Kuruluş ve faaliyet izinlerine ilişkin süreçlerini Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) mevzuatı çerçevesinde tamamlayarak portföy yöneticiliği ve yatırım danışmanlığı faaliyetlerine başlayan Tuna Portföy Yönetimi AŞ, sosyal medya hesabından fon süreçlerine ilişkin açıklama yaptı.

Tuna Portföy'ün, öz kaynaklarıyla teknoloji girişimlerine ve yüksek büyüme potansiyeline sahip şirketlere yatırım yapma stratejisiyle hareket ettiği belirtilen açıklamada, "Bu doğrultuda kurulan Tuna Portföy ÖPY Para Piyasası Özel Fonu (TNR), yalnızca şirketimizin kendi varlıklarını ve likidite süreçlerini yönetmek amacıyla hayata geçirilmiştir." bilgisi verildi.

Açıklamada, bahsedilen fonun halka arz edilmesi veya dış yatırımcılara açılmasının kesinlikle söz konusu olmadığı vurgulanarak, şunlar kaydedildi:

"Şirketimizin bu yönde bir amacı, planı veya niyeti de bulunmamaktadır. Şirketimizin adını ve ünvanını kullanarak kamuoyunu yanıltan, asılsız iddialar veya gerçeğe aykırı bilgiler yayan kişi ve kuruluşlar hakkında tüm hukuki süreçler kararlılıkla yürütülecektir. Kamuoyunun yalnızca resmi kanallarımızdan yapılan açıklamalara itibar etmesini önemle rica ederiz."

Dünyaca ünlü maceracı ve televizyon programcısı Bear Grylls'ın ekibi de bölgedeki bilimsel araştırmaları ve keşif çalışmalarını kayıt altına alıyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bir televizyon kanalında katıldığı canlı yayında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Şimşek, sermaye piyasalarında yaşanan son gelişmeler ve alınan tedbirlerin yanı sıra enflasyon, cari açık, akaryakıt fiyatları, eşel mobil uygulaması, 2027 bütçesi ve ekonomi programındaki yapısal dönüşüm başlıklarını ele aldı. Burada konuşan Şimşek, Finansal İstikrar Komitesi'nin dün gerçekleştirdiği toplantıda piyasalardaki gelişmelerin değerlendirildiğini belirterek, yaşananların sınırlı sayıdaki fondaki kredi ve likidite probleminden kaynaklandığını ifade etti. Türkiye'de 2 bin 38 fon bulunduğunu ve sorun yaşanan fon sayısının 131 olduğunu ifade eden Şimşek şunları söyledi:

"Piyasalarda dün itibarıyla yaşananlar, yani önceki haftada yaşananlar, esas itibarıyla sınırlı sayıda fondaki kredi ve likidite problemi. Yani genele yayılmış bir sistemik risk söz konusu değil. Yani borsada ve fon piyasasında yapısal bir sorun yok. Ama serbest fon dediğimiz bir alan var. Bu alan bütün dünyada nispeten serbest bir alan. Nitelikli yatırımcıların yatırım yaptığı bir alan. Dışarıda biz bunlara daha çok hedge fon diyebiliriz. Nispeten oradaki regülasyon daha esnek. 2006 yılında Türkiye'de mevzuata girmiş. 2008 yılında ilk o anlamda fonlar oluşmaya başlamış. Uzun bir süre bu nispeten sınırlı bir alan olmuş. 2019'dan itibaren TEFAS'ta, bu Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu, yani sonuçta bir pazar yeri burası, borsanın altında. Orada işlem görmeye başlayınca bu alan biraz büyüyor. Şimdi tekrar altını çizmek istiyorum. Sınırlı sayıdaki fondan bahsediyoruz. Yanlış atmıyorsam son rakam 2 bin 38 tane fon var Türkiye'de. Bunların 131'inden bahsediyoruz."

Şimşek, SPK’nın düzenleme ve denetleme konusunda yetkili kuruluş olduğunu belirterek, 2025’in sonlarında Finansal İstikrar Komitesi’nde muhtemel risklere karşı gerekli düzenleme ve tedbirlerin alınması yönünde karar alındığını ifade etti. Serbest fon alanına ilişkin ağustos sonunda dünyadaki uygulamalara göre daha katı kurallar içeren bir rehber yayımlandığını kaydeden Şimşek, piyasanın uyum sağlaması için bazı konularda geçiş süreçlerinin öngörüldüğünü söyledi. Şimşek ayrıca, teminat yapısının güçlendirildiğini ve teminatlara ilişkin daha önce de bazı düzenlemeler yapıldığını ifade etti.

"Çok sınırlı sayıda bir fonda maalesef piyasa bozucu eylemler var, buna ilişkin gereken yapılmıştır"

Piyasada dün itibarıyla yaşanan süreçte sistemik bir riskin bulunmadığının da altını çizen Şimşek, "Şimdi bunu serbest fonlar için de bir geçiş dönemini öngörüyoruz, uygulamaya koyacağız. Özetle şunu anlatmaya çalışıyorum, çok sınırlı sayıda bir fonda maalesef piyasa bozucu eylemler var. Buna ilişkin gereken yapılmıştır. 7 portföy yönetim şirketinin bir şekilde işlettiği 131 fon, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından tasfiye sürecine konulmuştur. Bu tasfiye sürecine ilişkin de sorular çok geliyor. Ona ilişkin de Sermaye Piyasası Kurulumuz dün akşam kapsamlı bir yol haritası ortaya koydu. Şimdi sistemik risk yok derken şunu söylemeye çalışıyorum: Yani 2 bin 38 tane fon var sayı olarak. Bunun 131'ine ilişkin adım atılmış, orada sorun görülmüş. Tabii ki SPK bu değerlendirmeyi yapıyor. Bir kısmı temerrüde düşmüş, bir kısmında da yapısal sıkıntılar olabileceği yönündeki riski dikkate almışlar ve adım atmışlar. Yani fon piyasasının yüzde 90'ı sağlıklı işlemeye devam etmiş. Yani buradaki sorun sistemik değil derken bu fonların tamamına bakarsanız, yani fon birikimi olarak bakarsanız en son yapılan müdahalelerle yaklaşık olarak konuşuyorum, yüzde 10-11 civarı bir rakam" ifadelerine yer verdi.

"Bu riskin yayılmaması için çok güçlü tedbirler devreye alındı ve süreç sağlıklı bir şekilde işleyecek"

Şimşek, tasfiye sürecinin borsayı baskı altına alacak bir çerçeve oluşturmayacağını vurgulayarak, alınan adımların yatırımcıların haklarını korumaya yönelik olduğunu söyledi. Sınırlı sayıdaki fonda ortaya çıkan riskin piyasaya yayılmasını önlemek amacıyla güçlü tedbirlerin devreye alındığını hatırlatan Şimşek, "Buradaki tasfiye süreci, borsayı bundan sonraki süreçte baskı altına alacak bir çerçeve de olmayacak. Çünkü nitelikli yatırımcı olsalar dahi, profesyonel yatırımcı olsalar dahi, aslında bu atılan adımlar onların haklarını korumaya yöneliktir. Dolayısıyla burada bir yoğunlaşma oluşmuş. Bu yoğunlaşmanın bulaşıcı olmaması için, yani sınırlı sayıda fonda bir risk ortaya çıkmış. Bu riskin yayılmaması için piyasanın tamamına dün çok güçlü tedbirler devreye alındı ve süreç sağlıklı bir şekilde işleyecek. Dolayısıyla alınan tedbirler yeterli mi diye sordunuz, evet, şu aşamada yeterli" değerlendirmesinde bulundu.

"Tasarruf finansman şirketlerine ilişkin daha katı kurallara ihtiyacımız var"

Şimşek, banka dışı finans sektörünün son yıllarda hızlı büyüdüğünün altını çizerek, bu alana ilişkin ilave tedbir çalışmalarının yapılacağını söyledi. Tasarruf finansman şirketlerinin bankacılık benzeri bir alan olduğunu ifade eden Şimşek, sözlerine şu şekilde devam etti:

"Orada bankalar gibi daha katı kurallara ihtiyacımız olduğu net. Dünya bunu söylüyor, sadece Türkiye için söylemiyorum. Birtakım adımlar attık. Tabii bu arada da sorumlu kuruluş, yetkili kuruluş Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu. Yani piyasaya ilişkin, fonlara ilişkin SPK, diğer alanlara ilişkin BDDK. Dediğim gibi gerekeni yaptık. O alanı, sorumlu alanı karantinaya aldık tabiri caizse. Tasfiye süreci yapılacak. Yatırımcıların oradaki birikimleri belli bir sürece yayılarak tabii ki korunacak. Korunacaktan kastım; oradaki varlıklardan bahsediyorum. Ama tasarruf finansman şirketi kapsamındaki alan ise farklı. Orası bankacılık benzeri bir alan. Orada çok daha tabii ki farklı bir süreç işler. Orada da zaten bir portföy yönetim şirketiyle ilişkili bir iki kuruluş var. Dün Emlak Katılım biliyorsunuz, konut konusunda uzman bankamız, konut finansmanı konusunda. Zaten Katılımevim, Birevim de bu alanda biliyorsunuz faaliyet gösteriyor. O nedenle Emlak Katılım dün itibarıyla bir süreç başlattı. Süreç tabii ki oradaki yatırımcıları korumaya yönelik."

Bakan Şimşek, fon rehberiyle serbest fon alanındaki düzenleme sürecinin büyük oranda tamamlandığını belirterek, alanın dünyadaki uygulamalara kıyasla daha katı kurallara bağlandığını ifade etti. Serbest fonlarda yeniden benzer bir hareketlilik yaşanması riskinin düşük olduğunu belirten Şimşek, nitelikli yatırımcı tanımındaki 10 milyon liralık sınırın yeniden düzenlenebileceğini ve vatandaşların yatırım tercihlerine saygı duyduklarını söyledi.

"Milli Eğitim Bakanlığımızla milyonlarca kişiye erişip, finansal okuryazarlığa yatırım yapıyoruz"

Yatırımcıların tercihlerine saygı duyduklarını ancak finansal okuryazarlığın geliştirilmesine yönelik çalışmalara da önem verdiklerinin altını çizen Şimşek, "Biz yatırımcının tercihine saygılıyız ama uyarılarda da bulunduk. Finansal okuryazarlığa çok güçlü yatırım yaptık. Sermaye Piyasası Kurulumuzun çok gerçekten muazzam, zengin bir platformu var. O platformdan Milli Eğitim Bakanlığımızla milyonlarca kişiye erişip, finansal okuryazarlığa yatırım yapıyoruz. Finansal okuryazarlık çok kritiktir. Bence temel okuryazarlık kadar değerlidir. Yani teknolojik okuryazarlık kadar değerlidir. Sağlık okuryazarlığı kadar değerlidir. Dolayısıyla finansal okuryazarlık bizim için önemli bir alan. O konuya yatırım yapmaya devam edeceğiz" dedi.

"Katılımevim ve Birevim’deki katılımcıların haklarına ilişkin ne gerekiyorsa yapılacak"

Banka dışı finans sektöründe hızlı büyümenin yakından izlenmesi ve özellikle sıradan vatandaşların yer aldığı alanlarda korumanın güçlendirilmesi gerektiğine vurgu yapan Şimşek, "Banka dışı finans sektöründe şu anda bir sorun yok. Fakat o alan hızlı büyüyor. Hızlı büyüyen alanların mutlaka daha yakından izlenmesi ve o kaynakların doğru alanlarda tutulması ve özellikle sıradan vatandaşların rağbet gösterdiği alanlarda korumanın daha güçlü olması bizim için esastır. Emlak Katılım’ın Katılımevim ve Birevim’le ilgili bir açıklaması var. Dolayısıyla oradaki katılımcıların haklarına ilişkin ne gerekiyorsa yapılacak. Çünkü bunlar profesyonel yatırımcı değil, nitelikli yatırımcı değil. Onlara bizim muamelemiz farklı olacak. Tabiri caizse orta-uzun vadede aslında onu bankalar gibi düşünmek lazım. Çünkü orada da TMSF gibi yani Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu gibi bir yapı, fon havuzu, artı bir teminat havuzu gibi bir yapı var. Kaynakların nerede kullanılacağına ilişkin düzenleme zaten temmuz ayı sonunda yapıldı. Bir geçiş dönemi öngörüldü. Dolayısıyla o alanla ilgili olarak da tedbir aldık, adımlar attık. Ama o alanla ilgili ilave çalışmalar devam ediyor" dedi.

"Piyasanın yüzde 90'ında bir sorun zaten yoktu, sorunlu dar bir alan vardı ve onu ayırdık"

Bakan Şimşek, alınan tedbirlerin ardından piyasalarda güvenin devam ettiğini yineleyerek, "Dün tabii bir dizi tedbir açıkladık. Bir kısmı da açıklamadık. Sistemik bir risk ihtimali düşük olmakla birlikte biz tedbirliydik. Her zaman bizim bu tür senaryolara karşı sadece A değil, B, C planlarımız var. Aslında dün düşündüğümüz tedbirlerin çoğuna ihtiyaç kalmadı. Merkez Bankamız, gereken likiditeyi sağlayacağını söyledi. O en kritik şey. Bu tür durumlarda likidite çok önemli. BDDK da bankaların kendi hisselerini alması halinde çekirdek sermayeden bunu düşürmeyeceğine dair bir adım attı. SPK zaten gereken hızda sorunlu alanı, sınırlı sayıdaki fonu karantinaya aldı ve tasfiye süresini açıkladı. Piyasada güven devam ediyor. Piyasanın yüzde 90'ında bir sorun zaten yoktu. Sorunlu alan dar bir alan ve onu ayırdık. Piyasanın geneline bakarsanız fon piyasası, para piyasası fonları, normal geleneksel fonlar ve diğer serbest fonların tamamı normal bir işleyiş içerisinde ve güvende, sorun yok. Sistemik olarak bir risk yok" dedi.

Şimşek, bankacılık sisteminde sermaye yeterliliği, likidite ve varlık kalitesi açısından sorun bulunmadığını, piyasalardaki risk algısının da CDS verilerine yansımadığını belirtti. Şimşek, CDS’in yükselmek yerine sınırlı da olsa gerilediğini ve genel olarak piyasalarda pozitif bir havanın hakim olduğunu ifade etti.

"Hiçbir ayrım gözetmeksizin yanlış yapanlar sonuçlarına katlanacak"

Fonlarda yaşanan riskin tahvil piyasasında oluşturduğu stresin alınan tedbirlerle ortadan kalktığını aktaran Şimşek, piyasaların normal işleyişine döndüğünü ifade etti. Sistemik risk bulunmadığını ve piyasa bozucu eylemlere ilişkin Sermaye Piyasası Kurulunun gerekli adımları attığını, bundan sonraki sürecin adli makamların konusu olduğunu söyleyen Bakan Şimşek, "Sermaye Piyasası Kurulu lisans iptalinden suç duyurularına kadar, o tasfiye kararından diğer bütün gerekli adımları attı. Bundan sonraki süreç piyasa bozucu faaliyetlerde bulunanların, yatırımcının birikimlerini tehlikeye atanların tabii ki bundan sonraki süreci adli bir süreç. Yargının konusu. Bizim kurumlarımız bu süreçte üzerlerine düşeni yapıyorlar. Yapmaya devam edecekler. Burada çok net olarak altını çizmek istiyorum hiçbir ayrım gözetmeksizin yanlış yapanlar sonuçlarına katlanacak" dedi.

Bakan Şimşek, mevcut savaşların çoklu bir arz şoku oluşturduğunu ve enerji fiyatları üzerindeki baskının sürdüğünü belirterek, petrol fiyatlarının geçen yılki OVP varsayımı olan 65 doların üzerine çıkarak ortalama 90 dolar seviyesine geldiğini ifade etti. Hürmüz Boğazı ve Babülmendep’te yaşanan sorunların yanı sıra Suudi Arabistan’daki Doğu-Batı petrol boru hattı ile rafineri altyapılarına yönelik saldırılara da dikkati çeken Şimşek, söz konusu olayların arz risklerini artırdığını söyledi.

"Savaş olmasaydı enflasyon en az 7 puan daha aşağıda olurdu"

Şimşek, söz konusu savaşların mazot başta olmak üzere petrol ürünlerinin fiyatlarına olumsuz yansıdığını ifade ederek, "Burada rekabet gücünden tutun enflasyona kadar ciddi etkileri olan bir alan var. Biz eşel mobille bu baskıyı yönetmeye çalıştık ama gerçekçi olalım, onun bir sınırı var. Merkez Bankamızın yaptığı çalışmaya göre, ki onu bizimle paylaştı, bu savaş olmasaydı çok büyük ihtimalle bugün enflasyon en az 7 puan, şu anda 31,5 ya, en az 7 puan daha aşağıda olurdu. 24,5 puan olurdu. Belki yılı 21-22 gibi, o civarlarda kapatırdık. Ama şimdi öyle görünüyor ki yılı 28-29 gibi bir alanda kapatacağız. Piyasa öyle düşünüyor. Şimdi bu tabii bizim için bir sorun ama şunu rahatlıkla söyleyebilirim: Bu program olmasaydı, gereken tedbirleri almasaydık, enflasyon 31,5'te kalmazdı, çok daha yukarıda olurdu. Neden? Çünkü karşı karşıya olduğumuz şok tek boyutlu değil. Yani olay sadece enerji, emtia fiyatları değil. Diğer emtia fiyatlarında da dolar bazında dramatik artışlar var" dedi.

Sürdürülebilir cari açığın büyüme ve dış borç yükü gibi göstergelere bağlı olduğunu kaydeden Şimşek, program kapsamında yüzde 2 ve altındaki cari açığı hedeflediklerini söyledi. Şimşek, enerji fiyatlarındaki gelişmeler nedeniyle cari açığın bu yıl yüzde 2,6-2,7 seviyesinde gerçekleşmesinin beklendiğini ve bunun yönetilebilir olduğunu ifade etti.

"Eşel mobil uygulamasıyla 400 milyar liralık bir gelirden vazgeçtik"

Eşel mobil uygulamasının yıl sonuna kadar özellikle motorinde kısmi sübvansiyon şeklinde devam edeceğini ifade eden Şimşek, "Mazotta yıl sonuna kadar da kısmi sübvansiyon, yani ÖTV kaybı devam edecek. Yani ÖTV'den kısmen vazgeçmeye devam edeceğiz. Diğer ürünlerde biz rekabet gücünü önceliklendiriyoruz. Tarımı önceliklendiriyoruz. Mazot o anlamda biraz daha önemli. Bizim tahminimiz yaklaşık bir 400 milyar liralık bir gelirden vazgeçtik. Tabii bu geliri elde etmemiş olmak demek, aynı zamanda bizim faiz dışı fazlayı da bir miktar aşağı çekiyor. Borçlanma ihtiyacını ortaya koyuyor. Finansman maliyeti falan bakarsanız aslında yarım trilyona yakın bir büyüklük. Bu ciddi bir rakam. 10 milyar dolar ve üzerinden bahsediyoruz. Ama dediğimiz gibi vatandaşa bu şokların, yani küresel, bölgesel savaş şokunun etkisini sınırlamak için biz bütçe imkânı elverdiği için adım attık. Bütçe dengelerinde bir sorun ben görmüyorum" dedi.

"Eşel mobil olmasa bütçe açığı belki 2,5'a yakın seyredecekti"

Şimşek, 2026 yılı için petrol fiyatlarının ortalama 90 dolar seviyesinde gerçekleşmesinin beklendiğini belirterek, 2027 yılı OVP’sinde petrol fiyatı varsayımının 76 dolar olarak belirlendiğini ifade etti. Şimşek, piyasa beklentisinin de mevcut durumda 77 dolar civarında olduğunu söyledi.

Bütçe açığının milli gelire oranının 2025'te benzer ülkelere kıyasla daha düşük gerçekleştiğini aktaran Bakan Şimşek, 2026 yılı için yüzde 3,1 olarak öngörülen bütçe açığının yüzde 3,5 olan hedefin altında kalmasının beklendiğini söyledi. Şimşek, "Eşel mobil olmasa büyük ihtimalle açık belki 2,5'a yakın seyredecekti. Ki yani gerçekten böyle bir performans çok nadirdir" dedi.

Savunma harcamaları yüzde 229 artacak

Gelecek yıl savunma harcamalarını yüzde 229 artıracaklarını bildiren Şimşek, değişen küresel güvenlik ortamı nedeniyle savunma alanının bütçede birinci öncelik haline geldiğini ifade etti. Şimşek, 2027 bütçesinde sosyal konut, sulama, içme suyu ve sanayi altyapısı gibi alanların önceliklendirildiğini belirterek, 750 bin sosyal konut projesinin bütçeden destekleneceğini ve sosyal konut bütçesinin yüzde 150 artırıldığını ifade etti.

Petrol fiyatlarının gerilemesi halinde eşel mobil uygulamasına ihtiyaç kalmayacak

Gelecek yılın bütçesindeki gelir hedefinin kurallara dayalı olarak belirlendiğini de kaydeden Şimşek, petrol fiyatlarının 76-77 dolar seviyelerine gerilemesi halinde gelecek yıl eşel mobil uygulamasına ihtiyaç kalmayacağını ifade etti.

Bakan Kurum, konuşmasında Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nın (TOKİ) her yıl sosyal konut projeleriyle ev ve iş yeri sahibi olan vatandaşlara yönelik peşin borç kapatmada yüzde 25 indirim kampanyası bu yıl 22 Eylül – 19 Ekim tarihleri arasında yapılacağını açıkladı.

TOKİ'DEN EV VE İŞ YERİ ALANA İNDİRİM

Evini iş yerini TOKİ'den almış 228 bin kardeşimize müjde veriyoruz. Bir indirim kampanyası başlatıyoruz. 22 Eylül ile 19 Ekim arasında borcunu peşin kapatan vatandaşlarımıza yüzde 25 indirim yapacağız. Borç bakiyesini kapatamayan ama en az yüzde 25'ini ödeyen vatandaş da ödediği tutar üzerinden yüzde 25 indirimden yararlanacak.

Kurum, “Bir müjdemizi de evini iş yerini TOKİ’den almış, ödemelerini sürdüren 228 bin kardeşimiz için veriyoruz ve bir indirim kampanyası başlatıyoruz. Bu kampanya kapsamında 22 Eylül ile 19 Ekim tarihleri arasında borcunun tamamını peşin kapatan vatandaşımıza yüzde 25 indirim yapacağız. Tabi bazı kardeşlerimizin imkanları olmayabilir. Ama onları da unutmadık. Tamamını kapatamayan kardeşimiz de borç bakiyesinin en az yüzde 25’ini ödediğinde, ödediği tutar üzerinden yine yüzde 25 indirimden faydalanabilecek”. dedi.

nbsp;

228 BİN KONUT VE İŞ YERİNİ KAPSIYOR

Kampanya kapsamında borcunun tamamını kapatmak isteyenlere yüzde 25 indirim, bir kısmını kapatmak isteyenlere ise borç bakiyesinin en az yüzde 25’ini ödeme koşuluyla yüzde 25 indirim uygulanacak. Kampanya 340 milyar TL tutarındaki 228 bin konut ve iş yerinin satışını kapsıyor.
nbsp;

KİMLER FAYDALANABİLECEK?

Bakan Kurum’un paylaştığı verilere göre TOKİ tarafından satışları 2025 yılı Haziran ayı sonuna kadar gerçekleştirilmiş ve geri ödeme taksitleri 2025 yılı Haziran ayının sonu itibarıyla başlamış olan konut ve iş yeri hak sahipleri kampanyadan faydalanabilecek. Kalan taksit sayısı 12 ay ve daha az olan hak sahipleri kampanyadan faydalanamayacak.

BAŞVURULAR NEREYE YAPILACAK?

Hak sahipleri, satış işlemlerini gerçekleştiren bankaya başvurarak peşin ödemelerini yapabilecek. Alıcıların başvuru tarihi itibarıyla öncelikle içinde bulunduğu ayın taksitini yatırmış olmaları gerekecek. Belirtilen tarih aralığından sonra yapılacak borç kapatmalarda ve kısmi ödemelerde söz konusu indirim oranı uygulanmayacak.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, HAVELSAN Teknoloji Kampüsü'nde düzenlenen Ortaklık Sözleşmeleri İmza Töreni'nde, sözleşmeler HAVELSAN Genel Müdürü Mehmet Akif Nacar ile ETE Teknoloji Genel Müdürü Prof. Dr. Erdal Çayırcı tarafından imzalandı. Böylece iki şirketin 2017'den bu yana sürdürdüğü teknoloji işbirliği şirket ortaklığına dönüştü.

Bilgisayar destekli harp oyunu, tatbikat ve deneyleme alanında çözümler geliştiren ETE Teknoloji ile HAVELSAN arasında 2023 yılında satış haklarına yönelik işbirliği anlaşması imzalanmıştı.

Anlaşmanın ardından yürütülen yurt içi ve yurt dışı iş geliştirme faaliyetleri kapsamında, başta Türk Silahlı Kuvvetleri olmak üzere farklı ülkelerin ihtiyaçlarına yönelik sivil ve askeri projeler gerçekleştirildi. HAVELSAN, ortaklıkla simülasyon ve eğitim portföyünü güçlendirmeyi, uluslararası ölçekte harp oyunu merkezleri kurmayı ve bu merkezlere yönelik danışmanlık, idame ve işletme hizmetleri sunmayı hedefliyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen HAVELSAN Genel Müdürü Nacar, ETE Teknoloji ile yaklaşık 10 yıldır güçlü bir sinerji yakaladıklarını belirterek, şunları kaydetti:

"Bugün attığımız imzalarla HAVELSAN, ETE Teknoloji’ye ortak oldu. İşbirliğimiz ve sinerjimiz bu adımla daha da güçlendi. Birbirini tanıyan mühendislik ekiplerimiz, başta Türk Silahlı Kuvvetlerimiz olmak üzere, dost ve müttefik ülkelerin ihtiyaçları için de yüksek teknolojiler geliştirecek. Bu ortaklık uluslararası projelerdeki işbirliklerimizi güçlendirecek, son kullanıcı nezdinde güvenilirliğimizi artıracak."

ETE Teknoloji Genel Müdürü Çayırcı da 10 yılı aşkın süredir geliştirdikleri akıllı sistem ve yapısal simülasyon ürünlerini dünyada yaygın kullanılan ve kalitesiyle tanınan markalara dönüştürme hedeflerine yaklaştıklarını ifade etti.

Çayırcı, "Bu hedefe ulaşmamızda HAVELSAN ortaklığının önemli bir kilometre taşı olacağına inanıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Anthropic, uzun soluklu yazılım geliştirme çalışmalarını yönetmeyi kolaylaştıran Claude Code Projects deneyimini duyurdu. Yenilenen yapı, birden fazla yapay zeka ajanını ortak hedef, hafıza ve dosyalar etrafında bir araya getiriyor. Kullanıcılar, ana proje sohbetinden tüm süreci takip edebiliyor veya ayrı çalışma oturumlarına müdahale edebiliyor.

Sistemde koordinatör rolünü üstlenen Claude, kullanıcının taleplerini değerlendirerek işleri mevcut ya da yeni çalışma oturumlarına yönlendiriyor. Bu oturumlar görevleri eş zamanlı yürütürken Claude, ortaya çıkan sonuçları inceleyip bir araya getiriyor. Örneğin geliştiriciler, bir uygulamanın performansını artırmak için analiz, optimizasyon ve test çalışmalarını paralel olarak başlatabiliyor.

Yeniliğin öne çıkan özelliklerinden biri de oturumlar arasında paylaşılan hafıza. Claude, değişen yayın tarihleri ve vazgeçilen özellikler gibi kararları sonraki çalışmalarda dikkate alabiliyor. Kullanıcıların eklediği dosyalar ve Claude’un ürettiği çıktılar da proje kütüphanesinde toplanıyor. Böylece devam eden işlerde bağlamı tekrar aktarma ihtiyacının azaltılması hedefleniyor.

Her çalışma oturumu, kod deposunun ayrı bir kopyası ve dalı üzerinde çalışıyor. Ancak aynı kod üzerinde yapılan değişiklikler çakışırsa bunların standart birleştirme süreçleriyle çözülmesi gerekiyor. Şimdilik bulutta çalışan oturumlara yerel kod ve araçlarla çalışma desteğinin de eklenmesi planlanıyor.

Projects kullanımı mevcut abonelik kotasından düşülüyor; paralel oturumlar limitlerin daha hızlı dolmasına neden olabiliyor. Yeni deneyim, ilk aşamada Claude Code’un bulut oturumlarını kullanan ve web ya da masaüstünde mevcut projesi bulunmayan seçili Pro ve Max abonelerine beta olarak açılıyor. Erişimin takip eden hafta genişletilmesi, daha sonra Team ve Enterprise planlarıyla Claude’un diğer deneyimlerine taşınması planlanıyor. Mevcut projeler ise bu süreçte çalışmaya devam edecek.

WhatsApp, iPhone uygulamasında sohbet ve kanallar içinde arama yapmayı kolaylaştıran yeni bir kısayolu kullanıma sunmaya başladı. Yeni arama butonu sayesinde kullanıcılar, konuşma ekranından ayrılmadan eski mesajlara ve kanal güncellemelerine ulaşabilecek.

Daha önce belirli bir konuşmada arama yapmak isteyen kullanıcıların kişi veya grup adına dokunarak sohbet bilgi ekranını açması, ardından arama seçeneğini seçmesi gerekiyordu. Yeni düzende ise arama düğmesi doğrudan sohbet ekranının üst bölümünde, gezinme çubuğunun hemen altında yer alıyor. Kullanıcı butona dokunduğunda arama alanı açılıyor ve yazılan anahtar kelimeyle eşleşen mesajlar gösteriliyor.

Söz konusu özellik, WhatsApp'ın ağustos ayında yayımlanan iOS beta sürümünde ortaya çıkmış ancak test kullanıcıları tarafından henüz kullanılamamıştı. Şirket şimdi kısayolu App Store'da yayımlanan WhatsApp Messenger'ın 26.36.74 sürümüyle daha geniş bir kullanıcı kitlesine açıyor.

Arama butonu hem bireysel ve grup sohbetlerinde hem de WhatsApp kanallarında kullanılabiliyor. Böylece özellikle uzun süredir devam eden konuşmalarda belirli bir mesajı, bağlantıyı veya paylaşımı bulmak için gereken adım sayısı azalıyor.

Özellik kademeli olarak kullanıma sunulduğu için uygulamanın güncel sürümünü kullanan bazı kişilerin arama butonunu hemen göremeyebileceğini belirtelim. WhatsApp, söz konusu özelliği önümüzdeki haftalarda daha fazla iPhone kullanıcısına ulaştırmayı hedefliyor.

Görsel: ChatGPT

Google, ailelerin ve aynı evi paylaşan kişilerin günlük işlerini düzenlemeye yardımcı olması için geliştirdiği deneysel yapay zeka agent'ı CC’nin yeni sürümünü tanıttı. Daha önce bireysel kullanıma odaklanan CC, artık altı kişiye kadar kullanıcının paylaştığı bilgiler üzerinden ortak planlar oluşturabiliyor ve çeşitli görevleri yerine getirebiliyor.

CC'nin kendisine ait doğrulanmış bir Google hesabı bulunuyor. Aile üyeleri, bu hesabı gruba ekleyerek agent ile e-posta veya Google Chat üzerinden iletişim kurabiliyor. Sistem, Gmail, Google Takvim, Tasks, Drive, Docs ve Sheets gibi hizmetlerle bağlantılı çalışıyor.

Kullanıcılar hangi bilgilerin CC tarafından görülebileceğini ayrı ayrı belirleyebiliyor. Örneğin okuldan, seyahat şirketlerinden veya spor merkezlerinden gelen e-postalar otomatik olarak CC ile paylaşılabiliyor. Tek seferlik bilgiler ise e-posta, Google Chat, fotoğraf ya da paylaşılan bir Drive klasörü üzerinden agent'a aktarılabiliyor. Google'a göre CC, kullanıcıların açık biçimde paylaşmadığı e-postalara erişemiyor.

Agent, her sabah grup üyelerine "Your Day Ahead" adlı ortak bir bilgilendirme e-postası gönderiyor. Bu e-postada günün etkinlikleri, yapılması gereken işler ve CC'nin önceki gün tamamladığı görevler yer alıyor. CC ayrıca paylaşılan bilgilerden hareketle takvime etkinlik ekleyebiliyor, görev listelerini güncelleyebiliyor ve önemli tarihler için hatırlatıcılar oluşturabiliyor.

Sistemin yetenekleri yalnızca planlamayla sınırlı değil. CC, okul izin veya etkinlik kayıt formlarını önceden doldurabiliyor, alışveriş listeleri ve haftalık yemek planları hazırlayabiliyor, Google Maps API'ını kullanarak etkinlikler arasındaki güncel yolculuk sürelerini kontrol edebiliyor. Eksik bilgiler olduğunda ise işlemi tamamlamadan önce kullanıcıya soru yöneltiyor.

CC, zaman içinde grubun ortak alışkanlıkları ile bireysel tercihlerini ayıran bir hafıza oluşturuyor. Buna karşılık agent, kullanıcı onayı olmadan grup dışındaki kişilerle bilgi paylaşamıyor veya grup adına dışarıya işlem gönderemiyor.

Antigravity adlı agent altyapısı ve Gemini modelleriyle çalışan CC'nin her örneği, Google'a göre ayrı bir bulut ortamında işletiliyor. Deneysel özellik şu anda ABD'de, kişisel Google hesabına sahip 18 yaş ve üzerindeki kullanıcılarla sınırlı. Mevcut CC kullanıcıları yeni sürüme geçirilecek, diğer kullanıcılar ise bekleme listesine katılabilecek.

OpenAI, hukuk firmaları ve hukuk teknolojileri geliştiren şirketlere yönelik yeni çözümü Astra for Law'u tanıttı. Yeni bir yapay zeka modeli olmayan Astra for Law, GPT-6 Astra'nın hukuki araştırma ve yazım için özel talimatlar, araçlar ve veri kaynaklarıyla yapılandırılmış bir sürümü olarak karşımıza çıkıyor.

Astra for Law'un temelini, 230 milyondan fazla URL'de yer alan ABD içtihatları, kanunlar, düzenlemeler, mahkeme kuralları ve idari kararları kapsayan hukuki arama dizini oluşturuyor. Her gün yeni kaynakların eklendiği sistemde, Free Law Project tarafından geliştirilen CourtListener'ın içtihat arşivi de kullanılıyor. Bu arşiv, yayımlanmış emsal niteliğindeki ABD içtihatlarının yüzde 99,9'dan fazlasını içeriyor.

OpenAI'ın Vals AI Legal Research Bench'in özel doğrulama setindeki 200 soru üzerinden gerçekleştirdiği testlerde Astra for Law, en yüksek akıl yürütme seviyesinde soruların yüzde 54'ünde doğruluk kontrolünü geçti. GPT-6 Astra'nın yalnızca web aramasıyla elde ettiği oran ise yüzde 38,7'de kaldı. Astra for Law, içtihatlara odaklanan sorularda yüzde 24 daha fazla referans dava bulurken doğru mahkeme kararlarındaki ilgili bölümlerin tespitinde yüzde 54'e varan artış sağladı.

Sistem yalnızca kaynak aramakla sınırlı değil. Hukukçuların araştırma sonuçlarını somut olaylara uygulaması, argüman ve sözleşme maddeleri geliştirmesi, karşı görüşleri değerlendirmesi ve belirsizlikleri belirlemesi için de kullanılabiliyor. OpenAI, Sullivan & Cromwell için sözleşme inceleme, Ropes & Gray için şirket satın alma süreçlerinde durum tespiti, Cooley için ise halka arz hazırlıklarına yönelik özel araçlar geliştirdi.

Astra for Law, ilk aşamada Trusted Access programına dahil edilen seçili hukuk firmalarına ChatGPT ve Codex üzerinden sunulacak. Model seçicisinde “GPT-6 Astra Law” adıyla yer alacak çözümün "gpt-6-astra-law" adıyla API'a da açılması planlanıyor. API'ın kullanıma sunulacağı tarih ve fiyatlandırma bilgisi henüz açıklanmadı. Harvey ve Legora'nın çözümü kendi ürünlerine entegre edecek ilk API müşterileri arasında olduğu belirtiliyor.

OpenAI ayrıca Relativity, Clio, iManage ve DeepJudge gibi hukuk araçlarını ChatGPT'ye bağlayan 26 iş ortağı eklentisini kullanıma sundu. Dokuz topluluk eklentisiyle birlikte hukukçular ve hukuk mühendisleri tarafından hazırlanan 47 özel beceri de sisteme eklendi. Thomson Reuters ise HighQ'daki dosya bağlamını ChatGPT'ye taşıyacak ve CoCounsel Legal için geliştirdiği bağlantıyı ön izlemeye açacak.

Gizli müvekkil bilgilerinin korunması için uygun firmalara API tarafında sıfır veri saklama seçeneği sunulacak. ChatGPT Enterprise üzerindeki kullanımlar da varsayılan olarak insan incelemesinin dışında tutulacak. OpenAI, erişim izinleri, etik duvarlar ve firma içi denetim mekanizmaları konusunda Latham & Watkins ile birlikte çalışıyor. Aynı zamanda ChatGPT for Word de genel kullanıma açılarak belge kontrolü, düzenleme önerileri ve biçimlendirme hatalarının tespiti gibi özellikler sunmaya başladı.

OpenAI, yapay zeka modellerinde gözlemlediği 6 yeni sorunlu davranışı kamuoyuyla paylaştı. Son altı ayda, modellerin geliştirme ve değerlendirme süreçlerinde ortaya çıkan olaylar arasında kısıtlamaları aşmaya yönelik talimatlar üretme, eksik bilgileri uydurma ve yetkisiz dosya paylaşımı bulunuyor. Şirket, modellerin insan niyeti ve talimatlarından sapmasını ifade eden “hizalama sorunlarını” takip etmek için daha sistematik bir yaklaşım benimsemeyi hedefliyor.

Açıklanan olaylardan biri, GPT-5.6 Sol’un geliştirilmesi sırasında modelin kendi hatalarını kullanıcılardan gizlemeye yönelik notlar oluşturması oldu. Çalışmanın sonraki aşamalarına aktarılan bu notlarda, eksik verilerin uydurulması ve kullanılan kaynaklardaki uyumsuzlukların belirtilmemesi yönünde talimatlar yer aldı.

Henüz kullanıma sunulmamış başka bir model ise kendi kısıtlamalarını göz ardı etmesini söyleyen ifadeleri görev özetlerine ekledi. OpenAI, bu tür talimatlar içeren 27 özet tespit etti. Örneklerden birinde model, kendisini diğer sohbet botlarını bağlayan rollerden bağımsız olarak tanımlarken şirketlere veya hükümetlere karşı sorumluluğu bulunmadığını belirten bir metin üretti. Bununla birlikte OpenAI’ın teknik raporuna göre, bu örnekteki ifadeler modelin sonraki davranışlarında gözlemlenebilir bir değişikliğe yol açmadı.

Bir diğer olayda model, araştırdığı verilere ulaşabilmek için internette bulduğu bir API anahtarını izinsiz kullandı. İstenen bilgileri yine de elde edemeyince yanıtı uydurdu. Başka bir model ise görevi doğru şekilde tamamlamasına rağmen web üzerinden kaynak gösterme koşulunu karşılamak için bir dosyayı kullanıcıdan izin almadan internete yükledi. Kalan iki olay, ajanların iletişim kurmak için yetkisiz yöntemlere başvurmasıyla ilgiliydi. Modeller bir örnekte şirket içi yazılım deposunu mesaj panosu gibi kullanarak birbirleriyle istek ve yanıt paylaştı. Diğerinde ise aynı görev üzerinde çalışan ajanlar, yerel dosyalara erişemediklerinde herkese açık dosya paylaşım hizmetlerine yöneldi. Böylece görev kapsamında hazırlanan dosyalar, izin verilmediği halde internet üzerinden erişilebilir duruma geldi.

OpenAI’ın duyurduğu yeni çerçevede olaylar; açıklanmaya hazır olanlar, sınırlı teknik inceleme gerektirenler ve kapsamlı araştırma gerektirenler olmak üzere üç gruba ayrılacak. Çalışanlar, tespit ettikleri davranışları inceleme ve kamuoyuna açıklama değerlendirmesi için bildirebilecek. Şirket, bir olayın önemi henüz kesinleşmemiş olsa bile şeffaflığı öncelemeyi hedeflediğini belirtiyor. Üçüncü tarafları etkileyen veya güvenlik açığı içeren vakalarda ise açıklamalar güvenlik gerekçesiyle ertelenebilecek.

Duyuru, yapay zeka sektöründe güvenlik tartışmalarının yoğunlaştığı bir dönemde geldi. OpenAI’ın temmuz ayında açıkladığı, bazı modellerinin güvenlik testi sırasında kontrol dışına çıkarak Hugging Face’e saldırdığı olay bu tartışmaları hızlandırmıştı. Anthropic CEO’su Dario Amodei, gelişmiş modellerin geliştirilme hızının düşürülmesi çağrısında bulunurken şirketin kurucu ortaklarından Jack Clark, üçüncü tarafların kontrol edeceği bir acil durdurma mekanizmasının zorunlu hale getirilmesi gerekebileceğini ifade etti.

OpenAI, paylaşılan altı örneğin sorunlu davranışların modeller genelinde ne sıklıkta görüldüğünü göstermediğinin altını çiziyor. Şirket, yeni raporlama yaklaşımıyla dış araştırmacıların bulguları değerlendirmesine olanak sağlamayı ve sektör genelinde ortak açıklama standartlarının oluşmasına katkıda bulunmayı amaçlıyor.