Uraloğlu, yazılı açıklamasında, Ankara'da yapımı planlanan Esenboğa Havalimanı Metro Hattı'na ilişkin son gelişmeleri paylaştı

Esenboğa Havalimanı'na ulaşacak metro projesi kapsamında artan ulaşım ihtiyaçları ve yolcu talepleri doğrultusunda önemli güncellemeler yaptıklarını belirten Uraloğlu, "İlk etapta Kuyubaşı İstasyonu'ndan aktarma yapılarak planlanan hat artık YHT Gar'dan başlayacak şekilde yeniden kurgulandı. Yeni güzergah, Ankara'nın önemli ulaşım ve yerleşim merkezlerini doğrudan kapsayacak şekilde Esenboğa Havalimanı'na kadar uzanacak. Böylece YHT Gar'dan Esenboğa Havalimanı'na kadar aktarmasız, hızlı ve konforlu ulaşım imkanı sağlanacak." ifadelerini kullandı.

"36 kilometre uzunluğunda olacak, 12 istasyon inşa edilecek"

Uraloğlu, yalnızca güzergahın değil, aynı zamanda istasyon giriş-çıkış yapıları, istasyon yerleşimleri, plan-profil çizimleri ve diğer işletmesel kriterlerin de revize edildiğinin altını çizerek, projenin ulaşım sistemine entegre biçimde, en fizibil ve güncel ihtiyaçlara cevap verecek yapıya ulaşması için kapsamlı çalışma yürüttüklerini aktardı.

Uraloğlu, hatta ilişkin şu bilgiyi verdi:

"YHT Gar-Kuyubaşı-Esenboğa Havalimanı Metro Hattı 36 kilometre uzunluğunda projelendirildi. Hat kapsamında, YHT Gar, Hastane, Demirlibahçe, Siteler, Solfasol, Kuyubaşı, Kuzey Ankara, Pursaklar, Sarayköy, Fuar, Esenboğa ve Yıldırım Beyazıt Üniversitesi olmak üzere 12 istasyon bulunacak. Artık son aşamaya geldik. YHT Gar-Kuyubaşı-Esenboğa Havalimanı Metro Hattı'mızın yapım çalışmalarına 2026 yılında başlamayı hedefliyoruz."

Bakanlık olarak Ankara'da yaptıkları metro çalışmalarına dikkati çeken Uraloğlu, "Bugüne kadar Bakanlık olarak Ankara'ya Kızılay-Çayyolu, Batıkent-Sincan, Keçiören-AKM ve AKM-Gar-Kızılay metro hatlarıyla toplam 44,5 kilometre yeni hat inşa ettik. Söz konusu hatların yanı sıra Sincan ile Kayaş arasındaki 36 kilometrelik hattı modernize ederek vatandaşlarımızın hizmetine sunduk. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak Ankara'nın 23,1 kilometrelik raylı sistem hattını 80,5 kilometre uzatarak raylı sistem hat uzunluğunu 103 kilometrenin üzerine çıkardık." ifadelerine yer verdi.

Denizli’deki yeni mağaza üzerine değerlendirmede bulunan Chakra Yönetim Kurulu Başkanı Ali Rıza Kocaer; “2006 yılında Denizli’de başlayan hikâyemiz, bugün daha anlamlı hale geldi. Bu nedenle de bugüne kadarki en büyük mağazayı Denizli’de açarak köklerimize duyduğumuz bağlılığı somut bir hale getirdik. Sade tasarımlara ilgi duyan ve doğal dokulara hassasiyet gösteren tüketicilerimizi markamızın felsefesiyle buluşturmuş olduk. Chakra olarak Denizli mağazamızı açmaktan büyük mutluluk duyuyoruz” dedi.
nbsp;

Posco Assan'ın başvurusu üzerine ithal paslanmaz çelik için başlatılan anti-damping soruşturmasında sona gelindi. Savunma sanayinden beyaz eşyaya, otomotivden elektrikli ev aletlerine kadar onlarca sektörün yakından takip ettiği soruşturma konusunda henüz Ticaret Bakanlığı karar açıklamazken, Kibar Holding’in ortağı olduğu Güney Koreli Posco Assan’dan kararla ilgili açıklama geldi. Kibar Holding CEO’su Haluk Kayabaşı, çift haneli ek vergi beklediklerini söylerken, “Güney Kore Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya geldi. Burada biz de ilgililerle konuştuk. İlgililer de ‘Biz gerekeni yapacağız, merak etmeyin’ dediler.” iddiasında bulundu. nbsp;

TÜM STK’LAR BİR ARADAnbsp;

Ev ve Mutfak Eşyaları Federasyonu (EVFED), Endüstriyel Mutfak, Çamaşırhane, Servis ve İkram Ekipmanları Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TUSİD), Ev ve Mutfak Eşyaları Sanayicileri ve İhracatçıları Derneği (EVSİD), Züccaciyeciler Derneği (ZÜCDER), Paslanmaz Sanayici ve İş İnsanları Derneği (PASİD), Gelişen Ev ve Yaşam Eşyası Markaları Derneği (GEEM), Paslanmaz Çelik Derneği (PASDER) geçtiğimiz günlerde bir araya gelerek ortak açıklama yapmış, sürdürülen soruşturmanın Türkiye’deki üreticiler lehine sonuçlanmasını beklediklerini ifade etmişti.

300 BİN KİŞİ İŞİNDEN OLABİLİR

Posco Assan’ın bir üretici olmamasına rağmen, böyle bir soruşturma başlatılmasının dahi doğru olmadığına vurgu yapan sektör temsilcileri, yaptıkları açıklamadan şu ifadeleri kullanmıştı: “Posco Assan, yalnızca ithal ettiği paslanmaz yassı çeliğe soğuk indirgeme işlemi yapan bir haddeleme tesisi. Soruşturmanın ek vergi ile sonuçlanması ihracattan üretime, istihdamdan enflasyona kadar her anlamda olumsuz sonuçlar doğuracaktır. En önemlisi de eğer bu soruşturma sektörlerimiz aleyhine sonuçlanırsa 1 milyon kişiye istihdam sağlayan sektörlerde yaklaşık 300 bin kişi işinden olacak. Ticaret Bakanlığı’nın bu soruşturmada kararı verirken bunu da göz önünde bulunduracağına inanıyoruz. Ek vergi çıkması halinde iç pazarda enflasyon ve ihracatta da büyük bir daralma yaşanacak. Verilecek kararda tek bir şirketin geleceğine göre hareket edilmesi doğru olmayacaktır. Paslanmaz çelikte ek vergi uygulanması, iç pazarda en az yüzde 25 ciro kaybına ve 1,5 milyar dolarlık ihracat düşüşüne yol açacak. Bu enflasyonla mücadeleye de büyük zarar verecek. Bugün eve giren her ürünün yüzde 12 daha pahalı üretiliyor olması bile sektörün nasıl bir yük altında olduğunu açıkça gösteriyor.”

nbsp;

Günde 9 milyondan fazla kişinin yolculuk ettiği İstanbul, “akıllı şehir” vizyonunu güçlendiren projeleriyle öne çıkıyor. Toplam 380,71 kilometrelik raylı sistem ağına sahip kentte, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne ait devam eden 62,10 KM yeni raylı sistem yatırımları sayesinde ulaşımda konfor, verimlilik ve çevresel sürdürülebilirlik hedefleniyor.

Bu vizyonun en önemli kilometre taşlarından biri ise 2026 Nisan ayında İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve iştirak şirketi İSBAK’ın ev sahipliğinde İstanbul’da gerçekleşecek, 50 ülkeden 3 bin katılımcının yer alacağı ERTICO ITS Avrupa Kongresi. Şehrin akıllı ulaşım sistemleri konusundaki yenilikçi yaklaşımını uluslararası platformda sergileyecek olan kongre ile İstanbul, sürdürülebilir ulaşım ve akıllı şehir çözümlerinde küresel bir merkez olarak konumlanacak.

İstanbul’un Sürdürülebilir Ulaşım Yolculuğu

İBB Ulaşım Dairesi Başkanı Barış Yıldırım, kentte ulaşıma dair sürdürülebilir adımları şu sözlerle özetledi:
“İstanbul’da günlük ortalama 9 milyon kişi yolculuk yapıyor. Ulaşım alternatiflerini artırarak raylı sistemler ve deniz yolunu güçlendirmek için çalışmalarımız sürüyor. Günlük veriler, karayolu ile 4,7 milyon, raylı sistemlerle 3,7 milyon ve deniz yoluyla yaklaşık 430 bin yolculuğun gerçekleştiğini gösteriyor. Metro İstanbul Raylı Sistem hatlarını kullanan İstanbulluların maksimum yolculuk sayısı 2018’de günlük 2.4 milyon iken 2025’te bu sayı 3,2 milyona ulaştı. nbsp;Tüm Raylı Sistem Hatlarını (Marmaray Dahil Olarak) Kullanan İstanbulluların günlük maksimum yolculuk sayısı 2018’ de 2,7 milyon iken 2025’te bu sayı yaklaşık 4 milyona ulaştı. İstanbulkart ile yapılan yolculukların içinde 2018 yılında Raylı Sistem (Marmaray Dahil) kullananların oranı %35,5 iken bu oran 2025 yılında 42,9'a yükseldi.”

Yıldırım ayrıca, İstanbul’un ilk Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı (SKUP) ile dünyada bu ölçekte böyle bir uygulamayı hayata geçiren ilk şehir olduğuna dikkat çekti. Avrupa Birliği eş finansmanıyla yürütülen proje kapsamında İstanbul, 16 milyonu aşan nüfusuna uygun, erişilebilir, entegre ve çevre dostu bir ulaşım sistemi kurmayı hedeflediklerinin de altını çizdi.nbsp;

Bu doğrultuda özel araç kullanımının azaltılması, toplu taşıma ve aktif ulaşımın (yaya ve bisiklet) teşvikiyle kentte sürdürülebilir ve sağlıklı yaşam biçimi destekleniyor. Düşük Salım Bölgeleri (DSB) uygulamasıyla çevre standartlarına uymayan araçlar belirli alanlara giremiyor veya “kirleten öder” prensibiyle ücret ödeyerek giriş yapabiliyor.

Raylı sistem ağının genişletilmesi, deniz yolcu taşımacılığının iyileştirilmesi ve ulaşım modları arasında entegrasyon sağlanmasıyla toplu ulaşıma geçiş teşvik ediliyor. Yaya ve bisiklet ulaşımını teşvik etmek amacıyla Yaya ve Bisiklet Şeflikleri kurularak kentte sürdürülebilir ulaşım projeleri hayata geçiriliyor.

2026 ITS Avrupa Kongresi: Mobilitenin Geleceği İstanbul’da Konuşulacak

İSBAK Genel Müdürü Erdem Samut, Avrupa’nın en prestijli ulaşım ve teknoloji etkinliklerinden biri olan kongrenin önemini şöyle vurguladı:
“İstanbul’un değerlerini tanıtmak, ekonomik iş birlikleri oluşturmak ve inovasyonun kalbinde yer almak istiyoruz. 27–29 Nisan 2026 tarihlerinde İstanbul Kongre Merkezi’nde düzenlenecek ITS Avrupa Kongresi’nde 50’den fazla ülkeden 3 bini aşkın katılımcı yer alacak. Kongremizin teması ‘İnovasyona Köprü Olmak: Entegre, Güvenli ve Kesintisiz Mobilite’ olacak. İstanbul’un öncü ulaşım projelerini tüm dünyaya anlatma fırsatı bulacağız.”nbsp;

Vatandaşlara akıllı, sürdürülebilir ve çevre dostu ulaşım hizmetleri sunmak ve yaşamlarını kolaylaştırmak adına kesintisiz hizmete devam ettiklerini belirten Samut; “16 milyonluk tarihi bir şehirde hayata geçirdiğimiz ve geçireceğimiz projeleri şimdi global pazara taşıyacağız. İstanbul, sürdürülebilir ulaşım vizyonuyla yalnızca Türkiye’ye değil, Avrupa’ya da ilham vermeye hazırlanıyor. 2026 ITS Avrupa Kongresi, bu dönüşümün küresel ölçekte paylaşılacağı bir platform olacak” dedi.

Trafik Tıkanıklığını Azaltan İBB Uygulamaları

• Akıllı sinyalizasyon ve kavşak sistemleri
• Ulaşım Yönetim Merkezi
• 749 trafik sensoru ve 1589 izleme kamerası
• Akıllı park sistemleri ve Değişken Mesaj Sistemleri (VMS)
• EDS, İstanbulkart ve Elektronik Ücret Toplama Sistemi
• Paylaşımlı yolculuk ve mobil taksi uygulamaları
• Toplu Ulaşım Hizmetleri Denetim ve Yönetim Merkezi
• Deniz Taksi ve Deniz Dolmuş projeleri

Rakamlarla İstanbul’da Ulaşım

• Toplam raylı sistem ağı: 380,71 km (244,3 km’si İBB tarafından, 136,4 km’si de Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından işletiliyor.)
• Devam eden inşaat: 62,1 km (Bu inşaatın yapım işleri yalnızca İBB tarafından yürütülüyor.)
• 2028 sonuna kadar İBB’nin açmayı planladığı hatların toplam uzunluğu: 44,1 kmnbsp;
• 2028 sonu toplam uzunluk: 424,8 km (Bakanlık tarafından yapımı devam eden hatlar hariç ve İBB tarafından yeni hiçbir raylı sistem ihalesi yapılmadığı durumdaki veridir.)
• 2040 hedefi: yaklaşık 740 km raylı sistem ağınbsp;
• 2024 yılı sonu itibarıyla bisiklet yolu: 569 km
• Hizmete alınan Deniz Taksi sayısı: 50 (5’i elektrik-hibrit)
nbsp;

Ar-Ge merkezinde geliştirdiği yapay zekâ destekli çözümlerle Business Process Technology Outsourcing (BPTO) dönüşümünde öncü rol üstlenen Mplus Türkiye, müşteri iletişiminde, genç yeteneklerin potansiyelini zirveye taşımayı amaçlıyor. Çalışanlarının yüzde 71’i Z kuşağından oluşan Mplus Türkiye, Z kuşağı çalışanlarının potansiyelini desteklemek için eğitim, mentorluk ve kariyer fırsatları sunuyor.

“Mplus Academy ile çalışanlarımızın becerilerini güçlendiriyoruz”

Gençlerin operasyonel verimliliği, teknoloji adaptasyonunu ve inovasyon hızını artırdığını belirten Mplus Türkiye İnsan Kaynakları Direktörü (CHRO) Barış Şanlıoğlu, Z kuşağı çalışanlarının, çok kanallı ve dijital odaklı hizmet yapısına doğal bir uyum sağladığını söyledi. Gençlerin hızlı öğrenme, sorun çözme, sosyal medya ve dijital iletişim araçlarını etkin kullanma yeteneklerinin Mplus Türkiye için stratejik bir avantaj sunduğuna dikkat çeken Şanlıoğlu, “Genç yeteneklerin enerjisi ve dijital yetkinlikleriyle müşteri deneyimini yeniden tanımlamayı hedefliyoruz. Bu doğrultuda Mplus Academy çatısı altında sunduğumuz eğitim ve gelişim programlarıyla, genç çalışanlarımızın hem iş gücü verimliliğini artırıyor hem de bağlılık ve motivasyonlarını güçlendiriyoruz” dedi.

“Z kuşağıyla birlikte yarının müşteri deneyimi vizyonunu şekillendiriyoruz”

Z kuşağının iş hayatına getirdiği esneklik, açık iletişim ve anlamlı iş yapma disiplininin Mplus Türkiye’nin kurum kültürünün önemli bir rol oynadığını ifade eden Şanlıoğlu, “Gençlerin kendilerini ifade edebildiği bir çalışma ortamı sunmayı önemsiyoruz. Hibrit çalışma modelimiz ve insan odaklı yaklaşımımızla Z kuşağının beklentilerine yanıt veren, onların dinamizmini destekleyen bir yapı kurduk. Bugün genç yeteneklerin güçlü bir temsil oluşturduğu bir ekiple ilerliyoruz ve bu yapıyı onların etkisini artıracak şekilde büyütmek istiyoruz. Z kuşağının yenilikçi düşünme biçimi, teknoloji kullanımındaki çevikliği ve sorgulayıcı bakışı, müşteri deneyimi vizyonumuzu ileriye taşıyan en önemli unsurlardan biri ve onlarla birlikte yarının müşteri deneyimi vizyonunu şekillendiriyoruz. Bu kapsamda insan odaklı yaklaşımımız ve inovatif bakış açışımızla, Türkiye’de istihdam ve müşteri deneyimi dönüşümünün öncülerinden biri olmaya devam ediyoruz” diye konuştu.
nbsp;

Bayraktar AKINCI, TÜBİTAK Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü (SAGE) tarafından geliştirilen BOZOK ve KAYI-30 mühimmatlarıyla icra edilen test atışlarında hedefleri başarıyla vurdu.

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, teste ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, gökyüzünde milli iradenin imzasının bir kez daha atıldığını belirtti.

Görgün, "Bayraktar AKINCI TİHA, BOZOK ve KAYI-30 mühimmatlarıyla gerçekleştirdiği test atışlarıyla mühimmat, platform ve aklın kusursuz uyumunu sahada bir kez daha gösterdi." ifadesini kullandı.

Elde edilen başarının, Türkiye'nin kararlılığının bir göstergesi olduğuna dikkati çeken Görgün, "Emeğiyle bu tabloyu mümkün kılan Baykar ve TÜBİTAK SAGE ailelerini gönülden tebrik ediyorum. Türkiye, göklerde de kendi yolunu kendi çizmeye devam ediyor." değerlendirmesinde bulundu.

https://t.co/wZGrPtCmbk

AKINCI’dan yerli mühimmatlarla güç gösterisi: TÜBİTAK SAGE’nin geliştirdiği BOZOK ve KAYI30 hedefi nokta atışıyla vurdu

Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği verilerinden yapılan derlemeye göre, Türkiye'nin ocak-kasım dönemindeki otomotiv ihracatı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 12,3 artışla 37 milyar 764 milyon 784 bin dolara yükseldi.

Geçen yıl 37 milyar 211 milyon 661 bin dolarlık ihracatla rekor kıran otomotiv sektörü, bu sene 11 ayda bu rakamı aşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.

Türkiye'nin ihracatında ilk sırada yer almaya devam eden otomotiv sektörü, 2022 hariç son 20 yılda 19'uncu kez ihracat lideri olmaya hazırlanıyor.

Ocak-kasım döneminde 200'den fazla ülke ile özerk ve serbest bölgeye ihracat gerçekleştiren otomotiv sektörü, Türkiye'nin ihracatından yüzde 15,3 pay aldı.

Alt sektörlerde de rekorlar kırıldı

Otomotiv sektörünün lokomotifi olan "tedarik sanayi" ihracatı ocak-kasım döneminde, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5,1'lik artışla 13 milyar 742 milyon dolardan 14 milyar 444 milyon dolara çıktı. Geçen yıl 14 milyar 879 milyon dolarlık dış satımla ihracat rekoru kıran tedarik sanayisinin aralık ayı ihracatıyla bu rekoru geçmesi bekleniyor.

Sektörün önemli diğer alt sektörü olan "binek otomobil" ihracatı ise 11 ayda, 2024'ün aynı dönemine göre yüzde 5,7'lik yükselişle 11 milyar 57 milyon dolardan 11 milyar 692 milyon dolara ulaştı. En yüksek dış satımını 12 milyar 383 milyon dolarla 2018 yılında gerçekleştiren binek otomobil sektörünün aralık ayında 691 milyon dolardan fazla ihracat yapması halinde rekor kırması öngörülüyor.

"Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar" ihracatı 11 ayda, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 30 artışla 4 milyar 974 milyon dolardan 6 milyar 492 milyon dolara çıktı. Geçen yıl gerçekleştirdiği 5 milyar 577 milyon dolarla en yüksek ihracat rakamını ekim ayı itibarıyla kıran hafif ticari araç, kamyonet ve kamyon grubunu kapsayan sektör, rekor kırmaya devam ediyor.

Ocak-kasım döneminde "otobüs, minibüs ve midibüs" ihracatı, geçen senenin aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 30'luk yükselişle 2 milyar 311 milyon dolardan 2 milyar 985 milyon dolara ulaştı. Sektör temsilcileri, 2024'ün tamamında gerçekleştirilen 2 milyar 568 milyon 154 bin dolarlık rekor ihracatı bu senenin 10 ayında geçerek başarı grafiğini yukarılara doğru taşıyor.

"Çekiciler", "özel amaçlı motorlu taşıtlar", "demir yolu taşıtları" gibi diğer alt başlıkları içinde barındıran "diğer" kategorisinde ise 11 aylık dönemde 2 milyar 151 milyon dolarlık dış satım gerçekleştirildi.

Ana pazar Almanya'ya ihracat 6,1 milyar doları aştı

Bu yılın ocak-kasım döneminde en çok ihracat ana pazar Almanya'ya yapıldı. Geçen yılın 11 ayında 4 milyar 422 milyon dolarlık otomotiv ihracatı yapılan Almanya'ya bu yılın aynı döneminde yüzde 39'luk artışla 6 milyar 143 milyon dolarlık dış satım gerçekleştirildi.

İkinci sıradaki Fransa'ya 11 ayda otomotiv ihracatı yüzde 15 yükselişle 3 milyar 822 milyon dolardan 4 milyar 398 milyon dolara çıktı.

Birleşik Krallık'a ocak-kasım döneminde gerçekleştirilen dış satım ise yüzde 2'lik artışla 3 milyar 778 milyon dolardan 3 milyar 853 milyon dolara ulaştı.

Ocak-kasım döneminde İspanya 3 milyar 166 milyon dolarla dördüncü, İtalya ise 3 milyar 24 milyon dolarla en çok otomotiv ihracatı yapılan beşinci ülke oldu.

Otomotiv sektörü Avrupa’da gaza bastı

Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun yeni asgari ücret rakamını belirleme çalışmalarında süreç başladı.

Doğrudan yaklaşık 7 milyon çalışanı, dolaylı olarak ise toplumun genelini ilgilendiren yeni asgari ücreti belirleme çalışmaları kapsamında, Asgari Ücret Tespit Komisyonu ilk toplantısını gerçekleştirdi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığındaki toplantıya, Asgari Ücret Tespit Komisyonunun tarafları olan işçi, işveren ve hükümet temsilcileri davet edildi.

Kamuya 3 bin yeni personel alımı yapılacak

"TİSK heyetinden ellerini taşın altına koymalarını bekliyorum"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, TİSK'in 29. Olağan Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada, yeni asgari ücretin belirlenme sürecine değinip, şu ifadeleri kullanmıştı:

"Malumunuz Asgari Ücret Tespit Komisyonu ilk toplantısını yapacak. Komisyon çalışmalarında, işverenleri temsilen yer alan TİSK heyetinden ellerini taşın altına koymalarını bekliyorum. İşçi kardeşlerimize yönelik atacağınız her olumlu adım, verimlilik, kazanç ve bereket olarak dönecektir."

İkinci toplantı 18 Aralık Perşembe günü yapılacak

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Asgari Ücret Tespit Komisyonunun ikinci toplantısını 18 Aralık Perşembe günü yapacağını bildirdi.

Bakanlık açıklamasında, şu ifadeler yer aldı:

1. "Asgari Ücret Tespit Komisyonu 2026'da geçerli olacak asgari ücreti belirleme çalışmaları kapsamında ilk toplantısını Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ev sahipliğinde gerçekleştirdi. Toplantıya Çalışma Genel Müdürü Oğuz Tuncay başkanlık etti. Asgari Ücret Tespit Komisyonu, yeni yılda geçerli olacak asgari ücreti belirleme çalışmaları kapsamında ikinci toplantısını 18 Aralık 2025 tarihinde saat 14.00'te yapacaktır."

"Çalışanlarımızın gelirlerini koruyacak bir anlayışla çalışmalar yürütülecektir"

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Asgari Ücret Tespit Komisyonu sürecine ilişkin NSosyal hesabından açıklamada bulundu.

İşçi ve işveren konfederasyonlarının temsilcileriyle bir araya geldiklerini hatırlatan Işıkhan, bu süreç boyunca özellikle sosyal diyalog mekanizmasının güçlendirilmesini önemli gördüklerini vurguladı.

Işıkhan, "Çalışanlarımızın gelirlerini koruyacak, istihdamı ve makroekonomik dengeleri gözetecek bir anlayışla çalışmalar yürütülecektir." ifadesini kullanarak, sürecin işçiler ile işverenler başta olmak üzere Türkiye için hayırlara vesile olmasını diledi.

Mevcut asgari ücret net 22 bin 104 lira

1. Asgari ücret, halen bir işçi için aylık brüt 26 bin 5 lira 50 kuruş, kesintiler düştüğünde net 22 bin 104 lira 67 kuruş olarak uygulanıyor.
2. Asgari ücretin işverene toplam maliyeti bir işçi için 30 bin 621 lira 48 kuruş. Bunun 26 bin 5 lira 50 kuruşunu brüt asgari ücret, 4 bin 95 lira 87 kuruşunu sosyal güvenlik primi, 520 lira 11 kuruşunu işveren işsizlik sigorta fonu oluşturuyor.

Yıldız Holding Yönetim Kurulu Üyesi, Pladis ve GODIVA Yönetim Kurulu Başkanı Murat Ülker kişisel internet sitesinde, "Uyumsuzluk hiç düşünmüyorlar mı böyle yaparken?" başlıklı bir yazı kaleme aldı. Ülker, yazısında okuyuculara "Uyumsuzluk hiç düşünmüyorlar mı böyle yaparken?" sorusunu yöneltti.

Murat Ülker'in yazısının tamamı şu şekilde:

Kendi kendinize bu soruyu kaç kere sordunuz, hatta kızdığınızı etrafınızdakiler anlasın diye sesinizi yükselttiğiniz, oldu mu? Bu sorunun temelinde, sizi düşünmediklerini düşündüğünüz konu her ne idiyse, altında tasarım sorunu yatıyordur.

Tasarım deyince, çoğumuz estetik temelli düşünürüz; bir ambalajın şıklığı, bir logonun çizgileri, bir sayfanın düzeni gibi. Halbuki tasarım bunların çok ötesinde bir şeydir; günlük hayatın en küçük ayrıntılarında karşımıza çıkan, normalde pek görünür ve fark edilir olmasa da hayatımızdaki etkisi büyük olan kararların tümünü kapsar. Bir kapının hangi yönde açılacağı, merdiven rıhlarının yüksekliği, elektrik düğmesi ve prizin nerede olacağı, hatta otobüs durağının nereye konacağı, metronun nerede duracağı, telefon tuşlarının ebadı ve yerleşimi, asansördeki alarm butonunun işaretlemesi, yeri, yüksekliği gibi… Bunların hepsi birer tasarım kararıdır. Verilen bu kararlar yalnızca bahse konu nesneleri etkilemekle kalmaz; aynı zamanda hayatın ne kadar kolaylaşacağı veya zorlaşacağı üzerinde etkilidir.

Şimdi günlük hayatınızda karşılaştığınız benzer durumları düşünün; bana hak vereceksiniz. Hele bir de çocuk, yaşlı ve engelliler açısından düşünürseniz… liste uzar gider.

İşte bu şekilde tasarımın aslında kimin için iyi (inclusion), kimin için sorun olduğunu (exclusion) fark ediyoruz. Kat Holmes, “Mismatch: How Inclusion Shapes Design” (*) isimli eserinde bir tasarımdan ötürü sorun yaşayanlara odaklanıyor ve bu tarz durumlara “mismatch” yani uyumsuzluk adını veriyor. Holmes, Microsoft’ta kapsayıcı tasarım ekibini kurarak bu yaklaşımın yaygınlaşmasına öncülük etmiş bir tasarımcı. Bugün farklı kurumlarla yürüttüğü çalışmalar sayesinde, kapsayıcı tasarım birçok endüstride yol gösterici bir yöntem haline gelmiş durumda. Kitapta kendi deneyimlerini farklı hikayelerle birleştirerek dışlanmanın nasıl döngüsel hale geldiğini gösteriyor. Çok net bir şekilde anlıyoruz ki toplumsal alışkanlıklar tasarımları şekillendiriyor, tasarımlar da alışkanlıkları yeniden üretiyor.

Siz de Bir Tasarımcısınız!

Holmes’un önerdiği üç temel yaklaşım var. İlki, dışlamayı (exclusion) fark etmek. Çoğu zaman kendi bakış açımızın dışına çıkmadığımız veya çıkamadığımız için kimin dışarıda bırakıldığını göremiyoruz. İkinci adım, çeşitlilikten öğrenmek; farklılıkları sorun olarak nitelendirmekten ziyade, yeni çözümlerin kaynağı olarak değerlendirmek. İnsanları dinlemek, farklı deneyimlerini öğrenmek, kapsayıcı tasarım için en güçlü yollardan biridir. Üçüncü adım ise bir kişinin ihtiyacına uygun çözümü daha geniş kitlelere yaymaktır. Mesela bir tekerlekli sandalye için yapılan kaldırım rampasından bebek arabası kullanan, valiz taşıyan hatta bisikletli de yararlanır. Altyazı işitme engelli için zorunludur, ama kalabalıkta mobilden video izleyen herkes için kolaylık sağlar. Elleri dolu bir kullanıcıya yardımcı olması için düşünülen sesli komut kullanımı, sonra mutfaktan atölyeye, araçtan ofise kadar pek çok ortamda işlev kazanır. Günlük hayatımızda bu örnekleri çoğaltabilirsiniz. Önemli olan sorunun farkında olmamız ve çözmek konusundaki somut gayretlerimizdir. Bizim #mutluetmutluol felsefemiz bu farkındalıkları oluşturmak için vazgeçilmez bir hayat felsefesidir.

Kapsayıcılık, nezaketen üstleneceğiniz bir mesele değildir. Kapsayıcılık, daha iyi ürün ve hizmet üretmenin, toplumsal katılımı artırmanın ve yeni alanlar açmanın yoludur.

Biz günlük işlerimizde hangi uyumsuzlukları fark edebiliyoruz? Kararlarımız kimleri kapsayıcı, kimleri dışlayıcı?

Tasarımcıların gücü de işte buradan geliyor.

Topluma temas eden noktaları tasarlayan insanlar, kimin dahil edileceğine ve kimin dışarıda bırakılacağına karar veriyorlar. Bir sistemi tasarlarken yapılan yanlışlar ekonomik büyümeyi engelleyebiliyor, sosyal refahı menfi etkiliyor.

Yazar, bu durumun dijital çağda daha kritik bir hal aldığını söylüyor. Modern pazarlamacı, mühendis ya da tasarımcıdan milyonlarca, hatta milyarlarca insana ulaşacak çözümler üretmesi bekleniyor. Bu ölçekte düşündüğümüzde, küçük bir dışlayıcı hatanın, devasa olumsuz etkilere yol açabileceğini fark edebiliyoruz. Ama işin güzel yanı, bazen tasarımdaki tek bir küçük dokunuş, tahmin ettiğimizden çok daha fazla insana çekici geliyor.

Holmes, şu üç temel korku sizi kapsayıcı davranmaktan alıkoymasın, diyor.

Birinci korku: Yanlış kelime kullanmak.

İkinci korku: Mükemmel çözümü bulamamak.

Üçüncü korku: Kaynakların yetersizliği.

Holmes, kapsayıcı davranmak için soruna önyargılı yaklaşmayın dışlamayı (exclusion) tetikler; farklılıkları inceleyin ve öğrenin; sonra da çözümü gerçekleştirin ve herkese yayın, diyor.

Prensibimiz “Oynayamazsın Diyemezsin” Olmalı!

Öğretmen Vivian Gussin Paley, “You Can’t Say You Can’t Play” kitabında bu kuralı anaokulu öğrencilerine uygulatıyor. Sınıfta sürekli dışlanan çocukların büyüdüklerinde en sevimsiz ama unutamadıkları okul hatıraları “reddedilme anılar”ı imiş. Çocuk okula geldiğinde ilk kez kamusal bir alana adım atıyor; öğretmenleri, malzemeleri, zamanı paylaşmayı öğreniyor. Oynarken veya bir ekibin üyesi olduğunda kabul görmek her çocuk için en önemli ihtiyaçtır. Mesela ben okulda hep sistemin dışladığı bir talebeydim, çünkü öğretilenler aklıma yatmıyor ve benimsemiyordum.

Anlayacağınız, dışlanmak rastgele bir durum değil, çocuk oyunlarının bile içine işlemiş ve bu sonraki yıllarda yetişkin hayatınızda da iş yerinden kamusal alana kadar her yerde kendini gösteriyor.

Değişim İçin Bir Çerçeve

Hayatta kuralları bize bildirecek bir otorite yok. Hepimizde kapsayıcı (inclusive) veya dışlayıcı (exclusive) davranmak gücü var. Bunun farkında mıyız? Ne yapacağımızı biliyor muyuz?

Tasarım bir amaç için yapılır. Tasarımın doğasında birinin bu çözümden nasıl faydalanacağını düşünmek vardır. Tasarımın başarılı sayılması için, faydalanan kişinin, tasarımın amacına ulaştığını onaylaması gerekir.

Erişilebilir kent tasarımcısı Dr. Victor Pineda’nın söyledikleri çarpıcı: “Kapsayıcı tasarım, kendinizden tamamen farklı insanlarla etkileşime girmektir. Hayal gücünüzü, mümkün olanın sınırlarını genişletir. Dalga ve çarpan etkisi yaratır. İnsanı ve toplumu değiştirir, çünkü tasarımcı toplumun daha önce görünmez olan insanları görmesini sağlar.". Pineda deneyimle konuşuyor. Tekerlekli sandalye kullanan biri olarak, 70’ten fazla ülkeyi gezmiş. Kamusal alanlardaki engelleri aşmada uzman olmuş.

Engellilik ve Görünmezlik

Engellilik, dışlanmak konusundaki kritik başlıklarından biri. Er ya da geç başımıza geliyor. Halbuki sanki nüfusun çok küçük bir kesimini ilgilendirdiğini sanıyorsunuz. Bunun tamamen yanlış olduğunu veriler doğruluyor. Dünya Bankası’na göre, dünya nüfusunun %15’i, yani bir milyar insan, bir tür engellilik deneyimliyor. Başka bir deyişle, 6,4 milyar insan “geçici olarak” engelsiz; yaşlandıkça hepimiz hastalık ve/veya yaralanmalarla engelli olmaya adayız; Allah korusun. Ve hepimiz, sürekli değişen bedenlerimizin ihtiyaçlarını karşılamayan tasarımlar yüzünden dışlanıyoruz.

Dünyamızın ne kadar görsel olduğunu düşünün. Bilgisayar ekranları, sokak tabelaları, ışık kullanımları… Bunlar sadece dikkat çekmek için tasarlanıyor; bilgiyi aktarmanın sık kullanılan bir yöntemi olmuş. Ama bunlar, ekranı göremeyen ya da dokunamayan insanları bu işlevlerden mahrum kılıyor, kullanıcısını dışlayan bir tasarım size acı verebiliyor!

Bazen bunun sebebi sadece tasarımın kendisi değildir. Acının sebebi uygulama planı veya uygulayan da olabilir. Çok güzel tasarlanmış bir park, gezi alanı düşünün. Zaman içinde kullanıcılar veya gelen geçenler tarafından tahrip edildiğini göreceksiniz. Çünkü yaya yolları insanların doğal olarak yöneldiği yerde değil, plan sorunu var. Kaldırımlarda ise benzer sorun, neredeyse güven içinde yürümek kabil değil. Zira yürürken ya ayağınız taşa takılır ya gözünüze dal girer vb.; işte tüm bunlar yine kötü uygulama eseridir. Bence planlayanlar, yöneticiler, uygulamayı yerinde takip etseler, kaynaklar heba edilmemiş olur. Yerel yöneticilerimize “goya” tavsiye ediyorum.

Holmes: Tasarım ekipleri insanlar hakkında yanlış varsayımlarda bulunuyor. Görmeyen birinin kamera kullanmadığını, işitmeyen birinin müzik dinlemediğini varsayıyorlar. Dışlamak alışkanlığına karşı yeni alışkanlıklar inşa etmek gündeminiz olmalı, diyor.

Kapsayıcılık becerileri inşa etmek için beceriler, hayatlarının her günü kendilerini dışarıda bırakan tasarımlarla etkileşime giren insanlardan öğrenilebilir. Genelde tüm açıları değerlendirmek için derin bir anlayışa sahiplerdir. Holmes, dışlama döngüsünü kırmak gücüne en çok sahip olan tasarımcıların, mühendislerin ve liderlerin bu insanlar olduğunu söylüyor.

Holmes, sorunun çözümünde liderlerin dikkate almaları gereken dört önemli nokta belirliyor.

Tutabileceğiniz sözler verin. Organizasyonunuzdaki mevcut kapsayıcılık durumunu kabul edin. Temel erişim sorunlarını çözün

Kapsayıcılığın uzun vadeli bir süreç olduğunu anlatın Bugün bizi olduğumuz yere getiren kültürel tarihi, kapsayıcılığın organizasyonun geleceği için neden önemli olduğuyla dengeleyin

İnsanları kapsayıcı tasarımlar yapmaya motive edecek teşvik ve ödül sistemi yaratın.

İnsanları sürece dahil edin. Lider olarak bakış açınızı değiştirmeye katkıda bulunmaları için insanlara çeşitli yollar yaratın, kapınızı açık tutun.

Tasarım dünyasında ortalama kullanıcı kavramını sıkça duyarız. Ürünler, mekanlar, hizmetler çoğu zaman bu varsayılan figüre göre tasarlanıyor. Ama Holmes, ortalama diye bir şey olmadığı görüşünde. Kapsayıcı tasarımın gücü, “normal” varsayımını terk etmekte yatıyor. Çünkü normalin olmadığı yerde çeşitlilik var, farklılık var ve bu farklılık, daha yaratıcı çözümlerin kaynağı oluyor.

Vehbi Koç’u Dışlayan Tasarım

Babam Sabri bey anlatmıştı. Ankara’ya giderken uçakta yan yana oturmuşlar. THY Taç Kraker ikram etmiş. O zamanlar bir yenilikti Taç Kraker, çıtır tuzlu bisküvi ve onu taze tutan şeffaf anbalajı… Fakat zordu onu koruyan bu anbalajı açmak; yırtmak lazımdı ama bisküvi de kırılabilirdi. Vehbi bey, babama hem ürünü methetmiş hem de şikayetçi olmuş, zor açıldığından! Ama çözüm de kendisindenmiş, yakasından çıkardığı toplu iğneyle çentikleyip ucundan açıvermiş. Tabii bu bizim ev ödevimiz oldu. Sabri bey dönünce hemen bu müşteri şikayeti üzerine toplantı yapıldı. Paketlere açma bandı konacaktı. Sonrasında ise bizim imalatımız hatta dünyaya ihraç ettiğimiz yeni bir işimiz oldu, açma bandı mamülleri.

Özetle kapsayıcı tasarım, “normal” görüşünün neden problematik olduğunu ortaya koyuyor ve yerine daha insani, esnek geniş bir çerçeve koyuyor. Biz kendi kararlarımızda “normal” diye kimi merkeze alıyoruz? Ve bu merkez, kimleri görünmez kılıyor? Bunlar üzerinde düşünmemiz gerekiyor.

Burada şunu eklemek gerekiyor; bazen kapsayıcılık için detayda kişiselleştirmek gerekiyor. İşte burada yeni trend, kişiselleştirmek yaklaşımın niçin revaçta olduğunu ve yükselişinin devam edeceğini görüyoruz.

Holmes: Kapsayıcılık, yenilik, farklılaşma ve büyüme için güçlü bir kaynak. Dışlamayı fark edip çözmeye çalışan şirketler müşteri bağlılığını artırıyor, yeni pazarlara erişiyor, farklı bakış açılarıyla inovasyonu besliyor ve pahalı “sonradan ekleme” çözümlerinden kaçınıyor.

Aslında kapsayıcılık, geleceği tasarlamak için en iyi rehberdir. Mesela ürün portföyümüzde deprem için dayanaklı bisküvi bulundurmak bir nevi kapsayıcılık sayılır. Biz bu yeni çeşit bisküviyi son büyük depremde çok kısa sürede geliştirip ürettik. Önemli bir ihtiyacı karşılarken özel manada kapsayıcılığı sağladığımızı düşünüyorum.

Holmes sonuçta diyor ki: Kapsayıcı tasarım, iyi tasarımın ta kendisi. Dışlamayı fark etmek, çeşitlilikten öğrenmek, bir kişi için çözüm bulup onu herkese yaymak… Bu üç ilke, hayatın bütününde geçerli. Ve hepsi günlük hayatımızda küçük görünen ama ileride mühim sonuçlar doğuran kararlarla şekilleniyor. Çünkü bir ürün veya hizmetin fonksiyonu değil, kimin işine yaradığı daha önemlidir. Yani kısaca bu bizim MUTLUETMUTLUOL felsefemizdir.

Bizim işimizde marka ve ürün iletişimi çok mühim ve büyük bir masraf kalemidir. Ürün anbalaj tasarımı kimliğimizdir. Ürünlerimizin yeni anbalaj tasarımları benim çocuklarımın bayramlıkları gibidir, yani o derece önemserim. Belki şimdi küçümseyeceksiniz, yıllardır değişmeyen Pötibör, Çokoprens, Halley, Çikolatalı Gofret vb. meşhur ürünlerimizin anbalajlarını. Oysaki bu anbalajlar bizim yıldız ürünlerimiz için sizin yüzünüz, saçınız gibidir. Mesela ben bu unsurlara önem verdiğim için berberimi bile pek değiştirmem. Zaten alışveriş esnasında müşterimizin çok sevdiği Antep Fıstıklı Çikolatamız için raftan alıp sepete atma süresi sadece saniyelerdir. Yaptığımız TÜYO araştırmalarında çıkan sonuçlara göre müşterilerimizin büyük çoğunluğu Antep Fıstıklı çikolatayı raftan aldıktan sonra birkaç saat içinde tüketiyor.

Tasarımda istikrar konusunda size bir örnek vereyim. 40 küsur yıl önce ABD’de bir ürün vardı; Baby Ruth (**) adında bir çubuk çikolata, hala var ve değeri milyar dolara yakın! Aynı banal anbalaj, fakat belli ki kuşaklar boyu revaçta!

Belki bir gün anbalaj tasarımı hakkında umdelerimi ve dikkat ettiğim hususları da daha detaylı yazarım. Bugüne kadar anbalaj üzerine yazdığım yazılarımı dipnotlara (***) ekledim, merak edenler okuyabilirler.

Baby Ruth, Nestlé ve şimdi Ferrero tarafından üretilen, içi yerfıstığı ve karamel, üstü çikolata kaplı nugadan yapılmış bir şekerlemedir. George Herman ”Babe” Ruth Jr., 20. yüzyılın başlarında Amerika’da bir beyzbol oyuncusuydu. Hem vurabilen hem de atabilen iki yönlü bir oyuncu olarak birçok rekor kırdı ve tarihin en iyi beyzbol oyuncularından biri olarak kabul edilir. Ruth, 6 Şubat 1895’te Baltimore, Maryland’de doğdu. 16 Ağustos 1948’de New York’ta hayatını kaybetti. Babe Ruth: “Vuruş kaçırma korkusunun yolunuza çıkmasına asla izin vermeyin.” derdi.

Murat Ülker yazdı: 'Gönüllülüğün öncü ismi Gülsen Ataseven'

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Ankara'da yapımı planlanan Esenboğa Havalimanı Metro Hattı ile ilgili son gelişmeleri paylaştı.

Esenboğa Havalimanı’na ulaşacak metro projesi kapsamında artan ulaşım ihtiyaçları ve yolcu talepleri doğrultusunda önemli güncellemeler yaptıklarını belirten Uraloğlu, “İlk etapta Kuyubaşı İstasyonu’ndan aktarma yapılarak planlanan hat artık YHT Gar’dan başlayacak şekilde yeniden kurgulandı. Yeni güzergâh, Ankara’nın önemli ulaşım ve yerleşim merkezlerini doğrudan kapsayacak şekilde Esenboğa Havalimanı’na kadar uzanacak. Böylece YHT Gar’dan Esenboğa Havalimanı’na kadar aktarmasız, hızlı ve konforlu ulaşım imkânı sağlanacak.” dedi.

Ankara trafiğine soluk aldıracak gelişmeyi Fuat Oktay duyurdu: Esenboğa Metrosu çalışmalarına 2026'da başlıyoruz

36 kilometre uzunluğunda olacak, 12 istasyon inşa edilecek

YHT Gar-Kuyubaşı-Esenboğa Havalimanı Metro Hattı’nı 36 kilometre uzunluğunda projelendirdiklerini söyleyen Bakan Uraloğlu, “Hat kapsamında; YHT Gar, Hastane, Demirlibahçe, Siteler, Solfasol, Kuyubaşı, Kuzey Ankara, Pursaklar, Sarayköy, Fuar, Esenboğa ve Yıldırım Beyazit Üniversite olmak üzere 12 istasyon bulunacak.” açıklamasında bulundu.

Projenin tüm bileşenleri gözden geçirildi

Yalnızca güzergâhın değil, aynı zamanda istasyon giriş-çıkış yapıları, istasyon yerleşimleri, plan-profil çizimleri ve diğer işletmesel kriterlerin de revize edildiğini aktaran Uraloğlu, “Projenin ulaşım sistemine entegre biçimde, en fizibıl ve güncel ihtiyaçlara cevap verecek yapıya ulaşması için kapsamlı bir çalışma yürüttük. Artık son aşamaya geldik. YHT Gar-Kuyubaşı-Esenboğa Havalimanı Metro Hattı’mızın yapım çalışmalarına 2026 yılında başlamayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

Bakanlık 44,5 kilometre yeni hat inşa etti

Bakan Uraloğlu, bugüne kadar Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak Ankara’ya Kızılay-Çayyolu, Batıkent-Sincan, Keçiören-AKM ve AKM-Gar-Kızılay metro hatlarıyla toplam 44,5 kilometre yeni hat inşa ettiklerini belirtti. Söz konusu hatların yanı sıra 36 kilometrelik Sincan-Kayaş arasındaki 36 kilometrelik hattı modernize ederek vatandaşın hizmetin sunduklarını hatırlatan Bakan Uraloğlu, “Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak Ankara’nın 23,1 kilometrelik raylı sistem hattını 80,5 kilometre uzatarak raylı sistem hat uzunluğunu 103 kilometrenin üzerine çıkardık.”

Iğdır İl Emniyet Müdürlüğü Göçmen Kaçakçılığıyla Mücadele ve Hudut Kapıları Şube Müdürlüğü ekipleri, yurda yasa dışı yollarla giren düzensiz göçmenlerin yakalanması için çalışma başlattı.

Ağrı Dağı kırsalında termal kameralar ve insansız hava araçlarıyla yapılan teknik ve fiziki takip sonucu tespit edilen 11 düzensiz göçmen ve göçmen kaçakçılığı yapan 3 şüpheli, Özel Harekat Şube Müdürlüğü ekiplerinin de desteğiyle yakalandı.

Düzensiz göçmenler Iğdır Geri Gönderme Merkezine teslim edildi, 3 şüpheli gözaltına alındı.

Ağrı Dağı kırsalında 11 düzensiz göçmen ve 3 göçmen kaçakçısı yakalandı

Kastamonu'da iki grup arasında çıkan kavgada 1'i ağır 2 kardeş yaralandı.

Kuzeykent Pazar Yeri'nde karşılaşan iki grup arasında henüz bilinmeyen nedenle tartışma çıktı.

Tartışmanın kavgaya dönüşmesi üzerine C.Ç. bıçakla, kardeşi A.Ç. ise darbedilerek yaralandı.

Çevredekilerin haber vermesi üzerine olay yerine polis ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Ağır yaralanan C.Ç ile kardeşi A.Ç, ambulansla Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırıldı.

Olayla ilgili 4 kişi gözaltına alındı.

Kavga ettiği kişiyi pompalı tüfekle vurdu

Elazığ'da silahlı kavga: Bir kişi yaralandı

Menteşe’de bıçaklı kavga: Bir kişi ağır yaralandı

TBMM’de çocukların suça sürüklenmesine yol açan nedenlerin tüm boyutlarıyla ele alınması ve koruyucu–önleyici mekanizmaların geliştirilmesi amacıyla kurulan “Suça Sürüklenen Çocuklar Komisyonu” çalışmalarına başladı. Komisyonun başkanlığına AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut seçilirken, ilk toplantının salı günü yapılacağı bildirildi. Komisyon Başkanı Durgut, izlenecek yol haritasını anlattı.

SOSYAL EKOLOJİK MODEL

Çocukların suça sürüklenmesine neden olan sürecin çok katmanlı bir yapı taşıdığına dikkat çeken Durgut, çalışmalara uluslararası alanda yaygın biçimde kullanılan “Sosyal Ekolojik Model” çerçevesinde başlayacaklarını söyledi. Çocuğun yalnızca bireysel davranışları üzerinden değerlendirilmesinin yetersiz olduğunu vurgulayan Durgut, “Biz çocuğun etrafındaki tüm halkaları; aileyi, okulu, akran çevresini, mahalleyi, hizmet kapasitesini ve toplumsal yapıyı birlikte ele alacağız” dedi.

ÖNCE YAKIN SONRA UZAK FAKTÖRLER İNCELENECEK

Komisyonda ilk etapta maddeye erişim, okul bağının kopması, aile içi şiddet, akran etkisi, ihmal ve istismar gibi yakın risk faktörlerinin haritalandırılacağını belirten Durgut, “İkinci aşamada ise yoksulluk, göç, toplumsal normlar, mahalle dokusunun zayıflaması ve hizmetlere erişimdeki güçlükler gibi yapısal ve uzak faktörleri analiz edeceğiz. Kısacası, çocuğu suça iten mekanizmaların nerede başladığını bilimsel verilerle net biçimde ortaya koyacağız” diye konuştu.

EBEVEYN DESTEĞİNİN ZAYIFLIĞI RİSKİ ARTIRIYOR

Çocukların suça sürüklenmesinin dünya genelinde benzer dinamikler taşıdığına işaret eden Durgut, “Yoksulluk ve sosyoekonomik güçlükler, okuldan kopuş, aile içi çatışmalar ve ebeveynlik desteğinin zayıflığı riski artırıyor. Zararlı maddelere erişimin kolaylaşmasıyla karşılaşma yaşı düşerken, sosyal hizmet ve ruh sağlığı desteklerindeki bölgesel farklılıklar bazı çocukları daha korunmasız bırakıyor” ifadelerini kullandı.

3 KRİTİK ALANA ODAKLANACAĞIZ

Komisyonun; bakanlıklar, yerel yönetimler, üniversiteler, uzmanlar ve STK’larla iş birliği içinde çalışacağını ifade eden Durgut, yol haritalarının üç aşamadan oluşacağını belirterek, şunları söyledi: “Sorun alanlarının belirlenmesi ve veri toplanması, risk ve koruyucu faktörlerin sınıflandırılması ve çok düzeyli çözüm önerilerinin geliştirilmesi temel çerçevemiz olacak." Kısa vadede üç kritik alana odaklanacaklarını söyleyen Durgut, erken uyarı mekanizmalarının güçlendirilmesi, maddeye erişimin azaltılması ve çocuk ile aileye yönelik destek hizmetlerinin artırılacağını belirtti. Durgut, “Hedefimiz, hem riski önlemek hem de çocuğu güçlendiren bir yaklaşımı hayata geçirmektir” dedi.

Çocuklar ilk kelimelerini artık ekrandan duyuyor

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Dijital Deneyim Müzeleri (DEM) uygulaması ile Ayasofya Camii'ne 2 milyon dijital ziyaret yapıldığını söyledi. Ersoy, dijital müzeciliğin sağladığı avantajlara ilişkin TBMM Genel Kurulu'nda bakanlığının bütçe görüşmelerinde bilgilendirmede bulundu. Nisan 2018'den bu yana Ayasofya'nın dijital ortamda 2 milyon ziyaretçi tarafından deneyimlendiğini ve bu sayede 50 milyon euro kâr sağlandığını belirten Ersoy, "Bu 50 milyon euronun yüzde 20'si KDV olarak zaten direkt hazineye gidiyor, yüzde 5'i belediye vergisi olarak belediyeye ödeniyor, 4 milyon euroya yakın para kalıyor bakanlığa" dedi.

UNESCO HEYETİ DE RESTORASYONU DENETLİYOR

Ayasofya’da tarihin en kapsamlı restorasyonunu çalışmasını yaptıklarını aktaran Ersoy, "Bu noktada bir kez daha tüm restorasyon faaliyetlerimizde bilimsel yöntem uygulamalara bağlı kaldığımızı söylemeyi gerekli görüyorum. Atılacak her adım alanında uzman akademisyenlerin üzeri aldığı birim kurumlarınca belirlenmekte yapılan her müdahale ve koruma işlemi kurum kararlarıyla uygulanmaktadır. Ayasofya’da UNESCO heyeti tarafından biliyorsunuz düzenli olarak denetlenmektedir" bilgisini verdi.

115 CEMEVİ BAKIM VE ONARIMDAN GEÇTİ

Öte yandan Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığının önemine işaret eden Ersoy, 111'i deprem bölgesinde olmak üzere, Türkiye genelinde 515 cemevinin bakım-onarım ve tefrişatını tamamladıklarını, buna ilişkin 380 cemevinde ise sürecin devam ettiğini kaydetti. Öte yandan Ersoy, TBMM Genel Kurulunda kabul edilen Bakanlık bütçesinin hayırlı olmasını diledi.

Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy: UNESCO'nun tarihi karar Türk dilinin küresel zaferidir

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'dan 'Ayasofya' açıklaması: Özgün doku titizlikle korunuyor

CHP’li Mansur Yavaş yönetimindeki Ankara Büyükşehir Belediyesi’nde (ABB) kiralık araç sayısının 2019–2023 döneminde dikkat çekici biçimde arttığı ortaya çıktı. Belediye verilerine göre, 2019 yılında bin 171 olan kiralık araç sayısı 2023 yılı sonunda 2 bin 453’e yükseldi. Yapım işlerinde yüklenici firmalar tarafından tahsis edilen 398 araç da eklendiğinde, ABB’nin fiilen kullandığı toplam araç sayısı 2 bin 851’e ulaştı.

ACİL TEDBİRLER ALINMALI

Belediyenin araç kiralama politikası ve doğrudan hizmet alımları başta olmak üzere birçok uygulamaya ilişkin tespitler, Sayıştay raporlarının ardından 2023 yılı Denetim Komisyonu Raporu’na da yansıdı. Raporda, belediyenin tüm birimlerinden talep edilen araç listelerinin birleştirilmesiyle ortaya çıkan tablonun, kiralık araç sayısındaki artışın kontrolsüz bir şekilde gerçekleştiğini gösterdiği belirtildi. Denetim Komisyonu raporunda, söz konusu artışın belediye kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmadığının açık bir göstergesi olduğu vurgulanarak, araç sayısının azaltılmasına yönelik acil tedbirler alınması gerektiği ifade edildi.

KİRALAMA GİDERLERİ 25 KAT ARTTI

Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu’na göre, ABB’nin araç kiralama giderleri 2021 yılında yaklaşık 5 milyon TL, 2022 yılında ise 4 milyon 700 bin TL seviyesinde kaldı. Ancak 2023 yılında bu tutarın 117 milyon 987 bin TL’ye yükselmesi dikkat çekti. Denetim raporunda, yalnızca bir yıl içinde yaklaşık 25 katlık artış yaşanmasının gerekçesinin net biçimde ortaya konulamadığına işaret edildi. Raporda ayrıca, belediye iştiraklerinden kiralanan araçlara ilişkin sözleşmelerin toplam bedelinin 684 milyon TL’yi aştığı belirtilerek, mali tablolarda yer alan araç kiralama giderlerinin gerçek durumu tam olarak yansıtmadığı tespiti yapıldı. Denetim Komisyonu, bu durumun mali şeffaflık açısından risk oluşturduğunu kayda geçirdi.

Toplu taşımaya dev zam kararı: AK Parti'den Yavaş'a "Hani ücretsiz olacaktı?" tepkisi geldi

Yapay zeka dünyası, bu hafta hem model lansmanları hem de entegrasyon ve yatırım haberleriyle olağanüstü yoğun bir gündem sundu. Bu hafta büyük teknoloji şirketlerinden açık kaynak topluluklarına kadar uzanan bu gelişmeler, üretken yapay zekanın profesyonel kullanımdan bilime, donanımdan savunmaya kadar her alanda derinleştiğini gösteriyor.

İşte öne çıkan gelişmeler...

Yeni yapay zeka modelleri 

OpenAI, yeni yapay zeka modeli GPT-5.2'yi piyasaya sürdü. GPT-5.2'yi şimdiye kadarki en gelişmiş modeli olarak tanımlayan şirket, modelin geliştiriciler ile günlük profesyonel kullanım için tasarlandığını belirtti.

Fransa merkezli yapay zeka girişimi Mistral, kodlamaya odaklı model ailesinin yeni nesil versiyonu olan Devstral 2'yi piyasaya sürdü. Bu ürün, şirketin otonom kodlama ajanlarına ilk adımını atan Vibe CLI ile birlikte kullanıcıların ilgisine sunuldu. Mistral'ın 123B Devstral 2 modeli, SWE-bench Verified'da yüzde 72,2 puan alarak, en iyi açık ağırlıklı model olan Deepseek V3.2 ile neredeyse aynı performansı gösterirken, boyut olarak 5 kat daha küçük. Small 2 varyantı, sadece 24B parametreye sahip olmasına ve tek bir GPU veya dizüstü bilgisayar CPU'su üzerinde çalışabilmesine rağmen, diğer açık ağırlıklı rakiplerine meydan okuyor.

Essential AI, yeni modeli Rnj-1'i açık kaynak olarak yayınladı. Rnj-1, kodlama ve yazılım benchmarklarında çok daha büyük sistemlerle rekabet eden küçük bir 8B parametre modeli olarak karşımıza çıkıyor. 

Microsoft, yeni bir yapay zeka modeli olan GigaTIME'ı yayınladı ve açık kaynak kodlu hale getirdi. GigaTIME, temel 10 dolarlık bir doku slaytından binlerce dolar değerinde tümör bilgisi elde edebiliyor. Şimdiye kadar bu analiz, daha önce pahalı laboratuvar çalışmaları ve günlerce süren işlemler gerektiriyordu.

Nous Research, yeni 30B parametreli akıl yürütme sistemi Nomos 1'i açık kaynak olarak yayınladı. Model, 2025 Putnam Yarışması'nda 120 üzerinden 87 puan aldı ve en prestijli üniversite matematik yarışmalarından birinde Qwen 3 gibi rakiplerini geride bıraktı. 

Runway, GWM-1 adını verdiği ilk dünya modelini duyurdu. Runway, fizik ve nedensellik anlayışıyla çalışan GWM-1 adlı ilk dünya modelini tanıttı. Şirket, modeli robotik, ajan eğitimi ve simülasyon odaklı kullanım senaryoları için konumlandırıyor.

Agentic AI Foundation

OpenAI, Anthropic ve Block, Linux Foundation tarafından yönetilen tarafsız bir kuruluş olan Agentic AI Foundation'ı kurdu. Her şirket, Yapay zeka ajan ekosisteminde standartlar oluşturmak için açık kaynaklı araçları bir araya getiriyor. Kurucu şirketlerin her birinin bir çekirdek proje bağışladığını belirtelim. Bu kapsamda Anthropic, Model Context Protocol, OpenAI AGENTS.md ve Block' Goose ajan framework'ü ile katılım gösteriyor. Destekleyen üyeler arasında Google, Microsoft, AWS, Bloomberg ve Cloudflare yer alıyor. 

Yeni entegrasyonlar 

Anthropic, Claude Code'u Slack'te yayına alıyor Artık geliştiriciler Claude'u etiketleyerek, hata raporları veya özellik istekleri gibi Slack bağlamını kullanarak bir kodlama oturumu başlatabilecek.

Bu esnada Adobe, Photoshop, Express ve Acrobat'ı doğrudan ChatGPT'ye entegre etti. Adobe, Photoshop, Express ve Acrobat'ı ChatGPT'ye entegre ederek sohbet içinde fotoğraf düzenleme, tasarım oluşturma ve PDF işlemlerini mümkün hale getirdi.

OpenAI, Google ve Spotify'da yenilikler 

OpenAI, Instacart ile gıda ürünleri satın almak için yeni bir alışveriş entegrasyonu duyurdu. Bu, ChatGPT kullanıcıları için ilk Anında Ödeme seçeneği oldu.

Disney, OpenAI ile lisanslama anlaşması kapsamında şirkete 1 milyar dolar yatırım yaptı. Bu iş birliğiyle Sora, Disney, Marvel, Pixar ve Star Wars markalarına ait 200'ün üzerinde karakteri kullanarak kısa, kullanıcı istemleriyle oluşturulan videolar üretebilecek.

Google, sanal giysi deneme uygulaması Doppl'a yapay zeka ile çalışan keşif akışı ekledi. Google, Doppl’a yapay zeka videolarından oluşan alışverişe açık bir keşif akışı ekledi. Uygulama artık kişiye özel moda önerileri sunup ürünlere yönlendiriyor.

Google News, haber yayıncılarıyla yapay zeka özetlerini test etmeye başladı. Google, büyük yayıncılarla iş birliği yaparak Google News’ta yapay zeka destekli haber özetlerini test etmeye başladı. Yayıncılar trafik kaybı için doğrudan ödeme alacak.

Google, tarayıcı deneyimi için yapay zeka tabanlı Disco ve GenTabs'i test ediyor. Google, Gemini 3 tabanlı Disco projesiyle tarayıcıdaki açık sekmeleri kullanarak görev odaklı mini web uygulamaları üreten GenTabs özelliğini test etmeye başladı.

Google, Gemini'da Google Haritalar entegrasyonunu görsel odaklı yeni bir arayüzle genişletti Google, Gemini uygulamasında Google Haritalar'ı daha işlevsel hale getiren bir güncelleme yayınladı. Yeni arayüz, yerel keşfi hızlı ve sezgisel hale getiriyor.

Spotify, yapay zeka komutlarıyla özel çalma listeleri oluşturmayı sağlayan yeni özelliğini duyurdu Spotify'a göre sistem, yalnızca o anki müzik beğenisini değil, hesabın açıldığı ilk günden bugüne kadar tüm dinleme geçmişini hesaba katıyor.

Meta AI uygulaması da artık Türkiye’de

Yapay zeka deneyimi Meta AI’ı Meta uygulamalarında (Instagram, Facebook, Messenger, Whatsapp) kullanıma sunulmasının ardından, Meta AI uygulaması da artık Türkiye’deki kullanıcılar tarafından erişilebilir hale geldi. Uygulamanın merkezinde, kısa form yapay zeka videoları oluşturmak, düzenlemek ve paylaşmak için yepyeni bir akış olan ve kullanıcılara kendilerini yeni yaratıcı yollarla ifade etme imkanı sunan Vibes yer alıyor.

Donanım odağında yapay zeka 

Google, yapay zeka destekli akıllı gözlüklerinin 2026 yılında piyasaya sürüleceğini duyurdu. Paylaşılan bilgilere göre; iki farklı model geliştiriliyor. Bunlardan ilki eller serbest yapay zeka erişimi için sadece ses özellikli çerçevelere sahip, diğeri ise navigasyon ve çeviri için lens içi ekranlı bir versiyon sunuyor. Çerçeveler, işlemleri bağlı bir akıllı telefona aktararak tasarımı normal gözlükler kadar hafif tutacak. Donanım ortakları arasında Samsung, Warby Parker ve Kore moda markası Gentle Monster bulunuyor.

Pebble üreticisi Core Devices, yeni bir yapay zeka akıllı yüzük ses kaydedici olan Index 01'i tanıttı. 75 dolarlık Index 01, konuşulan fikirleri yakalıyor ve yapay zekayı kullanarak bunları abonelik veya internet olmadan notlara, hatırlatıcılara veya takvim girişlerine dönüştürüyor. Kullanıcının işaret parmağına takılan yüzük, başparmakla etkinleştirilen bir düğme sayesinde hareket halindeyken eller serbest kayıt yapmaya imkan tanıyor. Kayıtlar kullanıcının telefonuna senkronize ediliyor ve burada yerel bir LLM, açık kaynaklı bir konuşma-metin sistemini kullanarak sesli notu yazıya dökerek işliyor. Yüzüğün pilleri normal kullanımda iki yıla kadar dayanıyor ve beş dakikaya kadar kesintisiz ses kaydı yapabiliyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Nvidia'nın H200 AI çiplerini satış gelirinin yüzde 25'i karşılığında Çin'e satmasını onayladı. Başkan Trump'ın bu kararıyla ihracat kısıtlamalarında önemli bir geri dönüşe imza attığını söyleyebiliriz. 

ABD'nin yapay zeka yaklaşımı 

ABD Savaş Bakanlığı, ABD ordusu için yeni bir yapay zeka platformu olan GenAI.mil'i tanıttı. Google Gemini, kullanıma sunulan ilk yapay zeka modeli olarak bu platformda yer aldı. Ayrıca ABD'nin yıllık savunma bütçesi, AGI'nin askeri etkilerini ve bunu takip eden düşmanlara karşı alınacak önlemleri incelemek üzere bir komite kurulmasını zorunlu kılıyor.

Yapay Zeka yatırım gündemi

Microsoft, 2027 yılına kadar Kanada genelinde yapay zeka altyapısını genişletmek için 19 milyar Kanada doları tutarında bir yatırım yapacağını açıkladı. Şirket, Kanada'daki kullanıcı verilerini ülke içinde tutmayı planladığını duyurdu. 

Amazon ve Microsoft, Hindistan'da büyük AI ve bulut altyapısı yatırımları duyurdu. İki şirket, toplamda 52 milyar doların üzerinde bir yatırım taahhüdünde bulundu.

Yapay zeka tabanlı havacılık çözümleri geliştiren Assaia, 26.6 milyon dolar yatırım aldı. İsviçre merkezli Assaia, 26.6 milyon dolar yatırım aldı. Şirketin B serisi yatırım turuna Armira Growth liderlik etti.

Yapay zeka destekli eğitim platformu Oboe, a16z liderliğinde 16 milyon dolar yatırım aldı. Oboe'nin 16 milyon dolarlık B serisi yatırım turuna Andreessen Horowitz (a16z) liderlik etti.

Yapay zeka destekli otomasyon ürünlerini geliştiren Serval, 75 milyon dolar yatırım aldı. ABD merkezli Serval'in 75 milyon dolarlık B serisi yatırım turuna Sequoia Capital liderlik etti.

Dazl, app geliştirmeyi sohbetle başlatıp görsel düzenleme ve kod görünürlüğü ile bitiren bir akış sunuyor. Platform, tek seferlik üretimler yerine sürekli bağlamı koruyan bir yapay zeka aracılığıyla ürün fikrini çalışan bir web uygulamasına dönüştürmeyi amaçlıyor. Dazl, AI Chat ile doğal dille istekleri anlıyor, Stage üzerinde anında sonuçları gösteriyor. Kullanıcıya hem görsel araçlarla hem de kod düzeyinde ince ayar yapma kontrolü veriyor. Platform bu sayede tasarım, mantık ve yapı bütünlüğünü korurken, ürünü adım adım geliştirmenize imkan tanıyor.

Platformda, AI Chat, canlı önizleme ve düzenleme alanı Stage ve Geliştirici Araçları (Dev Tools) olmak üzere ürünün merkezinde sohbetten gelen çıktıyı netleştiren üç katmanlı bir arayüz yer alıyor. Kullanıcı Edit/Preview modları arasında geçiş yaparak hem düzenleme hem de gerçek kullanıcı gibi etkileşim testi yapıyor. Bu akışta seçtiğiniz bir öğeyi büyütmek, altına bir form eklemek ya da mobilde dikey düzenine geçmek gibi komutlar uygulanıp önceki konuşmanın bağlamı korunuyor. Ayrıca görsel paneller üzerinden temayı yönetmek, mobil görünümde denemeler yapmak ve Publish ile projeyi hızla paylaşılabiliyor. 

Platformun geliştirici araçlarından element paneli uygulamanın yapısını ağaç görünümünde gösteriyor ve sahnedeki seçimle senkron çalışıyor. Style sekmesinde renk, tipografi, aralık gibi görsel özellikleri düzenliyor. Props ise bileşen ayarları, veri bağları ve çalışma anındaki değerleri görmeyi sağlıyor. Console bölümünde hatalar ve uyarılar izleniyor ve çıktıdaki hata mesajı AI Chat’e gönderilerek otomatik düzeltme istenebiliyor. Kod paneli ise dosya tarayıcısı ve kod görüntüleyici ile yapay zekanın ürettiği uygulama iskeletini şeffaf biçimde açıyor. Ek olarak gerekirse manuel kod ekleme imkanı da sunuyor. 

Dazl, üretim sürecini tek hamlede değil eklemeli olarak kurguluyor. Örneğin, “butona mağaza sayfasına eylem ekle” vaya “sayfa yüklenince animasyon oluştur” gibi küçük adımlar uygulanabiliyor. Enhance Prompt butonu yazdığınız metni otomatik iyileştirerek yapay zekanın niyeti daha iyi anlamasına yardım ediyor. Ek olarak görsellere ya da PDF’lere benzeyen Attachments yüklenerek  yapay zekaya örnek sağlanıyor. Bu yaklaşım, tek komutla “mükemmel sonucu beklemek” yerine, bağlamı koruyan kısa turlarla kaliteyi yukarı taşıyor. 

Pazar tarafında Dazl, vibe coding olarak adlandırılan deneyip görme odaklı üretim anlayışını, gerçek gönderime hazır ürün seviyesine taşımayı hedefliyor. Şirketin Eylül 2025’te 10 milyon dolar tohum yatırım aldığını da belirtelim. Dazl’nin fiyatlandırma tarafında platform ücretsiz planıyla günde 5 krediye kadar kullanım hakkı sunuyor. Sınırsız proje düzenleme imkanıyla projeler özel bir sanal sunucuda çalışıyor ve topluluk desteği veriliyor. Dazl Pro, aylık 25 dolar ile ücretsiz plandaki her şeye ek olarak altı aya kadar kredi biriktirme, sınırsız proje ve sınırsız yayınlama ile premium destek de sağlıyor.

Whisper Thunder, statik fotoğrafları kısa sürede HD videolara dönüştüren yapay zeka tabanlı bir görüntüden videoya platform olarak konumlanıyor. Girişim, özellikle fotoğrafçılar, içerik üreticileri, YouTuber’lar ve pazarlama ekipleri için, sıfır montaj bilgisiyle profesyonel görünümlü kısa videolar üretmeyi hedefliyor. Altyapısında Runway Gen-4.5 modeli bulunan platform, 5 ya da 10 saniyelik klipler üretirken hem hareket kalitesine hem de metin komutlarına odaklanarak kullanıcıların hayal ettiği sahneleri doğrudan videoya taşıyor.

Platformun kullanımı üç adımda ilerliyor ve teknik bilgi gerektirmiyor. Kullanıcı önce cihazından bir görsel yüklüyor, JPG, PNG, WEBP ya da GIF gibi yaygın formatlar destekleniyor. Ardından doğal dille sahnede görmek istediği hareketi tarif ediyor, yapay zeka bu komutu anlayıp işleyecek şekilde tasarlanıyor. Son aşamada ortaya çıkan video 720p ya da 1080p çözünürlükte indirilmeye hazır oluyor ve doğrudan sosyal medya platformlarında paylaşılabiliyor.

Whisper Thunder’ın merkezinde yer alan Runway Gen-4.5, Artificial Analysis benchmark’ında 1.247 Elo puanıyla öne çıkan bir video üretim modeli olarak fiziksel doğruluk, sahne tutarlılığı ve detaylı hareket konusunda fark yaratıyor. Runway Gen-4.5 sadece net görüntü üretmekle kalmıyor, karmaşık ve çok öğeli sahneleri de tutarlı biçimde yönetiyor. İnce detaylara sahip kompozisyonlarda nesnelerin ve karakterlerin konumu, hareketi ve birbirleriyle etkileşimi doğal görünüyor.

Gerçekçi simülasyonları sayesinde çarpışmalar, nesne düşüşleri ya da rüzgarla hareket eden kıyafet ve saçlar inandırıcı biçimde işleniyor. Kullanıcılar hem fotogerçekçi insan ve mekan videoları üretebiliyor hem de stilize, çizim havasında ya da daha deneysel animasyonlar yaratabiliyor. Gündelik hayattan sahneler ya da sinematik fragman tadında klipler aynı arayüz üzerinden üretilebiliyor ve senkronize ses desteği ile daha bütünlüklü içerikler hazırlanabiliyor.

Platform, 50 binden fazla aktif kullanıcıya, 2 milyondan fazla üretilmiş videoya ve 4,9 puanlık kullanıcı değerlendirmesine sahip olduğunu paylaşıyor. 120’den fazla ülkede içerik üreticilere ulaştığını vurguluyor. Sitede yer alan örnek yorumlarda fotoğrafçıların hareketsiz karelerini hayata döndürmekten bahsetmesi, YouTuber’ların izleyici etkileşimindeki artışı öne çıkarması ve pazarlama yöneticilerinin kampanya videolarının performansından memnun olduğunu belirtmesi dikkat çekiyor.

Fiyatlandırma tarafında Whisper Thunder yeni kullanıcılara kayıt sonrası bir adet ücretsiz deneme kredisi sunuyor. Her video üretimi ayarlara göre kredi harcıyor ve daha yoğun kullanım için aylık 100 ile 500 arası kredi içeren ücretli paketler devreye giriyor. Böylece kullanıcılar önce ücretsiz deneyip ardından ihtiyaçlarına göre kredi bazlı modele geçebiliyor.

Runway, dünya modelleri alanındaki yarışa GWM-1 adını verdiği ilk modeliyle dahil oldu. Görüntü ve video üretimiyle tanınan şirket, bu kez odağını yalnızca içerik üretimine değil, fiziksel dünyanın nasıl çalıştığını anlayabilen ve simüle edebilen yapay zeka sistemlerine çevirmiş durumda. Runway’e göre GWM-1, kare kare tahmin yaklaşımıyla zaman içinde nedensellik, fizik ve mekansal tutarlılık kurabilen bir iç dünya temsili oluşturuyor.

Dünya modelleri, bir yapay zeka sisteminin her senaryo için ayrı ayrı eğitilmesine gerek kalmadan, çevreyi zihinsel olarak simüle edebilmesini mümkün kılan bir altyapı olarak konumlanıyor. Bu yaklaşım özellikle otonom ajanlar, robotik sistemler ve karmaşık karar alma süreçleri için kritik görülüyor. Runway, GWM-1’i bu nedenle yalnızca yaratıcı işler için değil; robotik, yaşam bilimleri ve ajan eğitimi gibi alanlar için de daha “genel amaçlı” bir model olarak tanımlıyor.

Runway CTO’su Anastasis Germanidis’e göre bu noktaya gelmenin ön koşulu güçlü bir video modeli altyapısıydı. Germanidis, dünya modeli geliştirmenin en doğru yolunun pikselleri doğrudan tahmin edebilen video modelleriyle başladığını savunuyor. Yeterli ölçek ve veriyle eğitilen bu modellerin, fiziksel dünyanın nasıl davrandığına dair aktarılabilir bir anlayış geliştirebildiğini belirten Germanidis, GWM-1’in bu sayede farklı alanlarda simülasyon ve planlama için kullanılabilecek bir temel sunduğunu söylüyor.

Runway, modeli üç ayrı odakta sunuyor. GWM-Worlds, kullanıcıların bir sahneyi metin ya da görsel girdilerle tanımlayıp etkileşimli bir ortamda keşfetmesini sağlıyor. Sistem, geometri, ışık ve fizik kurallarını dikkate alarak gerçek zamanlı bir simülasyon üretiyor. GWM-Robotics tarafında ise değişken hava koşulları, engeller ve farklı senaryolarla zenginleştirilmiş sentetik veriler üzerinden ajan ve robot eğitimi hedefleniyor. GWM-Avatars ise insan davranışlarını taklit edebilen gerçekçi dijital karakterler üzerine odaklanıyor.

Şirket, bu üç yapının teknik olarak ayrı modeller olduğunu ancak zamanla tek bir birleşik modele dönüştürülmesinin hedeflendiğini belirtiyor. GWM-Robotics’in bir SDK üzerinden sunulması planlanırken, Runway’in halihazırda farklı robotik şirketleriyle görüşmeler yürüttüğü de paylaşılıyor.

Runway aynı zamanda kısa süre önce tanıttığı Gen 4.5 video modelini de güncelledi. Yeni sürüm, yerel ses üretimi ve çok sahneli uzun video oluşturma gibi yeteneklerle, video üretim modellerinin prototipten üretim seviyesine geçişini işaret ediyor. Bu hamle, Runway’in dünya modellerini yaratıcı üretimin ötesinde, daha geniş bir yapay zeka altyapısının parçası olarak konumlandırdığını gösteriyor.

Google Haritalar'ın yapay zeka destekli yeni araçlarını tanıttığını geçen kasım ayında sizlere aktarmıştık. Şimdi ise Google, Gemini uygulamasında Google Haritalar entegrasyonunu daha işlevsel ve görsel hale getiren yeni bir güncelleme yayınlayarak bu adımı bir ileri seviyeye taşıyor.

Daha önce Haritalar tabanlı aramalarda kullanıcıya ağırlıklı olarak metin sunan ve yanıtın sonuna küçük bir harita ekleyen Gemini, bu güncellemeyle birlikte deneyimi tamamen yeniliyor ve yerel sonuçları artık zengin, görsel bir formatta sunuyor.

Google’ın paylaştığı örnekte detaylı bir harita görünümü ilk sırada yer alırken, mekanların emoji temalı pinlerle birbirinden kolayca ayırt edilebildiği görülüyor. Konumlar, fotoğraf ve yıldız puanını içeren kartlarla destekleniyor. Kullanıcılar bu kartlar üzerinden en çok konuşulanlar (people talk most about), inceleme özeti (review summary) ve yorumculardan ipuçları (tips from reviewers) gibi özet bölümlere hızlıca ulaşabiliyor.

Söz konusu içerikler, Google Haritalar üzerindeki kullanıcı yorumlarının Gemini tarafından üretilen özetleri niteliği taşıyor ve Maps uygulamasının son dönemde mekan sayfalarına eklediği özet kartlarıyla uyumlu bir yapı sunuyor. Güncelleme şu anda masaüstü ve mobilde İngilizce dilindeki Gemini kullanıcılarına sunuluyor ve Google, yenilenen arayüzün yerel keşif deneyimini belirgin şekilde hızlandırdığını ve daha sezgisel bir kullanım sunduğunu ifade ediyor.