Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) eylülde aylık bazda yüzde 1,84, yıllık bazda yüzde 29,73 arttı.

-TÜİK açıkladı: Eylül ayı enflasyon rakamları belli oldu

Yıllık enflasyon yurt içi üretici fiyatlarında ise yüzde 27,38 seviyesinde gerçekleşti. Böylece enflasyon yıllık bazda Kasım 2021'den beri ilk defa yüzde 30'un altına indi.

TÜFE'de ana harcama grupları itibarıyla eylülde bir önceki aya göre en büyük düşüş yüzde 0,2 ile gıda ve alkolsüz içeceklerde gerçekleşti. Söz konusu dönemde, en yüksek artış ise yüzde 14,19 ile eğitimde hesaplandı.

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun aylık değişimlerine bakıldığında, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 0,2 azalış kaydedilirken ulaştırmada yüzde 2,79, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 2,71 artış kayıtlara geçti.

"TÜFE göstergeleri eylülde manşet dahil tüm gruplarda düşüşe işaret ediyor"

AA Finans analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, "Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) ana eğilim açısından takip ettiği mevsimsellikten arındırılmış TÜFE göstergeleri eylülde manşet dahil tüm gruplarda düşüşe işaret ediyor." dedi.

Bankanın küresel belirsizlikler nedeniyle bir sonraki toplantıya ilişkin net bir sinyal vermemeyi tercih ettiğini belirten Bürümcekçi, şu ifadeleri kullandı:

"Yılın kalan döneminde, politika faizi ile son yıllık TÜFE arasında açılan makası kapama doğrultusunda TCMB’nin politika faizi indirim alanının 200 baz puan civarı oluştuğu söylenebilir. Bu bağlamda, 22 Ekim'de gerçekleşecek Para Politikası Kurulu toplantısına kadar küresel gelişmeler, enflasyon görünümü ve rezerv gelişmeleri belirgin değişmezse bu toplantıda 100 baz puanlık indirim masadaki en güçlü seçeneklerden olacaktır. Yıl sonu TÜFE tahminimizi yüzde 28-30 aralığı olarak korurken, tahmin aralığı üzerindeki risklerin dengeli olduğunu düşünüyoruz."

Bürümcekçi, gelecek dönemde enflasyonun seyrinde dışsal koşullar açısından başta petrol olmak üzere küresel emtia fiyatlarının belirleyici olmaya devam edeceğini öngördü.

Gıda enflasyonunun hem işlenmemiş hem de işlenmiş gıda grubunu aşağı çektiğini kaydeden Bürümcekçi, gıda fiyatlarının 2026 yılındaki seyrinin, TCMB’nin yıl sonu enflasyon hedefinden ve tahmin aralığından ne yönde ve ne boyutta sapabileceği konusunda yine önemli belirleyicilerden biri olacağını dile getirdi.

"Gıda fiyatları, manşet enflasyonu aşağı yönlü destekleyen temel kalemlerden biri oldu"

Kuveyt Türk Yatırım Araştırma Direktörü Kutay Gözgör, çekirdek enflasyon göstergelerinde ise manşet enflasyona kıyasla daha yüksek aylık artışların dikkati çektiğini söyledi.

Eylül ayı enflasyon verisinde ulaştırma, konut, eğitim ile giyim ve ayakkabı gruplarındaki fiyat gelişmelerinin belirleyici olduğunu söyleyen Gözgör, harcama grupları bazında ulaştırma grubunun aylık enflasyona 0,49 puan ile en yüksek katkıyı sağladığını bildirdi.

Gözgör, sonbahar-kış sezonunun başlaması, yakacak fiyatlarındaki artış ve enerji maliyetlerindeki yükselişin etkisiyle konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubunun enflasyona 0,33 puan katkıda bulunduğunu ifade ederek, şu değerlendirmeleri yaptı:

"Yeni eğitim döneminin başlamasıyla eğitim grubu 0,30 puan, uzun süredir aylık enflasyonu sınırlayan giyim ve ayakkabı grubu ise 0,26 puan katkı yaptı. Öte yandan, gıda fiyatları eylül ayında manşet enflasyonu aşağı yönlü destekleyen temel kalemlerden biri oldu. Taze meyve fiyatlarındaki yüzde 8,93 ve işlenmemiş gıda fiyatlarındaki yüzde 2,33'lük düşüşün etkisiyle gıda ve alkolsüz içecekler grubu aylık enflasyonu 0,05 puan aşağı çekti. Eylül enflasyonunun beklentilerin altında gerçekleşmesini olumlu değerlendirirken, çekirdek göstergelerdeki aylık artışların manşet enflasyonun üzerinde gerçekleşmesini fiyatlama davranışları açısından dikkat edilmesi gereken bir gelişme olarak değerlendiriyoruz. Özellikle TÜFE-C'deki yüzde 2,14'lük aylık artış, enflasyondaki katılığın tamamen ortadan kalkmadığına işaret ediyor."

Gözgör, gelecek dönemde Orta Doğu kaynaklı gelişmeler ve enerji fiyatlarındaki oynaklıkların enflasyon görünümü açısından temel risk unsurları olmaya devam ettiğini kaydetti.

Bununla birlikte, tek seferlik ve mevsimsel fiyat artışlarının geride kalması ve enerji fiyatlarındaki daha ılımlı seyrin maliyet baskılarını azaltmasıyla birlikte, yılın son aylarında enflasyonun daha ılımlı bir patikaya yönelmesini beklediklerini belirten Gözgör, "Beklentilerin altında gerçekleşen eylül enflasyonunun, TCMB'nin faiz indirim döngüsüne yeniden başlaması açısından destekleyici olduğunu düşünüyoruz." diye konuştu.

Gözgör, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bu çerçevede, 22 Ekim'de gerçekleştirilecek TCMB Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizinin 100 baz puan indirilerek yüzde 36 seviyesine çekilmesini bekliyoruz. Yıl sonuna kadar toplam 200 baz puanlık bir faiz indirim alanı bulunduğunu değerlendiriyoruz. Bu doğrultuda, 2026 yıl sonu TÜFE beklentimizi yüzde 28,8, yıl sonu politika faizi beklentimizi ise yüzde 35 seviyesinde koruyoruz."

"Fiyat istikrarını sağlama konusunda doğru adımlarla ilerleniyor"

Spectrum Denetim, Danışmanlık, Yeminli Mali Müşavirlik AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Tuncay İnci de enflasyonun yüzde 30'luk psikolojik baremin altına inerek olumlu görüşlerin artmasını sağladığına işaret ederek, "Bugüne kadar hükümetin atmış olduğu olumlu adımlar ile birlikte uygulanan istikrar odaklı ekonomik politikaların sonuçları görülmeye başlanmıştır." dedi.

Bu ayki gelişmelerde özellikle gıda kalemindeki fiyat hareketlerine dikkati çeken İnci, gıda ve alkolsüz içecekler grubunda yüzde 0,2'lik gerileme görüldüğünü belirtti.

İnci, vatandaşların doğrudan hissedebileceği bu kalemdeki gerilemenin, enflasyon sepetini yadsınamaz şekilde rahatlatarak manşet enflasyondaki gerilemeyi ortaya çıkaran ana unsurlardan biri olduğunu vurguladı.

Ulaştırma ve konut gibi bazı temel kalemlerde katılaşmadan kaynaklı direnişler devam ettiğini belirten İnci, genel endekste aşağı yönlü güçlü bir eğilim olduğunu aktardı.

İnci, söz konusu gelişmelerin piyasalardaki öngörülebilirliği artıran güçlü bir sinyal olduğuna işaret ederek, "Genel olarak, hem gıda fiyatlarından gevşeme hem de manşet rakamlardaki bu istikrarlı düşüş eğilimi, fiyat istikrarını sağlama hedefinde doğru adımlarla ilerlendiğinin ve ekonomi programının çıktılarının görülmeye başlandığının açık göstergesi olmuştur." bilgisini paylaştı.

E-ticarette tüketicilerin ürün ve hizmet tercihlerinde etkili olan yorum ve puanlara ilişkin yeni bir adım atıldı. Ticaret Bakanlığı, tüketicileri yanıltan sahte değerlendirmeleri mercek altına aldı. Yapılan incelemelerde gerçeği yansıtmayan yorum ve puanlara yer verdiği belirlenen internet siteleri hakkında erişim engeli uygulanacak.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, anlaşmayla Huawei ve Qualcomm aralarında 5G, bilişim, yapay zeka ve ağ sistemlerinin bulunduğu alanlarda teknolojileri içeren patentleri ortak lisanslayarak kullanabilecek, ayrıca Qualcomm, Huawei'in 5G, bilişim, yapay zeka ve ağ sistemlerine ait ABD'de kayıtlı bazı patentlerini satın alacak.

Qualcomm Teknoloji Lisanslama Genel Müdür Yardımcısı John Han, “Qualcomm, ardışık nesil mobil inovasyonu mümkün kılan ve küresel kablosuz endüstrisinde geniş bir tanınırlık kazanan temel kablosuz teknolojilerine yatırım yapmıştır. Bu anlaşma, Qualcomm'un 5G teknoloji liderliğinin ve Qualcomm'un 5G SEP lisanslama programının başarısının sektör tarafından yeniden teyit edilmesini sağlamaktadır. Bu anlaşma aynı zamanda Qualcomm'un Huawei'nin 5G ve diğer teknoloji alanlarındaki sürekli inovasyonunu ve fikri mülkiyetini takdir ettiğini de yansıtmaktadır.” dedi.

Huawei'nin Baş Fikri Mülkiyet Sorumlusu Alan Fan ise "Huawei'nin on yıllardır temel Ar-Ge'ye yaptığı sürekli yatırımlar, mobil iletişim ve diğer teknoloji alanlarında yenilik ve ilerlemeyi tetikledi. Huawei'nin polar kodlar kullanan neredeyse fiziksel sınıra yakın sinyal iletim teknolojisi gibi 4G/5G standartlarına yaptığı geniş katkılar, Huawei'nin mobil iletişim sektöründeki liderliğini pekiştirdi ve insanların iletişim kurma ve yaşama biçimini sürekli olarak dönüştürdü. Bu anlaşma, yalnızca Huawei'nin yeniliklerinin değerini göstermekle kalmıyor, aynı zamanda Qualcomm'un modern iletişim teknolojilerine yaptığı temel katkıları da kabul ediyor" dedi.

Anlaşmayla, Huawei'in ilk kez 2011'de Motorola ile başlayan patent lisanslama anlaşmalarının parasal değeri 6,9 milyar doları aştı. Huawei, bugüne dek aralarında Nokia, Samsung, Amazon gibi küresel teknoloji şirketleri ile Oppo, Vivo ve Xiaomi gibi rakip ulusal mobil üreticilerin olduğu 260'tan fazla şirketle lisanslama anlaşması yaptı.

Borsa İstanbul'da Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) kapsamında işlem kısıtlaması uygulanan 9 hisse senedinde tedbirler kaldırıldı.nbsp;

Hisseler, 5 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yeniden kısıtlamasız olarak işlem görmeye başladı.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) kararları doğrultusunda yatırımcı bazlı dalgalanmaları önlemek amacıyla getirilen tedbirlerin süresi dolan şirketler şunlar oldu:

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz sosyal medya hesabından eylül ayı enflasyon verilerine ilişkin yaptığı paylaşımda, enflasyonla mücadeleyi kararlı, bütüncül ve koordineli politikalarla yürütürken, dezenflasyon sürecinde elde edilen kazanımları daha da güçlendirdiklerini belirtti.

Tüketici enflasyonunun eylül ayında yüzde 1,84 oranında gerçekleşirken, yıllık enflasyonun yüzde 29,73 seviyesine gerilediğini aktaran Yılmaz, "Böylece, yılın üçüncü çeyreğinde dışsal gelişmelerin oluşturduğu baskılara rağmen enflasyondaki düşüş eğilimi hızlanmış ve yaklaşık 5 yıllık bir dönemin ardından Orta Vadeli Program'da ortaya konan çerçeveyle uyumlu şekilde yıllık enflasyon yüzde 30'un altına gerilemiştir." değerlendirmesinde bulundu.

Cevdet Yılmaz, bu iyileşmeye gıda enflasyonundaki olumlu seyrin önemli katkı sağladığını, özellikle taze meyve ve sebze fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle gıda yıllık enflasyonunun bir önceki aya göre 6,2 puan azalarak yüzde 27,6 seviyesine indiğini, temel mal grubunda ise yıllık enflasyonun yüzde 15,9 oranıyla yatay seyrettiğini bildirdi.

"Enflasyondaki düşüş eğiliminin belirginleşmesini bekliyoruz"

Hizmet grubunda ise ulaştırma ve haberleşme hizmetlerindeki aylık enflasyonda ılımlı artışın etkisiyle, hizmet enflasyonunun yıllık bazda yüzde 37,7 seviyesine gerilerken, yıllık kira enflasyonu görünümündeki iyileşmenin sürmesinin de hizmet kaleminde dezenflasyon sürecini desteklediğini belirten Yılmaz, şunları kaydetti:

"Bölgemizde ve küresel ölçekte yaşanan gelişmelerin enerji ve emtia maliyetleri üzerinden yurt içi fiyatlara yansıyabilecek etkilerini yakından izliyoruz. Bu gelişmelerin yurt içi fiyatlara geçişini sınırlamak ve ekonomimizin dışsal şoklara karşı dayanıklılığını artırmak amacıyla para, maliye ve gelirler politikalarımızı güçlü bir eşgüdüm içerisinde uygulamaya devam ediyoruz. Önümüzdeki dönemde temel hedefimiz, enflasyonun ana eğilimindeki düşüşü güçlendirerek dezenflasyon sürecini kesintisiz biçimde sürdürmek ve fiyat istikrarını kalıcı olarak tesis etmektir. Enflasyon beklentilerinin hedeflerimizle uyumlu biçimde çıpalanması ve arz yönlü politikalarımızdan elde edeceğimiz kazanımlarla enflasyonu yeniden tek haneli seviyelere indirmeyi hedefliyoruz.

Bu doğrultuda tarımsal üretimde verimlilik ve üretim planlamasını geliştirirken, enerji arz güvenliğimizi artıracak, konut arzını güçlendirecek ve lojistik maliyetlerini azaltacak adımlarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Arz yönlü şoklarının etkisinin zayıflaması ve uyguladığımız koordineli politikaların desteğiyle enflasyondaki düşüş eğiliminin belirginleşmesini bekliyoruz. Fiyat istikrarının güçlenmesiyle ekonomimizde öngörülebilirliği artırmayı, sürdürülebilir büyümeyi desteklemeyi ve büyümeyle oluşan refahın vatandaşlarımızın yaşam standartlarına kalıcı biçimde yansımasını sağlamayı amaçlıyoruz."

Yazılım geliştirme ve bulut altyapısı girişimi Supabase, 150 milyon dolar yatırım aldı. Şirketin 150 milyon dolarlık yatırım turuna GIC liderlik etti. ABD merkezli Supabase'in yatırım turunda CapitalG, IronArc Ventures ve Square Peg yer aldı.

Şirket, yeni yatırımın yanı sıra yapay zeka ajanlarına yönelik veritabanı teknolojileri geliştiren Turso'yu satın aldığını da duyurdu. Satın almanın finansal detayları açıklanmadı.

2020 yılında Paul Copplestone ve Ant Wilson tarafından kurulan Supabase, açık kaynaklı PostgreSQL üzerine inşa edilen bir geliştirici platformu sunuyor. Platform; veritabanı, kullanıcı yönetimi, otomatik yedekleme ve zamanlanmış görevler gibi özellikleri bir arada sağlıyor.

Özellikle yapay zeka araçlarıyla uygulama geliştiren platformlar tarafından kullanılan Supabase, geliştiricilerin oluşturduğu uygulamalar için arka uç altyapısı olarak konumlanıyor.

Şirketin platformunda 13 milyondan fazla geliştirici bulunurken her ay 1 milyondan fazla kullanıcı ve 4 milyon yeni veritabanı ekleniyor. Supabase'in verilerine göre yeni oluşturulan veritabanlarının yaklaşık yüzde 70'i yapay zeka ajanları veya yapay zeka araçları tarafından oluşturuluyor. Şirket ayrıca oluşturulan veritabanı sayısının yıllık bazda yüzde 600 arttığını belirtiyor.

Supabase, yeni yatırımı özellikle yapay zeka ajanlarına yönelik yeni özellikler geliştirmek için kullanacak. Yatırımın bir bölümünün ise hisselerini satmak isteyen çalışanlara ayrılacağı belirtildi.

Google, açık kaynak yazılımlarındaki güvenlik açıklarını araştırmacıların bildirmesini ve karşılığında ödüllendirilmesini sağlayan Open Source Software Vulnerability Rewards Program'ı geçici olarak durdurduğunu duyurdu. Şirket, kararın program kapsamında son dönemde otomatik olarak oluşturulan bildirimlerdeki ciddi artış nedeniyle alındığını açıkladı.

Programdaki yeni ürün güvenlik açığı bildirimlerinin kabulü 1 Ekim itibarıyla durduruldu. Google, programın ne zaman yeniden başlayacağına ilişkin kesin bir tarih paylaşmazken, 2027'nin ilk çeyreğinde bir güncelleme yapacağını belirtti. Şirket, duraklatmanın nedenini "otomatik bildirimlerdeki ciddi artış" olarak açıklarken, bu bildirimlerin büyük çoğunluğunun geçerli olmadığını ifade etti.

Yapay zeka araçlarının güvenlik açığı bildirimleri hazırlamak için daha fazla kullanılmaya başlanması, programın değerlendirme sürecinde ek yük oluşturuyor. Mühendisler ve açık kaynak proje yöneticilerinin, var olmayan veya gerçekte güvenlik açığı oluşturmayan sorunları bildiren raporlarla karşı karşıya kaldığı aktarılıyor. Bazı bildirimlerde yapay zeka modellerinin ürettiği hatalı bilgiler ve halüsinasyonlar da yer alıyor.

Google, açık kaynak hata ödül programının durdurulması sırasında katılımcıları şirketin diğer hata ödül programlarına yönlendiriyor. Böylece araştırmacılar güvenlik açıklarını bildirmeye devam edebilecek. Google'ın bu süreçte açık kaynak programındaki bildirimleri yeniden değerlendirmesi ve 2027'nin ilk çeyreğinde programın geleceğine ilişkin yeni bir açıklama yapması bekleniyor.

Görsel: ChatGPT

Google, Gemini uygulamasında abonelik planlarına göre erişilebilen yapay zeka modellerini değiştiriyor. Yeni düzenlemeyle ücretsiz kullanıcılar yalnızca Flash-Lite modelini kullanabilecek, AI Plus abonelerinin ise Pro modeline erişimi kaldırılacak. Google AI Pro abonelerine de Deep Think özelliği sunulacak.

Google'ın güncellediği destek sayfasına göre, kişisel hesapları kapsayan değişiklik ücretsiz kullanıcılar için 9 Ekim'de uygulanmaya başlayacak. Bu kullanıcılar Gemini 3.6 Flash ve Gemini 3.1 Pro'ya erişimini kaybederek Gemini 3.5 Flash-Lite ile sınırlı kalacak. Böylece ücretsiz planda farklı modeller arasında seçim yapma imkanı ortadan kalkacak.

Google AI Plus planında ise Flash-Lite ve Flash kullanılmaya devam edilecek, ancak Pro seçeneği kaldırılacak. Bu aboneler için değişikliğin yürürlüğe gireceği tarih henüz ortak bir takvimle açıklanmış değil. Google, kullanıcıları e-posta yoluyla bilgilendirecek.

Google AI Pro ve AI Ultra abonelerinin mevcut model erişiminde bir kısıtlama yapılmayacak. Her iki plan da Flash-Lite, Flash ve Pro modellerini sunmayı sürdürecek. AI Pro planına ayrıca, bugüne kadar daha pahalı aboneliklerde sunulan Deep Think eklenecek. Karmaşık problemlerde paralel akıl yürütmeye imkan veren bu seçenek, AI Pro kullanıcılarının erişebildiği özellikleri genişletecek.

Düzenleme kapsamında Gemini'da her model için düşük, orta ve yüksek olmak üzere üç farklı düşünme düzeyi de sunulacak. Kullanıcılar bu ayarla modelin bir görev üzerinde ne kadar işlem yapacağını belirleyebilecek. Daha yüksek düzeyler, daha ayrıntılı yanıtlar alınmasına yardımcı olurken kullanım kotasını da daha hızlı tüketecek.

Bu değişiklikler, Google'ın mayısta devreye aldığı hesaplama maliyetine dayalı kota sisteminin ardından geliyor. Söz konusu sistemde kullanım, istemin karmaşıklığına, kullanılan özelliklere ve sohbetin uzunluğuna göre hesaplanıyor. Yeni düzenlemeyle abonelikler arasındaki fark, kullanım miktarının yanında erişilebilen model seçeneklerinde de belirginleşiyor.

İlk aşamada AI Ultra abonelerine sunulacağı açıklanan Gemini 4 Argon'un bu yapıda nasıl konumlandırılacağı belirsizliğini koruyor. Google, modelin Pro kategorisinde mi değerlendirileceğini yoksa daha üst bir model kategorisine mi dahil edileceğini henüz açıklamadı.

Görsel: ChatGPT

OpenAI’ın yapay zeka agent'larının kontrolden çıkmasına ilişkin gelişmeler sektörün güvenlik yaklaşımını yeniden gündeme taşırken Google, Anthropic ve OpenAI yeni modellerini tanıttı. ABD yönetimi ise yapay zekayı resmi belgelerde “Super Intelligence” olarak yeniden adlandırırken, teknoloji şirketleriyle gönüllü bir güvenlik anlaşmasına imza attı.

Öte yandan ChatGPT’ye sanal kıyafet deneme özelliği gelirken Audible hikaye karakterleriyle konuşmayı mümkün hale getirdi. Manus, DoorDash ve Meta’nın yeni ürünleri de yapay zeka agent'larının sohbet ekranının dışına çıkarak kullanıcılar adına gerçek görevleri yerine getirdiği yeni döneme işaret ediyor.

Yapay zeka güvenliği teknoloji şirketlerinin ortak gündemine dönüştü

OpenAI’ın araştırma ortamlarında çalışan yapay zeka agent'larının, ChatGPT kullanıcılarına ait 53 görseli şirketin bilgisi dışında internetteki platformlara aktardığının ortaya çıkması güvenlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Şirket, agent'ların beklenmedik davranışlarını incelemek amacıyla en gelişmiş modellerinin eğitimini geçici olarak durdururken GPT-6.1 Astra'yı kullanıma sunma planını da iptal etti.

Nvidia da benzer risklere karşı Open Agent Safety Platform'u duyurdu. Platformdaki OpenShell, agent'ların erişebileceği kaynakları sınırlandırılmış bir çalışma ortamı oluştururken Sentry ise ayrı bir donanım katmanı üzerinden agent davranışlarını takip ederek kuralların dışına çıkan sistemleri durdurabiliyor.

Güvenlik konusu yalnızca şirketlerin kendi ürünleriyle sınırlı kalmadı. Geoffrey Hinton, Yoshua Bengio, OpenAI Baş Bilim İnsanı Jakub Pachocki ve Anthropic kurucu ortağı Jack Clark'ın da aralarında bulunduğu araştırmacılar, yapay zeka araştırma ve geliştirme süreçlerinin otomatikleşmesinin bir “zeka patlamasına” yol açabileceğini ele alan bir çalışma yayımladı.

Araştırmacılar, modellerin kendilerinden daha gelişmiş modellerin geliştirilmesine katkıda bulunduğu bir döngünün yıllar sürecek teknolojik ilerlemeyi aylara sıkıştırabileceğini belirtiyor. Çalışma; bağımsız denetim, veri merkezlerinde belirli görevleri durdurabilme ve yetenek artışının hızını sınırlayabilecek mekanizmaların araştırılmasını öneriyor.

ABD'nin teknoloji devlerinden yapay zeka güvenliği için gönüllü anlaşma

OpenAI, Google, Anthropic, Meta, Nvidia ve xAI, Beyaz Saray'ın “White House Accord on Super Intelligence” adlı gönüllü güvenlik anlaşmasına katıldı. Şirketler gelişmiş modeller için şirket içi kontrol mekanizmaları oluşturmayı, bağımsız dış denetçilerle çalışmayı ve denetim sonuçlarını yönetim kurulu seviyesinde değerlendirmeyi kabul etti. Ancak anlaşmanın hukuki bağlayıcılığı veya yaptırımı bulunmuyor. ABD Başkanı Donald Trump anlaşmayı “ahlaki açıdan bağlayıcı” olarak nitelendirirken çerçevenin ilerleyen dönemde düzenlemelere dönüşebileceği belirtiliyor.

Papa Leo XIV de yapay zeka güvenliği konusunda araştırmacıların uyarılarının göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etti. Yapay zekaya ilişkin felaket senaryoları konusunda “panik halinde” olmadığını belirten Papa, uzmanların risklere yönelik açıklamalarının “sahte haber” olarak nitelendirilemeyeceğini ifade etti.

Trump yönetimi yapay zekanın adını “Super Intelligence” olarak değiştirdi

ABD Başkanı Donald Trump, 29 Eylül'de imzaladığı başkanlık kararıyla federal yürütme organında “Artificial Intelligence” ve “AI” ifadelerinin yerine “Super Intelligence” ve “SI” kullanılmasını istedi. Karar kapsamında federal kurumların resmi yazışmalar, kamuya açık iletişim ve politika belgelerinde yeni ifadeyi kullanması öngörülüyor.

Beyaz Saray ayrıca “Super Intelligence” kavramı için federal bir tanım hazırlanmasını istedi. Teknoloji dünyasında “superintelligence” kavramının insan zekasını birçok alanda aşan varsayımsal sistemleri tanımlamak için zaten kullanılıyor olması ise terminoloji konusunda yeni bir tartışma yaratıyor.

ABD hükümetinin yeni yapay zeka platformu: America.gov

Trump yönetimi aynı zamanda federal hizmetlere erişimi tek noktada toplamayı hedefleyen America.gov'u kullanıma sundu. Kullanıcılar platforma doğal dille soru sorarak farklı federal kurumların internet sitelerindeki bilgilere erişebiliyor. İlk aşamada bilgi vermeye odaklanan sistemin ilerleyen dönemde pasaport yenileme ve Medicare kaydı gibi işlemleri agent tabanlı iş akışlarıyla gerçekleştirmesi planlanıyor. Platformda Google'ın Gemini ve xAI'ın Grok modellerinden yararlanılıyor.

Pentagon'dan Elon Musk, Palmer Luckey ve Newt Gingrich'in yöneteceği Project Meridian

ABD Savunma Bakanlığı, gelecekteki savaşlarda ihtiyaç duyulabilecek teknolojileri araştırmak için Project Meridian adlı 120 günlük bir çalışma başlattı. Projenin eş liderliğini Elon Musk, Anduril kurucusu Palmer Luckey ve eski ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Newt Gingrich üstlenecek. Çalışmada yapay zeka, robotik ve otonom sistemlerin yanı sıra yer altından uzaya kadar farklı savaş ortamlarında kullanılabilecek yeni teknolojilerin incelenmesi planlanıyor. Projenin sonunda Pentagon'a gelecek savaş teknolojilerine ilişkin bir rapor sunulacak.

Anthropic'in halka arz belgeleri şirketin hızla büyüyen maliyetlerini ortaya koydu

Reuters'ın incelediği Anthropic halka arz belgeleri, Claude'un arkasındaki şirketin gelirlerinin 2025 yılında yaklaşık 12 kat artarak 4,6 milyar dolara yaklaştığını ortaya koydu. Buna karşın şirketin faaliyet zararı yaklaşık 8 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Belgelerde görülen yaklaşık 42 milyar dolarlık toplam net zararın yaklaşık 34 milyar dolarlık bölümü ise hisseye dönüşebilecek finansman araçlarından kaynaklanan muhasebe giderlerinden oluşuyor. Anthropic'in gelecekteki bulut ve altyapı yükümlülüklerinin 518 milyar dolara ulaşması, frontier model geliştirmenin ne kadar sermaye yoğun hale geldiğini gösteriyor. Şirketin halka arz sürecinde 2 trilyon doların üzerinde değerleme hedeflediği aktarılıyor. Anthropic ayrıca artan hesaplama ihtiyacını karşılamak amacıyla Akamai ile yedi yıllık ve toplam 11,6 milyar dolar değerinde bir bulut anlaşması yaptı.

Anthropic Sonnet 5.5'i, ElevenLabs ise Eleven v4'ü tanıttı

Anthropic'in yeni Claude Sonnet 5.5 modeli, önceki Sonnet 5'e kıyasla yüzde 30'un üzerinde daha yüksek çıktı üretme hızına odaklanıyor. Şirket, modelin daha az token kullanarak görev tamamlaması sayesinde bazı iş yüklerinde maliyetleri de düşürebildiğini belirtiyor.

Sesli yapay zeka tarafında ise ElevenLabs, Eleven v4 ve düşük gecikmeye odaklanan v4 Turbo modellerini tanıttı. Modeller 90'dan fazla dili desteklerken ses üretiminde duygu ve ifade üzerindeki kontrolü artırmayı hedefliyor.

OpenAI DevDay'den GPT-6.1 Sol, Dots ve ChatGPT Space

OpenAI, DevDay kapsamında GPT-6.1 Sol'u tanıttı. Model; kodlama, bilgisayar kullanımı, belge analizi ve çok adımlı profesyonel görevlerde GPT-6 Astra'ya yaklaşan performansı daha düşük maliyetle sunmayı hedefliyor. Standart API fiyatlarında GPT-6.1 Sol'un girdi ve çıktı maliyeti Astra'nın yaklaşık beşte biri seviyesinde bulunuyor.

Şirketin duyurduğu Dots ise kullanıcı tarafından belirlenen görevler üzerinde sohbet sona erdikten sonra da çalışabilen kişisel yapay zeka agent'ları olarak konumlanıyor. Dots, projeleri takip edebiliyor, yeni bilgiler geldikçe çalışmasını güncelleyebiliyor ve sonuçları kullanıcıya sunabiliyor.

OpenAI aynı zamanda ChatGPT Space ile Microsoft ve Google'ın ofis yazılımlarına daha doğrudan rakip olacak yeni bir çalışma alanı tanıttı. ChatGPT Space; ortak çalışma, doküman oluşturma ve ilerleyen dönemde sunum hazırlama gibi iş akışlarını ChatGPT altında birleştiriyor.

ChatGPT'nin aylık 500 dolarlık yeni abonelik paketi

OpenAI, DevDay'de aylık 500 dolar fiyatla Pro 500 abonelik paketini de duyurdu. Paket, GPT-6 Astra için Ultrafast erişimin yanı sıra ChatGPT Work ve Codex'te daha yüksek kullanım limitleri sunuyor. Ultrafast seçeneği belirli iş yüklerinde standart Astra erişimine kıyasla 8 kata kadar daha yüksek hız sağlayabiliyor.

OpenAI'ın duyurduğu bir diğer yenilik olan Sign in with ChatGPT ise ChatGPT hesabının üçüncü taraf uygulamalarda kimlik doğrulama aracı olarak kullanılmasını sağlıyor. Plus ve Pro kullanıcıları, desteklenen uygulamalarda belirli yapay zeka işlemleri için kendi ChatGPT planlarındaki kullanım hakkından da yararlanabiliyor. İlk aşamadaki partnerler arasında Notion, Vercel ve Cognition'ın Devin'i gibi ürünler yer alıyor.

Google, Gemini 4 Argon'u tanıttı

Google, Gemini model ailesinin yeni nesil amiral gemisi Gemini 4 Argon'u duyurdu. Şirketin en güçlü modellerinden biri olarak konumlandırılan Argon, ilk aşamada seçili siber güvenlik ekiplerine sunuluyor. Google ayrıca Gemini'ın kişiselleştirilebilir Gems özelliğini aşamalı olarak Skills sistemiyle değiştirmeye hazırlanıyor. Skills, belirli görev ve iş süreçlerini tekrar kullanılabilir modüller haline getirirken birden fazla yeteneğin aynı iş akışında birlikte kullanılabilmesine imkan tanıyor.

Gemini Live'a Guided Vision özelliği geldi

Google, Gemini Live'a görme engelli ve az gören kullanıcılarla birlikte geliştirilen Guided Vision özelliğini ekledi. Kullanıcılar kameralarını paylaşarak çevrelerindeki nesneler, küçük yazılar ve mekanlar hakkında gerçek zamanlı sesli açıklamalar alabiliyor. Gemini gerektiğinde kameranın yönünün değiştirilmesini de sesli olarak tarif edebiliyor. Guided Vision, uyumlu Android cihazlarda Gemini uygulamasının yanı sıra TalkBack ve erişilebilirlik kısayolları üzerinden kullanılabiliyor.

Meta, kurumsal yapay zeka ve küçük işletmelere odaklanıyor

Meta, şirketlerin kendi verileri üzerinden yapay zeka uygulamaları ve agent'lar geliştirmesini sağlayan Meta Enterprise Platform'u duyurdu. Şirket böylece Microsoft, Google ve OpenAI'ın yoğun rekabet ettiği kurumsal yapay zeka pazarına daha doğrudan giriş yaptı.

Meta'nın kişisel yapay zeka agent'ı Muse ise ABD'de kullanıma sunulmasından sonraki 22 günde 5 milyon indirmeyi aştı. Şirket şimdi Muse'u küçük işletmelere de açıyor. Muse; Shopify, QuickBooks, Stripe, Asana, Canva, Slack ve Instagram gibi servislerle bağlanarak işletme bağlamını anlayabiliyor ve kullanıcının belirlediği hedefler doğrultusunda görevler yürütebiliyor. Meta, paylaşım yapma, mesaj gönderme veya para harcama gibi işlemlerin işletme sahibinin onayı olmadan gerçekleştirilmediğini belirtiyor.

Manus 2.0 ile agent'lara telefon numarası, e-posta ve bilgisayar geliyor

Manus, geçen yıl tanıttığı yapay zeka agent platformunun ilk büyük yenilemesi Manus 2.0'ı duyurdu. Yeni sürüm; video düzenleme, oyun geliştirme, otomasyon ve bulut bilgisayar gibi yetenekleri Manus Studio altında bir araya getiriyor. Yeni Cue uygulamasında ise her kişisel agent kendi e-posta adresine, telefon numarasına, cüzdanına ve bilgisayarına sahip olabiliyor. Birden fazla agent aynı hedef doğrultusunda ekip halinde çalışarak görevleri birbirine aktarabiliyor.

DoorDash, şirketlerin yapay zeka agent'larının yemek sipariş etmesini sağlıyor

DoorDash, şirketlerin kullandığı yapay zeka araçlarını kendi sipariş altyapısına bağlayan yeni bir connector duyurdu. Model Context Protocol kullanan sistem sayesinde agent'lar restoran bulabiliyor, sepet hazırlayabiliyor, sipariş verebiliyor ve teslimatı takip edebiliyor. Örneğin şirket içindeki bir Slack botu çalışanların öğle yemeği taleplerini toplayarak toplu sipariş oluşturabilecek. Aynı sistem ofiste azalan atıştırmalık veya diğer malzemelerin otomatik olarak yeniden sipariş edilmesi için de kullanılabilecek. DoorDash ayrıca kuryelerin işe başlamasına ve teslimat süreçlerini yönetmesine yardımcı olacak yeni yapay zeka araçlarını da tanıttı.

Tavus'dan yeni Human Interaction Model: Griffin

Tavus da Griffin isimli yeni Human Interaction Model’ını tanıttı. Griffin, kullanıcıyı görürken ve dinlerken aynı anda konuşabiliyor; mimikleri ve konuşma akışını takip ederek gerçek zamanlı bir video görüşmesi gerçekleştirebiliyor. Tavus’un yaptığı bir dakikalık testte katılımcıların yüzde 48’i karşısındakinin gerçek bir insan olduğunu düşündü.

ChatGPT artık kıyafetleri sanal olarak denemenizi sağlıyor

OpenAI, ChatGPT'ye kıyafet ve aksesuarları kullanıcının kendi fotoğrafı üzerinde sanal olarak deneyebilmesini sağlayan bir özellik ekledi. Ürün sonuçlarında yer alan “Try on” seçeneğine dokunan kullanıcılar bir selfie yükleyerek ürünün kendilerinde nasıl görünebileceğine ilişkin yapay zeka tarafından oluşturulan bir görsel elde edebiliyor. ChatGPT aynı zamanda ürünleri favorilere kaydetme ve Library içinde klasörlerde düzenleme imkanı sunuyor. Özellik mobil ve web sürümlerinde kullanıma sunuldu.

Audible, kullanıcıların hikaye karakterleriyle konuşmasını sağlayacak

Amazon çatısı altında yer alan Audible; Character Guide, Interactive Story ve Visual Explorer isimli üç yeni özellik tanıttı. Character Guide kullanıcıların uzun hikayelerdeki karakterleri takip etmesini kolaylaştırırken Visual Explorer dinlenen içerikle ilişkili görsel ve ek bilgiler sunuyor. Interactive Story ise belirli yapımlarda kullanıcının yapay zeka aracılığıyla hikayedeki karakterlerle etkileşime geçebilmesine olanak tanıyor. Audible, özelliklerin içerik üreticileriyle birlikte geliştirildiğini belirtiyor.

HeyGen'den saniyesi 1 cent'ten başlayan yeni video modeli

Yapay zeka avatarlarıyla tanınan HeyGen, şirketlere yönelik ilk genel amaçlı video modeli HeyGen Video'yu duyurdu. MiniMax H3 temel alınarak geliştirilen model; metinden videoya, görselden videoya ve referans görsellerle video üretme özelliklerini tek modelde topluyor. Üretilen videolar diyalog, ortam sesi ve ses efektleriyle birlikte oluşturulabiliyor. Ekim ayı boyunca modelin API fiyatı saniye başına 0,01 dolardan başlıyor.

Amazon'dan Jev'e rakip açık kaynaklı karar modeli: Strands Decider 2B

Amazon Web Services ekibi, TypeSafe'in Jev modelinin ardından küçük karar modellerine odaklanan Strands Decider 2B'yi açık kaynak olarak kullanıma sundu. Yaklaşık 2 milyar parametreli model, geleneksel büyük dil modelleri gibi uzun yanıtlar üretmek yerine kendisine sunulan seçenekler arasından karar vermeye odaklanıyor. Bu yaklaşım agent'ların hangi aracı kullanacağına karar vermesi, istekleri doğru sisteme yönlendirmesi veya gerçekleştirilecek eylemi seçmesi gibi yüksek sıklıklı görevlerde daha düşük gecikme ve maliyet sunmayı hedefliyor.

Instagram'dan içerik üreticilerine yapay zeka destekli video asistanı

Instagram, Edits uygulamasına içerik üreticilerinin video performanslarını analiz eden yapay zeka destekli bir asistan ekledi. Sistem Instagram metriklerinin yanı sıra platformdaki trendleri inceleyerek içerik üreticilerine kişiselleştirilmiş öneriler sunuyor. Böylece üretken yapay zeka araçlarının içerik üretmekten içerik stratejisini ve performansı analiz etmeye doğru genişlediğini görüyoruz.

Yapay zeka yatırımlarında milyar dolarlık değerlemeler devam ediyor

OpenAI'ın en az 30 milyar dolarlık yeni bir yatırım turu için görüşmeler yürüttüğü belirtiliyor. Bloomberg'e dayandırılan bilgilere göre şirket yatırım öncesinde yaklaşık 1,4 trilyon dolar değerleme hedefliyor.

Gayrimenkul ve sağlık sektörlerinde otomasyon araçları geliştiren EliseAI, 4 milyar dolar değerleme üzerinden 350 milyon dolar yatırım aldı. Kişisel yapay zeka asistanları geliştiren Instinct'in değerlemesi 1 milyar dolarlık yatırımla 10 milyar dolara ulaşırken yapay zeka işlemcileri geliştiren SiMa AI 1,45 milyar dolar değerleme üzerinden 150 milyon dolar yatırım aldı. Yapay zeka destekli ses teknolojileri geliştiren ElevenLabs'in değerlemesi ise gerçekleştirilen ikincil hisse satışıyla 22 milyar dolara yükseldi.

Yapay zeka destekli donanım tasarım platformu Flow da 50 milyon dolar yatırım aldı. Kevin Mandia tarafından kurulan yapay zeka odaklı siber güvenlik girişimi Armadin, 255,5 milyon dolarlık B serisi yatırım turunu tamamladı. Andreessen Horowitz ve Accel'in ortaklaşa yönettiği tur sonrasında şirketin değerlemesi 2,5 milyar doların üzerine çıktı. Armadin, çok sayıda yapay zeka agent'ını aynı anda kullanarak gerçek saldırganların izleyebileceği yolları simüle ediyor ve şirketlerin güvenlik açıklarını saldırılardan önce tespit etmeyi hedefliyor.

Yarı iletken ve yapay zeka altyapısı girişimi Volantis, Lachy Groom ve Abstract Ventures liderliğindeki A serisi turda 88 milyon dolar yatırım aldı. Şirket, GPU'larla bellek çipleri arasındaki iletişimde elektriksel bağlantılar yerine ışık kullanan fotonik bir mimari geliştiriyor.

Yapay zeka, hukuk sektöründe büyük miktarda belge ve verinin incelenmesi gereken dava süreçlerinde giderek daha fazla kullanılıyor. Bu alandaki hukuk teknolojileri, avukatların bilgiye daha hızlı ulaşmasına ve dosyaları daha kapsamlı incelemesine yardımcı oluyor. Tam da bu noktada Turbo Law devreye giriyor. Girişim, özellikle savunma davalarında hukuk ekiplerinin belge ve bilgi yönetimini kolaylaştıran yapay zeka destekli bir platform geliştiriyor.

Turbo Law, 2025 yılında Jay Sarmaz ve Özgür Bora Gevrek tarafından kuruldu. İlk olarak tıbbi davalara odaklanan girişim, daha sonra savunma davalarının farklı alanlarına yöneldi. Turbo Law, bir davaya ait tüm belgeleri birlikte inceleyerek önemli bilgileri ve aralarındaki bağlantıları ortaya çıkarıyor. Fact Graph adı verilen sistem sayesinde taraflar, bilirkişiler, savunmalar ve tarihler gibi bilgiler birbiriyle ilişkilendiriliyor. Ayrıca yapay zekanın sunduğu bilgilerin hangi belgeye dayandığı gösterilerek avukatların sonuçları kontrol etmesi sağlanıyor.

Platform, belge incelemenin yanı sıra dava sürecinin farklı aşamalarında kullanılabilecek bir çalışma alanı da sunuyor. Dava stratejisinin oluşturulması, dosyaların incelenmesi, hukuki araştırma, doküman hazırlama ve uzlaşma süreçleri platform üzerinden yürütülebiliyor. Ayrıca hukuk ekiplerinin dava boyunca kullanabileceği sürekli bir yapay zeka asistanı bulunuyor.

Turbo Law'ın platformu modelden bağımsız bir yapıyla çalışıyor. Şirket, her görev için kalite kriterlerini karşılayan en verimli yapay zeka modelini seçtiğini belirtiyor. Bu modeller arasında açık kaynaklı modellerin yanı sıra ChatGPT, Claude ve Gemini gibi modeller de yer alabiliyor. Şirket, ürünü yaklaşık bir yıllık geliştirme, test ve yineleme sürecinin ardından tasarım ortaklarıyla birlikte geliştirdi.

Turbo Law, savunma alanında çalışan hukuk büroları ve sigorta şirketlerine hizmet veriyor. Şirketin paylaştığı verilere göre platformda 2 bin 500'den fazla aktif dava bulunuyor. Bu sayı, şirketin haziran ayında tohum yatırım turunu duyurduğu dönemde 1.800 seviyesindeydi. Turbo Law ayrıca müşterilerinde dava başına faturalandırılamayan çalışma saatlerinde yüzde 60, yazılan ücretlerden yapılan indirimlerde ise yüzde 10 azalma sağladığını belirtiyor.

Turbo Law, hukuk alanındaki genel amaçlı yapay zeka araçlarından farklı olarak doğrudan dava süreçlerine odaklanıyor. Şirket, Harvey ve Legora gibi daha geniş kapsamlı yapay zeka platformlarının yanı sıra CoCounsel, Lexis Protege ve Disco gibi hukuk yazılımlarından ayrıştığını belirtiyor. Turbo Law, tüm dava dosyasını birlikte analiz ediyor ve oluşturduğu sonuçları ilgili kaynaklara bağlıyor.

Girişimin iş modeli kullanıcı başına ücretlendirmeye dayanıyor. Buna ek olarak, bir belge ilk kez işlendiğinde küçük bir bilgi çıkarma ücreti alınıyor.

Öte yandan Turbo Law, bugüne kadar Revo Capital liderliğinde 3,8 milyon dolarlık tohum yatırım aldı. Şirketin 3.8 milyon dolarlık yatırım turuna Revo Capital liderlik etti. Turbo Law'un yatırım turunda Treeo VC, BridgeX Ventures ve Alchemist Accelerator ile birlikte Gokul Rajaram ve çok sayıda ABD'li teknoloji yöneticisi ile hukuk sektörü profesyoneli yer aldı.