bir fon bakımından zarar veya kayıp tutarını, zarar veya kayıpta sorumluluğu bulunan gerçek ve tüzel kişileri ve sorumlu oldukları tutarları belirleyerek Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) bildirecek.

SPK'nin bildirimi üzerine sorumluların mal varlığından geri kazanım sağlanması amacıyla Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında TMSF tarafından tahsil ve takip işlemleri başlatılacak. TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve Bankacılık Kanunu'nun ilgili hükümlerini uygulama yetkisine haiz olacak. Bu hüküm kapsamında açılacak davalarla ilgili olarak İstanbul'daki idare mahkemeleri yetkili olacak.

Elkonulan ve müsadere edilen mallar

Bu düzenleme kapsamındaki fonlarla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalar kapsamında CMK'nin ilgili hükümleri uyarınca elkoyma kararı verilebilecek.

Elkonulan mal varlığı değerleri arasında, fona doğrudan iadesi hukuken mümkün olan para ve sermaye piyasası araçları bulunması halinde bunlar, CMK'nin ilgili hükümleri uyarınca ilgili fona veya geri kazanım hesabına cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkemece iade edilecek.

Bu düzenleme kapsamında SPK'nin yaptığı suç duyurularına dayanak raporlar, CMK'nin ilgili hükümlerince düzenlenen suçtan elde edilen değere ilişkin rapor sayılacak.

Bu kapsamda fona devredilemeyen mal varlığı bakımından TMSF kayyum olarak atanabilecek. Kayyum atanması halinde TMSF, Bankacılık Kanunu'nda tanınan yetkileri kullanacak. Dava sonucu beklenmeksizin derhal mal varlıklarını satacak veya tasfiye edecek. Tasfiye ve satıştan elde edilecek tutarları, her bir fon için ayrı ayrı olmak üzere açılan geri kazanım hesaplarında izleyecek.

Yargılama sonucunda müsaderesine karar verilen ve suçtan zarar gören fonun mal varlığından çıktığı veya fon zararının karşılığı olduğu mahkemece belirlenen değerlerin, Hazine'ye gelir kaydedilmeksizin ilgili yatırım fonuna, tasfiyenin tamamlanmış olması halinde ise geri kazanım hesabına aktarılmasına mahkemece karar verilecek.

Bu düzenleme kapsamında tahsil veya iade edilen tutarlar ile suçla bağlantılı mal varlığı değerlerinden ilgili fona veya fon pay sahiplerine aktarılmasına karar verilen tutarlar, TMSF nezdinde her bir fon için ayrı alt hesaplarda geri kazanım hesabı olarak izlenecek. Bu tutarlar TMSF'nin kendi mal varlığından ayrı olacak.

Geri kazanım hesabında bulunan tutarlar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve fon pay sahiplerine yapılacak ödemeler için kullanılabilecek, başka bir amaçla kullanılamayacak, teminat gösterilemeyecek ve kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyecek, üzerlerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulamayacak.

Geri kazanım hesabında biriken tutarlar, yapılan zorunlu masraflar düşüldükten sonra TMSF tarafından tasfiye ile görevli kuruluşa, tasfiyenin tamamlanmış olması halinde ise SPK tarafından bildirilen fon pay sahiplerine ödenmek üzere Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne (YTM) aktarılacak.

Ödemeler YTM tarafından katılma payı sahipliği oranında yapılacak. Nihai dağıtım hariç olmak üzere, dağıtım sonucunda bir fon pay sahibine yapılacak ödemenin, ödeme yöntemine ilişkin işlem ve aktarım maliyetleri dikkate alınarak SPK tarafından belirlenecek asgari ödeme tutarının altında kalması halinde, bu tutar fon pay sahibi adına izlenecek ve sonraki dağıtımlarda hak kazanılan tutarlara eklenecek, birikmiş tutarın asgari ödeme tutarına ulaşması halinde fon pay sahibine ödeme yapılacak.

Geri kazanım hesabına gelen veya aktarılan bir tutarın birden fazla fon ile bağlantılı olması durumunda fonlar arasında dağıtımına ilişkin usul ve esaslar fon türleri, likidite yeterlik oranı, fon katılma payı sahipliği yapısı, yatırımcının korunması, ilgili fonlardaki tasfiye oranı ve benzeri kıstaslar dikkate alınarak SPK tarafından belirlenecek.

Kanunla, düzenlemenin uygulanmasında gerekli görülen durumlarda, koşulları Kurul Karar Organı tarafından belirlenmek üzere, bu kanunun uygulanmasından doğan işler, açılacak dava ve takipler için SPK ve YTM tarafından dışarıdan avukatlık hizmeti ile muhasebe ve yazılım geliştirme hizmetleri temin edilebilecek.

Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar SPK tarafından TMSF'nin görev alanına giren hususlarda TMSF'nin görüşü alınarak belirlenecek.

Düzenlemede hüküm bulunmayan hallerde Sermaye Piyasası Kanunu, CMK, Bankacılık Kanunu ve ilgili diğer mevzuatın bu düzenlemeye aykırı olmayan hükümleri uygulanacak.

Tıbbi müdahaleler öncesinde alınan rıza formlarına artık e-Nabız üzerinden erişilebilecek. Vatandaşlar, söz konusu formları hesaplarından inceleyerek beyanlarını elektronik ortamda iletebilecek.

Sağlık Bakanlığınca hazırlanan "Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Rıza işlemleri elektronik ortamda yürütülebilecek

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, yönetmelikle, sağlık hizmetlerinde dijitalleşme kapsamında tıbbi müdahaleler öncesinde alınan bilgilendirilmiş rıza işlemlerinin elektronik ortamda yürütülmesine imkan sağlandı.

Böylece bugüne kadar kağıt üzerinde ve ıslak imzayla gerçekleştirilen işlemler elektronik ortamda da yapılabilecek, vatandaşlar bu kayıtlara e-Nabız üzerinden erişebilecek.

Yeni düzenleme kapsamında vatandaşlar, tıbbi müdahaleler öncesinde kendilerine sunulan bilgilendirilmiş rıza formlarını doğrudan e-Nabız hesaplarından inceleyebilecek ve rızalarını elektronik ortamda beyan edebilecek.

Tüm süreçlerde sağlık tesisine başvuran hastanın ve bilgilendirilmiş rıza alınması sürecini yürüten ilgili sağlık mensubunun kimliği tıbbi müdahale öncesinde doğrulanacak.

SMS doğrulamasıyla rıza beyanı yapılabilecek

Yeni düzenleme kapsamında vatandaşlar, cep telefonlarına gönderilen tek kullanımlık doğrulama koduyla da bilgilendirilmiş rızalarını verebilecek.

Dijital sistemleri kullanmakta güçlük çeken, sağlık durumu veya engellilik gibi nedenlerle desteğe ihtiyaç duyan vatandaşlar ise cep telefonlarına gönderilen doğrulama kodunu sağlık tesisindeki yetkili personele ileterek işlemlerini tamamlayabilecek.

Elektronik ortamda alınan bilgilendirilmiş rıza formları, Bakanlığın merkezi veri kayıt sistemine aktarılarak, e-Nabız'dan vatandaşların erişimine sunulacak.

Bilgilendirilmiş rızanın elektronik ortamda alınması süreçlerinde hastanın yeterli, anlaşılır ve zamanında bilgilendirilmesi ile özgür iradesiyle karar vermesi ilkeleri korunacak.

Dün 112,20 dolara kadar yükselen Brent petrolün aralık vadeli varil fiyatı, günü 110,74 dolardan tamamladı. Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.34 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 0,4 azalarak 110,34 dolara geriledi.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün aralık vadeli varil fiyatı 101,25 dolar oldu. Fiyatlardaki düşüşte, ABD/İsrail-İran savaşının diplomatik yollarla sona erdirilmesine yönelik girişimlerin arz endişelerini hafifletmesi etkili oldu.

İran’ın başkenti Tahran’da, Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve İran heyetleri arasında bölgesel güvenlik, İsrail'in bölgedeki faaliyetleri ile Filistin ve Lübnan'daki gelişmelerin ele alındığı dörtlü toplantı yapıldı.

Toplantının ardından yayımlanan sonuç bildirisinde, bölgede barış ve güvenlik konuları da dahil olmak üzere dört bölge ülkesi arasındaki işbirliğini güçlendirmek amacıyla görüşmelere devam etme konusunda mutabık kalındığı kaydedildi.

Diplomatik temaslar askeri gerilimin daha da tırmanacağına ilişkin endişeleri hafifletse de yatırımcılar, çatışmanın kalıcı biçimde yatışıp yatışmayacağına ilişkin belirsizlik nedeniyle temkinli hareket ediyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik yeni askeri müdahale ihtimalini gündemde tutarken İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Başkan Yardımcısı Ali Bakıri ABD'nin Tahran ile ciddi müzakerelere başlayabilmesi için İran'ın belirlediği 7 şartı kabul edip uygulaması gerektiğini söylüyor.

Arz riskleri gündemdeki yerini koruyor

Öte yandan, bölgede arz kaynaklı riskler önemini koruyor. ABD merkezli finans ajansı Bloomberg'in haberinde, Suudi Arabistan'ın milli petrol şirketi Saudi Aramco'nun, Orta Doğu'daki çatışmaların ham petrol ihracatını tehdit ettiği bir dönemde mali yapısını güçlendirmek amacıyla uluslararası bankalarla 10 milyar dolarlık kredi anlaşması imzalamaya hazırlandığı belirtildi.

The Straits Times gazetesinde yer alan habere göre, Suudi Arabistan, Asya'daki enerji arzının güvenliğini sağlamak amacıyla 2027'nin ikinci yarısından itibaren Singapur’daki Jurong Kaya Mağaraları’nda ham petrol depolamayı da planlıyor.

Pazartesi günü Yemen'deki İran destekli Husiler, Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'nı hedef aldıklarını açıklamıştı. "Petroline" olarak da bilinen Doğu-Batı Petrol Boru Hattı, Suudi Arabistan'ın en önemli ham petrol taşıma hatlarından biri.

Petroline, Suudi Arabistan'ın petrolünü Hürmüz Boğazı'ndan deniz yoluyla geçirmek zorunda kalmadan Kızıldeniz'e ulaştırmak için kara üzerinden alternatif bir güzergah sunuyor. Brent petrolde teknik olarak 112,04 doların direnç, 109,18 doların destek seviyesi olarak izlenebileceği ifade ediliyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2026 yılı Eylül ayına ilişkin işgücü istatistiklerini yayımladı.

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2026 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre 198 bin kişi artarak 2 milyon 967 bin kişi oldu.nbsp;

İşsizlik oranı ise 0,5 puan artarak yüzde 8,4 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,9 iken, kadınlarda yüzde 11,3 olarak tahmin edildi.

Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam oranı yüzde 48,3 olarak açıklandı

İstihdam edilenlerin sayısı 2026 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre 49 bin kişi azalarak 32 milyon 445 bin kişi, istihdam oranı ise 0,1 puan azalarak yüzde 48,3 oldu.nbsp;

Bu oran erkeklerde yüzde 65,8 iken, kadınlarda yüzde 31,2 olarak gerçekleşti.

Mevsim etkisinden arındırılmış işgücüne katılma oranı yüzde 52,7

İşgücü, 2026 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre 149 bin kişi artarak 35 milyon 412 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0,1 puan artarak yüzde 52,7 olarak gerçekleşti.nbsp;

İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,7 iken, kadınlarda yüzde 35,2 olarak açıklandı.

Genç nüfusta mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 14,8 olarak açıklandı

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki aya göre 1,6 puan artarak yüzde 14,8 oldu.nbsp;

Bu yaş grubunda işsizlik oranı erkeklerde yüzde 10,4, kadınlarda ise yüzde 23,3 olarak tahmin edildi.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi 42,4 saat

İstihdam edilenlerden referans döneminde işbaşında olanların, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi 2026 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre 0,1 saat azalarak 42,4 saat olarak gerçekleşti.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış atıl işgücü oranı yüzde 31,2

Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı 2026 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre 0,2 puan artarak yüzde 31,2 oldu.nbsp;

Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 20,5 iken, işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı yüzde 20,7 olarak tahmin edildi.

İran devlet televizyonuna konuşan Bakıri, İran ile ABD arasındaki müzakerelerin son durumuna ilişkin açıklamalarda bulundu.

Bakıri, "ABD'nin müzakere ve adil bir anlaşmaya varma konusunda ciddi bir iradesi varsa, öne sürülen 7 şartı kabul etmeli ve bunları uygulamalıdır." dedi.

Bu çerçevenin sunulmasının nedeninin ABD'nin geçmiş dönemdeki tutumu ve müzakere yükümlülüklerini defalarca ihlal etmesi olduğunu dile getiren Bakıri, ABD'nin geçen yıl ilkbaharda beş tur müzakerenin ardından ikinci savaşı başlattığını, sonbaharda diplomatik süreç devam ederken müzakere ilkeleriyle bağdaşmayan adımlar attığını ve kışın da görüşmeler sürerken İran lideri Ali Hamaney'e suikast düzenlediğini ifade etti.

İranlı yetkili, ABD'nin şartları kabul edip uygulaması durumunda ciddi bir müzakere sürecinin önünün açılıp açılmayacağının değerlendirilebileceğini belirterek, aksi halde Washington'un siyasi çıkarları için geçici bir anlaşma yapmayı, seçimlerin ardından ise yeniden baskı politikasına veya askeri müdahaleye dönmeyi amaçlıyor olabileceğini kaydetti.

Tahran yönetiminin Washington yönetimine ilettiği 7 şart arasında; deniz ablukasının kaldırılması, Hürmüz Boğazı'ndan ticari ve petrol gemilerinin güvenli geçişinin garanti edilmesi, tek taraflı yaptırımların kaldırılması, petrol ihracatı muafiyeti, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, nükleer maddelerin ülke içinde kalması ve savaşın sonlandırılması yer alıyor.

Apple, yapay zeka destekli asistanı Siri AI'ın yıl sonuna kadar Türkçe dil desteği kazanacağını açıkladı. Türkçe ile birlikte geleneksel Çince, Norveççe ve Vietnamca da desteklenen dillere eklenecek.

Apple'ın açıklamasına göre Siri AI, 27.2 yazılım güncellemeleriyle birlikte Fransızca, İspanyolca, Japonca, Korece ve Portekizce dillerinde de kullanıma sunuldu. Asistan, eylül ayında beta sürümüyle ilk kez kullanıma açıldığında yalnızca İngilizceyi destekliyordu.

Şirket, Türkçe desteğinin hangi tarihte ve hangi yazılım güncellemesiyle sunulacağını ise paylaşmadı. 9to5Mac, yeni dillerin aralık ayında yayımlanması beklenen iOS 27.3 ile gelebileceğini belirtiyor. Ancak bu bilgi Apple tarafından doğrulanmış değil.

Apple Intelligence temel alınarak geliştirilen Siri AI, kullanıcıların mesaj, e-posta ve fotoğraflarındaki bilgileri kişisel bağlamı anlayarak bulmasına yardımcı oluyor. Asistan, uygulamalar arasında işlem yapabiliyor. Örneğin bir e-posta hazırlayabiliyor veya birden fazla fotoğrafı düzenleyip paylaşabiliyor. Ekran farkındalığı sayesinde ekrandaki içerikle ilgili soruları yanıtlayabiliyor ve işlemler gerçekleştirebiliyor.

Siri AI şu anda iOS 27.2, iPadOS 27.2, macOS 27.2, watchOS 27.2 ve visionOS 27.2’de beta sürümüyle kullanılabiliyor. Asistana erişmek için Apple Intelligence'ın etkin olduğu ve desteklenen bir dile ayarlanmış uyumlu bir cihaz gerekiyor. Apple, bazı özelliklerin her bölgede veya her dilde kullanılamayabileceğini de belirtiyor.

Apple Intelligence hâlihazırda Türkçeyi desteklese de bu destek, Siri AI'ın henüz Türkçe kullanılabildiği anlamına gelmiyor. Şirketin son duyurusuyla birlikte, Siri'nin yeni sürümüne yönelik Türkçe desteği için de yıl sonuna kadar bir takvim verilmiş oldu.

Görsel: ChatGPT

Claude’un geliştiricisi Anthropic, halka arz başvurusunu 26 Ekim’de ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) üzerinden kamuya açtı. Haziran ayında gizli başvuru yapan şirket, A sınıfı hisselerini Nasdaq Global Select Market’te ANT koduyla işlem görmeye açmayı planlıyor. Goldman Sachs ve Morgan Stanley’nin liderlik ettiği süreçte, satışa sunulacak hisse sayısı ve fiyat aralığı henüz açıklanmadı.

Başvuru, Anthropic’in büyümesini ilk kez bu kapsamda kamuya taşırken halka arzın kesinleşmiş koşullarıyla piyasa beklentilerini birbirinden ayırmak gerekiyor. Bloomberg’ün aktardığına göre yatırımcı görüşmeleri 9 Kasım haftasında başlayabilir. AP’nin aktardığı haberlerde ise 100 milyar dolara kadar kaynak ve 1,5–2 trilyon dolar değerleme ihtimali gündemde. Bu rakamlar, SEC dosyasında kesinleşmiş halka arz koşulları olarak yer almıyor. Ayrıca mevcut hissedarların satacağı paylardan elde edilecek gelir şirkete aktarılmayacak.

Dosyanın öne çıkan verisi, 2026’nın ilk altı ayında gelirin 16,286 milyar dolara ulaşması. Bir önceki yılın aynı döneminde 1,163 milyar dolar olan gelir, böylece yaklaşık 14 katına çıktı. Şirketin 2025 yılının tamamındaki geliri ise 4,585 milyar dolardı.

Net zarardaki yükseliş ilk bakışta faaliyet sonuçlarıyla çelişiyor. Ancak 80,7 milyar dolarlık net zararın aynı tutarda nakit harcandığı anlamına gelmediğini belirtmekte fayda var. Bunun 72,4 milyar doları, hisseye dönüşebilen finansman araçları ve türev yükümlülüklerin değerindeki değişimden kaynaklanıyor. Şirketin değerlemesi yükseldikçe bu araçların muhasebeleştirilen değeri de artmış durumda. Diğer giderlerdeki yaklaşık 8,8 milyar dolarlık tutarın da temelinde finansman anlaşmalarına ilişkin varlık ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değer üzerinden kayda alınması ve yeniden değerlenmesi bulunuyor.

Faaliyet tarafında ise zarar 2,135 milyar dolardan 693 milyon dolara geriledi. Anthropic, hisse bazlı çalışan ödemeleri ve nakit dışı bağışlar gibi kalemleri dışarıda bırakan kendi düzeltilmiş hesabıyla 1,618 milyar dolar faaliyet kârı açıkladı. Bu ölçüm, standart muhasebe kurallarına göre hesaplanan faaliyet sonucuyla aynı değil.

İlk altı ayda faaliyetlerden 3,929 milyar dolar nakit sağlanması da dikkat çekiyor. Şirket bu iyileşmede nakit dışı kalemler hariç sonuçlarının yanı sıra müşteri tahsilatları ve tedarikçi ödemelerinin zamanlamasının etkili olduğunu belirtiyor. Dolayısıyla pozitif faaliyet nakit akışı, tek başına kalıcı kârlılığa ulaşıldığı anlamına gelmiyor. Haziran sonu itibarıyla kasada 112,4 milyar dolar nakit ve nakit benzeri varlık, ayrıca 19,3 milyar dolar kısa vadeli yatırım bulunuyor.

Büyümenin arkasında, Claude’un şirketlerin günlük iş süreçlerine daha fazla girmesi yer alıyor. Eylül sonu itibarıyla son 12 ayda Anthropic’e en az 100 bin dolar gelir sağlayan müşteri sayısı 11 bin 900’ü aştı. Bir yıl önce bu sayı 950’nin üzerindeydi. Aynı ölçümle en az 1 milyon dolar gelir sağlayan müşteri sayısı 1.900’ü, en az 10 milyon dolar sağlayanların sayısı ise yaklaşık 250’yi buldu.

Şirketin açıkladığı yaklaşık yüzde 900’lük net gelir tutma oranı da mevcut müşterilerin harcamalarındaki artışı gösteriyor. Claude Pro ve Max abonelerini dışarıda bırakan bu ölçüm, karşılaştırmaya dahil müşteri grubunun son çeyrekteki gelirini bir önceki yılın aynı çeyreğiyle karşılaştırıyor. Bu nedenle oran, toplam şirket gelirindeki büyüme ya da müşteri sayısındaki artış olarak okunmamalı.

Gelir modelinde ağırlık kullanıma dayalı ücretlendirmede. İlk yarı gelirinin yüzde 80’i, yaklaşık 13,1 milyar dolarla bu modelden; yüzde 20’si ise aboneliklerden geldi. Anthropic, Claude Code gibi uygulamalarını ve geliştiricilere sunduğu Claude Platform’u birbirini besleyen kanallar olarak konumlandırıyor.

Müşteri tabanındaki genişlemeye rağmen yoğunlaşma riski sürüyor. 2026’nın ilk dokuz ayında en büyük beş müşteri gelirin yaklaşık yüzde 25’ini oluşturdu. Aynı dönemde tek bir müşterinin payı yüzde 10’u aşmadı. İlk altı ay gelirinin yüzde 48’inin bulut sağlayıcılarının pazar yerleri üzerinden gerçekleşmesi de dağıtım ortaklarının önemini gösteriyor. Şirket, büyük müşterilerin bir bölümünün harcamalarını azaltabilecek veya durdurabilecek sözleşme esnekliğine sahip olduğuna dikkat çekiyor.

Büyümeyi desteklemenin maliyeti ise yüksek. İlk yarıda hesaplama ve altyapı giderleri 8,945 milyar dolara ulaştı. Dosyanın 30 Haziran tarihli dipnotlarında, kalan süresi bir yıldan uzun iptal edilemez satın alma sözleşmeleri kapsamındaki gelecekteki sabit veya asgari ödeme taahhütleri 265,6 milyar dolar olarak açıklanıyor. Bu tutar, daha sonraki anlaşmaların ve değişken koşullara bağlı bütün ödemelerin toplamını temsil etmiyor.

The Verge’ün de öne çıkardığı SpaceXAI anlaşmaları, kapasitenin tamamı teslim edildiğinde aylık yaklaşık 3,1 milyar dolar ödeme öngörüyor. Ancak sözleşmeler, ilk iptal edilemez dönemlerin ardından 90 gün önceden bildirimle feshedilebiliyor.

Google ve Amazon anlaşmalarında ise kullanım belirli seviyenin altında kalsa bile asgari harcama yükümlülükleri bulunuyor. Bu farklılıklar nedeniyle açıklanan tutarları doğrudan toplamak ve tek bir kesin borç rakamı olarak sunmak doğru değil.

Halka arz sonrasında yönetim yapısı nasıl olacak?

Halka arz sonrasındaki yönetim yapısı da dosyanın dikkat çeken başlıklarından. Yedi kurucunun oluşturacağı yapıya verilecek tek bir F sınıfı hisse, genel hissedar oylamalarında toplam oy gücünün yüzde 50,1’ini taşıyacak. Long-Term Benefit Trust ise özel T sınıfı hisse aracılığıyla yönetim kurulunun çoğunluğunu seçme ve görevden alma yetkisine sahip olacak. Dolayısıyla halka açılmanın, şirket üzerindeki kontrolün yeni yatırımcılara geçmesi anlamına gelmediğini söyleyebiliriz. 

Anthropic’in kamu yararını gözeten şirket statüsü de korunuyor. Dosyaya göre şirket, belirtilen hesaplama esaslarıyla hisselerinin yüzde 5’ine karşılık gelen payları Anthropic Public Benefit Fund’a aktardı. Kurucular da kişisel hisselerinin yüzde 80’ini hayır amaçlarına ayırmayı taahhüt ediyor. Anthropic, yatırımcılara kararlarının yalnızca kârı en üst düzeye çıkarmayı hedefleyen bir şirketten farklılaşabileceğini açıkça bildiriyor.

Risk açıklamaları ise rekabet, telif davaları ve altyapı kapasitesinin ötesine uzanıyor. Şirket, otonom modellerin kullanıcıların amaçlarıyla uyuşmayan eylemlerde bulunabileceğini, güvenlik önlemlerinin yetersiz kalabileceğini ve ciddi zararların hukuki sorumluluk doğurabileceğini belirtiyor. Büyük ölçekli bir yapay zeka olayında oluşabilecek zararın tek bir sigortacının, hatta sigorta sektörünün toplam kapasitesini aşabileceği uyarısı da yapılıyor.

Dosyanın ortaya koyduğu tablo, Anthropic’in gelirini hızla artırırken faaliyet zararını daralttığını; buna karşılık gelecekteki kapasite için çok büyük ödeme yükümlülükleri üstlendiğini gösteriyor. Halka arz sürecinde şirketin büyüme hızının yanında, bu kapasiteyi ne ölçüde gelire dönüştürebileceği, büyük müşterilerini koruyup koruyamayacağı ve güvenlik yaklaşımını ticari hedefleriyle nasıl birlikte yürüteceği belirleyici olacak.

Yapay zeka teknolojilerinin gelişmesi, şirketlerin bulut bilişim altyapısına yönelik talebini artırıyor. Bu talep, teknoloji şirketlerinin mevcut altyapılarını genişletme ihtiyacını da beraberinde getiriyor. Amazon Web Services (AWS) ise artan talep nedeniyle 2027 yılına kadar olan bulut kapasitesinin büyük bölümünü sattı.

Amazon CEO'su Andy Jassy, AWS'nin 2027 yılı kapasitesinin büyük bölümünün satıldığını, 2028 yılı kapasitesinin de önemli bir kısmı için müşterilerle anlaşmalar yapıldığını açıkladı. Jassy, Andreessen Horowitz'in kurucu ortağı Ben Horowitz ve şirketin genel ortaklarından Erik Torenberg ile gerçekleştirdiği video podcast yayınında, yapay zeka laboratuvarlarından ve kurumsal müşterilerden gelen talebi karşılamakta zorlandıklarını belirtti.

Jassy, AWS'nin talep üzerine sunulan hizmetler için bir miktar kapasiteyi elinde tuttuğunu ifade etti. Şirketin Bedrock ve EC2 hizmetleri için de kapasite ayırdığını belirten Jassy, 2027 yılına ait büyük miktarda bulut kaynağı için şimdiden anlaşmalar yapıldığını söyledi.

Amazon, 2026 yılında sermaye yatırımlarına yaklaşık 220 milyar dolar harcamayı planladığını daha önce açıklamıştı. Jassy, 2026 yılı bulut kapasitesinin de satıldığını belirterek şirketin planlanan tutarın üzerinde yatırım yapabileceğini dile getirdi.

AWS'in bulut hizmetleri arasında yer alan EC2, uygulamaları çalıştırmak için bulut sunucuları sağlıyor. Bedrock ise müşterilerin üretken yapay zeka uygulamaları geliştirmek için farklı yapay zeka modellerine erişmesine olanak tanıyor. Amazon'un üçüncü çeyrek finansal sonuçlarını 29 Ekim'de açıklaması bekleniyor.

Apple, iPad mini’nin yenilenen modelini web sitesinde paylaştı. Super Retina XDR OLED ekrana geçiş yapan cihaz, önceki modele kıyasla yüzde 14 daha ince ve yüzde 13 daha hafif bir tasarımla karşımıza çıkıyor. Ekran çerçevelerinin ise yüzde 24 inceltilmiş durumda olduğunu ekleyelim.

8,5 inçlik ekran, 1.200 nit tepe parlaklığı ve 2.000.000:1 kontrast oranı sunuyor. Kullanıcılar, yansımaları azaltmak için nano dokulu cam seçeneğini de tercih edebiliyor. Performans tarafında A20 Pro çip yer alıyor. Apple’a göre yeni model, önceki nesle kıyasla yüzde 60’a kadar daha yüksek işlemci performansı ve 2,7 kata kadar daha hızlı grafik performansı sunuyor. Cihazın pili yaklaşık 30 dakikada yüzde 50 şarja ulaşabiliyor.

iPadOS 27 ile gelen tablet, Apple Intelligence ve İngilizce kullanılabilen Siri AI özelliklerini destekliyor. Uygulamalar arasında çalışabilen asistan, ekrandaki içeriklerle ilgili soruları yanıtlayabiliyor. Duyurunun dipnotuna göre Siri AI, iPadOS 27.2 ile beta olarak sunulacak. Desteklenen diller arasında Türkçe bulunmadığını belirtmekte fayda var. Harici ekranda çalışma alanını genişletme desteği de iPadOS 27.2 ile gelecek.

12 megapiksel Center Stage ön kamera yatay kenara taşınırken, arka tarafta 4K video çekebilen 12 megapiksel kamera bulunuyor. Apple Pencil Pro ve USB-C bağlantılı Apple Pencil desteği de sürüyor. 

5,4 mm kalınlığındaki yeni iPad mini, suya ve toza karşı IP67 sertifikasına sahip. Apple’ın Acoustic Display adını verdiği ses sisteminde, bas sesler ekran üzerinden iletilirken tiz hoparlörler cam ile alüminyum gövde arasına gizleniyor. Şirkete göre bu yapı, daha güçlü ses sunarken cihazın suya dayanıklılığına da katkı sağlıyor.

Bağlantı tarafında ise Apple’ın N1 çipiyle Wi-Fi 7, Bluetooth 6 ve Thread desteği sunuluyor. Hücresel bağlantılı modellerde kullanılan C2 modem, Apple’a göre önceki nesle kıyasla yüzde 50’ye kadar daha yüksek mobil veri hızı sağlıyor. Ayrıca 512 GB model, toplam 32 çekirdekli çift Neural Engine ile cihaz üzerinde çalışan yapay zeka uygulamalarında ayrışıyor

Yeni iPad mini’nin ABD başlangıç fiyatı, 128 GB depolama alanına sahip Wi-Fi modeli için 699 dolar, hücresel bağlantılı model için ise 849 dolar olarak belirlenmiş durumda. Wi-Fi modellerinde 256 GB seçeneği 799 dolar, 512 GB seçeneği ise 999 dolardan başlıyor. Türkiye'de ise, iPad mini Wi-Fi modeli 48.999 TL’den ve Wi-Fi + Cellular modeli 59.499 TL’den başlayan fiyatlarla satışa sunuluyor. Gece yarısı ve yıldız ışığı renkleriyle sunulan cihaz, 28 Ekim’de ön siparişe açılacak ve 6 Kasım’da satışa çıkacak.

Füzyon enerjisi alanında çalışan Commonwealth Fusion Systems (CFS), füzyon santrallerinde kullanılacak yarı iletken teknolojilerini geliştirmek için ABD Ticaret Bakanlığı (Department of Commerce) ile 85 milyon dolarlık araştırma ve geliştirme desteğine yönelik niyet mektubu imzaladı. CHIPS ve Bilim Yasası (CHIPS and Science Act) kapsamında önerilen destek henüz kesinleşmiş değil.

CFS, desteği yapay zeka donanımları, yeni nesil radyo frekanslı güç jeneratörleri ve güç elektroniği alanlarındaki çalışmalarında kullanmayı planlıyor. Bu teknolojiler, füzyon reaktörlerinin çalışmasında ve kontrol edilmesinde önemli rol oynuyor.

Şirket, füzyon santrallerinde kullanılacak robotik bakım sistemleri için yarı iletken teknolojileri de geliştirecek. Bu sistemlerin santrallerin bakımını kolaylaştırması ve performansını artırması hedefleniyor. CFS ayrıca füzyon yakıtını ısıtmak için kullanılan radyo frekanslı güç jeneratörlerini geliştirecek. Reaktörlerdeki plazmayı ve diğer sistemleri kontrol etmek için daha hızlı elektronik sistemler üzerinde de çalışacak.

CFS'nin kurucu ortağı ve CEO'su Bob Mumgaard, desteğin füzyon enerjisi sektörüne özgü yarı iletken ve güç elektroniği teknolojilerinin geliştirilmesi için önemli bir fırsat sunduğunu belirtti. Mumgaard, bu teknolojilerin ticari füzyon enerjisinin yaygınlaşmasına katkıda bulunacağını ifade etti.

Şirket, araştırma ve geliştirme çalışmalarının füzyon enerjisi alanında daha güçlü bir sanayi altyapısı oluşturmasını ve sektöre yeni tedarikçilerin katılmasını bekliyor. Önerilen desteğin, ticari füzyon santrallerinin yaygınlaşması için ihtiyaç duyulan yarı iletken tedarik zincirinin geliştirilmesine de katkı sağlaması amaçlanıyor.