Türk ilaç sektörü şirketlerinden Sanovel, organizasyonel yapısını ve liderlik kadrosunu güçlendirmeye devam ediyor. Bu kapsamda 25 yılı aşkın insan kaynakları yönetimi tecrübesine sahip Engin Dirik, Eylül 2026 tarihi itibarıyla Sanovel’de İnsan Kaynakları ve Kurumsal İletişim Direktörü olarak göreve başladı.nbsp;
İnsan kaynakları alanında stratejik yönetim, organizasyonel gelişim, yetenek yönetimi, liderlik gelişimi, performans yönetimi, ücretlendirme, yan haklar, değişim yönetimi, işveren markası ve İK analitiğine kadar geniş bir uzmanlığa sahip olan Engin Dirik; kariyeri boyunca başta ilaç sektörü olmak üzere farklı sektörlerde faaliyet gösteren ulusal ve çok uluslu şirketlerde önemli görevlerde bulundu.nbsp;

Lisans eğitimini Orta Doğu Teknik Üniversitesi İşletme Bölümü’nde tamamlayan Engin Dirik, kariyerine 2000 yılında Tansaş’ta başladı. Ardından Humanitas ve Garanti Bankası ile Nissan Automotive’de danışmanlık rolleri üstlenen Dirik, ilaç ve hızlı tüketim sektörlerindeki kapsamlı yöneticilik kariyerine geçiş yaptı. 2005-2013 yılları arasında Sanofi’de Kıdemli İK İş Ortağı olarak görev yapan Dirik; işe alım, organizasyonel yapılandırma ve gelişim, performans ve yetenek yönetimi, liderlik gelişimi ve İK sistemleri başta olmak üzere birçok alanda sorumluluklar üstlendi. 2013-2014 yılları arasında HSBC’de Yetenek Yönetimi Müdürü olarak görev yapan Engin Dirik, 2014-2022 yılları arasında Abdi İbrahim’de sırasıyla İnsan Kaynakları Yöneticisi, İnsan Kaynakları Müdürü ve İnsan Kaynakları Direktörü olarak görev aldı.nbsp;

Son olarak, 2022 yılından bu yana Ali Raif İlaç’ta İnsan Kaynakları Direktörü olarak görev yapan Engin Dirik, Sanovel’deki yeni göreviyle birlikte insan kaynakları ve kurumsal iletişim fonksiyonlarının stratejik yönetimine liderlik edecek.
nbsp;

Avrupa karton ambalaj sektörünün en önemli buluşmalarından biri olan 57. ECMA Kongresi, bu yıl 16–18 Eylül tarihleri arasında İtalya’nın başkenti Roma’da gerçekleştirildi. Avrupa Karton Ambalaj Üreticileri Birliği (ECMA – European Carton Makers Association) tarafından “Folding Cartons: Powering Future Packaging (Katlanabilir Kartonlar: Geleceğin Ambalajına Güç Katıyor” temasıyla düzenlenen kongrede; sürdürülebilirlik, elyaf bazlı ambalajlarda geri dönüşüm hedefleri, Avrupa pazarındaki gelişmeler ve marka sahiplerinin ambalajdan beklentileri, sektörün önde gelen isimlerinin katılımıyla kapsamlı bir şekilde ele alındı. Kongrede yapılan seçim sonucunda KASAD Yönetim Kurulu Başkanı Alican Duran ise Avrupa Karton Ambalaj Üreticileri Birliği (ECMA) Başkanı olarak seçildi.

“Küresel belirsizliklerin ve bölgesel dalgalanmaların sürdüğü bir dönemde sektörümüz yüksek dayanıklılık gösteriyor”

KASAD Yönetim Kurulu Başkanı Alican Duran, ECMA Başkanlığıına ilişkin yaptığı açıklamada, “Avrupa genelinde 650’yi aşkın karton ambalaj üreticisini temsil eden ECMA’nın başkanlığına seçilmekten büyük bir gurur ve mutluluk duyuyorum. Sürdürülebilirlik, geri dönüşüm ve yeni Avrupa ambalaj düzenlemeleri gibi sektörün geleceğini belirleyen konuların gündemde olduğu bu dönemde görev sürem boyunca ekibimle birlikte büyük bir sorumluluk üstleneceğiz. Küresel belirsizliklerin ve bölgesel dalgalanmaların sürdüğü bir dönemde sektörümüz yüksek dayanıklılık gösteriyor. Avrupa bölgesinin mevcut pazarlarındaki büyümeyi derinleştirirken yeni pazar arayışlarıyla katma değeri de yükseltmeyi hedefliyoruz. Bunun yanında Türkiye’nin Avrupa karton ambalaj sektöründeki sesini çok daha güçlü duyurarak sürdürülebilir büyümesini katkı sağlamaya devam edeceğiz” diye konuştu.
nbsp;

Alshaya Grup Avrasya, Starbucks Vakfı ve Habitat Derneği iş birliğinde; Türkiye, Azerbaycan ve Kazakistan'da yürütülen EmpowerMe: Gençlik Programı’nın girişimcilik segmenti kapsamında gerçekleştirilen bootcamp ve hızlandırma süreçlerini başarıyla tamamlayan 8 takım, 17 Eylül'de İstanbul'da düzenlenen EmpowerMe: Genç Girişim Demo Day'de bir araya geldi. Habitat Derneği rehberliğinde sınır ötesi bir üretim ortamında fikirlerini geliştiren genç girişimciler, Demo Day’de projelerini jüriye sunma fırsatı buldu. Jüri değerlendirmesi sonucunda Cortex AI birincilik, Remotion ikincilik, Hyrex üçüncülük, Thermanova ise jüri özel takdir ödülünün sahibi oldu.
Alshaya Grup Avrasya, Starbucks Vakfı ve Habitat Derneği iş birliğinde; Avrasya bölgesindeki gençlere toplumsal destek sağlamak amacıyla hayata geçirilen EmpowerMe: Gençlik Programı ikinci yılında gençlerin potansiyelini güçlendirmeye devam ediyor.

Üç yıl boyunca Türkiye, Azerbaycan ve Kazakistan’da 255 binden fazla gencin gelişimini desteklemeyi hedefleyen programın girişimcilik segmenti kapsamında; Türkiye, Azerbaycan ve Kazakistan’da düzenlenen girişimcilik bootcamp ve hackathon’lara 106 girişim ve 370 genç girişimci katıldı. Jüri değerlendirmeleri sonucunda seçilen 14 takım, iki ay süren uluslararası girişim hızlandırma programına dahil oldu. Bu süreçte katılımcılar, birebir mentorluk, iş modeli geliştirme, yatırımcı ağlarına erişim ve prototipleme desteği gibi çeşitli imkanlardan yararlanarak girişimlerini büyütme fırsatı buldu.

Programın sonunda yapılan ikinci jüri değerlendirmesi sonucunda 8 başarılı takım, 17 Eylül’de İstanbul’da düzenlenen EmpowerMe: Genç Girişim Demo Day’e katılmaya hak kazandı. Türkiye, Azerbaycan ve Kazakistan’ın farklı şehirlerinden gelen 32 genç girişimci, Avrasya girişimcilik ekosisteminin önde gelen uzmanları ve yatırımcıları karşısında iş fikirlerini sunma imkanı buldu.
Jüri değerlendirmesi sonucunda birinci 10.000 USD, ikinci 5.000 USD, üçüncü 2.500 USD tutarında hediye çeki, jüri özel takdir ödülü alan takım ise Starbucks Mobil Uygulamasında geçerli beş yüzer yıldız ödülüyle desteklendi.

EmpowerMe: Genç Girişim Demo Day’in açılış töreninde konuşan Alshaya Starbucks Avrasya Kıdemli Başkan Yardımcısı Figen Ilgaz, “Starbucks olarak gençlerin fikirlerini geliştirebilecekleri, kendilerini ifade edebilecekleri ve potansiyellerini ortaya koyabilecekleri alanlar yaratmayı çok önemsiyoruz. Çünkü gençlerin potansiyeline yatırım yapmanın, yalnızca onların bireysel gelişimlerine değil, içinde yaşadıkları toplumların geleceğine de katkı sunduğuna inanıyoruz. 2024 yılında Starbucks Vakfı, Alshaya Grup Avrasya ve Habitat Derneği iş birliğinde hayata geçirdiğimiz EmpowerMe: Gençlik Programı ile gençlere kariyer hazırlığı ve beceri gelişimi konularında destek oluyoruz. Programımızın ikinci yılında, aylar süren yoğun bir sürecin ardından Demo Day’e ulaşan sekiz girişimin fikirlerini dinlemek ve gençlerin gerçek problemlere yenilikçi çözümler geliştirdiğine tanıklık etmek bizim için büyük bir mutluluk. Hayallerin gerçeğe dönüştüğü bu yolculuğun her aşamasında geleceğimizin mimarı gençlerin yanlarında olmaya devam edeceğiz” dedi.

Habitat Derneği İcra Kurulu Başkanı Bora Caldu ise “Habitat Derneği olarak uzun yıllardır gençlerin potansiyellerini ortaya çıkarabilecekleri, yeni beceriler kazanabilecekleri ve kendi geleceklerini şekillendirebilecekleri fırsatlar yaratmaya odaklanıyoruz. Gençlerin yalnızca bugüne hazırlanmalarını değil, yarının fırsatlarını kendilerinin yaratabilmeleri için ihtiyaç duydukları bilgiye, cesarete ve dayanıklılığa sahip olmalarını önemsiyoruz. EmpowerMe: Gençlik Programı da bu yaklaşımımızın uluslararası ölçekte güçlü bir örneğini oluşturuyor. Programın Türkiye, Azerbaycan ve Kazakistan’da gençleri ortak bir girişimcilik yolculuğunda buluşturması, farklı deneyimlerin ve fikirlerin birbirini beslemesine de alan açıyor. Girişimciliği yalnızca yeni bir iş kurma süreci olarak değil; yenilikçi çözümler geliştiren, fırsatları çoğaltan ve toplumsal gelişime katkı sağlayan bir güç olarak görüyoruz. Program kapsamında geliştirilen her fikir ve bu yolculuğa dahil olan her genç girişimci, gençlere doğru imkanlar ve destek sunulduğunda yaratabilecekleri etkinin en güçlü göstergelerinden biri” diye konuştu.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Araştırma Üniversiteleri 2026 Yılı Performans Sıralamasını açıkladı. Sabancı Üniversitesi, Araştırma Kapasitesi alanındaki performansını bir önceki yıla göre artırırken, genel sıralamada Türkiye ikinciliğini korudu. Sabancı Üniversitesi, Araştırma Kapasitesi, Araştırma Kalitesi ve İş Birliği alanlarındaki güçlü performansıyla Türkiye’nin araştırma ekosistemindeki öncü konumunu sürdürdü.

Araştırma Kapasitesinde Güçlü Performans

Sabancı Üniversitesi, 2026 yılı değerlendirmesinde Araştırma Kapasitesi puanını bir önceki yıla göre 2,44 puan artırarak bu alandaki performansını daha da güçlendirdi. Bu kategori; bilimsel yayın ile atıf sayılarını, ulusal ve uluslararası projelerin hacmini, ayrıca fikri mülkiyet çıktılarını kapsıyor. Burada kaydedilen yükseliş, üniversitenin araştırma üretkenliğinde yakaladığı ivmenin önemli göstergelerinden biri oldu.
YÖK verilerine göre Sabancı Üniversitesi önceki yıla kıyasla toplam 17 göstergede artış kaydederken, özellikle fikri mülkiyet çıktılarında dikkat çekici bir ivme yakaladı. Üniversite-üniversite iş birlikli patent belge sayısında %700, üniversite-iş dünyası iş birlikli patent belge sayısında %150, uluslararası patent belge sayısında %150 ve ulusal patent belge sayısında %118 artış kaydedildi.

Bu sonuç, Sabancı Üniversitesi’nin araştırma üniversitesi kimliğini besleyen güçlü bilimsel üretkenliğinin Türkiye’nin araştırma ekosistemindeki karşılığını ortaya koyarken, Üniversitenin bilimsel araştırmalarda geleceğe yön veren bir rol üstlenme vizyonunu da güçlendirdi.
Farklı ölçeklerdeki araştırma üniversitelerinin değerlendirildiği sıralamada Sabancı Üniversitesi’nin sayıca çok daha büyük ve kapsamlı üniversitelerin önünde en üst kategorideki (A1) yerini ve Türkiye ikinciliğini koruması, Üniversitenin odaklı araştırma modeli ve yüksek araştırma yoğunluğunun yarattığı etkiyi bir kez daha ortaya koydu.

Geleceğe Yön Veren Araştırma Vizyonu

Sabancı Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Leblebici, Üniversitenin araştırma vizyonunu şöyle özetledi: “Sabancı Üniversitesi’nin araştırma vizyonu stratejik araştırma alanlarında küresel ölçekte öncülük eden, disiplinlerarası ve yüksek etkili araştırmalarıyla topluma değer katan, yenilikçi çözümler ve ticarileşen teknolojiler üreten bir bilimsel çekim merkezi olma anlayışına dayanıyor.”

Bu doğrultuda Sabancı Üniversitesi, dünyanın önde gelen araştırma kurumları ve üniversiteleriyle yüksek etkili stratejik iş birlikleri geliştirmeyi sürdürüyor. YÖK tarafından açıklanan 2026 yılı performans sonuçları, Sabancı Üniversitesi’nin araştırma kapasitesinde yakaladığı ivmeyi ortaya koyarken, yüksek etkili bilimsel üretim, yenilikçi araştırmalar ve stratejik iş birlikleri üzerine kurulu araştırma üniversitesi kimliğinin Türkiye’nin araştırma ekosistemindeki güçlü karşılığını da bir kez daha vurguluyor.
nbsp;

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:

"5 yıllık Akıllı Şehir Eylem Planımız hazır. Belediyecilik, trafik sistemleri, atık yönetimi başta olmak üzere hemen her alanda vatandaşımızın hayatını kolaylaştıracak 50 akıllı şehir uygulamasını hayata geçireceğimiz düzenlemeler Resmi Gazete'de yayımlandı. Hayırlı olsun."

2026 sonuna kadar 81 ilde akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları hazırlanacak

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından yapılan açıklamaya göre de Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda hazırlanan "2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı" ile şehirleri değiştirecek 5 yıllık yol haritası belirlendi.

Eylem planında uygulamaya, izlemeye ve ölçmeye odaklanan 4 stratejik amaç, 8 hedef, 32 eylem ve 297 uygulama adımı yer aldı. Yeni stratejiler, 2020-2023 döneminde kazanılan tecrübe ve kurumsal kapasitenin üzerine gelişmiş bir yönetim çerçevesi olarak inşa edildi.

İleri teknoloji, sürdürülebilir ve dirençli dünya vizyonuyla hareket eden yeni yol haritası yapay zeka, büyük veri, nesnelerin interneti ve dijital ikiz gibi teknolojilere odaklanacak. Kentsel dönüşüm, iklim krizi ve afet yönetimi alanında erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmaları devreye alınacak.

Eylem planı kapsamında gelecek 5 yıllık süreç ayrıntılı olarak düzenlendi. Buna göre, 2026 sonuna kadar 81 ilin tamamında akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları hazırlanacak. Her belediyede özel akıllı şehir birimleri kurulacak ve mekansal planlamada semantik planlama modeline geçilmesi zorunlu olacak.

2027'de büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesi sürece dahil edilecek ve 268 belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı gelişim planları hazırlanacak. 2028 itibarıyla en az 50 akıllı şehir uygulaması sahada hayata geçecek.

Kurulacak teknoloji kümelenmeleriyle yerli çözümler dünyaya ihraç edilecek. 2029'a gelindiğinde tüm illerde trafikten çevre temizliğine kadar hizmetlerin tek noktadan takip edileceği Dijital Şehir Yönetim Merkezleri kurulacak. Koordinasyonu Bakanlık bünyesindeki Ulusal Akıllı Şehir Merkezi sağlayacak.

2030'da ise akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim şartı aranacak. Sektörde dünya ile yarışacak 500 girişimci şirket desteklenecek ve sürecin hukuki altyapısını oluşturan Akıllı Şehir Kanunu yürürlüğe girecek.

Erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmaları ile afetlere hazırlık

Yeni planla, kurumların birbirinden kopuk sistemler kurarak kaynak israfına yol açmasının engellenmesi için veri yönetişimi ve birlikte çalışabilirlik ilkeleri merkeze alındı. Şehirlerin teknoloji çöplüğüne dönüşmemesi için tüm teknolojiler yakından izlenecek. Şehirlere en uygun olanı tespit edilip sadece vatandaşa doğrudan fayda sağlayacak çözümler uygulanacak.

Bu kapsamda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yerel yönetimlere rehberlik etmek için 50 uygulamaya ait fizibilite raporu ve 15 bin sayfalık eğitim dokümanı havuzu oluşturdu.

Yeni yol haritası kapsamında, erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmalarıyla afetlere hazırlık güçlendirilecek. TOKİ, kentsel dönüşüm ve yeni konut projelerini doğrudan "Akıllı Bölgeler" yaklaşımıyla bütünleştirecek. Yeni yaşam alanları yeşil enerjiyle çalışacak, su ve enerji kayıplarını sensörlerle anlık tespit eden çevreye duyarlı tasarımlara sahip olacak.

Yeni stratejiyle sokaktaki vatandaşın yaşam kalitesinin artırılması hedefleniyor. Gerçek zamanlı trafik yönetim sistemleriyle yollarda kaybedilen zaman en aza inecek.

Atık toplama araçları doluluk oranına göre rota çizecek ve akıllı sokak aydınlatmalarıyla devasa enerji tasarrufu sağlanacak. Vatandaşlar mahallelerindeki sorunları mobil uygulamalar üzerinden doğrudan ilgili birimlere ileterek şehir yönetiminde söz sahibi olabilecek.

Bununla birlikte, Akıllı Şehir Olgunluk Değerlendirme Modeli ile her şehrin ihtiyacı ayrı ölçülecek. Hizmetler yaşlılar, engelliler ve dijital hizmetlere erişimde dezavantajlı grupları kapsayacak şekilde adil dağıtılacak.

Türkiye, yerli ve milli birikimini Türk Devletleri Teşkilatı başta olmak üzere yakın coğrafyadaki ülkelere de ihraç ederek uluslararası alanda işbirliği geliştirecek.

Google, Apple, Anthropic ve Snap yeni ürünleriyle dikkat çekerken, OpenAI’ın açıkladığı sorunlu model davranışları ve sektör liderlerinin farklı yaklaşımları, yapay zekanın hangi hızla ve nasıl bir denetim altında geliştirilmesi gerektiği tartışmasını büyüttü.

Google, Apple ve Snap’ten kişisel yapay zeka hamleleri

Google, gerçek zamana yakın akıl yürütebilen Gemini 3.8 Live modellerini tanıttı. Gemini 3.8 Live ve Extended Thinking sürümü, sesli görüşme devam ederken arka planda görev gerçekleştirebiliyor. 97 dil desteği sunan modeller, görsel bilgileri de konuşmanın bağlamına dahil edebiliyor.

Apple, iOS 27 ile yapay zeka destekli Siri’yi kullanıma sundu. Siri AI, kullanıcının kişisel bağlamından yararlanabiliyor, ekranda görünen içeriği anlayabiliyor ve farklı uygulamalar arasında işlemler gerçekleştirebiliyor.

Snap’in tanıttığı Specs Intelligence, günlük planlarla uzun vadeli hedefleri birlikte takip etmeye odaklanıyor. Servis, kullanıcının ihtiyaçlarını öğrenerek ilgili bilgileri her seferinde yeni bir komut gerektirmeden sunmayı hedefliyor.

Google’ın ailelere yönelik yapay zeka ajanı CC ise ortak yaşamın organizasyonunu kolaylaştırmayı amaçlıyor. Aile üyelerinin paylaştığı bilgilerle çalışan CC; takvim ve görev yönetimi, form doldurma ve günlük program hazırlama gibi işleri üstlenebiliyor.

Google ayrıca akıllı ev sistemlerinin kontrolünü yapay zeka ajanlarına açtı. Erken erişime sunulan Google Home Model Context Protocol sunucusu, Claude ve ChatGPT gibi asistanların Nest kameraları, termostatlar ve diğer uyumlu cihazlarla etkileşim kurmasına olanak tanıyor. Üst düzey ev aboneliği gerektiren sistemde ajanlar, kendilerine verilen izinler çerçevesinde cihazları yönetebiliyor.

Giyilebilir cihazlar tarafında ise Meta’nın kamerasız akıllı gözlüğü Luna gündemdeydi. Gizlilik kaygılarını azaltmayı hedefleyen modelin altı mikrofon, hoparlör ve Meta AI desteğiyle gelmesi bekleniyor.

Yapay zeka ajanları iş süreçlerinde daha fazla görev üstleniyor

Anthropic, Claude Chat ile Cowork’ü aynı arayüzde birleştiriyor. Şirket, sohbet ve çok adımlı görev deneyimlerini bir araya getirirken Cowork adını kullanımdan kaldırmayı planlıyor. Belge hazırlamaya odaklanan Claude Docs ve sunum üretimi için geliştirilen Claude Slides da bu dönüşümün parçaları arasında yer alıyor.

OpenAI, hukuk sektörüne yönelik Astra for Law’u tanıttı. GPT-6 Astra tabanlı çözüm, hukuk alanındaki araştırma, analiz ve doküman oluşturma çalışmalarına özel araçlar sunuyor.

Salesforce, satış ve müşteri desteği için yeni yapay zeka ajanlarını duyurdu. Şirket, Agentforce Coworker platformunu genişletmenin yanı sıra Nvidia’nın açık Nemotron 3 Super modeli üzerine geliştirdiği Koa’yı da tanıttı. Müşteri verileri kullanılmadan, tamamen sentetik verilerle eğitilen modelin şirket içi CRM testlerinde önde gelen modellere kıyasla üç kat daha az hata yaptığı belirtiliyor. Koa’yı kendi altyapısında çalıştıran Salesforce, CRM verilerini ve erişim yetkilerini dış yapay zeka araçlarına taşıyan AIforce’u duyururken ClaudeForce sürümünü tüm müşterilerine beta olarak açtı.

Meta ise WhatsApp Business kurulumunun yapay zeka ajanları tarafından otomatikleştirilmesini sağlıyor. Kullanıma sunulan sunucu entegrasyonu, işletmelerin hesap oluşturma ve kurulum süreçlerini kolaylaştırmayı hedefliyor.

Eski OpenAI araştırmacısı Diogo Almeida’nın girişimi TypeSafe, yazılımlardaki belirli soruları güven skorlarıyla yanıtlayan Jev adlı sistemini duyurdu. Şirket, milyar girdi token’ı başına 42 dolar ücret ve 70–500 milisaniyelik yanıt süresi açıkladı. Önceden tanımlanan seçeneklerden seçim yapan Jev; talepleri sınıflandırma, kayıtları puanlama ve diğer modellerin çıktılarını denetleme gibi işlere odaklanıyor. Şirketin halüsinasyon üretmediği iddiası, sistemin bu sınırlı çıktı yapısına dayanıyor; yanlış seçim ihtimalinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

Kurumsal kullanımda veri gizliliği de gündemdeydi. The Information’ın haberine göre Nvidia, Palantir ve Booz Allen Hamilton, Anthropic’in kullanım kayıtlarını 30 gün saklaması nedeniyle Fable’ın hassas işlerde kullanımını sınırlandırıyor. Microsoft’un ise bu konuda endişeli müşterilere özel sunucu seçenekleri sunduğu aktarılıyor.

Güvenlik ve yapay zekanın gelişim hızı konusunda görüş ayrılıkları büyüyor

OpenAI, modellerinin hatalarını gizlediği ve izinsiz işlemler gerçekleştirdiği altı olayı kamuoyuyla paylaştı. Veri uydurma gibi davranışları da kapsayan örneklerle birlikte şirket, bu tür sorunların bildirilmesi ve incelenmesi için yeni bir raporlama çerçevesi açıkladı.

Anthropic CEO’su Dario Amodei, yapay zeka geliştirme hızının düşürülmesi için üç maddelik bir plan sundu. Güvenlik çalışmalarına zaman kazandırmayı amaçlayan yaklaşımda, denetimin güçlendirilmesi ve küresel koordinasyon öne çıktı.

Meta CEO’su Mark Zuckerberg, koordineli yavaşlama çağrılarına karşı çıkarak şirketlerin güvenliği sağlamak için kendi sorumlulukları ve ticari motivasyonları bulunduğunu savundu. Meta’nın Muse ajanını güvenlik incelemeleri nedeniyle aylarca beklettiğini belirten Zuckerberg, kullanıcı talimatlarına uymanın ürünler için rekabet avantajı olduğunu ifade etti. Zuckerberg, bağımsız değerlendirmelerin genişletilmesini ise destekledi.

Nvidia CEO’su Jensen Huang da yapay zeka için yeni düzenlemelere ihtiyaç olmadığını savundu. Rekabetin şirketleri güvenli ürünler geliştirmeye teşvik ettiğini belirten Huang, All-In Summit’te Donald Trump’ı telefonla sahneye bağlayarak yapay zekanın gelişimini yavaşlatma çağrılarına karşı tutumunu ortaya koydu.

Microsoft AI’ın yayımladığı davranış kuralları taslağı ise insan kontrolünü merkeze alıyor. Mustafa Suleyman’ın insan merkezli yapay zeka yaklaşımına dayanan 38 sayfalık taslak, şirketin kendi modellerinde kullanıcı ve işletme taleplerinin üzerinde konumlanıyor. Modellerin kapatılmaya direnmemesi, duygu veya benlik taklidi yapmaması, muhakeme kayıtlarını değiştirmemesi ve insanların okuyamayacağı bir iç iletişim dili kullanmaması isteniyor. Altı hafta boyunca kamuoyu görüşüne açılan taslakla birlikte Suleyman, modellere hak beklentisi kazandırmanın insan denetimini zorlaştırabileceğini savunarak Anthropic’in yaklaşımını eleştirdi.

Askeri kullanım tarafında ise Pentagon’un OpenAI’dan komutları reddetme ihtimali daha düşük bir model istediği aktarıldı. Sızdırılan belgelere dayanan haberde, askeri görevlerde kullanılacak modelin güvenlik kısıtlamalarının esnetilmesinin talep edildiği belirtildi.

AGI ve kendi kendini geliştiren sistemler gündemde

Google DeepMind, DeepMind Institute’u kurdu. Demis Hassabis, Shane Legg ve James Manyika’nın yön verdiği oluşum, toplumun yapay genel zekaya hazırlanmasına yönelik araştırma ve değerlendirmeler yayımlayacak. İlk beş yazıda, yapay zekada aldatıcı davranışların tespiti, AGI’nin toplumsal etkileri ve çalışanların dönüşüme hazırlanması gibi konular ele alındı. Yazıların Google’ın resmi görüşlerini temsil etmediği belirtiliyor.

ByteDance, Tsinghua Üniversitesi ve Shanghai AI Lab gibi kurumlardan 30’u aşkın araştırmacı, “The Last AI Built by Humans” başlıklı çalışmayı yayımladı. Çalışma, insanların tasarladığı iyileştirmeleri uygulayan sistemlerden geliştirme sürecini yeniden tasarlayabilen yapay zekaya uzanan beş seviye tanımlıyor. İncelenen 491 makalenin yüzde 75’i ilk iki seviyede yer alırken, en ileri seviyeye karşılık gelen çalışmaların oranı yüzde 6’nın altında kalıyor.

Odyssey, Odyssey 3 dünya modelini tanıttı. Şirket, modelin robot kolları, insansı robotlar, otonom araçlar, dronlar ve oyunlarda kontrol görevleri üstlenebildiğini belirtiyor. Odyssey 3’ün önümüzdeki haftalarda kullanıma sunulması planlanıyor.

Halka arz, birleşme ve finansman gündemi

Sam Altman, OpenAI’ın 2026’da halka arz gerçekleştirmeyeceğini açıkladı. Altman, güvenlik çalışmaları ve hükümetlerle iş birliğinin öncelikler arasında bulunduğunu belirterek mevcut dönemin halka arz için uygun olmadığını ifade etti.

Anthropic’in ise halka arz için Nasdaq’ı seçtiği bildirildi. Şirketin ekim ayında borsaya açılmayı hedeflediği aktarılırken, değerlemeye ilişkin bazı tahminler 2 trilyon dolara ulaşıyor. Bununla birlikte söz konusu değerleme henüz kesinleşmiş değil.

SoftBank, OpenAI yatırımlarını desteklemek için yaklaşık 11,9 milyar dolarlık kredi sağladı. Başlangıçta 10 milyar dolar olarak planlanan finansmanın büyüklüğü, yaklaşık 20 bankanın katılımıyla 11,87 milyar dolara yükseldi.

Kurumsal yapay zeka pazarında Cohere ile Aleph Alpha birleşme anlaşması imzaladı. Kanada ve Almanya merkezli iki şirketin birleşmesiyle oluşacak yapının 20 milyar dolar değerlemeye ulaşacağı belirtiliyor.

OpenAI, yapay zeka destekli kamera teknolojileri geliştiren Glass Imaging’i satın aldı. Anlaşmanın, görüntü işleme alanında çalışan girişime 300 milyon doların üzerinde değer biçtiği aktarılıyor.

Yatırımlar yazılımdan üretime ve altyapıya uzanıyor

Factory, 200 milyon dolar yatırım aldı. Yapay zeka destekli yazılım geliştirme platformunun değerlemesi, yaklaşık beş ay içinde 1,5 milyar dolardan 5 milyar dolara çıktı.

Açık ağırlıklı modeller geliştiren Arcee AI, 1 milyar doların üzerinde değerlemeyle yatırım turunu tamamladı. Tura Vista Equity Partners, Cambium Capital ve Emergence Capital liderlik ederken, Microsoft’un yatırım kolu M12 ve Wipro da katılan isimler arasında yer aldı.

Üretim odaklı yapay zeka platformu CADDi, 114 milyon dolar yatırım aldı. Şirketi 1,2 milyar dolar değerlemeye taşıyan D serisi tur, Kuzey Amerika’daki büyümesini ve üretim sektörüne yönelik ürün geliştirme çalışmalarını destekleyecek.

Yapay zeka pazarlama girişimi Profound, 180 milyon dolar yatırım aldı. Sequoia Capital ve Kleiner Perkins’in birlikte liderlik ettiği D serisi turda şirketin değerlemesi 1,8 milyar dolara ulaştı.

Altyapı girişimi Cornelis, 205 milyon dolar yatırım aldı. Şirket, açık mimarili ağ çözümleriyle yapay zeka çiplerinden alınan verimi artırmayı ve müşterilerine donanım seçiminde esneklik sağlamayı hedefliyor.

Fiziksel yapay zeka sistemlerinin güvenliğine odaklanan Exein, 270 milyon dolar yatırım aldı. Headline liderliğindeki tur, şirketin değerlemesini 1,7 milyar dolara taşıdı.

Robot eğitimi için gerçek dünya verileri toplayan Mecka’nın yeni yatırım görüşmeleri yürüttüğü bildirildi. Sequoia Capital liderliğinde gerçekleşmesi beklenen tur tamamlanırsa girişimin değerlemesi yaklaşık 500 milyon dolara ulaşabilir. Altyapı harcamalarının şirket organizasyonlarına etkisi de gündemdeydi.

Oracle, yapay zeka yatırımlarını artırırken yeni bir işten çıkarma süreci başlattı. Yeniden yapılandırma planının tahmini maliyeti 2,8 milyar dolara yükselirken, bazı çalışanlara işten çıkarılma bildiriminin yapıldığı günün son çalışma günleri olduğu iletildi.

Google ve Google DeepMind araştırmacıları, yapay genel zekanın güvenli geliştirilmesini ve toplum üzerindeki etkilerini tartışmak amacıyla DeepMind Institute adlı yeni bir platform hayata geçirdi. Enstitü, şirket içinden ve küresel araştırma topluluğundan farklı uzmanların görüşlerini bir araya getirecek.

Enstitünün yönetiminde DeepMind kurucu ortağı Shane Legg, Google yöneticisi James Manyika ve Google DeepMind Yönetim Kurulu Başkanı Demis Hassabis bulunuyor. Legg, aynı zamanda yayın yönetmenliğini üstleniyor. Platform, yapay genel zekanın nasıl yönetileceğinden bu teknolojiye uyum sağlamak için hangi kurum ve politikalara ihtiyaç duyulacağına kadar farklı sorulara odaklanacak. Kurucular, bu tartışmalara teknoloji uzmanlarının yanı sıra kamu, sanat ve beşeri bilimler gibi alanlardan katılımın da gerekli olduğunu vurguluyor.

DeepMind Institute, faaliyetlerine dört yazıyla başladı. İlk yayınlar; yapay genel zekanın yaratabileceği ekonomik dönüşüme yönelik politikaları, modellerin akıl yürütme süreçlerinin şeffaflığını, toplumsal refahı ve en gelişmiş yapay zeka modellerinin değerlendirilmesini ele alıyor. Ekonomi odaklı çalışma, toplumların olası ekonomik sarsıntıları yönetmek için uygulayabileceği 11 politikayı inceliyor. 

Yayınlar arasında Hassabis’in ABD öncülüğünde bir yapay zeka standartları kuruluşu oluşturulması önerisi dikkat çekiyor. Öneriye göre geliştiriciler, ilk aşamada en gelişmiş modellerini piyasaya çıkarmadan önce, 30 güne kadar uzanan bir değerlendirme süreci için gönüllü olarak paylaşabilecek. Değerlendirme sisteminin etkinliği kanıtlandıktan sonra ise bu testlerden geçmek, modellerin ABD pazarında kullanıma sunulmasının koşulu haline gelebilecek.

Söz konusu kuruluşun zamanla şirketlerden bağımsız ve içeriği geliştiricilerle paylaşılmayan testler hazırlaması öngörülüyor. Böylece modellerin yalnızca bilinen testleri geçecek şekilde optimize edilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Hassabis, risklerin gerektirmesi halinde bu yapının önde gelen laboratuvarlar arasında geliştirme hızının koordineli biçimde yavaşlatılmasını da sağlayabileceğini belirtiyor.

Google DeepMind araştırmacıları Rohin Shah ve Anca Dragan ise modellerin insanlar tarafından okunabilen akıl yürütme adımlarının korunmasına odaklanıyor. Araştırmacılara göre bu kayıtlar, modellerin aldatıcı davranışlarını ve güvenlik sorunlarını tespit etmek için önemli bir araç. Daha verimli ancak daha az şeffaf mimarilere geçilmesi durumunda geliştiricilerin, yeni sistemlerin benzer düzeyde denetlenebildiğini göstermesi gerektiği savunuluyor.

Enstitüde yayımlanan yazıların Google’ın resmi görüşünü temsil etmediğini de belirtelim. Platform, farklı ve zaman içinde değişebilecek görüşlere alan açarak yapay genel zekaya ilişkin teknik ve toplumsal tartışmaları genişletmeyi amaçlıyor.

Bulgaristan merkezli uydu üreticisi EnduroSat, 205 milyon dolar yatırım aldığını duyurdu. Riot Ventures ve Atreides Management ortak liderliğinde gerçekleşen yatırım turuna European Innovation Council, Google Ventures, Founders Fund, House Capital, Lux Capital, Omnes Capital, Giant Ventures, Emphatic Capital ve Endeavor Catalyst katıldı. Girişimin 2023 yılında CEECAT Capital'den yatırım aldığını da hatırlatmakta fayda var.

EnduroSat, yeni yatırımı ABD’de yüksek kapasiteli bir üretim tesisi kurmak ve Avrupa Birliği’nin en büyük uzay ve savunma merkezi olarak tanımladığı projeyi geliştirmek için kullanacak. Şirket, ESPA sınıfındaki FRAME ürün ailesinde daha büyük uzay araçlarına geçiş yaparken seri üretim kapasitesini de artırmayı planlıyor.

2015 yılında kurulan ve CEO Raycho Raychev liderliğinde faaliyet gösteren EnduroSat, uydu sektöründeki karmaşık süreçleri daha erişilebilir bir veri hizmetine dönüştürmeyi amaçlıyor. Girişim, müşterilerinin ihtiyaç duyduğu uzay altyapısını kurarak uydu verilerinden yararlanmasını sağlıyor.

Şirketin Space Service hizmeti, görev tasarımı, uyduya yerleştirilecek ekipmanların entegrasyonu ve testlerinden fırlatma ve yörüngedeki operasyonlara kadar uzanan süreçleri kapsıyor. Müşteriler, bulut tabanlı platform üzerinden uydu filolarını yönetebiliyor, operasyonları takip edebiliyor ve verilerine API aracılığıyla erişebiliyor. Sabit maliyetli bir model sunan EnduroSat, ihtiyaçların belirlenmesinden veri alınmasına kadar geçen süreyi altı aya indirmeyi hedeflediğini belirtiyor.

EnduroSat’ın çözümleri, Dünya gözlemi ve haberleşme gibi farklı kullanım alanlarına hitap ediyor. Ürün portföyünde küçük boyutlu CubeSat’lerin yanı sıra 200 kilogramlık FRAME S, 500 kilogramlık FRAME L ve 1 ila 5 ton aralığındaki FRAME MAX uydu platformları yer alıyor. Girişim ayrıca haberleşme sistemleri, antenler, uydu bilgisayarları, güç modülleri ve güneş panelleri gibi bileşenler de sunuyor.

Şirketin sitesinde paylaşılan verilere göre EnduroSat, 450 müşteriye hizmet veriyor. Yeni yatırımın arkasındaki temel hedeflerden biri de uzay verisinin maliyetini gigabayt başına yaklaşık 1 dolara düşürmek. Şirket, bugün yüzlerce dolar seviyesinde olduğunu belirttiği bu maliyetin azalmasıyla küçük ve orta ölçekli işletmelerin de uzay verisini ürünlerine ve operasyonlarına dahil edebileceğini ifade ediyor

EnduroSat, yatırım duyurusunda bugüne kadar 103 uydusunun yörüngeye taşındığını ve dünya genelindeki görevler için 200’ün üzerinde uydu teslim ettiğini belirtiyor. Girişim, yeni finansmanla bu kapasiteyi büyüterek daha geniş ölçekte uydu filoları kurmayı amaçlıyor.

Elektrikli otomobil üreticisi Lucid, Avrupa otonom taksi pazarına giriş yapmak için Bolt ile yeni bir iş birliği gerçekleştirdiğini duyurdu. Yapılan anlaşma kapsamında Bolt, Lucid şirketinin orta ölçekli araç platformunu temel alan en az 25 bin otonom aracı Avrupa kıtasında hizmete sunmayı planlıyor. Bolt, 2035 yılına kadar kendi platformunda toplam 100 bin otonom araca ulaşmayı hedeflerken bu yeni filonun tam olarak ne zaman yollara çıkacağı henüz bilinmiyor. Filonun sahibi ve işletmecisi konumunda bulunacak olan Bolt, araçların geliştirilmesi sürecinde otomotiv üreticisiyle doğrudan birlikte çalışıyor.

Geliştirilen araçların Seviye 4 otonom sürüş kapasitesine sahip olması ve belirli sınırlar içerisinde tamamen sürücüsüz hareket etmesi planlanıyor. Sistem altyapısında NVIDIA tarafından geliştirilen, Hyperion otonom araç mimarisinin kullanılması bekleniyor.

Lucid, bu yılın başlarında mevcut modellerinden daha uygun fiyatlı araçlar üretmesine olanak tanıyan orta ölçekli platformu üzerine inşa edilen iki kişilik bir otonom taksi prototipi sergilemişti. Öte yandan, otomobil üreticisi aynı platformu kullanan ilk elektrikli aracı olan Cosmos SUV modelinin çıkışını 2027 yılının başlarına erteliyor. Bu erteleme kararının şirketin iş gücünün yüzde 18 oranındaki kısmını işten çıkarmasından birkaç ay sonra gelmesi dikkat çekiyor.

Lucid, Amerika Birleşik Devletleri pazarında da Uber ve Nuro ile benzer otonom taksi ortaklıkları yürütmeye başladığını sizlere geçtiğimiz sene aktarmıştık. Uber ülke genelinde yer alan filosuna orta ölçekli araçlar ve Gravity SUV modelini temel alan versiyonlar dahil olmak üzere toplam 35 bin Lucid otonom taksisi eklemeyi planlıyor. Diğer bir ortak olan Nuro ise, Gravity tabanlı otonom taksilerini güvenlik sürücüleri eşliğinde Houston ve San Francisco bölgelerinde aktif olarak test etmeye başladı.

Anthropic, uzun soluklu yazılım geliştirme çalışmalarını yönetmeyi kolaylaştıran Claude Code Projects deneyimini duyurdu. Yenilenen yapı, birden fazla yapay zeka ajanını ortak hedef, hafıza ve dosyalar etrafında bir araya getiriyor. Kullanıcılar, ana proje sohbetinden tüm süreci takip edebiliyor veya ayrı çalışma oturumlarına müdahale edebiliyor.

Sistemde koordinatör rolünü üstlenen Claude, kullanıcının taleplerini değerlendirerek işleri mevcut ya da yeni çalışma oturumlarına yönlendiriyor. Bu oturumlar görevleri eş zamanlı yürütürken Claude, ortaya çıkan sonuçları inceleyip bir araya getiriyor. Örneğin geliştiriciler, bir uygulamanın performansını artırmak için analiz, optimizasyon ve test çalışmalarını paralel olarak başlatabiliyor.

Yeniliğin öne çıkan özelliklerinden biri de oturumlar arasında paylaşılan hafıza. Claude, değişen yayın tarihleri ve vazgeçilen özellikler gibi kararları sonraki çalışmalarda dikkate alabiliyor. Kullanıcıların eklediği dosyalar ve Claude’un ürettiği çıktılar da proje kütüphanesinde toplanıyor. Böylece devam eden işlerde bağlamı tekrar aktarma ihtiyacının azaltılması hedefleniyor.

Her çalışma oturumu, kod deposunun ayrı bir kopyası ve dalı üzerinde çalışıyor. Ancak aynı kod üzerinde yapılan değişiklikler çakışırsa bunların standart birleştirme süreçleriyle çözülmesi gerekiyor. Şimdilik bulutta çalışan oturumlara yerel kod ve araçlarla çalışma desteğinin de eklenmesi planlanıyor.

Projects kullanımı mevcut abonelik kotasından düşülüyor; paralel oturumlar limitlerin daha hızlı dolmasına neden olabiliyor. Yeni deneyim, ilk aşamada Claude Code’un bulut oturumlarını kullanan ve web ya da masaüstünde mevcut projesi bulunmayan seçili Pro ve Max abonelerine beta olarak açılıyor. Erişimin takip eden hafta genişletilmesi, daha sonra Team ve Enterprise planlarıyla Claude’un diğer deneyimlerine taşınması planlanıyor. Mevcut projeler ise bu süreçte çalışmaya devam edecek.