Kahve, yalnızca günlük tüketimin değil, e-ticaret alışverişinin de giderek daha güçlü bir kategorisi haline geliyor. 1 Ekim Dünya Kahve Günü kapsamında sektördeki e-ticaret eğilimlerini değerlendiren ikas’ın son bir yıllık verileri, kahve alışverişinin dijital kanallardaki ağırlığının belirgin biçimde arttığını ortaya koyuyor. Buna göre kahve ve kahve türevi ürünlerin toplam e-ticaret sepetlerindeki payı bir yılda yüzde 100 artarak yüzde 3,7’ye ulaştı.
ikas Kurucu Ortağı ve CEO’su Mustafa Namoğlu, kahve sektöründeki hareketliliğin yalnızca online satışların büyümesiyle sınırlı olmadığını, fiziksel mağaza ile e-ticaretin birbirini besleyen bir yapıya dönüştüğünü belirtiyor.

Kahve sektöründe fiziksel ve dijital kanallar birbirini tamamlıyor

ikas e-ticaret altyapısını kullanarak kahve satışı yapan 100’e yakın markanın yüzde 85’inin fiziksel mağazası da bulunuyor. Bu oran, kahve sektöründe fiziksel ve dijital kanalların birbirinin alternatifi olmaktan çok birbirini tamamladığını gösteriyor.
Fiziksel mağazada kahvesini deneyen tüketici, beğendiği ürünü evinde tüketmek için daha sonra online kanaldan sipariş verebiliyor. Markalar da mağazalarda QR kodlar, barista önerileri ve sadakat uygulamaları gibi yöntemlerle müşterilerini e-ticaret kanallarına yönlendiriyor.
Böylece mağazada başlayan müşteri deneyimi online siparişle devam ederken, dijital kanalda kazanılan müşteri de markanın fiziksel mağazasını ziyaret edebiliyor.

Kahvede tekrar satın alma potansiyeli yüksek

Kahvenin düzenli tüketilen bir gıda ürünü olması, e-ticarette tekrar satın alma davranışını da destekliyor. Global sektörel raporlara göre bir ürünün 12 ay içinde yeniden satın alınma oranı (RPR) genel e-ticarette yüzde 20-30 seviyesinde bulunurken, kahvenin de içinde yer aldığı genel tüketim ürünlerinde bu oran yüzde 35-45 bandına yükseliyor.

Bu tablo, kahvenin e-ticaret açısından yüksek tekrar satın alma potansiyeline sahip kategoriler arasında yer aldığını gösteriyor. Markalar, müşterilerin çekirdek, kavurma ve öğütme tercihleri gibi alışveriş davranışlarını takip ederek kişiselleştirilmiş kampanyalar ve tekrar sipariş kurguları oluşturabiliyor.
Kahve alışverişindeki sepetler de yalnızca ürünün kendisiyle sınırlı kalmıyor. Tüketiciler kahvenin yanında V60, filtre kağıdı, demleme ekipmanları ve şurup gibi tamamlayıcı ürünleri de aynı siparişe ekleyebiliyor. Bu da kahve kategorisinin sepet değerini artırmasına katkı sağlıyor.

E-ticaret yeni şube açmadan büyüme imkanı sunuyor

Özellikle butik kahve üreticileri ve nitelikli kavurucular için e-ticaret, yüksek fiziksel yatırım maliyetlerine girmeden yeni müşterilere ulaşma fırsatı yaratıyor. Yeni bir mağaza; kira, dekorasyon, personel ve operasyon giderlerini beraberinde getirirken, online satış kanalı markaların mevcut üretim ve kavurma kapasitelerini Türkiye’nin 81 ilindeki tüketicilere ulaştırmasına imkan tanıyor.
Doğru dijital pazarlama ve müşteri sadakati stratejileri uygulayan kahve markalarında yüzde 40’ı aşan ciro artışları görülmesi de e-ticaret kanalının büyümedeki rolünü ortaya koyuyor.

Fiziksel mağaza ile dijital kanal arasında yeni bir döngü oluşuyor

Kahve sektöründe dikkat çeken bir diğer gelişme ise online ve offline müşteri deneyiminin birbirine bağlanması. İnternetten markayı keşfeden tüketici fiziksel mağazayı ziyaret edebilirken, mağazada deneyimlediği kahveyi daha sonra internet üzerinden satın alabiliyor.

Mustafa Namoğlu, kahve sektöründeki dönüşümü şöyle değerlendirdi:
“Kahvenin e-ticaret sepetlerindeki payının son bir yılda 2 katına çıkması, tüketicinin kahve alışverişinde dijital kanalları giderek daha fazla benimsediğini gösteriyor. Ancak burada dikkat çekici olan yalnızca online satışların artması değil; fiziksel mağaza ile e-ticaretin birbirini besleyen bir yapıya dönüşmesi. Bugün tüketici kahvesini bir kafede deneyimleyip aynı ürünü evine online olarak sipariş edebiliyor. Kahve gibi düzenli tüketilen bir kategoride bu davranış, markalar için tekrar satın alma ve müşteri sadakati açısından önemli bir potansiyel yaratıyor.”

nbsp;

Futbolun geleceği, saha içerisindeki performansın dışında oyuncu keşfi, veri analitiği, yapay zekâ, transfer stratejileri ve sürdürülebilir kulüp yönetimi gibi pek çok farklı disiplinin etkisiyle yeniden şekilleniyor. SPOINT Construction ana sponsorluğunda düzenlenen Football Conference Istanbul by FootEx, “90 Dakikanın Ötesinde” mottosuyla futbolun değişen dinamiklerine farklı bir bakış açısı sundu. 26–27 Eylül tarihlerinde; Liverpool FC, Juventus, Hull City, SL Benfica, Parma Calcio, UC Sampdoria, Olympique de Marseille, RSC Anderlecht, AS Saint-Étienne, Stade Rennais FC, Le Mans FC, FC Sochaux-Montbéliard, KVC Westerlo, K. Beerschot V.A, FC Famalicão, CD Tondela, Kasımpaşa, Samsunspor, Gençlerbirliği SK, Erzurumspor FK, Karadağ FK, Neftçi PFK, FC Hradec Králové kulüpleri, futbol profesyonelleri, yöneticiler, sportif direktörler, scoutlar, transfer profesyonelleri ve sektörün farklı paydaşlarını aynı platformda buluşturarak bilgi ve deneyim paylaşımına zemin hazırlayan etkinlikte ayrıca Tarkan Batgün tarafından kaleme alınan The Book of Scouting için özel bir sunum gerçekleştirildi. Comparisonator ise veri ve yapay zekâ perspektifiyle konferansın teknoloji boyutuna katkı sağladı.

“Kulüplerin başarısını ve sürdürülebilirliğini etkileyen pek çok farklı unsur bulunuyor”
Farklı disiplinleri aynı platformda buluşturan konferansın, sektörün geleceğine ilişkin güncel yaklaşımların ve deneyimlerin paylaşılmasına da imkân sağladığını belirten SPOINT Construction Yönetim Kurulu Başkanı ve Galatasaray Spor Kulübü Üyesi Ünal Memiç, “Futbolun geleceğini konuşurken saha içindeki performans kadar oyuncu keşfi, transfer stratejileri, veri ve teknolojinin doğru kullanımı da önem taşıyor. Bugün kulüplerin başarısını ve sürdürülebilirliğini etkileyen pek çok farklı unsur bulunuyor. Özellikle veri ve yapay zekâ gibi teknolojilerin karar alma süreçlerine daha fazla dâhil olması, kulüpler açısından yeni fırsatları da beraberinde getiriyor. Football Conference Istanbul’da bu dönüşümü sektörün deneyimli isimleriyle birlikte ele aldık. Farklı bakış açılarını ve deneyimleri aynı platformda buluşturarak, futbolun geleceğiyle ilgili önemli bir paylaşım alanı oluşturduğumuza inanıyoruz. SPOINT Construction olarak, futbolun geleceğine dair farklı görüşlerin ve deneyimlerin paylaşıldığı bu organizasyonun ana sponsoru olmaktan memnuniyet duyuyoruz” dedi.

Futbol ekosisteminin farklı başlıkları ele alındı
Konferans programında elit kulüplerin oyuncu belirleme süreçlerinden transfer stratejilerine, oyuncu ve kariyer yönetiminden sürdürülebilir futbol yapılarına, yapay zekâ ve veriden geleceğin transfer pazarına kadar futbol ekosisteminin farklı başlıkları ele alındı. İlk gün “Transfer Odasının İçinde” oturumunda FC Famalicão Şef Scout’u Fernando Matos ve Olympique de Marseille Şef Scout’u Riccardo Polacco, elit kulüplerde oyuncu keşfi ve değerlendirme süreçleri konuştu. “Sportif Projeyi İnşa Etmek” oturumunda ise FC Hradec Králové Şef Scout’u David Balda, Beerschot Şef Scout’u Dehan Ögetbil ve Üst Düzey Futbol Yöneticisi Barry Simmonds, transfer stratejisinden A takıma uzanan sportif yapılanmayı değerlendirdi. Programda ayrıca Tarkan Batgün’ün The Book of Scouting için gerçekleştirdiği özel sunum da yer aldı. Kasımpaşa Sportif Direktörü Ceyhun Kazancı, Juventus Takım Menajeri Matteo Fabris ve H-Farm Sports Academy Futbol Direktörü Nicola Innocentin’in katıldığı “Transferin Ötesinde” oturumunda oyuncu ve kariyer yönetimi ele alınırken; “Transfer Kararını Gerçekte Kim Veriyor?” oturumunda UEFA Gelişim ve Teknik Destek Komitesi eski 1. Başkan Yardımcısı Les Reed ile Panachaiki FC Başkanı Işıtan Gün, transfer kararlarının arkasındaki süreçleri değerlendirdi.

Yapay zekâ, veri ve scouting’in geleceği ve değişen transfer pazarı konuşuldu
İkinci günün öne çıkan başlıklarını ise yapay zekâ, veri ve scouting’in geleceği, sürdürülebilir futbol yapıları ve değişen transfer pazarı oluşturdu. “Sezgiden Veriye Dayalı Kararlara” oturumunda FC Famalicão Şef Scout’u Fernando Matos ve Comparisonator COO’su Furkan Yağız, Tarkan Batgün’ün moderatörlüğünde veri ve yapay zekânın scouting süreçlerindeki rolünü ele aldı. “Sürdürülebilir Futbol Yapıları” oturumunda UEFA Gelişim ve Teknik Destek Komitesi eski 1. Başkan Yardımcısı Les Reed ile TFF Yönetim Kurulu Üyesi ve UEFA Gençlik ve Amatör Futbol Komitesi Üyesi Dr. Ural Aküzüm, Didem Dilmen’in moderatörlüğünde futbol kulüplerinde sürdürülebilir sistemlerin nasıl oluşturulabileceğini değerlendirildi. Günün devamında “Geleceğin Transfer Pazarı” oturumunda Olympique de Marseille Şef Scout’u Riccardo Polacco, Üst Düzey Futbol Yöneticisi Barry Simmonds ve Juventus Takım Menajeri Matteo Fabris, kulüplerin değişen transfer pazarında değeri nasıl bulacağına odaklandı. Konferans, Panachaiki FC Başkanı Işıtan Gün ve Erzurumspor FK Başkanı Ahmet Dal’ın katıldığı “Başkanlık Koltuğundan” oturumuyla tamamlandı.

nbsp;

Seyahat severlerin önümüzdeki yıl mükemmellik arayışını bir kenara bırakarak kişisel gelişime, esnekliğe ve keşfe odaklanması bekleniyor. Hilton’un yeni yayımlanan 2027 Trend Araştırması: Denge Arayışı: Seyahat Severlerin 2027'de Yenilenme ve Denge Kurma Beklentileri verilerine göre tatilciler; yenilenmelerine, yeni bakış açıları kazanmalarına ve ayırdıkları zamanı en verimli şekilde değerlendirmelerine yardımcı olan seyahatlere öncelik veriyor.

Hilton’un Morning Consult iş birliğiyle 14 ülkede 14 binden fazla seyahat severle yaptığı kapsamlı küresel araştırmaya dayanan 2027 Trend Araştırması, önümüzdeki yıl seyahat dünyasına yön verecek temel eğilimleri göz önüne seriyor.

Hilton EMEA Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Başkanı Simon Vincent CBE, araştırmayla ilgili şu değerlendirmeyi yapıyor: “Seyahat severler artık dışarıda geçirdikleri zamanı çok daha nitelikli kılmaya odaklanıyor. Herkese uyan tek bir 'mükemmel tatil' anlayışının peşinden koşmak yerine, kendi ilgi alanlarını ve önceliklerini yansıtan deneyimler arıyorlar. İster yeni bir rotayı keşfetmek, ister sevdikleriyle yeniden bağ kurmak, isterse de sadece zihnini dinlendirmek istesinler; bizim işimiz konuklarımızın her seyahatten en yüksek verimi almasına yardımcı olmak. Hilton; lüks kaçamaklardan şehir merkezindeki konsept otellere, aile dostu tesislerden uzun süreli konaklama markalarına uzanan geniş portföyüyle seyahat severlere tam da ihtiyaç duydukları esnekliği ve seçenekleri sunuyor.”

Seyahatte güven denklemi: İnsan uzmanlığı fark yaratıyor
Yapay zeka destekli seyahat planlamasının yaygınlaştığı bu dönemde güven, en belirleyici unsur haline geliyor. Tatilciler dijital araçlar, kişisel tavsiyeler ve sadakat programları arasında mekik dokurken seyahatin farklı aşamalarında bunlardan farklı şekillerde yararlanıyor. Yapay zekanın keşif sürecini hızlandırdığı, insan uzmanlığının güven sağladığı ve sadakat programlarının deneyimi doğruladığı bu tablo, yeni bir "Seyahatte Güven Denklemi" oluşturuyor.

Türkiye’de yapay zekaya duyulan güven, kritik seyahat kararları alınırken belirgin bir rol oynuyor.
• Otelleri seçerken yapay zeka araçlarını insan bağıyla eş değer gören Türk seyahat severlerin %20’si bu kararda en çok yapay zekaya güveniyor. Bu oran aile üyelerine duyulan güvenle (%20) baş başa kalırken, arkadaş tavsiyelerini (%15) geride bırakıyor.

Kişisel gelişim odaklı seyahatler: İnsanı değiştiren yolculuklar
Seyahat, günlük hayata verilen bir aradan ziyade kişisel gelişim için bir kaldıraç olarak görülüyor. Türk seyahat severler için kişisel gelişim arayışı; kendisiyle baş başa kalıp kişisel değerlendirme yapabilmek, yenileyici iyi yaşam ve seyahatin başarısını ölçmede otel deneyiminin kendisiyle doğrudan ilişkilendiriliyor.

• Önümüzdeki 12 ay içinde tek başına seyahat etmeyi planlayan Türk seyahat severlerin %39’u "kişisel gelişim ve kendini değerlendirmeye zaman ayırmayı" en büyük çekim noktası olarak belirtiyor. Türkiye bu oranla Kore (%34) ve Hindistan’ı (%33) geride bırakarak küresel listede ilk sırada yer alıyor. Ayrıca %51’lik bir kesim "dinlenmek ve enerji toplamak" için tek başına seyahati tercih ederken, Türkiye bu alanda Japonya’nın (%55) ardından dünyada ikinci sırada geliyor.
• İyi bir tatilin göstergeleri tanımlandığında, Türk katılımcıların %58’i "eve daha dinlenmiş ve yenilenmiş dönmeyi" vurguluyor. Türkiye bu oranla Kore ile liderliği paylaşırken Japonya’yı (%65) takip ediyor. Öte yandan %40’lık bir kesim "harika bir otelde konaklamayı" başarılı bir seyahatin temel göstergesi olarak görüyor ve Türkiye’yi İngiltere (%43), Suudi Arabistan (%41) ve Japonya ile (%41) birlikte otel odaklı ülkeler arasına taşıyor.

Yeniden tanımlanan iyi yaşam: Yeni tazelenme kaynağı doğa
Daha dengeli bir yaşam arayışındaki seyahat severler, doğanın kadim reçetelerine geri dönüyor. Türk seyahat severler, zindeliklerini artırmak, yenilenmek; kendileriyle, çevreleriyle ve sevdikleriyle daha derin bağlar kurmak için dijital ve analog dünyayı bir arada kullanıyor.

Türk seyahat severlerin %50’si temiz havanın ve açık havada vakit geçirmenin dinlenmek için elzem olduğunu belirtiyor. Türkiye bu oranla Brezilya (%54) ve Kolombiya’nın (%52) ardından beşinci sırada yer alıyor. Ayrıca %40’lık bir kesim sinir sistemlerini yatıştıracak ve bedenlerini sakinleştirecek deneyimleri aktif olarak aradığını ifade ediyor.

• Türkiye’deki katılımcıların %34’ü seyahatleri sırasında su odaklı iyi yaşam deneyimlerine (havuz, kaplıca, soğuk su banyoları vb.) katılmaya daha yatkın olduğunu belirtiyor ve Türkiye’yi bu alanda küresel çapta en yüksek altıncı pazar yapıyor.
• Türkiye’de rezervasyon kararını en çok etkileyen ilk üç tesis olanağı; açık hava dinlenme alanları, manzaralı çatı/sonsuzluk havuzları ve derin dinlenme/uyku alanları olarak öne çıkıyor. Türk tatilcilerin rezervasyon kararlarını doğrudan etkileyen unsurlar arasında açık hava dinlenme alanları (%45), tesis içi havuz (%36) ve su odaklı terapiler sunan spa alanları (%31) başı çekiyor.

Mikro seyahat karşıtı yaklaşım: Uzun seyahat trendi
Dünya genelinde seyahat severler daha kısa ama daha sık tatil formatlarını benimserken, Türk tatilciler tam tersi bir rota çizerek uzun süreli seyahat akımına öncülük ediyor.

• Küresel ölçekte seyahat sıklığını artırmayı planlayanların üçte biri bunu kısa ve uzun seyahatlerin bir karışımıyla yapmayı hedefliyor. Ancak önümüzdeki 12 ayda seyahat sıklığını artırmayı planlayanlar arasında Türkiye (%54), uzun seyahat tercihiyle dünyada liderliği göğüslüyor. Türk seyahat severler, hızlı hafta sonu kaçamakları yerine evden uzakta geçirdikleri süreyi en üst düzeye çıkarmak için uzun seyahatlere öncelik veriyor.

Türkiye’ye dair öne çıkan diğer bulgular
• Küresel ölçekte seyahat kaygısının en yaygın nedeni maddi kısıtlamalar olurken, Türkiye’de "mükemmel aile tatilini oluşturma konusundaki sosyal baskı" (%33), finansal kısıtlamaları geride bırakarak temel stres kaynağı haline geliyor.
• Türk tatilcilerin %50’si seyahat rezervasyonu yaparken karar süreçlerini yönlendiren en önemli unsurun "fiyat ve kalite dengesi" olduğunu vurguluyor.
• Türkiye’deki seyahat severlerin %43’ü sabahlarını kolaylaştırmak adına ücretsiz kahvaltı sunan otelleri tercih ettiğini belirtiyor.
• Yeni ufuklar arayışındaki Türk seyahat severlerin %47’si, daha önce ne kendilerinin ne de aile ve arkadaşlarının deneyimlediği keşfedilmemiş rotaları ziyaret etmeyi tercih ediyor.

nbsp;

Tüyap Tüm Fuarcılık Yapım A.Ş. tarafından, Takım Tezgahları Sanayici ve İş İnsanları Derneği (TİAD) iş birliğiyle, Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı ve Makina İmalatçıları Birliği (MİB) destekleriyle düzenlenen MAKTEK Avrasya 2026, 9. Uluslararası Takım Tezgahları, Metal - Sac İşleme Makineleri, Tutucular - Kesici Takımlar, Kalite Kontrol Ölçüm Sistemleri, CAD/CAM, PLM Yazılımları ve Üretim Teknolojileri Fuarı, sektörün küresel oyuncularını İstanbul’da buluşturuyor.nbsp;

Fuarın açılış töreni, sanayi ve üretim sektörünün önde gelen temsilcilerini bir araya getirdi. Açılışa, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Yönetim Kurulu Başkan Vekili Sn. Kutlu Karavelioğlu, İstanbul Sanayi Odası (İSO) Meclis Başkanı Sn. Ender Yılmaz, Türkiye Makina Federasyonu (MAKFED) Yüksek İstişare Konseyi Başkanı Sn. Adnan Dalgakıran, Takım Tezgahları Sanayici ve İş İnsanları Derneği (TİAD) Yönetim Kurulu Başkanı Sn. Murat Akyüz, Makina İmalatçıları Birliği (MİB) Yönetim Kurulu Başkanı Sn. Osman Fatih İğrek, Tüyap Fuarlar Yapım A.Ş Genel Müdürü ve Türkiye Fuar Yapımcıları Derneği (TFYD) Yönetim Kurulu Başkanı Sn. İlhan Ersözlü, ve sanayi sektörünün önde gelen temsilcileri katıldı

Açılışta, MAKTEK Avrasya’nın Türk imalat sanayisinin uluslararası görünürlüğünün ve ihracat kapasitesinin artırılması, yeni pazarlara erişimin desteklenmesi ve yeni iş bağlantılarının geliştirilmesi açısından üstlendiği role dikkat çekildi.

Sektör Liderlerinden MAKTEK Avrasya Vurgusu

Tüyap Fuarlar Yapım A.Ş. Genel Müdürü ve Türkiye Fuar Yapımcıları Derneği (TFYD) Yönetim Kurulu Başkanı İlhan Ersözlü fuarın ulaştığı ölçeğin sektörün teknolojiye ve yatırıma yönelik güçlü ilgisini ortaya koyduğunu belirterek şöyle konuştu:

“MAKTEK Avrasya, büyümesini sürdürerek çok önemli bir platform ve buluşma noktası haline geliyor. Bu yıl 156 yabancı firma doğrudan katılım sağladı. Bu da fuarın uluslararası gücünü daha da artırıyor. Çünkü burada yalnızca Türkiye pazarına değil, Avrasya coğrafyasına da ulaşma imkânı bulunuyor. Hem Türkiye’ye makine satmak ve yeni teknolojileri tanıtmak hem de Avrasya coğrafyasına ulaşmak adına önemli bir platform oluşturuyoruz. 14 salonda, 120.000 m2’lik alanda gerçekleştirilen fuarda, farklı sektörlerde kullanılan makineler ve teknolojiler sergileniyor. Savunma sanayisinden otomotive, gıdadan ambalaja, plastikten tarıma kadar birçok sektörün ihtiyaç duyduğu teknolojiler burada yer alıyor, nbsp;üretimin geleceğini şekillendirecek yeni nesil teknolojileri ziyaretçilerimizle buluşturuyoruz. Dijital üretimden robotik ve otomasyona, yapay zekâ destekli çözümlerden interaktif deneyim alanlarına kadar geniş bir teknoloji ekosistemi MAKTEK Avrasya’da bir araya geliyor. Fuarın önemini ortaya koyan en önemli unsurlardan biri de bu. Burada kurulan güçlü ticari temasların kalıcı iş birliklerine ve yeni uluslararası iş fırsatlarına dönüşmesini hedefliyoruz.”

Uluslararası ziyaretçi ilgisinde yüzde 30 artış

Organizasyonda yer alan firma ve temsilcilik sayısı 1.300’ün üzerine çıkarken, yabancı ülke katılımcı sayısı ise 156’ya ulaştı. MAKTEK Avrasya, bu yıl da dünyanın farklı bölgelerinden doğrudan katılımlarla uluslararası bir buluşma noktası olmayı sürdürüyor. Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Arap Emirlikleri, Bulgaristan, Çin, Fransa, Güney Kore, Hong Kong, İsviçre, İtalya ve Tayvan’ın da aralarında bulunduğu ülkelerden katılım gerçekleşiyor. Online bilet verilerine göre, 2024 edisyonuyla karşılaştırıldığında yabancı ziyaretçi sayısında yüzde 30 artış kaydediliyor.

18 ülkeden 200’ün üzerinde uluslararası alıcı MAKTEK Avrasya’da

MAKTEK Avrasya 2026 kapsamında gerçekleştirilen Hosted Buyer Programı ile 18 ülkeden 200’ün üzerinde uluslararası alıcı ve alım heyeti temsilcisi fuarda ağırlanıyor. Azerbaycan, Belarus, Bosna Hersek, Cezayir, Fas, Gürcistan, Irak, İran, Karadağ, Kosova, Lübnan, Kuzey Makedonya, Mısır, Özbekistan, Rusya, Sırbistan, Tunus ve Ürdün’den gelen alım heyetleri, fuar boyunca yeni teknolojileri ve üretim çözümlerini yakından inceleme ve katılımcı firmalarla doğrudan temas kurma fırsatı bulacak.

Doğal taş, mermer, makine ve ekipman sektörlerinin uluslararası buluşma noktalarından Marmomac 60. Uluslararası Doğal Taş Tasarımı ve Teknolojisi Fuarı, 22-25 Eylül 2026 tarihlerinde İtalya'nın Verona kentinde gerçekleştirildi. İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB), fuarda düzenlediği milli katılım organizasyonuyla Türk doğal taş sektörünün üretim gücünü, ürün çeşitliliğini ve tasarım kabiliyetini uluslararası sektör profesyonelleriyle buluşturdu. İMİB'in milli katılım organizasyonu kapsamında 42 Türk firması, 1540 metrekarelik Tük Pavilyonunda ürünlerini sergiledi. İMİB ayrıca 200 metrekarelik özel standıyla fuarda yer aldı. Milli katılım organizasyonunun yanı sıra 101 Türk firmasının da bireysel olarak katıldığı Marmomac 2026'da Türkiye, toplam 143 firmayla temsil edildi.

Doğal taş sektörünün önde gelen üreticilerini, tedarikçilerini, mimarlarını ve tasarımcılarını bir araya getiren fuar, Türk firmalarına mevcut ticari ilişkilerini geliştirme ve yeni pazarlara ulaşma fırsatı sundu. Mermerden travertene, kireç taşından onikse uzanan geniş ürün çeşitliliğiyle uluslararası alıcıların karşısına çıkan Türk doğal taş sektörü, modern üretim teknolojilerini ve işleme kabiliyetini de küresel sektör temsilcilerine tanıttı.nbsp;

‘HER BİR TAŞTAN DAHA FAZLA DEĞER YARATMAK İSTİYORUZ’

Marmomac'ın Türk doğal taş sektörünün uluslararası pazarlardaki konumunu güçlendirmek açısından önemli bir platform olduğunu belirten İMİB Yönetim Kurulu Başkanı Metin Çekiç, Türkiye'nin doğal taş zenginliğini modern üretim teknolojileri ve tasarım kabiliyetiyle bir araya getirerek dünyaya sunduklarını ifade etti. Çekiç, “Anadolu, binlerce yıldır doğal taşla şehirler, anıtlar ve yapılar inşa eden medeniyetlere ev sahipliği yaptı. Bugün bu köklü mirası modern üretim teknolojileri ve ustalığımızla geleceğe taşıyoruz. Mermer, traverten, kireç taşı ve oniks gibi zengin doğal taş çeşitliliğimiz, dünyanın dört bir yanındaki mimarlara ve tasarımcılara sayısız seçenek sunuyor. Bizim hedefimiz yalnızca taşı çıkarmak ya da daha fazla taş satmak değil, doğanın sunduğu değeri mimari değere dönüştürmek ve her bir taştan daha fazla katma değer yaratmak.” dedi.
Türk doğal taşının küresel pazarda yalnızca bir hammadde ya da yapı malzemesi olarak değil, tasarımın önemli bir unsuru olarak konumlanmasını istediklerini vurgulayan Çekiç, şöyle devam etti:
“Dünya değişiyor, mimari ve tasarım anlayışı dönüşüyor. Biz de sektör olarak bu değişime ayak uydurmak zorundayız. Türk firmalarının yalnızca doğal taş tedarikçisi olarak görülmesini istemiyoruz. Marmomac, bu vizyonumuzu uluslararası sektör temsilcileriyle paylaşmak, yeni bağlantılar kurmak ve uzun vadeli iş birlikleri geliştirmek açısından önemli fırsatlar sunuyor. İMİB olarak daha güçlü markalar, daha fazla katma değerli ürün, tasarım, inovasyon ve uluslararası iş birliğiyle Türk doğal taşının küresel marka değerini artırmayı hedefliyoruz.”

TURKISH STONES PANELİNDE TÜRK DOĞAL TAŞININ GELECEĞİ ELE ALINDI

İMİB, Marmomac 2026 kapsamında Türk doğal taşının uluslararası alandaki tanıtımına katkı sağlamak amacıyla Turkish Stones paneli de düzenledi. Fuarın ikinci gününde düzenlenen panelde, Türk doğal taşının mimari ve tasarımdaki yeri, sürdürülebilirlik yaklaşımı ve uluslararası iş birliği olanakları ele alındı.
İMİB Yönetim Kurulu Başkanı Metin Çekiç'in konuşmacı olarak yer aldığı panelde; Prof. Dr. Atiye Tuğrul, BINAA kurucusu Mimar Burak Pekoğlu ve Veronafiere Incoming Management Başkanı Marco Battocchia da katılımcılar arasında yer aldı. Panelin moderatörlüğünü ise Veronafiere Türkiye Temsilcisi Hilal İçsöz üstlendi.
Panelde Türk doğal taşının binlerce yıllık Anadolu mirasından günümüz mimarisine uzanan yolculuğunu anlatan Çekiç, Türkiye'nin doğal taş çeşitliliği, üretim teknolojileri ve tasarım kabiliyetinin uluslararası projelere sunduğu olanaklara dikkat çekti. Türk doğal taşının yalnızca bir ürün değil, kültür, ustalık ve tasarımın birleştiği bir değer olduğunu vurgulayan Çekiç, sektörün küresel pazardaki geleceğine ilişkin İMİB'in vizyonunu da uluslararası katılımcılarla paylaştı.

Çekiç, “Hedefimiz, Türk doğal taşını yalnızca bir yapı malzemesi olarak değil, mimarinin ve tasarımın vazgeçilmez bir parçası olarak uluslararası pazarlarda daha güçlü bir konuma taşımak. Bu doğrultuda sektörümüzün katma değerli ihracatını artırmak, yeni iş birlikleri geliştirmek ve Turkish Stones markasının küresel ölçekte bilinirliğini güçlendirmek için çalışmaya devam edeceğiz.” dedi.

‘2027 İÇİN STRATEJİK İŞ BİRLİKLERİNİN İLK ADIMLARINI ATTIK’

İMİB Yönetimi, Marmomac 2026 kapsamında fuar yönetimiyle de önemli temaslar kurdu. Görüşmelerin gelecek yılın çalışmalarına da önemli bir zemin hazırladığını belirten İMİB Yönetim Kurulu Başkanı Metin Çekiç, Veronafiere Başkanı Federico Bricolo ile bir araya gelerek 2027 yılına yönelik iş birliği olanaklarını değerlendirdiklerini ifade etti. Çekiç, “Bizim için Marmomac yalnızca dört gün süren bir fuar değil, Türk doğal taşının dünya vitrinindeki yerini her yıl daha da güçlendirdiğimiz stratejik bir platform. Bu anlayışla 2027 yılı için çalışmalarımıza şimdiden başladık. Veronafiere Başkanı Federico Bricolo ile gerçekleştirdiğimiz görüşmede, başta sektör temsilcilerimizin uluslararası organizasyonlara katılımında önemli bir sorun olan vize süreçleri olmak üzere pek çok konuda destek sözü aldık. Turkish Stones panelimizi geleneksel hale getirmek, Marmomac in the City kapsamında Verona’nın tarihi Arena bölgesinde Türk doğal taşını sergilemek ve 10. Holdeki Bedrock Forum alanında Türk taşının tasarım gücünü uluslararası mimar ve tasarımcılarla buluşturmak üzere önemli mutabakatlara vardık. Sayın Bricolo’yu İstanbul’a da davet ettik, kendisini önümüzdeki aylarda Türkiye’de ağırlamayı bekliyoruz. İMİB olarak hedefimiz, Türk doğal taşının yalnızca fuar stantlarında değil, uluslararası tasarım platformlarında, mimari projelerde ve dünyanın önemli şehirlerinde daha görünür olmasını sağlamak. Bu doğrultuda 2027 yılında Turkish Stones markasının küresel bilinirliğini artıracak somut projeleri hayata geçirmek için çalışmalarımızı sürdüreceğiz.” dedi.

nbsp;

Yapay zeka odaklı işlemciler geliştiren SiMA.ai'ın 70 milyon dolar yatırım aldığını daha önce sizlere aktarmıştık. Şirket, yeni yatırım turuyla gündeme geldi.

SiMA.ai, 150 milyon dolar yatırım aldı. Şirketin 150 milyon dolarlık C serisi yatırım turuna Fidelity Management & Research Company ve Amplify ortaklaşa liderlik etti. ABD merkezli SiMA.ai'ın yatırım turunda Alter Venture Partners, Dell Technologies Capital, Maverick Capital, +ND Capital, Point72, StepStone Group AllianceBernstein, Baron Capital, J.P. Morgan ve the State of Michigan yer aldı. 

2018 yılında kurulan şirketin değerlemesi 1,45 milyar dolara yükseldi. SiMA.ai, yeni yatırımı yapay zeka platformunu ve yeni nesil çiplerini geliştirmek için kullanacağını açıkladı.

Krishna Rangasayee tarafından kurulan şirket, yapay zeka uygulamalarının bulut yerine doğrudan cihazlar üzerinde çalışmasını sağlayan çip ve yazılım teknolojileri geliştiriyor. SiMA.ai'ın geliştirdiği çözümler; robotlar, dronlar, kameralar ve diğer fiziksel cihazların yapay zeka işlemlerini kendi üzerinde gerçekleştirmesine imkan tanıyor.

Şirketin teknolojisi, cihazlardan toplanan verilerin yapay zeka işlemleri için sürekli olarak buluta gönderilmesi ihtiyacını azaltıyor. Böylece verilerin cihaz ile bulut arasında gidip gelmesinden kaynaklanan gecikme azalırken, daha düşük enerji tüketimiyle yapay zeka modellerinin çalıştırılması hedefleniyor. Bu yapı özellikle hızlı tepki verilmesi gereken fiziksel cihazlar açısından önem taşıyor.

SiMa.ai, enerji verimli ve düşük gecikmeli çipleriyle yapay zekanın fiziksel dünyadaki kullanım alanlarına odaklanıyor. Şirket; insansı robotlar, otonom sistemler, dronlar ve akıllı kameralar gibi cihazlarda yapay zekanın doğrudan çalıştırılmasını hedefliyor. Aynı zamanda çözümlerinin Nvidia'nın GPU'larına kıyasla daha uygun maliyetli olmasını amaçlıyor.

Yapay zeka destekli ses teknolojileri geliştiren ElevenLabs, yeni nesil metinden sese modelleri Eleven v4 ve Eleven v4 Turbo'yu tanıttı. Şirketin bugüne kadarki en duygu odaklı ses modeli olarak konumlandırdığı Eleven v4, tonlama, konuşma temposu, duygu, karakter ve bağlamı metinden yorumlayarak daha doğal sesler üretmeye odaklanıyor. Eleven v4 Turbo ise özellikle sesli yapay zeka ajanları ve gerçek zamanlı uygulamalar için düşük gecikme süresiyle çalışacak şekilde geliştirildi.

ElevenLabs, yeni nesil modellerde tamamen yeni bir mimariye geçtiğini belirtiyor. Eleven v4, uzun metinlerde konuşmacının ses kimliğini daha tutarlı bir şekilde korurken metnin bağlamını da dikkate alarak seslendirme biçimini değiştirebiliyor. Böylece dramatik, acil, komik veya gündelik konuşma gibi farklı anlatım biçimlerinin üretilebilmesi hedefleniyor. Model ayrıca bir konuşmada daha önce söylenenleri dikkate alarak sonraki repliklerin tonlamasını buna göre ayarlayabiliyor.

Ses üretiminde daha fazla kontrol

Hatırlarsanız ElevenLabs, Eleven v3 ile birlikte kullanıcıların seslendirme üzerindeki kontrolünü artırmak için satır içi ses etiketlerini kullanıma sunmuştu. Eleven v4 ile bu sistem genişletiliyor. Kullanıcılar birden fazla etiketi aynı komutta bir araya getirerek modelin bunları belirlenen sırayla uygulamasını sağlayabiliyor. Doğal dil kullanılarak kahkaha, öfkeli konuşma, belirli bir aksan, hafif yağmur veya telefon titreşimi gibi ses ve konuşma talimatları da metnin içine eklenebiliyor. Ayrıca ElevenLabs, özel kelime ve isimlerin telaffuzu için kullanılan International Phonetic Alphabet (IPA) desteğini de geliştirdiğini belirtiyor.

Yeni modelin öne çıkan özelliklerinden biri de ses klonlama tarafında karşımıza çıkıyor. ElevenLabs'e göre Eleven v4, yalnızca 10 saniyelik bir ses kaydından kişinin sesini klonlayabiliyor. Şirket ayrıca Eleven v3'te desteklenmeyen Professional Voice Clone özelliğini yeni modelle yeniden kullanıma sunuyor.

Eleven v4 ve v4 Turbo, 90'dan fazla dili destekliyor. Bir önceki Eleven v3 yaklaşık 70 dili destekliyordu. ElevenLabs, yeni sürümle özellikle Japonca, Brezilya Portekizcesi, Mandarin ve Kantonca tarafında önemli kalite artışları elde ettiğini ifade ediyor. Şirket, bir dilde oluşturulan ses klonlarının başka dillerde konuşurken de daha doğal bir yerel aksan kullanabildiğini belirtiyor.

Eleven v4 Turbo gerçek zamanlı yapay zeka ajanlarını hedefliyor

ElevenLabs'in duyurduğu ikinci model Eleven v4 Turbo, özellikle çağrı merkezleri ve sesli yapay zeka ajanları gibi gecikme süresinin kritik olduğu kullanım alanlarına odaklanıyor. Model çift yönlü streaming desteği sayesinde bir cümle tamamen oluşturulmadan ses üretmeye başlayabiliyor.

Şirketin paylaştığı testlere göre Eleven v4 Turbo'nun ilk sesi üretmeye başlama süresinin medyanı yaklaşık 150 milisaniye seviyesinde. ElevenLabs ayrıca Turbo'nun medyan çıkarım (inference) gecikmesini yaklaşık 100 milisaniye olarak açıklıyor. Bu değerlerin şirket tarafından gerçekleştirilen testlere dayandığını belirtmekte fayda var.

ElevenLabs, yeni modelin müşteri hizmetleri senaryolarında karşılıklı konuşmaları daha akıcı hale getirdiğini de belirtiyor. Model; görüşme sırasında yaşanan anlaşmazlıklar, konunun başka bir temsilciye aktarılması veya kullanıcının beklemeye alınması gibi durumları farklı biçimlerde seslendirebiliyor. Ayrıca ses üretimi, arka plandaki büyük dil modeli yanıtını tamamen tamamlamadan başlayabiliyor.

Uzun içerikler tarafında da geliştirmeler bulunuyor. Eleven v4 tek seferde 10 bin karaktere kadar içerik üretebilirken farklı ses üretimlerini birbirine bağlayan sistem, uzun metinlerde konuşma temposunun ve tonlamanın korunmasını amaçlıyor. Bu özellik özellikle sesli kitap, podcast, reklam ve ElevenLabs Reader gibi uzun formatlı içeriklerde önem kazanıyor.

Eleven v4 ve Eleven v4 Turbo; ElevenAgents, ElevenCreative ve ElevenAPI üzerinden kullanıma sunuldu. Modeller ücretsiz hesaplarla da denenebiliyor. ElevenLabs'in ücretsiz planı aylık 10 bin kredi içerirken ücretli paketler aylık 6 dolardan başlıyor.

Bu yılın başında Sequoia liderliğinde 500 milyon dolar yatırım alarak 11 milyar dolar değerlemeye ulaşan ElevenLabs'in yıllıklandırılmış gelirinin 330 milyon dolardan 600 milyon doların üzerine çıktığı belirtiliyor. ElevenLabs'in yeni modelleri ile Cartesia, Deepgram, Fish Audio, Boson ve WellSaid Labs gibi girişimlerin yanı sıra Google ve OpenAI'ın da ses üretimi modelleriyle rekabetteki konumunu güçlendiriyor. 

Kişisel yapay zeka asistanları geliştiren Instinct'in 250 milyon dolar yatırım aldığını daha önce sizlere aktarmıştık. Şirket, yeni yatırım turuyla gündeme geldi. Instinct, 1 milyar dolar yatırım aldı. Şirketin 1 milyar dolarlık C serisi yatırım turunda Sequoia Capital, Benchmark Capital ve Coatue yer aldı. ABD merkezli Instinct'ın değerlemesi ise 10 milyar dolara ulaştı.

2025 yılında kurulan Instinct, yeni yatırımı platformunu daha fazla kullanıcıya ulaştırmak ve kişisel yapay zeka teknolojisini geliştirmeye devam etmek için kullanacağını açıkladı.

Noah Shinn tarafından hayata geçirilen Instinct, kullanıcıların günlük hayatlarındaki çeşitli işleri onlar adına gerçekleştirebilen kişisel bir yapay zeka ajanı geliştiriyor. Klasik yapay zeka asistanlarından farklı olarak yalnızca soruları yanıtlamak veya sohbet etmek yerine, kullanıcıdan aldığı talimat doğrultusunda işlemleri kendisi gerçekleştirmeye odaklanıyor.

Şirketin yapay zeka ajanı, seyahat ve restoran rezervasyonu yapma, alışveriş gerçekleştirme, faturaları ödeme, abonelikleri iptal etme, araştırma yapma ve market siparişi verme gibi görevleri yerine getirebiliyor. Instinct, bu işlemleri gerçekleştirmek için kendi telefon numarasını ve bilgisayarını kullanıyor. Şirket ayrıca online rezervasyon sunmayan işletmelerden kullanıcı adına randevu almak için telefon görüşmeleri yapabilen concierge özelliğini de sunuyor.

Instinct bunun yanında kullanıcıların arkadaşlarıyla plan yapmasını kolaylaştırmak için trusted person network adlı bir özellik de geliştiriyor. Bu özellik sayesinde bir kullanıcının Instinct ajanı, arkadaşlarının yapay zeka ajanlarıyla iletişim kurarak ortak planlar oluşturabiliyor. Instinct şu anda kullanıcılarıyla SMS ve mesajlaşma üzerinden iletişim kuruyor ve henüz bir mobil uygulaması bulunmuyor.

Görsel: Gemini

Anthropic, Claude 5.5 model ailesinin ikinci üyesi Claude Sonnet 5.5'i kullanıma sundu. Geçtiğimiz hafta Claude Opus 5.5'i tanıtan şirket, Sonnet 5.5'i özellikle günlük işlerde, kodlama görevlerinde ve doküman, sunum ile elektronik tablo oluşturma süreçlerinde kullanılabilecek daha hızlı ve düşük maliyetli bir model olarak konumlandırıyor. Claude Haiku 5.5'in ise önümüzdeki haftalarda model ailesine katılması planlanıyor.

Anthropic'in paylaştığı verilere göre Claude Sonnet 5.5, önceki nesil Sonnet 5'e kıyasla yüzde 30'dan fazla daha hızlı çıktı üretiyor. Şirket, modelin aynı görevleri tamamlamak için daha az token kullanması sayesinde görev başına maliyetin de yüzde 30'a kadar düşebildiğini ifade ediyor. Buradaki maliyet avantajının doğrudan API fiyatlarının düşürülmesinden ziyade, modelin aynı işi daha az token ve daha az işlemle gerçekleştirmesinden kaynaklandığını belirtelim.

Sonnet 5.5'in API fiyatlandırması Sonnet 5 ile aynı seviyede tutuluyor. Model için 1 milyon girdi tokenı 2 dolar, 1 milyon çıktı tokenı ise 10 dolar olarak fiyatlandırılıyor. Önbellekten okuma maliyeti 1 milyon token başına 0,20 dolar, önbelleğe yazma maliyeti ise 2,50 dolar. Bu fiyatlandırma, girdi ve çıktı tokenlarında Claude Opus 5.5'in yarısına denk geliyor.

Anthropic, Sonnet 5.5'in özellikle kodlama tarafında önemli bir sıçrama yaptığını ifade ediyor. Model, komut satırı üzerinde çok adımlı görevleri ölçen Terminal-Bench 4.0'da yüzde 70,6 skor elde ederken Sonnet 5'in skoru yüzde 10,3 seviyesinde kalıyor. Aynı testte Opus 5.5 yüzde 66,4 skor elde ediyor.

CursorBench 4.0'da ise Sonnet 5.5 yüzde 55,5 ile Opus 5.5'in yüzde 57,8'lik sonucuna yaklaşıyor. Anthropic, bazı testlerde Sonnet 5.5'in yüksek efor seviyelerinde şirketin daha güçlü modeli Opus 5.5'e yakın performans gösterebildiğini belirtiyor. Bununla birlikte şirket, karmaşık ve açık uçlu görevlerde Opus 5.5'in halen daha güçlü olduğunu vurguluyor.

Anthropic'in belirttiğine göre Sonnet 5.5; yazılım geliştirmeye odaklanmanın ötesinde doküman düzenleme, araştırma, veri analizi, elektronik tablo temizleme ve sunum hazırlama gibi bilgi çalışanlarının günlük işlerinde de önemli iyileştirmeler sunuyor. Farklı mesleklerde gerçek dünya görevlerini değerlendiren GDPval-AA testinde Sonnet 5.5, 1844 puanla Opus 5.5'in 1846 puanlık sonucuna oldukça yaklaştı. Sonnet 5'in aynı testteki skoru ise 1449 seviyesindeydi.

Anthropic'in erken erişim ortaklarından gelen sonuçlar da modelin token kullanımındaki düşüşe dikkat çekiyor. Slack, Sonnet 5.5'in mevcut promptlarda Sonnet 5'e kıyasla daha az adımda çalıştığını ve yaklaşık yüzde 14 daha az çıktı tokenı kullandığını belirtiyor. Zendesk ise müşteri destek görevlerinin yüzde 20 daha hızlı işlendiğini aktarıyor. Box'ın testlerinde modelin Sonnet 5'e kıyasla 2,4 kat daha hızlı çalıştığı ve yüzde 12 daha az toplam token kullandığı ifade ediliyor. Bu sonuçların şirketlerin kendi erken erişim testlerine dayandığını da ekleyelim.

Anthropic, modelin siber güvenlik yeteneklerinin Sonnet 5'e kıyasla önemli ölçüde ilerlediğini ve Opus 5 seviyesine yaklaştığını belirtiyor. Bu nedenle Sonnet 5.5, şirketin gelişmiş modeller için geliştirdiği siber güvenlik önlemleri ve geri dönüş mekanizmalarıyla piyasaya çıkan ilk Sonnet modeli oldu. Yüksek risk taşıyan bazı siber güvenlik talepleri otomatik olarak daha sınırlı bir modele yönlendirilecek; rutin yazılım geliştirme ve hata düzeltme işlemlerinin ise bundan etkilenmemesi hedefleniyor.

Ayrıca Anthropic, Sonnet 5.5'i yaklaşık 1.850 senaryoyu kapsayan otomatik davranış denetimine tabi tuttuğunu açıkladı. Şirkete göre model, uyum, kötüye kullanıma direnç ve dürüstlük ölçütlerinin çoğunda Sonnet 5 ile aynı seviyede veya daha iyi sonuç verdi.

Anthropic, Sonnet 5.5'in mevcut modellerinin yetenek sınırını ileri taşımadığını ve bu nedenle güvenlik değerlendirmelerinin daha çok genel model risklerine odaklandığını belirtiyor. Sonnet 5.5'in çıkışı aynı zamanda Anthropic CEO'su Dario Amodei'nin yapay zeka şirketlerinin en gelişmiş modellerini geliştirme hızını düşürmesi gerektiği yönündeki açıklamalarının ardından şirketin gerçekleştirdiği ikinci model lansmanı oldu. Anthropic ürün yöneticisi Theo Chu ise CNBC'ye yaptığı açıklamada Sonnet'nin özellikle Opus seviyesinde muhakemeye ihtiyaç duymayan, maliyet odaklı ve daha rutin görevler için konumlandırıldığını dile getirdi. 

Son olarak Claude Sonnet 5.5'in şu anda Claude uygulamalarında ve Claude Platform'da kullanılabildiğini belirtelim. Model ayrıca AWS, Google Cloud ve Microsoft Azure üzerinden de erişime açıldı.

Görsel Kaynak: Anthropic

Meta, yapay zeka alanındaki yatırımlarını kurumsal pazara taşıyor. Şirket, işletmelerin Meta'nın yapay zeka modellerini, ajanlarını ve altyapısını kendi ürün ve operasyonlarında kullanmasını amaçlayan Meta Enterprise Platform isimli yeni girişimini duyurdu. Meta CEO'su Mark Zuckerberg, yeni platformu şirketin iş modelinin "bir sonraki büyük ayağı" olarak tanımlıyor.

Meta Enterprise Platform kapsamında şirketin yapay zeka teknolojilerinden oluşan mevcut ürün portföyü kurumsal müşterilere açılacak. İlk aşamada platform; Muse yapay zeka ajanı, Meta Business Agent, Muse API ve Muse Code gibi ürünleri işletmeler ve geliştiricilerle buluşturacak. Meta, gelişmiş yapay zeka modellerinin yanı sıra ajan teknolojileri, büyük ölçekli altyapısı ve işletmelerle çalışma deneyimini kurumsal pazarda bir araya getirmeyi planlıyor.

Zuckerberg, Meta'nın halihazırda milyarlarca kullanıcıya hizmet verdiğini ve yüz milyonlarca işletmenin müşterilerine ulaşmasına yardımcı olduğunu belirtiyor. Şirket, Meta Enterprise Platform ile bu ilişkileri yapay zeka tabanlı kurumsal ürünlere taşımayı hedefliyor. Platformun temel amacı, Meta'nın yapay zeka teknolojilerini şirketlerin doğrudan kendi işlerinde kullanabilecekleri ürün ve hizmetlere dönüştürmek olacak.

Platformun başına MongoDB CEO'su CJ Desai getirildi

Yeni yapılanmanın başına Chief Enterprise Platform Officer unvanıyla Chirantan "CJ" Desai, getirildi. Desai doğrudan Mark Zuckerberg'e bağlı olarak görev yapacak. Desai, Meta'ya katılmadan önce MongoDB'nin CEO'su ve başkanı olarak görev yapıyordu. Daha önce Cloudflare'de ürün ve mühendislik ekiplerini yöneten Desai, ServiceNow'da ise yaklaşık sekiz yıl çalıştı ve şirketin başkanlığı ile COO'luk görevlerini üstlendi.

Desai, önümüzdeki yıllarda yapay zekanın şirketlerin inovasyon yapma, büyüme, müşterilere hizmet verme ve operasyonlarını yürütme biçimini kökten değiştireceğini düşünüyor. Meta Enterprise Platform'un şirketin yapay zeka teknolojilerini işletmelerin kendi sistemlerine entegre edebilecekleri ürünlere dönüştürmeye odaklanacağını belirten Desai, güvenlik ve gizliliğin de kurumsal ürünlerin tasarımına başlangıçtan itibaren dahil edileceğini ifade ediyor.

Desai'nin Meta'ya geçişi MongoDB tarafında da önemli bir yönetim değişikliğine yol açtı. MongoDB hisseleri Desai'nin ayrılık haberinin ardından yüzde 17'nin üzerinde değer kaybetti. Şirket, daha önce de CEO olarak görev yapan Dev Ittycheria'yı geçici CEO olarak atadı ve kalıcı CEO arayışına başladı.

Meta, yapay zeka yatırımlarını gelire dönüştürmenin yeni yollarını arıyor

Meta Enterprise Platform'un duyurusu, şirketin yapay zeka altyapısına yaptığı büyük ölçekli yatırımların gelir yaratacak yeni ürünlere dönüştürülmesi açısından da dikkat çekiyor. Zuckerberg, Meta'nın önümüzdeki iki yılda yapay zekaya 600 milyar dolar harcamasını beklediğini daha önce açıklamıştı. Harcamaların önemli bölümünün yeni veri merkezleri ve yapay zeka altyapısına yönelmesi bekleniyor.

Meta'nın son dönemde tüketiciler ve küçük işletmeler için yapay zeka abonelikleri sunmaya da başladığını da ekleyelim. Yine de şirketin Facebook ve Instagram gibi platformlardaki geniş kullanıcı kitlesini ücretli yapay zeka hizmetlerine ne ölçüde taşıyabileceği henüz bilinmiyor. 

Kurumsal yapay zeka pazarı ise Meta'ya daha yüksek gelir potansiyeline sahip farklı bir kanal açabilir. Meta Enterprise Platform ile şirket, Microsoft, Google ve diğer teknoloji şirketlerinin uzun süredir güçlü olduğu kurumsal yazılım ve yapay zeka pazarında daha doğrudan bir oyuncu haline gelmeye hazırlanıyor.

Görsel Kaynak: ChatGPT