Gereksinim duyulduğunda gerçek ve tüzel kişiler İstanbul Ticaret Odasına kayıt yaptırabilmeleri söz konusudur. Sizin için ITO firma sorgulama işlemi nasıl yapılır? ITO şirket ve unvan sorgulama şeklinde belirlenmiş olan konu başlıklarını tüm ayrıntılarıyla derledik.

Bireyler yüklü miktarlarda mal aldıklarında bu malın ödemesini anında karşı tarafa yapamayabilir. Böyle durumlarda şirketler bireylere proforma fatura kesme ihtiyacı duyar. Birçok insan proforma faturanın gerekli olduğu durumları tam olarak bilmeyebilir. Bu konuda bilinçli olmak yapılan alışverişlerin sağlıklı yürütülmesi için önem arz etmektedir. Bu amaçla proforma faturanın ne olduğu, nasıl kesildiği, hangi alanda kullanıldığı ve nasıl düzenlendiği konularına dair detayları derledik.

İşletmelerin ilk başta düşünüldüğü kadar başarılı olmaması, planlanan satışların yapılamaması ve giderlerin gelirlerden daha fazla olması gibi durumlarda pek çok işletme kapatılmakla yüz yüze gelmektedir. Ancak şirket kapatmanın da belirli prosedürleri vardır. Öyleyse şirket nasıl kapatılır ve ne kadar sürer, şirket kapatma masrafı ve gerekli belgeler nelerdir detayları ile derledik.

Bir işletmenin bilançosunda bulunan ve para karşılığı olan değerlerin bütünün izlendiği hesaplar varlık hesapları olarak adlandırılır. Varlık hesapları duran varlıklar ve dönen varlıklar olarak ikiye ayrılır. Dönen varlıklar nedir? Dönen varlıklar nelerdir? İşte, merak edilen tüm detaylar.

Ticari işletmeler belirli nedenlere bağlı olarak iş yerlerini farklı bölge veya illere taşımalarından ötürü bazı kurumlara bildirim yapma yükümlülükleri bulunmaktadır. Bu bildirimlerin zamanında veya hiç yapılmaması idari yaptırım ile ticari işletmelerin karşı karşıya kalması sonucunu doğuracaktır. İş yeri taşınmak istendiği zaman Mersis sistemine kayıt yaptırılması gereklidir. Özellikle il dışında taşınma halinde sistem farklı bir ticaret sicil istemektedir. Şirket adres değişikliği nasıl ve nereden yapılır? Şirket adres değişikliği için gerekli belgeler/evraklar hakkında detayları derledik.

İSTANBUL Asayiş Şube Müdürlüğü ve Beyoğlu İlçe Emniyet Müdürlüğü koordinesinde Taksim Meydanı, İstiklal Caddesi, Tarlabaşı Bulvarı ve çevresindeki ara sokaklar ile umuma açık eğlence yerlerinde dronlu ‘Huzur ve Asayiş Uygulaması’ denetimi yapıldı.

Aksaray, Gaziantep ve Manisa’da 11, 15 ve 19 yıllık 3 faili meçhul dosya aydınlatıldı. Manisa’da 20 yaşındaki Meral Babacan’ın ölümüyle ilgili ekipler, adli emanette bekleyen kırık ayna detayıyla şüpheliyi 11 yıl sonra yakaladı.

MİT görevlisi Kaşif Kozinoğlu’nun Silivri Cezaevi’nde 2011’de hayatını kaybettiği dönemde cezaevinin kampus doktoru olan Turgay Tamer (66) Büyükçekmece’deki evinde eşi Marina Tamer tarafından ölü bulundu. Yapılan ilk incelemede herhangi bir şüpheli duruma rastlanmadığı belirtildi.

YENİ Parti Antalya Milletvekili Mustafa Erdem hakkında “rüşvet” suçundan resen soruşturma başlatıldığı bildirildi.

CHP TBMM Grubu Değerlendirme Toplantısı, dün Abant’ta Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu'nun kapanış konuşması ile sona erdi.

Varsayımsal senaryoya göre, Ege’de deniz yetki alanları veya araştırma faaliyetleri nedeniyle yaşanabilecek krizde, Türkiye askeri birliklerini harekete geçirirse, Atina bunu saldırı hazırlığı olarak değerlendirebilecek. Senaryoda, Türkiye’nin çıkarma gemilerini yakıt ve savaş malzemesiyle yüklediği, İHA filoları ile Bora ve Tayfun balistik füzelerini en yüksek hazırlık seviyesine geçirdiği varsayıldı. Senaryonun ilk aşamasında Yunanistan istihbaratının, müttefik lerden sağlanan uydu verileriyle Türk güçlerinin hareketlerini tespit edeceği belirtildi.

İstihbaratın yanlış veya eksik çıkması halinde, ilk saldırıyı yapanın uluslararası alanda saldırgan olarak nitelendirilme ve diplomatik desteğini kaybetme riskinin bulunduğu kaydedildi.

Avantajlı olacakmış

İkinci aşamada ise Yunanistan’ın, elektronik harp sistemleriyle Türk radar ve haberleşme sistemlerini etkisiz hale getirmeye, savaş uçaklarıyla Türkiye’deki bazı üslerdeki pistleri hedef almaya, füzelerle Türk çıkarma unsurlarını vurmaya çalışabileceği iddia edildi.

Türkiye’nin füze ve İHA’larıyla karşılık vermesi halinde Atina’nın Patriot sistemleri ve yeni fırkateynlerin SeaFire radarlarının devreye gireceği öne sürüldü. Son aşamadaysa, ilk 24 saatin ardından uluslararası toplumun ateşkes için devreye gireceği belirtildi.

Yemen’deki İran destekli Husilerin son bir haftada Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını artırması, küresel etkileri olan bölgesel bir güvenlik krizine dönüştü. Mekke İttifakı üyeleri olan Türkiye ve Pakistan’ın yanı sıra Fas ile Fransa’dan da Suudi Arabistan’a doğrudan askeri destek mesajları geldi.

Yemen’de hükümet güçleriyle çatışmayı tırmandıran İran destekli Husiler, son bir hafta içinde Suudi Arabistan’ın farklı bölgelerine balistik füze, İHA’lar ve seyir füzeleriyle çok sayıda saldırı düzenledi. Saldırılar sonrası Suudi Arabistan’ın acil çağrısıyla geçtiğimiz Cuma günü Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında genelkurmay başkanları bir araya geldi. Mekke’deki toplantıya; Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, Pakistan Savunma Kuvvetleri ve Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Syed Asim Munir ve Suudi Arabistan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh Bin Hamed Al-Ruwaili katıldı.

Askeri koordinasyon

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı’nın açıklamasına göre; toplantıda genelkurmay başkanları, güvenlik durumunu ve bu ülkenin karşı karşıya kaldığı tehditleri değerlendirdi. Genelkurmay başkanları, 3 ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi, istihbarat iş birliğinin geliştirilmesi, askeri koordinasyon ve kapasitelerin entegrasyonu konularında ileriye dönük adımlar değerlendirdi.

Açıklamada, katılımcıların, ortak savunmaya olan bağlılıklarını teyit ettiği belirtilerek, “üç ülkenin Suudi Arabistan Krallığı’nın güvenliğini, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunma konusundaki kararlılığını” ortaya koyduğu ifade edildi.

New York’ta toplantı

Cuma günü, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu kapsamında da, New York’ta “Ortak Savunma için Mekke Anlaşması Dışişleri Bakanları Toplantısı” yapıldı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, toplantı kapsamında Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ve Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar ile bir araya geldi.

Toplantıda, anlaşma kapsamında yürütülecek işbirliğinin kurumsallaştırılması amacıyla teknik düzeyde devam eden müzakerelerin geldiği son nokta değerlendirildi.

Eğitime ara

Bu arada Husilerin artan saldırılarının hedefindeki Suudi Arabistan başkenti Riyad’da bulunan okullarda yüz yüze eğitime bir hafta ara verildi. Okulların velilere gönderdiği mesajlara göre, 27 Eylül-1 Ekim arasında dersler “Medreseti” ve onaylı diğer eğitim platformları üzerinden çevrim içi olarak gerçekleştirilecek.

Yerel basında okulların uzaktan eğitime geçirilmesi kararının bölgedeki gerilimle bağlantılı olabileceğine ilişkin değerlendirmeler yer alsa da, kararla güvenlik gelişmeleri arasında doğrudan bağlantı kuran resmi bir açıklama bulunmuyor.

Fas Kralı’ndan sert çıkış

Fas Kralı 6. Muhammed, Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz ile Veliaht Prens Muhammed bin Selman’a birer telgraf göndererek, Husilerin saldırılarını kınadı. Fas Kralı, Suudi Arabistan ile Körfez İş Birliği Konseyi (KİK) ülkelerinin güvenlik ve istikrarının, ülkesinin güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtti, “Suudi Arabistan’a yönelik her saldırı Fas’a yapılmış sayılır” ifadesini kullandı.

Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinin yüksek çıkarlarının korunmasını “ortak stratejik çıkarların savunulması” olarak nitelendiren Kral 6. Muhammed, güvenlik ve istikrarını tehdit eden risklere karşı Riyad’ın yanında olduğunu ifade etti. Mekke’yi hedef alma girişimlerinin Müslümanların kutsallarına yönelik bir saldırı olduğunu ifade eden Fas Kralı, saldırıların sorumlularına “uluslararası yaptırım” çağrısı yaptı.

Fransa asker gönderecek

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da, Kızıldeniz’deki kritik enerji merkezi Yanbu’nun korunmasına destek olmak amacıyla birkaç gün önce Suudi Arabistan’a asker ve savunma sistemleri göndereceklerini açıklamıştı. Yemen’deki İran destekli Husilerin füze saldırılarına hedef olan bu stratejik limanı güvence altına almak istediklerini belirten Macron, bölgeye “radar ve savunma sistemleri” sevk edileceğini duyurmuştu. Macron, bu hamlenin, bölgesel çatışmalara müdahil olma amacı taşımadığını, tamamen tesislerin güvenliğini sağlamaya odaklandığını vurgulamıştı.

Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Konuya yakın kaynakların verdiği bilgiye göre Çin hükümeti, Avustralya’dan ABD’ye taşınırken sebebi bilinmeyen bir şekilde Hong Kong’a yönlendirilen F-35 savaş uçağı parçalarına el koydu. Süreç hakkında konuşan kaynaklar, kargo şirketi UPS’in Avustralya ordusuna ait bir F-35’e ait kanopi olarak adlandırılan kokpit camı ile silah bölmesi kapağını taşıdığını söyledi. İnceleme, tamir veya imha için mayıs ayı sonlarında ABD’ye gönderilen parçaların F-35 programının ana yüklenicisi olan Lockheed Martin üretimi olduğu belirtildi. Bloomberg'e konuşan kaynaklar, Çin tarafından el konulan parçaların radar dalgalarını emen ve radar izinin düşük görünmesini sağlayan özel bir boya ile kaplı olduğunu ifade etti.

ALINTI - Kaynakların aktardığına göre kargo uçağı ABD yolundayken Güney Kore’ye iniş yaptı ve ardından Hong Kong’a yönlendirildi. Uçağın Güney Kore’ye neden indiği, Hong Kong’a neden yönlendirildiği ya da parçaların kasıtlı mı yoksa bir hata sonucu mu rotasından saptığı henüz netleşmedi. Konuya ilişkin konuşan ve isim vermeyen yetkililer, Çin hükümetinin daha sonra bu parçalara el koyduğunu ve şu ana kadar iade etmediğini söyledi. Çin’in Washington Büyükelçiliği sözcüsü olaya ilişkin bir açıklama yapmazken, Pekin’deki Dışişleri Bakanlığı perşembe günü yaptığı açıklamada "durumdan haberdar olmadıklarını" belirtti.

'ÇİNLİLERE KARŞI KARŞIYA OLDUKLARI ŞEY HAKKINDA FİKİR VEREBİLİR'

F-35A tipi uçağa ait parçaları taşıyan kargo uçağının Hong Kong'a yönlendirilmesinin 'tesadüf' olduğunu düşünmenin zor olduğunu ifade eden Havacılık fotoğrafçısı ve araştırmacısı Cem Doğut, olayın gerçekleştiği sürece dikkat çekerek "Parçalar Avustralya’dan Amerika’ya giderken Güney Kore’den Hong Kong’a gitmiş ve orada Çinliler tarafından el konulmuş. Eğer kargo normal rotasından çıkıp Hong Kong’a gittiyse bunun tesadüf olduğunu düşünmemiz pek mümkün olmaz." dedi.

Kargo uçağında bulunan kanopi ve silah bölmesi kapağının F-35 uçaklarının düşük görünürlüğüne uygun olacak şekilde üretildiğine dikkat çeken Doğut, bu parçaların Çinli yetkililer tarafından incelenmesi halinde Pekin'in F-35 söz konusu olduğunda neyle karşı karşıya olduğuna dair fikir sahibi olabileceğini belirtti ve "Malzemeleri, kaplamaları ve üretim toleransları size bir fikir verecektir. Daha da önemlisi parçalarda radar emici malzeme varsa bu, onları Çin için çok daha hassas hale getirebilir." şeklinde konuştu.

ALINTI - Çin'in el koyduğu belirtilen F-35 parçalarının uçağa ilişkin gizli tutulan tüm detayları açığa çıkarmayacağını ifade eden Doğut, "Birkaç parçadan uçağın tüm kabiliyetini, yapısını çözmek mümkün olmaz ama sizin için bir fikir verebilir. Bu sebeple Çin'in F-35'e ait parçaları ele geçirmiş olmasının ardından 'F-35'in gizemi bitti' gibi bir yorum yapmak çok abartı olacaktır." yorumunu yaptı.

'ESAS ÖNEMLİ OLAN ELE GEÇİRİLEN PARÇALARIN NE DURUMDA OLDUĞU'

Beşinci nesil uçakların en kritik ve en zorlayıcı parçalarından birisinin kanopi olduğunu ifade eden Doğut, savaş uçaklarındaki kokpit kısımlarının radar izini en çok artıran yerlerden birisi olduğuna dikkat çekerek "Burayı kapatan kanopinin malzemesi, yapısı ve özel kaplaması uçağın genel düşük görünürlük performansı ve özellikle kritik ön cephe açısından kritik öneme sahip olabilir. Bu anlamda bu parçanın incelenmesi Çin için çok öğretici olabilir ve onlara yeni yetenekler kazandırabilir." dedi.

F-35'in silah bölmesi kapağının ise gövdedeki en büyük parçalardan biri olduğu bilgisini paylaşan Doğut, silah bölmesi kapağının yapısı, malzemesi ve üstündeki radar emici malzemenin içeriğinin Çin için büyük kazanım olabileceğini vurguladı. Doğut, tüm bu ihtimallerin ele geçirilen parçaların mevcut kondisyonuna bağlı olduğuna dikkat çekerek "Tabii bütün bunlar bu parçaların sağlam ve bozulmamış olduğunu kabul edersek geçerli. Bu parçalar aldıkları hasar yüzünden imha ya da değişim için gönderilmiş olabilir. Malzemelerin genel durumu kendileri kadar önemli." şeklinde konuştu.

'SİSTEM SİZİ MİNİMUM YEDEK PARÇAYLA ÇALIŞTIRIYOR'

F-35 savaş uçaklarının ALIS ve ODIN isimli özel yazılım sistemleriyle çalıştığını hatırlatan Doğut, bu sistemlerin savaş uçaklarının bakım, lojistik, görev planlaması ve tedarik zincirini yöneten dijital altyapı ve yazılım sistemleri olduğunu söyleyerek sistemin çalışma mantığını "Bu sistemlerle lojistik altyapının kolaylaştırılması hedeflenirken parçaların güvenliği nedeniyle eski parçalar sizde kalamıyor. Tüm bu sistem zaten kullanıcı ülkelerin minimum yedek parça ile görev yapmasına olanak sağlamak için kurulmuştu." sözleriyle açıkladı.

F-35 savaş uçağı bakımlarının her yerde yapılamadığını dile getiren Doğut, "Uçağa ait parçaların bakımları daha önceden belirlenen bakım merkezlerinde yapılıyor. Elinizde yedek parça bulunabilir ama arızalı ya da hasarlı parçaların tamiri/değişimi ve hatta imhası bu özel merkezlerde yapılmakta. O yüzden bu parçaların Amerika’ya gönderilmesi F-35 programının sahip olduğu rutin bir süreç." dedi. Cem Doğut, F-35 kullanıcısı ülkelerin ALIS ve ODIN sistemindeki bazı sıkıntıları daha önce dile getirdiğini söyleyerek bu husustaki en tartışmalı detayı "En büyük sorun uçakların uçuş verilerinin Amerika ile paylaşılması. Bu, sizin Hava Kuvvetlerinizin operational kabiliyetleri hakkında bir veri sağlıyor." şeklinde açıkladı.

ALINTI - "Çin'in bu parçaları inceleyerek yeni yetenekler elde edip etmediğini anlamak tam olarak mümkün değil. Çin kabiliyetini artırmak için casusluk dâhil her türlü faaliyeti uzun yıllardır yapıyor. Daha önce F-35 savaş uçakları için de bunu yaptıklarına dair iddialar bulunuyor. Ancak mevcut durumun ne gibi artıları oldu ve bilmedikleri neleri öğrendiler bunu bilmek şu an için mümkün değil." - Havacılık fotoğrafçısı ve araştırmacısı Cem Doğut

Emre Ergül - Belgenin ismi “National Security Strategy of the Unites States (ABD’nin Ulusal Güvenlik Stratejisi.)” ABD başkanlarının imzaladığı, Kongre’ye bilgi amaçlı gönderilen bu strateji raporlarının ilki 1986’da ABD’nin 40’ıncı Başkanı Ronald Reagan döneminde yayımlandı. Bugüne kadar 20’nin üzerinde dökümanın hazırlandığı açıklanırken; resmi olarak son ikisi, Kasım 2025’te Donald Trump, 2022’de de Joe Biden imzalarıyla Beyaz Saray’ın internet sitesine konuldu.

Ancak bu strateji raporlarından biri var ki; Ukrayna Savaşı, İran Savaşı, İsrail’in saldırıları, Lübnan’daki huzursuz ortam, Suriye’nin inşası, Hürmüz krizinin gündem olduğu bu dönemin adeta “fikir babalığı”nı yapıyor.

‘Avrasya dünyanın can damarı’

1988 yılında yayımlanan Reagan imzalı ikinci strateji raporu, ABD’nin her kıta için ayrı paragraflar açtığı beş ayrı bölümden oluşuyor. Reagan’ın rapordaki önsözündeki şu cümle, ABD’nin ulusal çıkarları için her şeye başvurabileceğinin teminatı gibi: “Özgürlük, bedava değildir. Hatta bu dünyadaki en pahalı şeydir. Özgürlüğün bedeli asla tek seferde ödenmez; taksitleri her nesilde ödenmesi gereken bir borçtur.”

Ancak ABD’nin Avrasya’nın huzura kavuşmasını engelleyeceğinin, Avrupa, Asya ve Orta Doğu’da her daim kriz çıkartacağının şifresi, Reagan’ın kaleme aldığı şu paragrafta yatıyor:

“Stratejimizin tarihsel boyutu nispeten basit, net ve son derece mantıklıdır. Bu, düşman bir devletin veya devletler grubunun, küresel ölçekte sıklıkla ‘dünyanın can damarı’ (heartland) olarak adlandırılan Avrasya kara kütlesine hâkim olması durumunda, Amerika Birleşik Devletleri’nin en temel ulusal güvenlik çıkarlarının tehlikeye gireceği yönündeki kanaattir. Bunun gerçekleşmesini önlemek için iki dünya savaşında savaş verdik. Ayrıca 1945’ten bu yana, Sovyetler Birliği’nin jeostratejik avantajını kullanarak Batı Avrupa, Asya ve Orta Doğu’daki komşularına tahakküm etmesini ve böylece küresel güç dengesini aleyhimize olacak şekilde kökten değiştirmesini engellemeye çalıştık.”

Hatırlatma: “Dünyanın can damarı” (heartland) ifadesi, 1900 civarında Avrasya’yı küresel kara gücünün merkezi olarak tanımlayan ve buranın demiryolları aracılığıyla giderek bütünleşmesinin büyük deniz güçlerinin avantajlarını zayıflatabileceğini öne süren İngiliz coğrafyacı Halford Mackinder’in jeopolitik düşüncesine dayanmaktadır. Britanya İmparatorluğu adına çalışmalar yürüten Mackinder’in temel endişesi, büyük bir deniz gücü olan Britanya’nın nüfuzunu yitireceği, birbirine entegre olmuş bir Avrasya kıtasıydı.

Dünya savaşlarında önce tarafsız sonra savaşçı oldu

ABD her iki dünya savaşında da ilk olarak tarafsızlık politikası izledi. Ancak Almanya’nın Amerikan gemilerini batırması ve Meksika’ya karşı gizli teklifleri üzerine Nisan 1917’de Almanya’ya savaş ilan etti. İkinci Dünya Savaşı’nda da önce tarafsızdı. İngiltere’ye gizli veya açıktan askeri malzeme desteği sağladı. 7 Aralık 1941’de Japonya’nın Pearl Harbor’daki Amerikan üssüne saldırmasıyla resmen savaşa girdi. Almanya ve İtalya da ABD’ye savaş ilan etti. Sonuç: Japonya’ya atılan iki atom bombası…

Raporu gündeme bir Danimarkalı getirdi

Raporun 38 yıl sonra tozlu raflardan inmesinin ardında Danimarkalı akademisyen yazar Niels Hahn bulunuyor. Center for Global Security, Peace and Development (CGSPD) adlı düşünce kuruluşunun başkanı olan Hahn, ABD’nin özellikle Afrika’da düzenlediği askeri müdahalelerle ilgili çalışmaları ile tanınıyor.

“Bölgedeki savaşlar ve çatışmalar, Avrasya’daki siyasi ve ekonomik birleşmeyi önlüyor. ABD eski Ulusal Güvenlik Danışmanı Zbigniew Brzezinski’nin ‘Büyük Satranç Tahtası’ kitabına bakın. O strateji kitabı, bu ABD politikasının açılımı olarak görüyordum” diyen Hahn, “Açılımın başlangıcını merak ettiğimde araştırmalarım beni 1998 raporuna götürdü” diyor. Raporun İspanyol ve Yunan basınında da yakında yer alacağını belirten Danimarkalı akademisyen, öncelik verdiği Milliyet’e şu açıklamayı yaptı: “Ukrayna, Suriye, İran, Afganistan, Somali ve Libya gibi bölgelerde süregelen savaş ve çatışmalar, Batı medyasında hakim olan pek çok analizin aksine, rasyonel ve uzun vadeli stratejik bir nitelik taşımaktadır.”

Soğuk Savaş’ın en etkili raporu

Sovyetler Birliği, 1922 ile 1991 yıllarında arasında Avrasya’da var olmuş en büyük sosyalist devletti. Reagan, 1988 strateji belgesinde Sovyetler Birliği’nin yakın zamanda dağılacağını şöyle kaleme alıyor: “Sovyetler Birliği’nde ‘yeni düşünceler’, Sovyet politikasında da temel değişikliklerin konuşulduğunu duyuyoruz. Gerçek değişikliklere ‘hoş geldin’ deriz ancak Sovyet askeri gücünün büyümesinde herhangi bir yavaşlama ya da yayılmacı emellerden vazgeçildiğine dair henüz bir belirti görmedik. Yeni iş birlikler için yeni alanlar bulmaya çalışırken, Sovyetleri sözleriyle değil, aldıkları aksiyonla değerlendireceğiz.”

Planın panzehiri Mekke İttifakı

İsrail’in Yunanistan ve Güney Kıbrıs ile yakınlaşmasını 1988 strateji raporu çerçevesinde değerlendiren Niels Hahn, “İsrail ve Yunanistan, Türkiye üzerinde baskı kurmak ve Türkiye çevresindeki bölgeyi istikrarsızlaştırmak amacıyla ABD için kilit öneme sahip üçüncü taraf ülkeler olabilir; nitekim bunun işaretlerini şimdiden görüyoruz” dedi ve Reagan Planı’nın panzehirinin Mekke İttifakı olduğuna dikkat çekti: “Bu bağlamda, Mekke Savunma İttifakı’nın barış ve kalkınmayı destekleyerek bölgeyi istikrara kavuşturma potansiyeline sahip önemli bir gelişme olduğunu düşünüyorum...”

‘Türkiye, Avrasya’ya büyük fayda sağlar’

“Türkiye bilhassa önemli. Avrupa ile Asya’yı fiziksel olarak birbirine bağlayan kilit ülkelerden biri olan Türkiye, Avrasya’nın barışçıl ekonomik entegrasyonundan büyük ölçüde fayda sağlayabilir” diyen Hahn, şöyle devam ediyor:

“ABD’nin temel ulusal güvenlik stratejisi Avrasya’nın bütünleşmesini engellemek olarak görüldüğünde, Avrupa ile Asya’yı birbirine bağlayan Türkiye gibi ülkeler olağanüstü stratejik bir önem kazanmaktadır. Bu açıdan bakıldığında, Türkiye ile İsrail arasında tırmanan gerilimler, anlık nedenleri ne olursa olsun, ABD’nin büyük stratejisinin genel mantığına hizmet etmekte. Filistin’deki savaş Batı Asya genelindeki siyasi bölünmeleri derinleştirirken, Suriye de Türkiye ve İsrail’in çatışan çıkarlarının giderek daha önemli bir sahnesi haline gelmiştir. Bölgenin en güçlü iki askeri gücü arasında yaşanacak bir çatışma; Avrupa, Asya ve Afrika’nın birbirine daha sıkı bağlarla bağlanmasını sağlayabilecek olan o coğrafi alanı daha da parçalayacaktır.”

“Türkiye açısından Avrasya entegrasyonu, muazzam bir ekonomik ve stratejik fırsat anlamına gelmektedir. Ancak bu potansiyeli hayata geçirmek, Avrasya entegrasyonunu teşvik edebilecek veya engelleyebilecek daha geniş jeopolitik güçlerin net bir şekilde anlaşılmasını gerektirir. Böylesi bir bilgi ve farkındalık, yalnızca Türkiye’nin uzun vadeli ulusal çıkarlarını korumak için değil, aynı zamanda bölge genelinde sağlam politikalar geliştirmek için de hayati önem taşır.”

İŞTE HAHN’IN MİLLİYET’E ÖZEL AÇIKLAMALARI: BUGÜNKÜ SAVAŞLAR ABD ÇIKARINA

“Avrupa ve Asya, dünya nüfusunun üçte ikisini ve sanayi kapasitesi, teknoloji, enerji, hammadde ile askeri güç açısından muazzam bir yoğunluğu barındırıyor. Avrupa ve Asya’nın başlıca ekonomik ve siyasi merkezleri aşamalı olarak tutarlı bir Avrasya sistemine entegre edilirse, dünya ekonomisinin ağırlık merkezi giderek Avrasya’ya kayacak. Bu bakış açısıyla; Afganistan, Irak, İran, Suriye, Filistin ve Ukrayna’daki savaş ve çatışmaların ABD çıkarlarına çeşitli şekillerde hizmet ettiği söylenebilir. Her şeyden önce bu çatışmalar, Avrasya’nın bütünleşmesini engeller. Altyapıyı, ticareti, yatırımları, enerji ağlarını ve ulaşım koridorlarını sekteye uğratırken, aksi takdirde daha yakın ekonomik ve siyasi ilişkiler geliştirebilecek devletleri birbirinden koparır.”

İran da izole vaka değil!

“Benzer şekilde İran da sadece izole bir vaka olarak değil, Avrasya’nın gelecekteki yapılanmasına dair daha geniş çaplı jeopolitik mücadelenin bir parçası olarak değerlendirilebilir. İran; Basra Körfezi, Orta Asya, Kafkasya, Güney Asya ve Orta Doğu arasında hayati bir coğrafi konumda yer alır; bu da onu kıtalararası Avrasya ulaşım, ticaret ve enerji ağları açısından önemli kılar. ABD’nin İran’a yönelik son dönemdeki saldırıları da doğrudan bu tür altyapıları hedef almıştır.”

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nı "Trump Boğazı" olarak gösteren bir görsel paylaştı.

Sosyal medya platformundan körfez bölgesinin haritasını paylaşan Trump, daire içine alınmış Hürmüz Boğazı alanını "Trump Boğazı" olarak nitelendirdi.

Trump, yine 2 Eylül'de sosyal medya hesabından yaptığı bir paylaşımda Hürmüz Boğazı'nın ABD kontrolü altında olduğunu savunarak, adını "Trump Boğazı" olarak değiştirmeyi önerebileceğini belirtmişti.

ABD Başkanı daha önceki bazı açıklamalarında da Hürmüz Boğazı'nın Amerikan donanmasının kontrolü altında olduğunu ve buranın "ABD toprağı" sayılabileceğini iddia etmişti.

Varsayımsal senaryoya göre, Ege’de deniz yetki alanları veya araştırma faaliyetleri nedeniyle yaşanabilecek krizde, Türkiye askeri birliklerini harekete geçirirse, Atina bunu saldırı hazırlığı olarak değerlendirebilecek. Senaryoda, Türkiye’nin çıkarma gemilerini yakıt ve savaş malzemesiyle yüklediği, İHA filoları ile Bora ve Tayfun balistik füzelerini en yüksek hazırlık seviyesine geçirdiği varsayıldı. Senaryonun ilk aşamasında Yunanistan istihbaratının, müttefik lerden sağlanan uydu verileriyle Türk güçlerinin hareketlerini tespit edeceği belirtildi.

İstihbaratın yanlış veya eksik çıkması halinde, ilk saldırıyı yapanın uluslararası alanda saldırgan olarak nitelendirilme ve diplomatik desteğini kaybetme riskinin bulunduğu kaydedildi.

Avantajlı olacakmış

İkinci aşamada ise Yunanistan’ın, elektronik harp sistemleriyle Türk radar ve haberleşme sistemlerini etkisiz hale getirmeye, savaş uçaklarıyla Türkiye’deki bazı üslerdeki pistleri hedef almaya, füzelerle Türk çıkarma unsurlarını vurmaya çalışabileceği iddia edildi.

Türkiye’nin füze ve İHA’larıyla karşılık vermesi halinde Atina’nın Patriot sistemleri ve yeni fırkateynlerin SeaFire radarlarının devreye gireceği öne sürüldü. Son aşamadaysa, ilk 24 saatin ardından uluslararası toplumun ateşkes için devreye gireceği belirtildi.

Yemen’deki İran destekli Husilerin son bir haftada Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını artırması, küresel etkileri olan bölgesel bir güvenlik krizine dönüştü. Mekke İttifakı üyeleri olan Türkiye ve Pakistan’ın yanı sıra Fas ile Fransa’dan da Suudi Arabistan’a doğrudan askeri destek mesajları geldi.

Yemen’de hükümet güçleriyle çatışmayı tırmandıran İran destekli Husiler, son bir hafta içinde Suudi Arabistan’ın farklı bölgelerine balistik füze, İHA’lar ve seyir füzeleriyle çok sayıda saldırı düzenledi. Saldırılar sonrası Suudi Arabistan’ın acil çağrısıyla geçtiğimiz Cuma günü Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında genelkurmay başkanları bir araya geldi. Mekke’deki toplantıya; Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, Pakistan Savunma Kuvvetleri ve Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Syed Asim Munir ve Suudi Arabistan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh Bin Hamed Al-Ruwaili katıldı.

Askeri koordinasyon

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı’nın açıklamasına göre; toplantıda genelkurmay başkanları, güvenlik durumunu ve bu ülkenin karşı karşıya kaldığı tehditleri değerlendirdi. Genelkurmay başkanları, 3 ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi, istihbarat iş birliğinin geliştirilmesi, askeri koordinasyon ve kapasitelerin entegrasyonu konularında ileriye dönük adımlar değerlendirdi.

Açıklamada, katılımcıların, ortak savunmaya olan bağlılıklarını teyit ettiği belirtilerek, “üç ülkenin Suudi Arabistan Krallığı’nın güvenliğini, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunma konusundaki kararlılığını” ortaya koyduğu ifade edildi.

New York’ta toplantı

Cuma günü, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu kapsamında da, New York’ta “Ortak Savunma için Mekke Anlaşması Dışişleri Bakanları Toplantısı” yapıldı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, toplantı kapsamında Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ve Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar ile bir araya geldi.

Toplantıda, anlaşma kapsamında yürütülecek işbirliğinin kurumsallaştırılması amacıyla teknik düzeyde devam eden müzakerelerin geldiği son nokta değerlendirildi.

Eğitime ara

Bu arada Husilerin artan saldırılarının hedefindeki Suudi Arabistan başkenti Riyad’da bulunan okullarda yüz yüze eğitime bir hafta ara verildi. Okulların velilere gönderdiği mesajlara göre, 27 Eylül-1 Ekim arasında dersler “Medreseti” ve onaylı diğer eğitim platformları üzerinden çevrim içi olarak gerçekleştirilecek.

Yerel basında okulların uzaktan eğitime geçirilmesi kararının bölgedeki gerilimle bağlantılı olabileceğine ilişkin değerlendirmeler yer alsa da, kararla güvenlik gelişmeleri arasında doğrudan bağlantı kuran resmi bir açıklama bulunmuyor.

Fas Kralı’ndan sert çıkış

Fas Kralı 6. Muhammed, Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz ile Veliaht Prens Muhammed bin Selman’a birer telgraf göndererek, Husilerin saldırılarını kınadı. Fas Kralı, Suudi Arabistan ile Körfez İş Birliği Konseyi (KİK) ülkelerinin güvenlik ve istikrarının, ülkesinin güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtti, “Suudi Arabistan’a yönelik her saldırı Fas’a yapılmış sayılır” ifadesini kullandı.

Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinin yüksek çıkarlarının korunmasını “ortak stratejik çıkarların savunulması” olarak nitelendiren Kral 6. Muhammed, güvenlik ve istikrarını tehdit eden risklere karşı Riyad’ın yanında olduğunu ifade etti. Mekke’yi hedef alma girişimlerinin Müslümanların kutsallarına yönelik bir saldırı olduğunu ifade eden Fas Kralı, saldırıların sorumlularına “uluslararası yaptırım” çağrısı yaptı.

Fransa asker gönderecek

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da, Kızıldeniz’deki kritik enerji merkezi Yanbu’nun korunmasına destek olmak amacıyla birkaç gün önce Suudi Arabistan’a asker ve savunma sistemleri göndereceklerini açıklamıştı. Yemen’deki İran destekli Husilerin füze saldırılarına hedef olan bu stratejik limanı güvence altına almak istediklerini belirten Macron, bölgeye “radar ve savunma sistemleri” sevk edileceğini duyurmuştu. Macron, bu hamlenin, bölgesel çatışmalara müdahil olma amacı taşımadığını, tamamen tesislerin güvenliğini sağlamaya odaklandığını vurgulamıştı.

Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Konuya yakın kaynakların verdiği bilgiye göre Çin hükümeti, Avustralya’dan ABD’ye taşınırken sebebi bilinmeyen bir şekilde Hong Kong’a yönlendirilen F-35 savaş uçağı parçalarına el koydu. Süreç hakkında konuşan kaynaklar, kargo şirketi UPS’in Avustralya ordusuna ait bir F-35’e ait kanopi olarak adlandırılan kokpit camı ile silah bölmesi kapağını taşıdığını söyledi. İnceleme, tamir veya imha için mayıs ayı sonlarında ABD’ye gönderilen parçaların F-35 programının ana yüklenicisi olan Lockheed Martin üretimi olduğu belirtildi. Bloomberg'e konuşan kaynaklar, Çin tarafından el konulan parçaların radar dalgalarını emen ve radar izinin düşük görünmesini sağlayan özel bir boya ile kaplı olduğunu ifade etti.

ALINTI - Kaynakların aktardığına göre kargo uçağı ABD yolundayken Güney Kore’ye iniş yaptı ve ardından Hong Kong’a yönlendirildi. Uçağın Güney Kore’ye neden indiği, Hong Kong’a neden yönlendirildiği ya da parçaların kasıtlı mı yoksa bir hata sonucu mu rotasından saptığı henüz netleşmedi. Konuya ilişkin konuşan ve isim vermeyen yetkililer, Çin hükümetinin daha sonra bu parçalara el koyduğunu ve şu ana kadar iade etmediğini söyledi. Çin’in Washington Büyükelçiliği sözcüsü olaya ilişkin bir açıklama yapmazken, Pekin’deki Dışişleri Bakanlığı perşembe günü yaptığı açıklamada "durumdan haberdar olmadıklarını" belirtti.

'ÇİNLİLERE KARŞI KARŞIYA OLDUKLARI ŞEY HAKKINDA FİKİR VEREBİLİR'

F-35A tipi uçağa ait parçaları taşıyan kargo uçağının Hong Kong'a yönlendirilmesinin 'tesadüf' olduğunu düşünmenin zor olduğunu ifade eden Havacılık fotoğrafçısı ve araştırmacısı Cem Doğut, olayın gerçekleştiği sürece dikkat çekerek "Parçalar Avustralya’dan Amerika’ya giderken Güney Kore’den Hong Kong’a gitmiş ve orada Çinliler tarafından el konulmuş. Eğer kargo normal rotasından çıkıp Hong Kong’a gittiyse bunun tesadüf olduğunu düşünmemiz pek mümkün olmaz." dedi.

Kargo uçağında bulunan kanopi ve silah bölmesi kapağının F-35 uçaklarının düşük görünürlüğüne uygun olacak şekilde üretildiğine dikkat çeken Doğut, bu parçaların Çinli yetkililer tarafından incelenmesi halinde Pekin'in F-35 söz konusu olduğunda neyle karşı karşıya olduğuna dair fikir sahibi olabileceğini belirtti ve "Malzemeleri, kaplamaları ve üretim toleransları size bir fikir verecektir. Daha da önemlisi parçalarda radar emici malzeme varsa bu, onları Çin için çok daha hassas hale getirebilir." şeklinde konuştu.

ALINTI - Çin'in el koyduğu belirtilen F-35 parçalarının uçağa ilişkin gizli tutulan tüm detayları açığa çıkarmayacağını ifade eden Doğut, "Birkaç parçadan uçağın tüm kabiliyetini, yapısını çözmek mümkün olmaz ama sizin için bir fikir verebilir. Bu sebeple Çin'in F-35'e ait parçaları ele geçirmiş olmasının ardından 'F-35'in gizemi bitti' gibi bir yorum yapmak çok abartı olacaktır." yorumunu yaptı.

'ESAS ÖNEMLİ OLAN ELE GEÇİRİLEN PARÇALARIN NE DURUMDA OLDUĞU'

Beşinci nesil uçakların en kritik ve en zorlayıcı parçalarından birisinin kanopi olduğunu ifade eden Doğut, savaş uçaklarındaki kokpit kısımlarının radar izini en çok artıran yerlerden birisi olduğuna dikkat çekerek "Burayı kapatan kanopinin malzemesi, yapısı ve özel kaplaması uçağın genel düşük görünürlük performansı ve özellikle kritik ön cephe açısından kritik öneme sahip olabilir. Bu anlamda bu parçanın incelenmesi Çin için çok öğretici olabilir ve onlara yeni yetenekler kazandırabilir." dedi.

F-35'in silah bölmesi kapağının ise gövdedeki en büyük parçalardan biri olduğu bilgisini paylaşan Doğut, silah bölmesi kapağının yapısı, malzemesi ve üstündeki radar emici malzemenin içeriğinin Çin için büyük kazanım olabileceğini vurguladı. Doğut, tüm bu ihtimallerin ele geçirilen parçaların mevcut kondisyonuna bağlı olduğuna dikkat çekerek "Tabii bütün bunlar bu parçaların sağlam ve bozulmamış olduğunu kabul edersek geçerli. Bu parçalar aldıkları hasar yüzünden imha ya da değişim için gönderilmiş olabilir. Malzemelerin genel durumu kendileri kadar önemli." şeklinde konuştu.

'SİSTEM SİZİ MİNİMUM YEDEK PARÇAYLA ÇALIŞTIRIYOR'

F-35 savaş uçaklarının ALIS ve ODIN isimli özel yazılım sistemleriyle çalıştığını hatırlatan Doğut, bu sistemlerin savaş uçaklarının bakım, lojistik, görev planlaması ve tedarik zincirini yöneten dijital altyapı ve yazılım sistemleri olduğunu söyleyerek sistemin çalışma mantığını "Bu sistemlerle lojistik altyapının kolaylaştırılması hedeflenirken parçaların güvenliği nedeniyle eski parçalar sizde kalamıyor. Tüm bu sistem zaten kullanıcı ülkelerin minimum yedek parça ile görev yapmasına olanak sağlamak için kurulmuştu." sözleriyle açıkladı.

F-35 savaş uçağı bakımlarının her yerde yapılamadığını dile getiren Doğut, "Uçağa ait parçaların bakımları daha önceden belirlenen bakım merkezlerinde yapılıyor. Elinizde yedek parça bulunabilir ama arızalı ya da hasarlı parçaların tamiri/değişimi ve hatta imhası bu özel merkezlerde yapılmakta. O yüzden bu parçaların Amerika’ya gönderilmesi F-35 programının sahip olduğu rutin bir süreç." dedi. Cem Doğut, F-35 kullanıcısı ülkelerin ALIS ve ODIN sistemindeki bazı sıkıntıları daha önce dile getirdiğini söyleyerek bu husustaki en tartışmalı detayı "En büyük sorun uçakların uçuş verilerinin Amerika ile paylaşılması. Bu, sizin Hava Kuvvetlerinizin operational kabiliyetleri hakkında bir veri sağlıyor." şeklinde açıkladı.

ALINTI - "Çin'in bu parçaları inceleyerek yeni yetenekler elde edip etmediğini anlamak tam olarak mümkün değil. Çin kabiliyetini artırmak için casusluk dâhil her türlü faaliyeti uzun yıllardır yapıyor. Daha önce F-35 savaş uçakları için de bunu yaptıklarına dair iddialar bulunuyor. Ancak mevcut durumun ne gibi artıları oldu ve bilmedikleri neleri öğrendiler bunu bilmek şu an için mümkün değil." - Havacılık fotoğrafçısı ve araştırmacısı Cem Doğut

Emre Ergül - Belgenin ismi “National Security Strategy of the Unites States (ABD’nin Ulusal Güvenlik Stratejisi.)” ABD başkanlarının imzaladığı, Kongre’ye bilgi amaçlı gönderilen bu strateji raporlarının ilki 1986’da ABD’nin 40’ıncı Başkanı Ronald Reagan döneminde yayımlandı. Bugüne kadar 20’nin üzerinde dökümanın hazırlandığı açıklanırken; resmi olarak son ikisi, Kasım 2025’te Donald Trump, 2022’de de Joe Biden imzalarıyla Beyaz Saray’ın internet sitesine konuldu.

Ancak bu strateji raporlarından biri var ki; Ukrayna Savaşı, İran Savaşı, İsrail’in saldırıları, Lübnan’daki huzursuz ortam, Suriye’nin inşası, Hürmüz krizinin gündem olduğu bu dönemin adeta “fikir babalığı”nı yapıyor.

‘Avrasya dünyanın can damarı’

1988 yılında yayımlanan Reagan imzalı ikinci strateji raporu, ABD’nin her kıta için ayrı paragraflar açtığı beş ayrı bölümden oluşuyor. Reagan’ın rapordaki önsözündeki şu cümle, ABD’nin ulusal çıkarları için her şeye başvurabileceğinin teminatı gibi: “Özgürlük, bedava değildir. Hatta bu dünyadaki en pahalı şeydir. Özgürlüğün bedeli asla tek seferde ödenmez; taksitleri her nesilde ödenmesi gereken bir borçtur.”

Ancak ABD’nin Avrasya’nın huzura kavuşmasını engelleyeceğinin, Avrupa, Asya ve Orta Doğu’da her daim kriz çıkartacağının şifresi, Reagan’ın kaleme aldığı şu paragrafta yatıyor:

“Stratejimizin tarihsel boyutu nispeten basit, net ve son derece mantıklıdır. Bu, düşman bir devletin veya devletler grubunun, küresel ölçekte sıklıkla ‘dünyanın can damarı’ (heartland) olarak adlandırılan Avrasya kara kütlesine hâkim olması durumunda, Amerika Birleşik Devletleri’nin en temel ulusal güvenlik çıkarlarının tehlikeye gireceği yönündeki kanaattir. Bunun gerçekleşmesini önlemek için iki dünya savaşında savaş verdik. Ayrıca 1945’ten bu yana, Sovyetler Birliği’nin jeostratejik avantajını kullanarak Batı Avrupa, Asya ve Orta Doğu’daki komşularına tahakküm etmesini ve böylece küresel güç dengesini aleyhimize olacak şekilde kökten değiştirmesini engellemeye çalıştık.”

Hatırlatma: “Dünyanın can damarı” (heartland) ifadesi, 1900 civarında Avrasya’yı küresel kara gücünün merkezi olarak tanımlayan ve buranın demiryolları aracılığıyla giderek bütünleşmesinin büyük deniz güçlerinin avantajlarını zayıflatabileceğini öne süren İngiliz coğrafyacı Halford Mackinder’in jeopolitik düşüncesine dayanmaktadır. Britanya İmparatorluğu adına çalışmalar yürüten Mackinder’in temel endişesi, büyük bir deniz gücü olan Britanya’nın nüfuzunu yitireceği, birbirine entegre olmuş bir Avrasya kıtasıydı.

Dünya savaşlarında önce tarafsız sonra savaşçı oldu

ABD her iki dünya savaşında da ilk olarak tarafsızlık politikası izledi. Ancak Almanya’nın Amerikan gemilerini batırması ve Meksika’ya karşı gizli teklifleri üzerine Nisan 1917’de Almanya’ya savaş ilan etti. İkinci Dünya Savaşı’nda da önce tarafsızdı. İngiltere’ye gizli veya açıktan askeri malzeme desteği sağladı. 7 Aralık 1941’de Japonya’nın Pearl Harbor’daki Amerikan üssüne saldırmasıyla resmen savaşa girdi. Almanya ve İtalya da ABD’ye savaş ilan etti. Sonuç: Japonya’ya atılan iki atom bombası…

Raporu gündeme bir Danimarkalı getirdi

Raporun 38 yıl sonra tozlu raflardan inmesinin ardında Danimarkalı akademisyen yazar Niels Hahn bulunuyor. Center for Global Security, Peace and Development (CGSPD) adlı düşünce kuruluşunun başkanı olan Hahn, ABD’nin özellikle Afrika’da düzenlediği askeri müdahalelerle ilgili çalışmaları ile tanınıyor.

“Bölgedeki savaşlar ve çatışmalar, Avrasya’daki siyasi ve ekonomik birleşmeyi önlüyor. ABD eski Ulusal Güvenlik Danışmanı Zbigniew Brzezinski’nin ‘Büyük Satranç Tahtası’ kitabına bakın. O strateji kitabı, bu ABD politikasının açılımı olarak görüyordum” diyen Hahn, “Açılımın başlangıcını merak ettiğimde araştırmalarım beni 1998 raporuna götürdü” diyor. Raporun İspanyol ve Yunan basınında da yakında yer alacağını belirten Danimarkalı akademisyen, öncelik verdiği Milliyet’e şu açıklamayı yaptı: “Ukrayna, Suriye, İran, Afganistan, Somali ve Libya gibi bölgelerde süregelen savaş ve çatışmalar, Batı medyasında hakim olan pek çok analizin aksine, rasyonel ve uzun vadeli stratejik bir nitelik taşımaktadır.”

Soğuk Savaş’ın en etkili raporu

Sovyetler Birliği, 1922 ile 1991 yıllarında arasında Avrasya’da var olmuş en büyük sosyalist devletti. Reagan, 1988 strateji belgesinde Sovyetler Birliği’nin yakın zamanda dağılacağını şöyle kaleme alıyor: “Sovyetler Birliği’nde ‘yeni düşünceler’, Sovyet politikasında da temel değişikliklerin konuşulduğunu duyuyoruz. Gerçek değişikliklere ‘hoş geldin’ deriz ancak Sovyet askeri gücünün büyümesinde herhangi bir yavaşlama ya da yayılmacı emellerden vazgeçildiğine dair henüz bir belirti görmedik. Yeni iş birlikler için yeni alanlar bulmaya çalışırken, Sovyetleri sözleriyle değil, aldıkları aksiyonla değerlendireceğiz.”

Planın panzehiri Mekke İttifakı

İsrail’in Yunanistan ve Güney Kıbrıs ile yakınlaşmasını 1988 strateji raporu çerçevesinde değerlendiren Niels Hahn, “İsrail ve Yunanistan, Türkiye üzerinde baskı kurmak ve Türkiye çevresindeki bölgeyi istikrarsızlaştırmak amacıyla ABD için kilit öneme sahip üçüncü taraf ülkeler olabilir; nitekim bunun işaretlerini şimdiden görüyoruz” dedi ve Reagan Planı’nın panzehirinin Mekke İttifakı olduğuna dikkat çekti: “Bu bağlamda, Mekke Savunma İttifakı’nın barış ve kalkınmayı destekleyerek bölgeyi istikrara kavuşturma potansiyeline sahip önemli bir gelişme olduğunu düşünüyorum...”

‘Türkiye, Avrasya’ya büyük fayda sağlar’

“Türkiye bilhassa önemli. Avrupa ile Asya’yı fiziksel olarak birbirine bağlayan kilit ülkelerden biri olan Türkiye, Avrasya’nın barışçıl ekonomik entegrasyonundan büyük ölçüde fayda sağlayabilir” diyen Hahn, şöyle devam ediyor:

“ABD’nin temel ulusal güvenlik stratejisi Avrasya’nın bütünleşmesini engellemek olarak görüldüğünde, Avrupa ile Asya’yı birbirine bağlayan Türkiye gibi ülkeler olağanüstü stratejik bir önem kazanmaktadır. Bu açıdan bakıldığında, Türkiye ile İsrail arasında tırmanan gerilimler, anlık nedenleri ne olursa olsun, ABD’nin büyük stratejisinin genel mantığına hizmet etmekte. Filistin’deki savaş Batı Asya genelindeki siyasi bölünmeleri derinleştirirken, Suriye de Türkiye ve İsrail’in çatışan çıkarlarının giderek daha önemli bir sahnesi haline gelmiştir. Bölgenin en güçlü iki askeri gücü arasında yaşanacak bir çatışma; Avrupa, Asya ve Afrika’nın birbirine daha sıkı bağlarla bağlanmasını sağlayabilecek olan o coğrafi alanı daha da parçalayacaktır.”

“Türkiye açısından Avrasya entegrasyonu, muazzam bir ekonomik ve stratejik fırsat anlamına gelmektedir. Ancak bu potansiyeli hayata geçirmek, Avrasya entegrasyonunu teşvik edebilecek veya engelleyebilecek daha geniş jeopolitik güçlerin net bir şekilde anlaşılmasını gerektirir. Böylesi bir bilgi ve farkındalık, yalnızca Türkiye’nin uzun vadeli ulusal çıkarlarını korumak için değil, aynı zamanda bölge genelinde sağlam politikalar geliştirmek için de hayati önem taşır.”

İŞTE HAHN’IN MİLLİYET’E ÖZEL AÇIKLAMALARI: BUGÜNKÜ SAVAŞLAR ABD ÇIKARINA

“Avrupa ve Asya, dünya nüfusunun üçte ikisini ve sanayi kapasitesi, teknoloji, enerji, hammadde ile askeri güç açısından muazzam bir yoğunluğu barındırıyor. Avrupa ve Asya’nın başlıca ekonomik ve siyasi merkezleri aşamalı olarak tutarlı bir Avrasya sistemine entegre edilirse, dünya ekonomisinin ağırlık merkezi giderek Avrasya’ya kayacak. Bu bakış açısıyla; Afganistan, Irak, İran, Suriye, Filistin ve Ukrayna’daki savaş ve çatışmaların ABD çıkarlarına çeşitli şekillerde hizmet ettiği söylenebilir. Her şeyden önce bu çatışmalar, Avrasya’nın bütünleşmesini engeller. Altyapıyı, ticareti, yatırımları, enerji ağlarını ve ulaşım koridorlarını sekteye uğratırken, aksi takdirde daha yakın ekonomik ve siyasi ilişkiler geliştirebilecek devletleri birbirinden koparır.”

İran da izole vaka değil!

“Benzer şekilde İran da sadece izole bir vaka olarak değil, Avrasya’nın gelecekteki yapılanmasına dair daha geniş çaplı jeopolitik mücadelenin bir parçası olarak değerlendirilebilir. İran; Basra Körfezi, Orta Asya, Kafkasya, Güney Asya ve Orta Doğu arasında hayati bir coğrafi konumda yer alır; bu da onu kıtalararası Avrasya ulaşım, ticaret ve enerji ağları açısından önemli kılar. ABD’nin İran’a yönelik son dönemdeki saldırıları da doğrudan bu tür altyapıları hedef almıştır.”

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nı "Trump Boğazı" olarak gösteren bir görsel paylaştı.

Sosyal medya platformundan körfez bölgesinin haritasını paylaşan Trump, daire içine alınmış Hürmüz Boğazı alanını "Trump Boğazı" olarak nitelendirdi.

Trump, yine 2 Eylül'de sosyal medya hesabından yaptığı bir paylaşımda Hürmüz Boğazı'nın ABD kontrolü altında olduğunu savunarak, adını "Trump Boğazı" olarak değiştirmeyi önerebileceğini belirtmişti.

ABD Başkanı daha önceki bazı açıklamalarında da Hürmüz Boğazı'nın Amerikan donanmasının kontrolü altında olduğunu ve buranın "ABD toprağı" sayılabileceğini iddia etmişti.

Centre Pompidou koleksiyonundan 83 eseri bir araya getiren “Lumina: Renk ve Işık Sanatı”, Arkas Sanat ve Centre Pompidou işbirliğinin ilk sergisi olarak İzmir’de sanatseverlerle buluşuyor.

İstanbul ve Ankara Kültür Yolu Festivalleri kapsamında 25-27 Eylül tarihleri arasında Türkiye’ye gelen Royal Filarmoni (İngiliz Kraliyet Filarmoni Orkestrası) İstanbul’da mükemmel iki konser verdi. Orkestra son konserini bu akşam CSO Ada Ankara’da verecek.

György Pálfi’nin ‘Tavuk’ filmi, bir tavuğun gözünden insan dünyasının acımasızlığını anlatıyor. Hayvan sömürüsü, göçmen krizi ve vahşi kapitalizmin işlendiği filmde, tavuğun bakış açısından çekilen sahnelerde yapay zekâ ve dijital efekt kullanılmadı.

Antalya'nın Kemer ilçesinde bu yıl 16'ncısı düzenlenen Phaselis Festivali'nde gerçekleştirilen 'Sezen'ce Bir Gece' konseri, yaklaşık 3 bin 500 sanatseveri bir araya getirdi. Yoğun ilgi gören etkinlik, festivalin 16 yıllık tarihinin en yüksek katılımlı gecesi olarak kayıtlara geçti.

36. kez İstanbul’da müzikseverlerle buluşacak olan Akbank Caz Festivali, bu yıl 26 Eylül-11 Ekim tarihleri arasında düzenlenecek. 200’e yakın sanatçının yer aldığı 36 konserin yanı sıra çeşitli etkinlikler de sanat tutkunlarını buluşturacak.

Terazi

Üniversite yemek ücretleri belli oldu. Yeni eğitim öğretim yılının başlamasıyla binlerce üniversite öğrencisi yemekhane ücretlerini sorgulamaya başladı. Devlet ve özel üniversitelerin yemekhane ücretleri sorgulanıyor. Devlet üniversitelerinde yemek ücretleri 36 TL ile 100 TL arasında değişiyor. Özel üniversitedeki yemekhane ücretleri ise 250 TL'yi aşıyor. Peki üniversite öğrenci yemekleri ne kadar, kaç TL? İşte kahvaltı, öğlen, akşam yemeği ücretleri listesi!

Şans Topu çekiliş sonuçları gündemdeki yerini aldı. Haftanın belirli günlerinde düzenlenen Şans Topu çekiliş sonuçlarına ilişkin araştırmalar hız kazandı. Şans oyunu tutkunları, 27 Eylül Şans Topu çekiliş sonuçlarını sorgulamaya başladı. Çekilişte denk gelecek olan şanslı numaralar, hazırlanan kuponlar ile kıyaslanacak. Peki 27 Eylül Şans Topu çekiliş sonuçları ne zaman açıklanacak? İşte MPİ sonuç sorgulama ekranı tıkla öğren...

27 Eylül 2026 altın fiyatları, canlı altın fiyatları, anlık altın fiyatları, altın fiyatı, altın kuru, Kapalı Çarşı altın fiyatları, anlık altın, canlı altın verileri yatırımcıların ve vatandaşların gündemindeki yerini koruyor. Küresel piyasalarda yaşanan gelişmeler, merkez bankalarının faiz kararları ve döviz kurlarındaki değişimler altın fiyatları üzerinde etkili olmaya devam ederken, gram altın, çeyrek altın, yarım altın ve cumhuriyet altını fiyatları gün içerisinde anlık olarak güncelleniyor. Özellikle güvenli liman yatırım araçları arasında gösterilen altına yönelik ilginin artmasıyla birlikte, yatırımcılar canlı altın fiyatları ve anlık altın kuru verilerini yakından takip ediyor. 27 Eylül 2026 altın fiyatları kapsamında Kapalı Çarşı altın fiyatları, alış-satış makası ve piyasalardaki son hareketlilik, yatırım kararları almak isteyenler tarafından en çok araştırılan konular arasında bulunuyor. Peki, 27 Eylül altın fiyatları ne durumda? Gram altın ne kadar? Çeyrek altın ne kadar? Cumhuriyet ne kadar? İşte 27 Eylül 2026 canlı ve anlık altın fiyatları listesi...

Benzine ne zaman zam gelecek, benzin zammı 2026, güncel akaryakıt fiyatları, motorin fiyatları, LPG fiyatları, akaryakıt zammı, eşel mobil uygulaması, benzin litre fiyatı başlıkları araç sahiplerinin gündeminde ilk sıralarda yer alıyor. Küresel petrol piyasalarında yaşanan gelişmeler ve Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat sorunları akaryakıt fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluştururken, son günlerde motorin fiyatlarında da dikkat çeken değişimler yaşandı. 24 Eylül'de yaklaşık 5 lira 50 kuruşluk indirimin ardından, 25 Eylül gecesi motorine 2 lira 55 kuruşluk zam uygulanarak fiyatlar yeniden güncellendi. Sürücüler ise gözlerini benzin cephesinde beklenen yeni artışa çevirmiş durumda.

Çılgın Sayısal Loto sonuçları ile ilgili son dakika açıklaması bugün (26 Eylül 2026 Cumartesi) Milli Piyango Online’da canlı yayınlanan çekilişte yapıldı. Birçok kişi 706.942.055 TL büyük ikramiyeli çekiliş sonrası internette "Çılgın Sayısal Loto sonuçları nasıl öğrenilir?'' sorusuna yanıt arıyor. İşte, 26 Eylül 2026 Çılgın Sayısal Loto sonuçları...

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Terörsüz Türkiye süreciyle ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Yılmaz, süreçle ilgili hükümet nezdinde bir kuruluş teşkil edildiğini ve yarın sabah (28.09.2026) kurulun 2. toplantısını gerçekleştireceğini aktardı.

Dışişleri Bakanlığı resmi sitesinden yapılan açıklamada İsrailli aşırı grupların Mescid-i Aksa'ya yönelik düzenlediği baskına tepki gösterildi. Bakanlığın açıklamasında, "İsrailli aşırılık yanlısı grupların, İsrail işgal güçlerinin koruması altında Mescid-i Aksa’ya düzenlediği baskını en güçlü biçimde kınıyoruz" ifadesine yer verildi.

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, fon soruşturmasına ilişkin açıklamasında finansal sistem ve Türkiye ekonomisine yönelik sistemik bir risk bulunmadığını belirtti. Çelik, “Yanlış yapanlar, hukuk önünde hesabını verecektir” dedi. Öte yandan Çelik, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Fatma Betül Sayan Kaya'nın görevden af talebini kabul ettiğini bildirdi.

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, fon soruşturmasına ilişkin “Yanlış yapanlar, hukuk önünde hesabını verecektir” dedi. Çelik, usulsüzlüklerle “tavizsiz” mücadele edileceğini belirtti.

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya partideki tüm görevlerinden istifa etti. Sosyal medya hesabından paylaşım yapan ve ismi fon yatırımlarından yüksek kazanç iddialarıyla anılan Kaya, "Sürecin selameti ve iddiaların tüm yönleriyle açıklığa kavuşturulabilmesi amacıyla yürütmekte olduğum tüm görevlerimden affımı Sayın Genel Başkanımızdan istedim.

Hürmüz’deki aksaklıklar Irak’ı yeni yakıt rotasına yöneltti. Banyas Limanı’na getirilen benzinin ilk 57 tankeri Suriye üzerinden Irak’a doğru yola çıktı. Günlük taşıma kapasitesinin yaklaşık 200 tankere çıkarılması planlanıyor.

Türkiye’de şirket kurma konusunda güçlü bir girişimcilik iştahı bulunduğunu ancak bunun yeterince ölçeklenemediğini söyleyen TÜBİSAD Başkanı Tombalak, “Oranlar ‘girişimci’ değil ‘girişken’ olduğumuzu gösteriyor” dedi. Tombalak, girişimlerin büyümesinin önündeki en kritik eşiklerden birinin 3-15 milyon dolarlık finansman boşluğu olduğunu söyledi.

TİAD Başkanı Murat Akyüz, Çin’in makine sektöründeki yükselişine karşı önlem alınırken Japonya, Kore ve Tayvan’ın da küresel pazarlara yönelmesine dikkat çekti. Akyüz, “Biz Çinlilerden gol yiyeceğiz derken Japon, Koreli ve Tayvanlı da Çin’de fabrika kurdu, oradan satmaya başladı” dedi.

Bölgesel kalkınma ve krizlere dayanıklı bir ekonomi inşa etmenin yolunun yerinde yatırımdan geçtiğini vurgulayan TÜRKONFED yönetiminden Anadolu’ya yatırım çağrısı geldi. TÜRKONFED yönetimi, “Türkiye’nin krizlere dayanıklı yeni büyüme hikayesini Anadolu’da yazalım” dedi.

İran, Hürmüz Boğazı’nın açılması için ABD’ye ilettiği şartlara arabulucular üzerinden gelecek yanıtı beklerken, Trump Tahran’ın 7 günlük ateşkes teklifini “kabul edilemez” diyerek reddetti. Krizin en yoğun döneminde küresel petrol ve doğal gaz arzının yüzde 14’ü kesintiden etkilendi. Alternatif hatlar, stratejik stoklar ve talepte düşüş etkiyi sınırladı.

Sermaye piyasası işlemlerine ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında 45 firma ve 19 fon için uygulanan mal varlığı tedbirleri kaldırıldı.

Türk savunma sanayisinin uluslararası alandaki temsilcilerinden Canik, Azerbaycan Hava Kuvvetleri'nin Mi-17 helikopterlerine yeni mesnet ve silah entegrasyonuyla güncel tehditlere karşı etkinlik kazandırıyor.

Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan, İstanbul'da simit satışlarına ilişkin yürürlükte bulunan fiyat tarifelerine aykırı uygulamaların Bakanlık tarafından yakından takip edildiğini bildirdi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Çeşmeli-Erdemli-Silifke-Taşucu Otoyolu'nun, Çeşmeli-Kızkalesi Kesimi'nde devam eden çalışmalara ilişkin, "Bugün itibarıyla projemizin genelinde yüzde 98 fiziki gerçekleşme seviyesine ulaştık" dedi.

Kripto para piyasaları, spot işlem hacimlerindeki artış ve kurumsal yatırımcıların güçlü desteğiyle üçüncü çeyreği rekor performanslarla tamamlamaya hazırlanıyor.

Nükleer yatırımlarda teknoloji transferi ve yakıt tedarikinde dışa bağımlılığın azaltılmasını ön plana alan Türkiye, bu alanda Kanada ile iş birliğine önem veriyor. DEİK Türkiye-Kanada İş Konseyi Başkanı Mehmet Yılmaz görüşmeler için “Kritik aşamaya girdik. İş birliği gerçekleşirse Kanada ile en az 100 yıl sürecek köklü ilişkimiz olacak” dedi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin enerjide tam bağımsızlık için 'mavi vatan'daki arama ve üretim faaliyetlerini kesintisiz sürdürdüğünü bildirdi.

Asya-Arap Ticaret Odası Başkanı Saad Al Dabbagh, Katarlı yatırımcıların Türkiye'yi güvenli ve tecrübeli bir pazar olarak gördüğünü söyledi. Özellikle, genç ve yeni nesil Katarlı şirketlerin ülkemize yatırım ilgisinin fazla olduğunu belirten Dabbagh, iki ülke firmalarını Katar'da bir araya getirecek kapsamlı bir fuar düzenlemeyi planladıklarını da açıkladı.

Tofaş, Stellantis’in üretiminde başrolü haline geliyor. K9 ve K0 projeleriyle kapasitesini 500 bin adede çıkararak Stellantis’in hafif ticari araç üretiminde söz sahibi olan Bursa’daki fabrikayı Citroen CEO’su Xavier Chardon ziyaret etti. Tofaş CEO’su Cengiz Eroldu, “Yeni yatırımlarımızla Bursa’nın Stellantis dünyasındaki rolünü daha da güçlendireceğiz” dedi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, kabine toplantısında yaptığı açıklamada enerji tasarrufu tedbirleri kapsamında devlet memurlarının salı günleri işe toplu taşımayla gitmelerini istedi. Üretim çarkının ve elektriğin kesintiye uğramaması gerektiğine dikkati çeken Pezeşkiyan, herkesin enerji tasarrufu konusunda hassasiyet göstermesi çağrısında bulundu.

Kırsalda kalkınmanın yolu bugün yalnızca üretmekten değil, üretilen değeri geliştirmek, doğru anlatmak, yeni pazarlara ulaştırmak ve teknolojiyle güçlendirmekten geçiyor. Trendyol ve UNDP iş birliğiyl...

Sesli yapay zeka girişimi Patientdesk.ai'ın Y Combinator liderliğinde gerçekleşen tohum öncesi turda 1 milyon dolar yatırım aldığını şubat ayında sizlere aktarmıştık. Patientdesk.ai, Türkçe odaklı gel...

Yapay zeka dünyasında bu hafta, yeni modellerin yanı sıra teknolojiyi günlük yaşama taşıyan özellikler öne çıktı. Google, Gemini’a yüz kazandıran Live Avatar’ı duyururken kullanıcılar adına işletmeler...

Google, yapay zeka asistanı Gemini’ın kullanıcılar adına işletmelerle telefon görüşmeleri gerçekleştirebildiği Call for Me özelliğini test etmeye başladı. Özellik, ilk aşamada ABD’de ücretli Gemini ab...

Neuralink'in rakibi Precision, 250 milyon dolar yatırım aldı. Şirketin 250 milyon dolarlık D serisi yatırım turuna Pershing Square, Ackman Oxman Institute ve adı açıklanmayan bir yatırım fonu ortaklaş...