Gereksinim duyulduğunda gerçek ve tüzel kişiler İstanbul Ticaret Odasına kayıt yaptırabilmeleri söz konusudur. Sizin için ITO firma sorgulama işlemi nasıl yapılır? ITO şirket ve unvan sorgulama şeklinde belirlenmiş olan konu başlıklarını tüm ayrıntılarıyla derledik.

Bireyler yüklü miktarlarda mal aldıklarında bu malın ödemesini anında karşı tarafa yapamayabilir. Böyle durumlarda şirketler bireylere proforma fatura kesme ihtiyacı duyar. Birçok insan proforma faturanın gerekli olduğu durumları tam olarak bilmeyebilir. Bu konuda bilinçli olmak yapılan alışverişlerin sağlıklı yürütülmesi için önem arz etmektedir. Bu amaçla proforma faturanın ne olduğu, nasıl kesildiği, hangi alanda kullanıldığı ve nasıl düzenlendiği konularına dair detayları derledik.

İşletmelerin ilk başta düşünüldüğü kadar başarılı olmaması, planlanan satışların yapılamaması ve giderlerin gelirlerden daha fazla olması gibi durumlarda pek çok işletme kapatılmakla yüz yüze gelmektedir. Ancak şirket kapatmanın da belirli prosedürleri vardır. Öyleyse şirket nasıl kapatılır ve ne kadar sürer, şirket kapatma masrafı ve gerekli belgeler nelerdir detayları ile derledik.

Bir işletmenin bilançosunda bulunan ve para karşılığı olan değerlerin bütünün izlendiği hesaplar varlık hesapları olarak adlandırılır. Varlık hesapları duran varlıklar ve dönen varlıklar olarak ikiye ayrılır. Dönen varlıklar nedir? Dönen varlıklar nelerdir? İşte, merak edilen tüm detaylar.

Ticari işletmeler belirli nedenlere bağlı olarak iş yerlerini farklı bölge veya illere taşımalarından ötürü bazı kurumlara bildirim yapma yükümlülükleri bulunmaktadır. Bu bildirimlerin zamanında veya hiç yapılmaması idari yaptırım ile ticari işletmelerin karşı karşıya kalması sonucunu doğuracaktır. İş yeri taşınmak istendiği zaman Mersis sistemine kayıt yaptırılması gereklidir. Özellikle il dışında taşınma halinde sistem farklı bir ticaret sicil istemektedir. Şirket adres değişikliği nasıl ve nereden yapılır? Şirket adres değişikliği için gerekli belgeler/evraklar hakkında detayları derledik.

Adana’nın Kozan ilçesinde başlayıp, İmamoğlu ve Aladağ ilçelerine sıçrayan orman yangını, 2’nci gününde devam ediyor. Gece boyu karadan sürdürülen söndürme çalışmalarına sabahın ilk ışıklarıyla havadan da destek verilmeye başlandı. Mersin’in Bozyazı ilçesindeki yangına müdahale ediliyor. Öte yandan Orman Genel Müdürlüğü (OGM), Antalya Aksu, Antalya Kumluca'daki yangınların enerjisinin düşürüldüğünü açıkladı.

Antalya, Adana ve Mersin’deki orman yangınları, kâbus dolu saatler yaşattı. Antalya Aksu’da pazartesi başlayıp rüzgârın da etkisiyle Döşemealtı ve Kepez ilçelerine sıçrayan yangın nedeniyle 300’den fazla evden 720 kişi tahliye edildi, 2 bin 97 haneye elektrik verilemediği kaydedildi. 1016 personelle havadan ve karadan mücadele dün de aralıksız sürerken, alevleri söndürmek için yöre halkı da seferber oldu, uyumadan su havuzuna traktörleriyle su taşıdı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, 8 Eylül “Dünya Okuma Yazma Günü” nedeniyle sosyal medya hesabından paylaşım yaptı.

Üsküdar’da daha önce ertelenen seçim dün yapıldı. Tutuklanarak görevden uzaklaştırılan Belediye Başkanı Sinem Dedetaş’ın yerine başkan vekili olarak Cumhur İttifakı adayı AK Partili Dündar Ziya Gültekin seçildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Tayland, İsveç, Azerbaycan, Birleşik Krallık ve Kanada büyükelçilerini kabul etti.

Sevilen bir oyuncuydu Serhat Mustafa Kılıç. 5 Eylül'de Kağıthane'deki evinde, elli bir yaşında vefat etti. Ailesine, sevenlerine ve onunla aynı sahneyi paylaşmış meslektaşlarına başsağlığı diliyorum. Kılıç'ın...Devamı için tıklayınız

245 milyon dolarlık Bitcoin, milyon dolarlık otomobiller, özel jetler ve gece kulüplerinde tek gecede harcanan yüz binlerce dolar...Henüz 22 yaşındaki Malone Lam’ın adı, kripto para dünyasının en büyük soygunlarından birinin ardından gündeme geldi.

‘245 MİLYON DOLAR ÇALIP AKLADI’

BBC’nin haberine göre ABD Adalet Bakanlığı, Singapurlu Lam’ın arkadaşlarıyla kurduğu uluslararası suç ağıyla 245 milyon dolar değerinde Bitcoin çaldığını ve bu parayı akladığını açıkladı. Lam, tarihin en büyük kripto para hırsızlıklarından birini organize etmek ve çete faaliyetlerinde bulunmak suçlamalarını kabul etti.

Ancak soruşturmanın ortaya çıkardığı ayrıntılar, yalnızca çalınan paranın miktarıyla sınırlı değil. Lam ve beraberindekiler, milyonlarca dolarlık kripto serveti kısa sürede gösterişli bir yaşamın finansmanına çevirdi.

BİR GECEDE YARIM MİLYON DOLAR

Çetenin çaldığı fonlarla gece kulüplerinde tek gecede 500 bin dolara kadar harcama yaptığı belirlendi. Şebeke ayrıca değeri 100 bin ila 3.8 milyon dolar arasında değişen lüks araçlardan oluşan bir filo satın aldı.

Lam’ın gece kulüplerindeki gösterişi ise soruşturmanın en dikkat çekici ayrıntılarından biri oldu. Sanığın kalabalıkların üzerine on binlerce dolar değerindeki lüks marka çantalarını attığı bildirildi.

Lüks saatler, özel jet kiralamaları ve özel koruma ekipleri için de milyonlarca dolar harcandı.

ÇEVRİMİÇİ PLATFORMDA TANIŞMIŞLAR

Mahkeme belgelerine göre şebekenin faaliyetleri Ekim 2023’te başladı ve en az Mayıs 2025’e kadar devam etti. Şebeke üyeleri çevrim içi oyun platformlarında tanışırken, California, Connecticut, New York ve Florida’nın yanı sıra ABD dışından katılan kişiler de grubun içinde yer aldı.

Şebekenin liderliğini Lam üstlendi. Sanığın çevrim içi ortamda “Anne Hathaway”, “$$$” ve “King Greavy” takma adlarını kullandığı kaydedildi.

Çete, Bitcoin sahiplerini hedef alırken sosyal mühendislik yöntemlerinden yararlandı. Mağdurlar kandırılarak gizli bilgileri ele geçirildi ve bu bilgiler kullanılarak dijital cüzdanlara erişildi.

Bazı olaylarda ise dijital yöntemler yerini doğrudan fiziksel müdahaleye bıraktı. Çete üyelerinin mağdurların evlerine baskın düzenleyerek dijital cüzdanları boşaltmalarını sağlayacak bilgilere ulaştığı belirtildi.

20 YILA KADAR HAPİS CEZASI

ABD Bölge Yargıcı Colleen Kollar-Kotelly, suçlamaları kabul eden Lam için henüz duruşma tarihi belirlemedi. Lam’ın suçlardan mahkum edilmesi halinde 20 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalacağı belirtildi.

ABD Savcısı Jeanine Pirro, uluslararası bir suç ağını yöneten sanığın deşifre edildiğini ve adalete teslim edildiğini vurguladı.

İran'ın yarı resmi Mehr Haber Ajansına göre, Devrim Muhafızları Ordusu Basın Halkla İlişkiler Birimi tarafından yapılan yazılı açıklamada, ABD ordusunun Basra Körfezi'nde 5 İran tankerine yönelik saldırılarına karşılık verildiği belirtildi.

'AĞIR HASAR OLUŞTU'

Bölgede ABD'ye ait 2 gemi ile 8 tankerin hedef alındığı ve söz konusu unsurlarda ağır hasar oluştuğu ifade edilen açıklamada, ayrıca ABD ordusunun teşviki ve desteğiyle Hürmüz Boğazı'ndaki “yasaklı bölgeden” geçmeye çalışan 10 geminin de hedef alındığı aktarıldı.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün ve gözetiminin Devrim Muhafızları Ordusu donanmasının elinde olduğu vurgulandı.

MİLLİYET.COM.TR / Türkiye’nin hava savunmasındaki yerli ve milli kabiliyetlerini güçlendiren GÜRZ, İsrail basınının da radarına girdi.

İsrail merkezli Maariv 5 Eylül 2026’da başarıyla tamamlanan canlı atış testinin ardından sistem hakkında kapsamlı bir analiz yayımlarken, GÜRZ’ün sahada operasyonel faaliyete başlamasına dikkat çekti.

‘SAVAŞ ALANININ ÇEHRESİNİ VE DENGELERİ DEĞİŞTİRMEYE HAZIR’

Maariv’in haberinde GÜRZ, “savaş alanının çehresini ve dengeleri değiştirmeye hazır” bir sistem olarak tanımlandı. Aselsan tarafından geliştirilen sistemin, tek bir mobil platform üzerinden çok çeşitli hava tehditlerine karşı kısa menzilli, çok katmanlı hava savunması sunduğu belirtildi.

‘GÖKYÜZÜNDEKİ TEHDİDE KARŞI TÜRK KALKANI’

İsrail basınında yer alan analizde GÜRZ için kullanılan bir başka dikkat çekici ifade ise “Gökyüzündeki tehdide karşı Türk kalkanı” oldu. Maariv, hibrit yapısıyla önleyici füzeleri toplarla bir araya getiren sistemin, hem manevra yapan kuvvetler hem de stratejik tesisler için koruyucu bir şemsiye oluşturmak üzere tasarlandığını aktardı.

Sistemin 5 Eylül’deki canlı atış testinde hedefleri belirleme ve sürekli takip etme konusunda yüksek başarı gösterdiği belirtilirken, gelişmiş dört yönlü radar, elektro-optik sistemler ve iletişim altyapısının da beklendiği şekilde çalıştığı kaydedildi.

Testin en dikkat çekici aşamalarından birini ise GÖKSUR önleme füzesinin performansı oluşturdu. Maariv, füzenin karmaşık manevralar gerçekleştirmesine rağmen planlanan yörüngesini başarıyla takip ettiğini aktardı.

TEK PLATFORMDA ÇOK KATMANLI SAVUNMA

Maariv’in aktardığına göre GÜRZ’ün en önemli özelliklerinden biri, farklı savunma unsurlarını tek bir mobil platform üzerinde buluşturması. Sistem 3.5 santimetrelik KORKUT topunun yanı sıra dört adet SUNGUR ve dört adet GÖKSUR füzesini taşıyan fırlatma rampalarına sahip.

Haberde “Bu yapı, farklı önleme unsurlarının aynı platform üzerinden kullanılmasına imkan sağlıyor. Böylece GÜRZ, kısa menzilli hava savunmasında yalnızca tek bir silaha dayanmayan, farklı tehditlere karşı farklı önleme kabiliyetlerini bir arada kullanan hareketli bir savunma çözümü sunuyor” denildi.

Maariv, GÜRZ’ün şirketin daha önceki programlarında geliştirilen teknolojileri tek bir platformda birleştirdiğine de dikkat çekti.

‘TÜRK CEVABI’

Bununla birlikte haberde dikkat çeken bir diğer nokta da sistemin Rusya’nın Pantsir hava savunma sistemine doğrudan Türk cevabı olarak görülmesi oldu.

Maariv’in aktardığı değerlendirmelere göre askeri uzmanlar, GÜRZ’ü NATO standartlarına uyarlanmış gelişmiş bir alternatif olarak değerlendiriyor. Türk Kara ve Hava Kuvvetleri’nin de sistem için sipariş verdiği belirtilirken, GÜRZ’ün 6x6 ve 8x8 araç konfigürasyonlarına entegre edilmesinin beklendiği aktarıldı.

'PROTOTİPTEN OPERASYONEL GÜCE'

GÜRZ’ün Mayıs 2026’da SAHA EXPO’da sergilenen konfigürasyonuna da yer veren Maariv “5 Eylül’de gerçekleştirilen canlı atış ise sistemin prototip aşamasından seri üretime ve operasyonel kullanıma geçişinde kritik bir doğrulama adımı olarak öne çıktı.Türkiye’nin hava savunmasında farklı menzil ve kabiliyetlere sahip sistemleri aynı çatı altında buluşturma hedefinde GÜRZ, hareketli birliklerden stratejik tesislere kadar geniş bir alanda önemli bir savunma katmanı oluşturuyor” ifadelerini kullandı.

Ayrıca “Canlı atış testini başarıyla tamamlayarak sahaya çıkan sistem, artık yalnızca bir proje ya da prototip olmaktan çıkıp Türkiye’nin hava savunma mimarisinin sahadaki unsurlarından biri haline geliyor” değerlendirmesinde bulunuldu.

‘BERABERLİĞİ BOZAN MAÇ’

Son olarak Maariv’in “beraberliği bozan maç” benzetmesiyle dikkat çektiği GÜRZ için “Asıl maç ise şimdi başlıyor. Türkiye, kendi geliştirdiği radarları, topları ve farklı önleme füzelerini tek bir platformda buluştururken, gökyüzündeki tehditlere karşı kendi kalkanını daha da güçlendiriyor” denildi.

NE OLMUŞTU?

GÜRZ Hava Savunma Sistemi'nin atışlı faaliyeti, başarıyla gerçekleştirildi. Yakın mesafede farklı hava tehditlerine karşı katmanlı hava savunma çözümünü tek araç üzerinden sunan sistemle gerçekleştirilen faaliyette, radar ve elektro-optik tespit ile takip, takip devamlılığı ve menzil doğruluğunda yüksek başarı sağlandı.

GÜRZ, dört yüzlü AESA radarı, elektro-optik süitleri ve haberleşme sistemleriyle yetkinliğini doğrularken, faaliyette kullanılan GÖKSUR füzesi de zorlu manevralar gerçekleştirerek beklenen yörüngeyi takip etti.

ASELSAN tarafından geliştirilip üretilen GÜRZ Hava Savunma Sistemi, top ve füze olmak üzere farklı önleyicilerin kullanımına imkan tanıyarak tek platform üzerinde çok katmanlı hava savunma çözümü sunuyor.

ASELSAN, sosyal medya hesabından GÜRZ'e ilişkin yaptığı paylaşımda da "Gökyüzünde tehdit varsa, karşısında GÜRZ. Yakın hava savunma çözümünü tek araçta sunan ASELSAN GÜRZ, farklı hava tehditlerine karşı oyun değiştirecek" ifadelerine yer verdi.

MİLLİYET.COM.TR / ÖZEL - Avrupa’da artan göçmen ve mülteci sayısının toplumda oluşturduğu endişeleri siyasi fırsata dönüştüren aşırı sağ partilerin, bu söylemler üzerinden seçmen desteğini artırdığı değerlendiriliyor.

Son olarak Almanya Başbakanı Friedrich Merz, aşırı sağcı AfD’nin Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerini yüzde 43,8 oyla açık ara kazanmasının kendileri için büyük bir şok olduğunu söyledi. AfD, 2021’e göre oylarını iki kattan fazla artırırken, Merz’in liderliğindeki CDU 19,9 puan kaybederek yüzde 17,2 ile ikinci sıraya geriledi. Sonucu CDU’nun onlarca yıldır aldığı en ağır seçim yenilgisi olarak nitelendiren Merz, Almanya’nın köklü reformlara ihtiyaç duyduğunu belirtti. Görevini bırakmayı düşünüp düşünmediği sorulan Merz, “Vazgeçmek benim için bir seçenek değil.” dedi.

Peki bu sonuç Avrupa genelindeki sağ/popülist partilerin yükselişinin devamı olarak görülebilir mi? İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Canan Tercan, Avrupa'daki "aşırı sağ"ın yükselişini Milliyet.com.tr'ye değerlendirdi.

OKLAR TAMAMEN GÖÇ VE İSLAM'A YÖNELMİŞ DURUMDA

Avrupa’da bugün yükselen "aşırı sağ" için ne söyleyebilirsiniz, aşırı sağ neden yükseldi?

Bugün “Aşırı sağ neden yükseliyor?” sorusundan önce, “Avrupa’nın yükselen aşırı sağı gerçekte aşırı sağ” mı?” sorusunu sormalıyız. Avrupa’da yükselen olgu aslında klasik anlamda bir aşırı sağ değildir. Aşırı sağ ismi ve seçkin tabanı üzerinde yükselen yapı, merkez sağa kayan sağ popülist bir harekettir.

Şöyle açıklayalım: Klasik aşırı sağ, Avrupa’da faşizmin çöküşü sonrası ulusçuluğu temel alan, ağırlıklı olarak faşizm mirasçılarının yer aldığı marjinal siyasi bir ideolojiydi. 1970’lerden sonra belirginleşen bu geleneksel aşırı sağın temel davası; antisemitizm, antikomünizm, anti-Amerikancılık ve anti-kapitalizmdi. Çok kültürlülüğe, parlamenter demokrasiye, ulus-üstü yapılara, liberalizme, Avrupa entegrasyonuna ve NATO’ya karşı duran; ulusal ekonomi, ulusal kimlik, ulusal egemenlik ve ulusal ordu gibi unsurları savunan sert bir hareketti. Günümüzde yükselen Avrupa sağı ise bunun tam tersi bir profil çiziyor; Amerikancı, İsrail’e yakın, kapitalist, AB ve NATO’yu benimsemiş bir çizgiye sahip. Bu yeni hareket, oklarını ise tamamen göç ve İslam’a yöneltmiş durumda.

HEM YENİ MÜTTEFİK İSRAİL, HEM DE TABANDA KARŞILIK BULABİLECEK KULLANIŞLI BİR DÜŞMAN

İslam karşıtlığı, klasik aşırı sağın kurucu unsurlarından biri değildi. 2010 sonrasında daha belirgin olmaya başladı ve güvenlik tehdidi söylemiyle hedefe kondu. "İslam karşıtlığının rolü neydi?" diye soracaksınız; İslamiyet, sonradan üretilen "yeni düşman" söyleminin merkezine oturtuldu. Çünkü karşımızda, zamanla eski sistem düşmanlarının kimliğiyle entegre olan bir aşırı sağ vardı. Ve tabanındaki "faşist ve ulusçu" öfkeli kitle nasıl konsolide edilecek? Eski düşmanlar dost olduğuna göre yeni düşman kim olacak ve bu düşmanın getirisi ne olacaktı? İşte bu noktada göç ve İslam tehdidi devreye giriyor. Hem yeni müttefik İsrail’de; hem de tabanda karşılık bulabilecek kullanışlı bir düşman. Diğer yandan, düşman karşısında kenetlenme algısı yaratarak görünürlüğü artırmak, siyasi partiler için kullanışlı bir yöntemdir ve popülist partilere kolay oy getirir. Avrupa aşırı sağında da bu oldu. İslam ve güvenlik tehdidi söylemi ile "düşmana karşı birlik" üzerine siyasi düşmanlık ekseni yaratıldı.

TOPLUMU HAREKETE GEÇİREN EN ÖNEMLİ ARAÇLAR: KORKU, UMUT VE ÖFKE

Siyasi açısından bu düşmanlığın güçlü bir işlevi vardı. Korku, umut ve öfke toplumları harekete geçiren en önemli araçlardır. Güçlü bir tehdit algısı yarattığınızda toplumu konsolide edebilirsiniz. Dolayısıyla güçlü bir göç ve Müslüman tehdidi seçmen tabanını aktif tutan bir mobilizasyon aracına dönüştü. Özetlersek, günümüzde yükselen aşırı sağ partilerde aşırı sağın kurucu temaları yer almıyor, bu partiler, güçlü bir düşman söylemiyle (göç ve Müslüman tehdidi) hareket eden, politikalarında "merkez sağ" unsurlara sahip, "sağ popülist" partilerdir. Avrupa’da klasik aşırı sağ temaları erozyona uğramayan partiler yok mu? Elbette var, ancak onlar yükselişte değil, marjinal kalıyorlar. Örneğin Yunanistan’daki aşırı sağ hala antisemitik, Avrupa şüphecisi, Rus yanlısı, LGBT karşıtı bir çizgide ve oy oranları hala düşük.

ÇİZGİLERİ TAMAMEN FARKLI

Arka planda neler vardı, bu dönüşüm nasıl oldu?

Partiler üzerinden gidersek, bu dönüşümün en belirgin iki aktörü Fransa’da Le Pen ile özdeşleşen RN (Ulusal Birlik) ve İsveç Demokratları’nı örnek verebiliriz. Jean-Marie Le Pen 1970’lerde partisi "Ulusal Cephe"yi kurarken eski faşistler, monarşi yanlıları ve radikal Katoliklerle birlikte hareket etti. Temel söylem antisemitizm ve sert bir ulusçuluktu. Avrupa Ekonomik Topluluğu’na, NATO’ya, ulus-üstü yapılara ve liberal ekonomiye tamamen karşıydı. 2011 yılında kızı Marine Le Pen partinin başına geçti ve tüm yapıyı değiştirdi hatta partinin adını bile. Yeni düşman söylemi İslam ve göç üzerine inşa edildi. Baba Jean M. Le Pen partideki köklü değişime direndiği için O da partiden ihraç edildi. İsrail ve Batı desteğini arkasına alan Le Pen, oylarını %10’lardan %40’lara yükseltti. Dün marjinal bir hareket olan parti bugün devlet liderliğine oynuyor ancak parti eski parti değil ve partiye ABD-İsrail desteği çok görünür.

İsveç Demokratları da benzer bir dönüşüm yaşadı. Tarihsel olarak neo-Nazi ve antisemitik çevrelerle bağlantılı bir geçmişten gelen parti, özellikle 2010’lu yıllarda İsrail yanlısı ve radikal İslam karşıtı bir çizgiye geçti. Dolayısıyla bu partiler klasik aşırı sağın devamı niteliğinde değiller; ideolojik, ekonomik ve jeopolitik çizgileri tamamen farklı. Burada "aşırı sağın yükselişi"nden değil, ideolojik yeniden yapılanmadan söz etmeliyiz. Yeni kurulan aşırı sağ partilerin de temel söylemleri klasik aşırı sağ söylemleri değildi. 2012 İtalya’da FdI, 2013’de Almanya’da AfD, 2013’de İspanya’da VOX ve 2019 ‘da Portekiz’de Chega yeni üretilen aşırı sağ ilkeleri ile kuruldular. Dış politika ve ekonomi açısından bakıldığında, bu hareketler merkez sağa daha yakın görünüyorlar.

YUNANİSTAN VE GÜNÜMÜZDEKİ AŞIRI SAĞ

Komşumuz Yunanistan’da aşırı sağın daha geleneksel kalmasındaki dinamikler nelerdir?

Komşumuzdaki aşırı sağ yapısal bir ideolojik erozyona uğramadı, ilkelerini değiştirmedi, marjinal kaldı. Bu konuyu, Yunanistan’ın önde gelen siyasal analistlerinden, To Vima Gazetesi yazarı Pierros Tzanetakos’a sordum. Tzanetakos süreci şöyle özetliyor:

"Yunanistan'daki aşırı sağ siyasi olgusu, ülkenin savaş sonrası siyasi tarihiyle ve özellikle 1967'deki askeri diktatörlük dönemiyle ayrılmaz bir şekilde bağlantılıdır. 1974 yazında demokrasinin yeniden tesisi, aşırı sağın seçimlerdeki etkisini azaltmış ve oy oranını parlamentoya girme eşiği olan %3'ün altına düşürmüştür. 2012 yılına kadar, Yunan toplumunun ekonomik büyümeye dayalı yüksek bir uzlaşma sağladığı Yeni Demokrasi-PASOK iki partili sistem döneminde, kayda değer bir aşırı sağ aktör yoktu. Ancak 2012'den itibaren baş gösteren derin ekonomik kriz ve siyasi sistemin itibar kaybı, hem Yunan Parlamentosu'na (2012) hem de Avrupa Parlamentosu'na (2014) güçlü bir giriş yapan aşırı sağcı, faşist bir örgüt olan Altın Şafak Partisi'nin ortaya çıkmasına neden oldu. Bu parti daha sonra bir suç örgütü olarak mahkum edildi ve üst düzey yetkilileri hapse atıldı. Altın Şafak; aşırı Batı karşıtı, Yahudi karşıtı ve göçmen karşıtı net bir çizgiye sahipti.

Bugün bu hareketin eski liderlerinden bazıları yasal kısıtlamalara rağmen başka partiler üzerinden siyasete dönmeye çalışıyor. Son seçimlerde (2023) parlamentoya giren ancak mahkeme kararıyla feshedilen Spartalılar Partisi'nin arkasında da bu figürler vardı. Bu hareketin Yunanistan'daki seçim karşılığı şu an %5 civarında tahmin ediliyor. Ülkede faşist nitelikte olmasa da aşırı sağcı gündeme sahip başka küçük partiler de mevcut. Bu yapılar politikalarını COVID-19 pandemisi eleştirilerine (aşılara şüpheyle yaklaştılar) ve Ukrayna’daki savaşa karşı çıkmaya dayandırarak Rusya yanlısı bir tutum sergiliyorlar. Bir diğer ortak noktaları göçmenlik meselesidir; ancak bu konu, AfD'nin yükselişte olduğu Almanya gibi diğer Avrupa ülkelerinde olduğu kadar Yunan toplumunun ana belirleyicisi haline gelmedi. Özetle Yunanistan'daki günümüz aşırı sağı; Yahudi karşıtı, Batı karşıtı, Avrupa şüphecisi ve Rus yanlısı olmasının yanı sıra, LGBTQ+ karşıtlığı gibi kimlik meselelerini konsolidasyon aracı olarak kullanmaktadır."

Günümüz Yunanistan'ındaki klasik aşırı sağ ile Avrupa’da dönüşen aşırı sağın seçim sonuçlarındaki fark, uluslararası bağlantıların iç siyasetteki "kral yapıcı" etkisine somut bir örnek.

TRUMP, İSRAİL VE STEVE BANNON DETAYI

Aşırı Sağdaki dönüşüm Avrupa dinamikleriyle mi gerçekleşti, yoksa bir proje mi?

Avrupa’daki yeni sağın yükselişine baktığımızda, bunun yalnızca ülkelerin kendi iç dinamikleriyle açıklanamayacağını görüyoruz. Peki bu partilere ivme gücü veren ne oldu?

Steve Bannon ön planda yer alan aktör. ABD’de Breitbart Medya ve Steve Bannon, milyarder Robert Mercer’in finansal desteğiyle büyük bir güç kazandı. Bannon, Donald Trump’ın 2016 kampanyasında başarıya ulaşan "America First" modelini Avrupa’ya ihraç etmeye yöneldi. Bu hamlenin ardındaki temel hedef ise Avrupa'daki sağ partileri tek bir çatı altında toplayıp uluslararası geniş bir siyasi eksen yaratmaktı. Bannon’ın 2018’de kurduğu The Movement, Viktor Orbán, Matteo Salvini, Marine Le Pen, Giorgia Meloni ve Avrupa’daki AfD ve VOX gibi sağ-popülist ve milliyetçi aktörlerle temasları aynı siyasi ağ içerisinde buluşturmayı hedefledi. Bu ağın bir diğer boyutunda ise İsrail sağıyla kurulan ilişkiler yer aldı. Özellikle Netanyahu çevresindeki siyasi aktörler, İsrail yanlısı girişimler ve Friends of Israel Initiative gibi yapılar üzerinden Avrupa’daki sağ partilerle temaslar geliştirildi. Dolayısıyla ortaya çıkan tablo, ABD’deki Trump-Bannon çizgisi, Avrupa’nın yeni sağ partileri ve İsrail sağındaki bazı aktörler arasında oluşan liderler, danışmanlar, düşünce kuruluşları, finansörler ve siyasi iletişim ağlarından oluşan ulusötesi bir sağ ekosistemidir. Bunu "transatlantik bir siyasi ve iletişim ağı" olarak tanımlayabiliriz. Ortak siyasi dil; göçün sınırlandırılması, İslam karşıtlığı, güvenlik ekseni ve "Yahudi-Hristiyan Batı medeniyeti" (Judeo-Christian West) söylemi, ve ilgili ulusun büyük yapılması ve ilgili inanca vurgu etrafında inşa ediliyor. Bu açıdan bakıldığında dönüşüm, sağın küresel ölçekte yeniden örgütlenmesidir.

İSRAİL, AVRUPA'DA YÜKSELEN BU AŞIRI SAĞ PARTİLER ÜZERİNDEN MEŞRUİYET KAZANIYOR

İsrail bu yeni Avrupa sağının neresinde yer alıyor? Bu yakınlık neden önemli?

İsrail, dönüşen Avrupa sağının en stratejik uluslararası ortaklarından biridir. Bu nokta çok önemli çünkü tarihsel olarak Avrupa aşırı sağının alametifarikası antisemitizmdi. Bugün ise aynı partiler İsrail’in Avrupa’daki güçlü temsilcileri oldular. Fransa (RN), İspanya (VOX), Portekiz (Chega) ve İsveç Demokratları bunun örnekleridir. Burada karşılıklı bir meşruiyet ilişkisi söz konusu. İsrail Avrupa’da yükselen bu aşırı sağ partiler üzerinden meşruiyet kazanıyor, Avrupa siyasetini etkileyebiliyor ve karar alma mekanizmalarında görünmez aktör olarak yer alabiliyor. Dönüşen aşırı sağ partiler ise, yüzünü ABD ve İsrail’e çevirince; muazzam bir meşruiyet, siyasal danışmanlık, lobi gücü, finansman ve medya desteği elde ederek ana akım siyasette güçlü etkiye sahip olabiliyorlar.

AVRUPA SİYASETİNDEKİ ASIL KIRILMA NOKTASI

Sonuç olarak; Avrupa’da yükselen nedir: Aşırı sağ mı, merkez sağ mı?

Bugünkü Avrupa sağını yalnızca "aşırı sağın yükselişi" klişesiyle okumak, bu hareketlerin geçirdiği derin ideolojik evrimi ıskalamaktır. Batı sistemiyle bütünleştirmiş öz kimliğini biriciklikten alıp Avrupacılık ile birlikte konumlandıran bir yapıyı, sırf göç ve İslam karşıtlığı üzerinden aşırı sağ olarak nitelemek açıklayıcı değildir. Avrupa’da yükselen sağ model; ekonomik olarak kapitalist, güvenlik açısından NATO ile uyumlu, İsrail ile sistem içinde hareket eden bir yapıdır ve merkez sağa kaymaktadır. Seçmen mobilizasyonunu ise göç, sınırlar ve İslam karşıtlığı üzerinden yürütmekte olan sağ popülist bir harekettir. Dolayısıyla bugün sorulması gereken soru "Aşırı sağ neden yükseliyor?" değildir. Asıl soru şudur; Avrupa’nın sağı neden küresel sistem tarafından yeniden yapılandırılıyor ve bu yeni sağ, kitleleri peşinden sürüklemek için neden hâlâ aşırı sağın o öfkeli dilini kullanmaya ihtiyaç duyuyor? Avrupa siyasetindeki asıl kırılma noktası tam olarak burada yatmaktadır.

Avrupa ülkeleri, İsrail’in Batı Şeria’daki yasadışı Yahudi yerleşimlerinde üretilen mallara ambargo kararı aldı. 12 ülkenin attığı bu adım, mevcut İsrail yönetiminin Batı Şeria’da tepki çeken uygulamalarına bugüne kadar verilen en büyük tepki olarak dikkat çekiyor.

Avrupa ülkeleri Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve İngiltere’nin dışında Kanada’nın da katıldığı ortak açıklamayla karar dünyaya duyuruldu. 12 ülkenin dışişleri bakanları, yaptıkları ortak yazılı açıklamayla Batı Şeria’daki İsrail yerleşimleriyle ticareti yasaklayacaklarını duyurdu. Açıklamada, İsrail’in Batı Şeria’daki eylemleriyle iki devletli çözümü baltalayan adımlar attığı belirtilirken, durumun her geçen gün daha da kötü hale geldiği kaydedildi. Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin sebep olduğu şiddet olaylarına işaret edilen açıklamada, iki devletli çözüm fikrinin korunması gerektiği vurgulandı.

‘İki devlet tek yol’

İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, İngiltere Parlamentosu’nda yaptığı açıklamada, kendisinin de bir Yahudi olduğunu hatırlatırken, “İsrail’e desteğim sarsılmazdır ancak bu durum, Filistin Devleti’ne desteğimle çelişmiyor” diye konuştu. İki devletli çözümün hem Filistinliler hem de İsrailliler için tek yol olduğunun altını çizen Miliband, Gazze’de yaşananların ise “dünyanın ve İngiltere’nin vicdanından silinmeyecek bir leke” olduğunu söyledi. “İngiltere, Batı Şeria’da yerleşimci teröristler tarafından etnik temizlik yapıldığını kabul etmektedir” diyen Miliband, İsrail’in Batı Şeria’daki eylemlerinin “Filistin Devleti” fikrini yok etmeyi hedeflediğini vurguladı. Öte yandan İran ve Hizbullah’a yönelik de yeni yaptırımlar açıklayan Miliband, “Bu tehditlerle mücadele, İsrail’le ortak ulusal güvenlik sorunlarımızdır. Bunlarla mücadelede işbirliğini sürdüreceğiz” dedi. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Fransa, aynı yönde taahhütlerde bulunan 11 ülkeyle birlikte işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrailli yerleşim yerleriyle ticarete son verecek” ifadesini kullandı. Batı Şeria’nın “patlama eşiğine” geldiği için böyle bir kararı aldıklarını belirten Barrot, bölgede uluslararası hukukun hiçe sayılarak Filistin topraklarının gasbının devam ettiğini, buradaki aşırıcı İsraillilerin Filistinlilere yönelik şiddet ve terör eylemlerinin arttığını vurguladı. “İsrail’in güvenliği kesin bir şekilde sağlanmadıkça Orta Doğu’da kalıcı barışın olamayacağını” savunan Barrot, “İsrail makamları yasa dışı sömürgeciliğe ve onu takip eden kabul edilemez şiddete son vermeli” görüşlerini paylaştı.

ABD rahatsız

ABD ise ambargo kararına karşı çıktı. ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, İngiliz firmalarının birçok ABD eyaletinde iş yapmasının “yasaklanabileceğini” söyledi. Kararın, İngiltere ile ABD ve İsrail arasındaki ilişkilerde yeni bir gerilime yol açabileceği değerlendirilirken, İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın ABD Başkanı Donald Trump ile telefon görüşmesi gerçekleştirdiği bildirildi. İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ise, böyle bir karar alan ülkelerin “tarihin yanlış tarafında” yer alacağını ifade etti.

Öte yandan İsrail, İngiltere’nin kararına misilleme olarak Kudüs’teki İngiliz konsolosluğunu kapatma kararı aldı. Birleşmiş Milletler ve çoğu ülke, Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerini yasadışı, bölgeyi ise işgal altında kabul ediyor. İsrail ise Batı Şeria’nın işgal altında değil, statüsü tartışmalı bir bölge olduğunu savunuyor. Bu topraklardan giden mallar İsrail’in toplam ticaret hacminin küçük bir kısmını teşkil ediyor.

Türkiye’den destek

Dışişleri Bakanlığı, 12 ülkenin Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimlerle ticareti yasaklamaya yönelik adımları hakkında yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, “Birleşik Krallık, Fransa ve Kanada’nın öncülüğünde on iki ülke tarafından Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimlerle ticareti ve iş ilişkilerini yasaklamaya yönelik atılan adımları memnuniyetle karşılıyor ve destekliyoruz” ifadelerine yer verildi. Açıklamada, yasa dışı yerleşimlerin, sistematik bir işgal politikasına dönüşerek Filistin Devleti’nin varlığını tehdit eder noktaya ulaştığı, “yerleşimci terörü”nün etnik temizlik boyutuna vardığı vurgulandı.

7 Ekim tartışması büyüyor: Uyarmışlardı

İsraili merkezli Haaretz ülkede seçime günler kala 7 Ekim 2023’te ülkeyi sarsan Hamas saldırılarıyla ilgili çarpıcı bir haberle dikkat çekti. Haberde, BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zaid’in 7 Ekim saldırısından bir buçuk hafta önce İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu aradığını ve olası saldırılarla ilgili istihbarattan haberdar ettiği öne sürüldü. Habere göre Bin Zaid bu görüşmede, Hamas’ın Gazze’deki lideri Yahya Sinvar’ın İsrail’e karşı büyük bir operasyon planladığı uyarısında bulundu. Bin Zaid, söz konusu olayın sadece kan dökülmesine yol açmakla kalmayıp tüm bölgeyi istikrarsızlaştıracağından endişe ettiğini dile getirdi. Habere göre Netanyahu ise sakin bir tepki verdi ve İsrail’in her türlü senaryoya hazırlıklı olduğunu belirtti.

Suudi-Husi çatışmaları şiddetlendi

Yemen’de İran destekli Husiler ile Suudi Arabistan tarafından desteklenen Yemen hükümeti güçleri arasındaki çatışmalar şiddetleniyor. Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik son saldırısı büyük dikkat çekerken, çatışmada yeni bir döneme girildi. Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, Husilerin ülkenin güneyindeki bazı enerji tesislerini hedef aldığını; bazı bölgelerde yangınların çıktığını bildirdi. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Husilerin ülkeye yönelik saldırılarında 73 kişinin yaralandığını duyurdu.

Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, ülkenin güneyindeki bazı petrol ve enerji tesislerinin saldırıların ardından faaliyetlerini geçici olarak durdurduğunu açıkladı. Bakanlık, çeşitli noktalarda çıkan yangınlara itfaiye ekiplerinin müdahalesinin sürdüğünü belirtti.

Saldırılar, Yemen’de hükümet güçlerinin Husilerin kontrolündeki başkent Sana’yı geri almak amacıyla başlattığı karşı saldırının sürdüğü dönemde gerçekleşti. Yemen ordusu son günlerde Husilerin daha önce ele geçirdiği bazı bölgeleri geri almak için karşı saldırı başlatırken, el-Cevf’te yeni bir cephe açarak başkente doğru ilerleme sağlamaya çalışıyor.

Türkiye’den kınama

Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Husilerin Suudi Arabistan’ı hedef alan saldırıları kınanırken, “Husilere saldırgan eylemlerine bir an önce son vermeleri çağrısında bulunuyoruz” denildi.

ABD’den İran petrolüne saldırı

ABD’nin İran’a yönelik saldırıları devam ediyor. ABD ordusu dün İran’ın Basra Körfezi’nde yer alan petrol ihraç terminalinin bulunduğu Hark Adası ile Hürmüzgan Eyaleti’ne bağlı Cask kenti yakınlarına saldırılar düzenledi. İran medyası bölgede patlama seslerinin duyulduğunu bildirdi. Amerikan Fox News’e konuşan üst düzey ABD’li bir yetkili, Hark Adası ile Cask kentine saldırıları doğrularken, vurulan hedefler arasında İranlı petrol tankerlerinin de bulunduğunu açıkladı.

‘Denizaltı ele geçirdik’

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’nda ABD’ye ait insansız denizaltı ele geçirdiklerini duyurdu. Yayınlanan görüntülerde, denizaltının ABD Donanması’nın en yeni otonom su altı sistemlerinden biri olan Dive-LD olduğu görüldü. 6 bin metre derinliğe inebilen denizaltı, deniz tabanı haritalama, mayın tespiti, boru hattı kontrolü ve istihbarat toplama görevlerinde kullanılıyor.

245 milyon dolarlık Bitcoin, milyon dolarlık otomobiller, özel jetler ve gece kulüplerinde tek gecede harcanan yüz binlerce dolar...Henüz 22 yaşındaki Malone Lam’ın adı, kripto para dünyasının en büyük soygunlarından birinin ardından gündeme geldi.

‘245 MİLYON DOLAR ÇALIP AKLADI’

BBC’nin haberine göre ABD Adalet Bakanlığı, Singapurlu Lam’ın arkadaşlarıyla kurduğu uluslararası suç ağıyla 245 milyon dolar değerinde Bitcoin çaldığını ve bu parayı akladığını açıkladı. Lam, tarihin en büyük kripto para hırsızlıklarından birini organize etmek ve çete faaliyetlerinde bulunmak suçlamalarını kabul etti.

Ancak soruşturmanın ortaya çıkardığı ayrıntılar, yalnızca çalınan paranın miktarıyla sınırlı değil. Lam ve beraberindekiler, milyonlarca dolarlık kripto serveti kısa sürede gösterişli bir yaşamın finansmanına çevirdi.

BİR GECEDE YARIM MİLYON DOLAR

Çetenin çaldığı fonlarla gece kulüplerinde tek gecede 500 bin dolara kadar harcama yaptığı belirlendi. Şebeke ayrıca değeri 100 bin ila 3.8 milyon dolar arasında değişen lüks araçlardan oluşan bir filo satın aldı.

Lam’ın gece kulüplerindeki gösterişi ise soruşturmanın en dikkat çekici ayrıntılarından biri oldu. Sanığın kalabalıkların üzerine on binlerce dolar değerindeki lüks marka çantalarını attığı bildirildi.

Lüks saatler, özel jet kiralamaları ve özel koruma ekipleri için de milyonlarca dolar harcandı.

ÇEVRİMİÇİ PLATFORMDA TANIŞMIŞLAR

Mahkeme belgelerine göre şebekenin faaliyetleri Ekim 2023’te başladı ve en az Mayıs 2025’e kadar devam etti. Şebeke üyeleri çevrim içi oyun platformlarında tanışırken, California, Connecticut, New York ve Florida’nın yanı sıra ABD dışından katılan kişiler de grubun içinde yer aldı.

Şebekenin liderliğini Lam üstlendi. Sanığın çevrim içi ortamda “Anne Hathaway”, “$$$” ve “King Greavy” takma adlarını kullandığı kaydedildi.

Çete, Bitcoin sahiplerini hedef alırken sosyal mühendislik yöntemlerinden yararlandı. Mağdurlar kandırılarak gizli bilgileri ele geçirildi ve bu bilgiler kullanılarak dijital cüzdanlara erişildi.

Bazı olaylarda ise dijital yöntemler yerini doğrudan fiziksel müdahaleye bıraktı. Çete üyelerinin mağdurların evlerine baskın düzenleyerek dijital cüzdanları boşaltmalarını sağlayacak bilgilere ulaştığı belirtildi.

20 YILA KADAR HAPİS CEZASI

ABD Bölge Yargıcı Colleen Kollar-Kotelly, suçlamaları kabul eden Lam için henüz duruşma tarihi belirlemedi. Lam’ın suçlardan mahkum edilmesi halinde 20 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalacağı belirtildi.

ABD Savcısı Jeanine Pirro, uluslararası bir suç ağını yöneten sanığın deşifre edildiğini ve adalete teslim edildiğini vurguladı.

İran'ın yarı resmi Mehr Haber Ajansına göre, Devrim Muhafızları Ordusu Basın Halkla İlişkiler Birimi tarafından yapılan yazılı açıklamada, ABD ordusunun Basra Körfezi'nde 5 İran tankerine yönelik saldırılarına karşılık verildiği belirtildi.

'AĞIR HASAR OLUŞTU'

Bölgede ABD'ye ait 2 gemi ile 8 tankerin hedef alındığı ve söz konusu unsurlarda ağır hasar oluştuğu ifade edilen açıklamada, ayrıca ABD ordusunun teşviki ve desteğiyle Hürmüz Boğazı'ndaki “yasaklı bölgeden” geçmeye çalışan 10 geminin de hedef alındığı aktarıldı.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün ve gözetiminin Devrim Muhafızları Ordusu donanmasının elinde olduğu vurgulandı.

MİLLİYET.COM.TR / Türkiye’nin hava savunmasındaki yerli ve milli kabiliyetlerini güçlendiren GÜRZ, İsrail basınının da radarına girdi.

İsrail merkezli Maariv 5 Eylül 2026’da başarıyla tamamlanan canlı atış testinin ardından sistem hakkında kapsamlı bir analiz yayımlarken, GÜRZ’ün sahada operasyonel faaliyete başlamasına dikkat çekti.

‘SAVAŞ ALANININ ÇEHRESİNİ VE DENGELERİ DEĞİŞTİRMEYE HAZIR’

Maariv’in haberinde GÜRZ, “savaş alanının çehresini ve dengeleri değiştirmeye hazır” bir sistem olarak tanımlandı. Aselsan tarafından geliştirilen sistemin, tek bir mobil platform üzerinden çok çeşitli hava tehditlerine karşı kısa menzilli, çok katmanlı hava savunması sunduğu belirtildi.

‘GÖKYÜZÜNDEKİ TEHDİDE KARŞI TÜRK KALKANI’

İsrail basınında yer alan analizde GÜRZ için kullanılan bir başka dikkat çekici ifade ise “Gökyüzündeki tehdide karşı Türk kalkanı” oldu. Maariv, hibrit yapısıyla önleyici füzeleri toplarla bir araya getiren sistemin, hem manevra yapan kuvvetler hem de stratejik tesisler için koruyucu bir şemsiye oluşturmak üzere tasarlandığını aktardı.

Sistemin 5 Eylül’deki canlı atış testinde hedefleri belirleme ve sürekli takip etme konusunda yüksek başarı gösterdiği belirtilirken, gelişmiş dört yönlü radar, elektro-optik sistemler ve iletişim altyapısının da beklendiği şekilde çalıştığı kaydedildi.

Testin en dikkat çekici aşamalarından birini ise GÖKSUR önleme füzesinin performansı oluşturdu. Maariv, füzenin karmaşık manevralar gerçekleştirmesine rağmen planlanan yörüngesini başarıyla takip ettiğini aktardı.

TEK PLATFORMDA ÇOK KATMANLI SAVUNMA

Maariv’in aktardığına göre GÜRZ’ün en önemli özelliklerinden biri, farklı savunma unsurlarını tek bir mobil platform üzerinde buluşturması. Sistem 3.5 santimetrelik KORKUT topunun yanı sıra dört adet SUNGUR ve dört adet GÖKSUR füzesini taşıyan fırlatma rampalarına sahip.

Haberde “Bu yapı, farklı önleme unsurlarının aynı platform üzerinden kullanılmasına imkan sağlıyor. Böylece GÜRZ, kısa menzilli hava savunmasında yalnızca tek bir silaha dayanmayan, farklı tehditlere karşı farklı önleme kabiliyetlerini bir arada kullanan hareketli bir savunma çözümü sunuyor” denildi.

Maariv, GÜRZ’ün şirketin daha önceki programlarında geliştirilen teknolojileri tek bir platformda birleştirdiğine de dikkat çekti.

‘TÜRK CEVABI’

Bununla birlikte haberde dikkat çeken bir diğer nokta da sistemin Rusya’nın Pantsir hava savunma sistemine doğrudan Türk cevabı olarak görülmesi oldu.

Maariv’in aktardığı değerlendirmelere göre askeri uzmanlar, GÜRZ’ü NATO standartlarına uyarlanmış gelişmiş bir alternatif olarak değerlendiriyor. Türk Kara ve Hava Kuvvetleri’nin de sistem için sipariş verdiği belirtilirken, GÜRZ’ün 6x6 ve 8x8 araç konfigürasyonlarına entegre edilmesinin beklendiği aktarıldı.

'PROTOTİPTEN OPERASYONEL GÜCE'

GÜRZ’ün Mayıs 2026’da SAHA EXPO’da sergilenen konfigürasyonuna da yer veren Maariv “5 Eylül’de gerçekleştirilen canlı atış ise sistemin prototip aşamasından seri üretime ve operasyonel kullanıma geçişinde kritik bir doğrulama adımı olarak öne çıktı.Türkiye’nin hava savunmasında farklı menzil ve kabiliyetlere sahip sistemleri aynı çatı altında buluşturma hedefinde GÜRZ, hareketli birliklerden stratejik tesislere kadar geniş bir alanda önemli bir savunma katmanı oluşturuyor” ifadelerini kullandı.

Ayrıca “Canlı atış testini başarıyla tamamlayarak sahaya çıkan sistem, artık yalnızca bir proje ya da prototip olmaktan çıkıp Türkiye’nin hava savunma mimarisinin sahadaki unsurlarından biri haline geliyor” değerlendirmesinde bulunuldu.

‘BERABERLİĞİ BOZAN MAÇ’

Son olarak Maariv’in “beraberliği bozan maç” benzetmesiyle dikkat çektiği GÜRZ için “Asıl maç ise şimdi başlıyor. Türkiye, kendi geliştirdiği radarları, topları ve farklı önleme füzelerini tek bir platformda buluştururken, gökyüzündeki tehditlere karşı kendi kalkanını daha da güçlendiriyor” denildi.

NE OLMUŞTU?

GÜRZ Hava Savunma Sistemi'nin atışlı faaliyeti, başarıyla gerçekleştirildi. Yakın mesafede farklı hava tehditlerine karşı katmanlı hava savunma çözümünü tek araç üzerinden sunan sistemle gerçekleştirilen faaliyette, radar ve elektro-optik tespit ile takip, takip devamlılığı ve menzil doğruluğunda yüksek başarı sağlandı.

GÜRZ, dört yüzlü AESA radarı, elektro-optik süitleri ve haberleşme sistemleriyle yetkinliğini doğrularken, faaliyette kullanılan GÖKSUR füzesi de zorlu manevralar gerçekleştirerek beklenen yörüngeyi takip etti.

ASELSAN tarafından geliştirilip üretilen GÜRZ Hava Savunma Sistemi, top ve füze olmak üzere farklı önleyicilerin kullanımına imkan tanıyarak tek platform üzerinde çok katmanlı hava savunma çözümü sunuyor.

ASELSAN, sosyal medya hesabından GÜRZ'e ilişkin yaptığı paylaşımda da "Gökyüzünde tehdit varsa, karşısında GÜRZ. Yakın hava savunma çözümünü tek araçta sunan ASELSAN GÜRZ, farklı hava tehditlerine karşı oyun değiştirecek" ifadelerine yer verdi.

MİLLİYET.COM.TR / ÖZEL - Avrupa’da artan göçmen ve mülteci sayısının toplumda oluşturduğu endişeleri siyasi fırsata dönüştüren aşırı sağ partilerin, bu söylemler üzerinden seçmen desteğini artırdığı değerlendiriliyor.

Son olarak Almanya Başbakanı Friedrich Merz, aşırı sağcı AfD’nin Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerini yüzde 43,8 oyla açık ara kazanmasının kendileri için büyük bir şok olduğunu söyledi. AfD, 2021’e göre oylarını iki kattan fazla artırırken, Merz’in liderliğindeki CDU 19,9 puan kaybederek yüzde 17,2 ile ikinci sıraya geriledi. Sonucu CDU’nun onlarca yıldır aldığı en ağır seçim yenilgisi olarak nitelendiren Merz, Almanya’nın köklü reformlara ihtiyaç duyduğunu belirtti. Görevini bırakmayı düşünüp düşünmediği sorulan Merz, “Vazgeçmek benim için bir seçenek değil.” dedi.

Peki bu sonuç Avrupa genelindeki sağ/popülist partilerin yükselişinin devamı olarak görülebilir mi? İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Canan Tercan, Avrupa'daki "aşırı sağ"ın yükselişini Milliyet.com.tr'ye değerlendirdi.

OKLAR TAMAMEN GÖÇ VE İSLAM'A YÖNELMİŞ DURUMDA

Avrupa’da bugün yükselen "aşırı sağ" için ne söyleyebilirsiniz, aşırı sağ neden yükseldi?

Bugün “Aşırı sağ neden yükseliyor?” sorusundan önce, “Avrupa’nın yükselen aşırı sağı gerçekte aşırı sağ” mı?” sorusunu sormalıyız. Avrupa’da yükselen olgu aslında klasik anlamda bir aşırı sağ değildir. Aşırı sağ ismi ve seçkin tabanı üzerinde yükselen yapı, merkez sağa kayan sağ popülist bir harekettir.

Şöyle açıklayalım: Klasik aşırı sağ, Avrupa’da faşizmin çöküşü sonrası ulusçuluğu temel alan, ağırlıklı olarak faşizm mirasçılarının yer aldığı marjinal siyasi bir ideolojiydi. 1970’lerden sonra belirginleşen bu geleneksel aşırı sağın temel davası; antisemitizm, antikomünizm, anti-Amerikancılık ve anti-kapitalizmdi. Çok kültürlülüğe, parlamenter demokrasiye, ulus-üstü yapılara, liberalizme, Avrupa entegrasyonuna ve NATO’ya karşı duran; ulusal ekonomi, ulusal kimlik, ulusal egemenlik ve ulusal ordu gibi unsurları savunan sert bir hareketti. Günümüzde yükselen Avrupa sağı ise bunun tam tersi bir profil çiziyor; Amerikancı, İsrail’e yakın, kapitalist, AB ve NATO’yu benimsemiş bir çizgiye sahip. Bu yeni hareket, oklarını ise tamamen göç ve İslam’a yöneltmiş durumda.

HEM YENİ MÜTTEFİK İSRAİL, HEM DE TABANDA KARŞILIK BULABİLECEK KULLANIŞLI BİR DÜŞMAN

İslam karşıtlığı, klasik aşırı sağın kurucu unsurlarından biri değildi. 2010 sonrasında daha belirgin olmaya başladı ve güvenlik tehdidi söylemiyle hedefe kondu. "İslam karşıtlığının rolü neydi?" diye soracaksınız; İslamiyet, sonradan üretilen "yeni düşman" söyleminin merkezine oturtuldu. Çünkü karşımızda, zamanla eski sistem düşmanlarının kimliğiyle entegre olan bir aşırı sağ vardı. Ve tabanındaki "faşist ve ulusçu" öfkeli kitle nasıl konsolide edilecek? Eski düşmanlar dost olduğuna göre yeni düşman kim olacak ve bu düşmanın getirisi ne olacaktı? İşte bu noktada göç ve İslam tehdidi devreye giriyor. Hem yeni müttefik İsrail’de; hem de tabanda karşılık bulabilecek kullanışlı bir düşman. Diğer yandan, düşman karşısında kenetlenme algısı yaratarak görünürlüğü artırmak, siyasi partiler için kullanışlı bir yöntemdir ve popülist partilere kolay oy getirir. Avrupa aşırı sağında da bu oldu. İslam ve güvenlik tehdidi söylemi ile "düşmana karşı birlik" üzerine siyasi düşmanlık ekseni yaratıldı.

TOPLUMU HAREKETE GEÇİREN EN ÖNEMLİ ARAÇLAR: KORKU, UMUT VE ÖFKE

Siyasi açısından bu düşmanlığın güçlü bir işlevi vardı. Korku, umut ve öfke toplumları harekete geçiren en önemli araçlardır. Güçlü bir tehdit algısı yarattığınızda toplumu konsolide edebilirsiniz. Dolayısıyla güçlü bir göç ve Müslüman tehdidi seçmen tabanını aktif tutan bir mobilizasyon aracına dönüştü. Özetlersek, günümüzde yükselen aşırı sağ partilerde aşırı sağın kurucu temaları yer almıyor, bu partiler, güçlü bir düşman söylemiyle (göç ve Müslüman tehdidi) hareket eden, politikalarında "merkez sağ" unsurlara sahip, "sağ popülist" partilerdir. Avrupa’da klasik aşırı sağ temaları erozyona uğramayan partiler yok mu? Elbette var, ancak onlar yükselişte değil, marjinal kalıyorlar. Örneğin Yunanistan’daki aşırı sağ hala antisemitik, Avrupa şüphecisi, Rus yanlısı, LGBT karşıtı bir çizgide ve oy oranları hala düşük.

ÇİZGİLERİ TAMAMEN FARKLI

Arka planda neler vardı, bu dönüşüm nasıl oldu?

Partiler üzerinden gidersek, bu dönüşümün en belirgin iki aktörü Fransa’da Le Pen ile özdeşleşen RN (Ulusal Birlik) ve İsveç Demokratları’nı örnek verebiliriz. Jean-Marie Le Pen 1970’lerde partisi "Ulusal Cephe"yi kurarken eski faşistler, monarşi yanlıları ve radikal Katoliklerle birlikte hareket etti. Temel söylem antisemitizm ve sert bir ulusçuluktu. Avrupa Ekonomik Topluluğu’na, NATO’ya, ulus-üstü yapılara ve liberal ekonomiye tamamen karşıydı. 2011 yılında kızı Marine Le Pen partinin başına geçti ve tüm yapıyı değiştirdi hatta partinin adını bile. Yeni düşman söylemi İslam ve göç üzerine inşa edildi. Baba Jean M. Le Pen partideki köklü değişime direndiği için O da partiden ihraç edildi. İsrail ve Batı desteğini arkasına alan Le Pen, oylarını %10’lardan %40’lara yükseltti. Dün marjinal bir hareket olan parti bugün devlet liderliğine oynuyor ancak parti eski parti değil ve partiye ABD-İsrail desteği çok görünür.

İsveç Demokratları da benzer bir dönüşüm yaşadı. Tarihsel olarak neo-Nazi ve antisemitik çevrelerle bağlantılı bir geçmişten gelen parti, özellikle 2010’lu yıllarda İsrail yanlısı ve radikal İslam karşıtı bir çizgiye geçti. Dolayısıyla bu partiler klasik aşırı sağın devamı niteliğinde değiller; ideolojik, ekonomik ve jeopolitik çizgileri tamamen farklı. Burada "aşırı sağın yükselişi"nden değil, ideolojik yeniden yapılanmadan söz etmeliyiz. Yeni kurulan aşırı sağ partilerin de temel söylemleri klasik aşırı sağ söylemleri değildi. 2012 İtalya’da FdI, 2013’de Almanya’da AfD, 2013’de İspanya’da VOX ve 2019 ‘da Portekiz’de Chega yeni üretilen aşırı sağ ilkeleri ile kuruldular. Dış politika ve ekonomi açısından bakıldığında, bu hareketler merkez sağa daha yakın görünüyorlar.

YUNANİSTAN VE GÜNÜMÜZDEKİ AŞIRI SAĞ

Komşumuz Yunanistan’da aşırı sağın daha geleneksel kalmasındaki dinamikler nelerdir?

Komşumuzdaki aşırı sağ yapısal bir ideolojik erozyona uğramadı, ilkelerini değiştirmedi, marjinal kaldı. Bu konuyu, Yunanistan’ın önde gelen siyasal analistlerinden, To Vima Gazetesi yazarı Pierros Tzanetakos’a sordum. Tzanetakos süreci şöyle özetliyor:

"Yunanistan'daki aşırı sağ siyasi olgusu, ülkenin savaş sonrası siyasi tarihiyle ve özellikle 1967'deki askeri diktatörlük dönemiyle ayrılmaz bir şekilde bağlantılıdır. 1974 yazında demokrasinin yeniden tesisi, aşırı sağın seçimlerdeki etkisini azaltmış ve oy oranını parlamentoya girme eşiği olan %3'ün altına düşürmüştür. 2012 yılına kadar, Yunan toplumunun ekonomik büyümeye dayalı yüksek bir uzlaşma sağladığı Yeni Demokrasi-PASOK iki partili sistem döneminde, kayda değer bir aşırı sağ aktör yoktu. Ancak 2012'den itibaren baş gösteren derin ekonomik kriz ve siyasi sistemin itibar kaybı, hem Yunan Parlamentosu'na (2012) hem de Avrupa Parlamentosu'na (2014) güçlü bir giriş yapan aşırı sağcı, faşist bir örgüt olan Altın Şafak Partisi'nin ortaya çıkmasına neden oldu. Bu parti daha sonra bir suç örgütü olarak mahkum edildi ve üst düzey yetkilileri hapse atıldı. Altın Şafak; aşırı Batı karşıtı, Yahudi karşıtı ve göçmen karşıtı net bir çizgiye sahipti.

Bugün bu hareketin eski liderlerinden bazıları yasal kısıtlamalara rağmen başka partiler üzerinden siyasete dönmeye çalışıyor. Son seçimlerde (2023) parlamentoya giren ancak mahkeme kararıyla feshedilen Spartalılar Partisi'nin arkasında da bu figürler vardı. Bu hareketin Yunanistan'daki seçim karşılığı şu an %5 civarında tahmin ediliyor. Ülkede faşist nitelikte olmasa da aşırı sağcı gündeme sahip başka küçük partiler de mevcut. Bu yapılar politikalarını COVID-19 pandemisi eleştirilerine (aşılara şüpheyle yaklaştılar) ve Ukrayna’daki savaşa karşı çıkmaya dayandırarak Rusya yanlısı bir tutum sergiliyorlar. Bir diğer ortak noktaları göçmenlik meselesidir; ancak bu konu, AfD'nin yükselişte olduğu Almanya gibi diğer Avrupa ülkelerinde olduğu kadar Yunan toplumunun ana belirleyicisi haline gelmedi. Özetle Yunanistan'daki günümüz aşırı sağı; Yahudi karşıtı, Batı karşıtı, Avrupa şüphecisi ve Rus yanlısı olmasının yanı sıra, LGBTQ+ karşıtlığı gibi kimlik meselelerini konsolidasyon aracı olarak kullanmaktadır."

Günümüz Yunanistan'ındaki klasik aşırı sağ ile Avrupa’da dönüşen aşırı sağın seçim sonuçlarındaki fark, uluslararası bağlantıların iç siyasetteki "kral yapıcı" etkisine somut bir örnek.

TRUMP, İSRAİL VE STEVE BANNON DETAYI

Aşırı Sağdaki dönüşüm Avrupa dinamikleriyle mi gerçekleşti, yoksa bir proje mi?

Avrupa’daki yeni sağın yükselişine baktığımızda, bunun yalnızca ülkelerin kendi iç dinamikleriyle açıklanamayacağını görüyoruz. Peki bu partilere ivme gücü veren ne oldu?

Steve Bannon ön planda yer alan aktör. ABD’de Breitbart Medya ve Steve Bannon, milyarder Robert Mercer’in finansal desteğiyle büyük bir güç kazandı. Bannon, Donald Trump’ın 2016 kampanyasında başarıya ulaşan "America First" modelini Avrupa’ya ihraç etmeye yöneldi. Bu hamlenin ardındaki temel hedef ise Avrupa'daki sağ partileri tek bir çatı altında toplayıp uluslararası geniş bir siyasi eksen yaratmaktı. Bannon’ın 2018’de kurduğu The Movement, Viktor Orbán, Matteo Salvini, Marine Le Pen, Giorgia Meloni ve Avrupa’daki AfD ve VOX gibi sağ-popülist ve milliyetçi aktörlerle temasları aynı siyasi ağ içerisinde buluşturmayı hedefledi. Bu ağın bir diğer boyutunda ise İsrail sağıyla kurulan ilişkiler yer aldı. Özellikle Netanyahu çevresindeki siyasi aktörler, İsrail yanlısı girişimler ve Friends of Israel Initiative gibi yapılar üzerinden Avrupa’daki sağ partilerle temaslar geliştirildi. Dolayısıyla ortaya çıkan tablo, ABD’deki Trump-Bannon çizgisi, Avrupa’nın yeni sağ partileri ve İsrail sağındaki bazı aktörler arasında oluşan liderler, danışmanlar, düşünce kuruluşları, finansörler ve siyasi iletişim ağlarından oluşan ulusötesi bir sağ ekosistemidir. Bunu "transatlantik bir siyasi ve iletişim ağı" olarak tanımlayabiliriz. Ortak siyasi dil; göçün sınırlandırılması, İslam karşıtlığı, güvenlik ekseni ve "Yahudi-Hristiyan Batı medeniyeti" (Judeo-Christian West) söylemi, ve ilgili ulusun büyük yapılması ve ilgili inanca vurgu etrafında inşa ediliyor. Bu açıdan bakıldığında dönüşüm, sağın küresel ölçekte yeniden örgütlenmesidir.

İSRAİL, AVRUPA'DA YÜKSELEN BU AŞIRI SAĞ PARTİLER ÜZERİNDEN MEŞRUİYET KAZANIYOR

İsrail bu yeni Avrupa sağının neresinde yer alıyor? Bu yakınlık neden önemli?

İsrail, dönüşen Avrupa sağının en stratejik uluslararası ortaklarından biridir. Bu nokta çok önemli çünkü tarihsel olarak Avrupa aşırı sağının alametifarikası antisemitizmdi. Bugün ise aynı partiler İsrail’in Avrupa’daki güçlü temsilcileri oldular. Fransa (RN), İspanya (VOX), Portekiz (Chega) ve İsveç Demokratları bunun örnekleridir. Burada karşılıklı bir meşruiyet ilişkisi söz konusu. İsrail Avrupa’da yükselen bu aşırı sağ partiler üzerinden meşruiyet kazanıyor, Avrupa siyasetini etkileyebiliyor ve karar alma mekanizmalarında görünmez aktör olarak yer alabiliyor. Dönüşen aşırı sağ partiler ise, yüzünü ABD ve İsrail’e çevirince; muazzam bir meşruiyet, siyasal danışmanlık, lobi gücü, finansman ve medya desteği elde ederek ana akım siyasette güçlü etkiye sahip olabiliyorlar.

AVRUPA SİYASETİNDEKİ ASIL KIRILMA NOKTASI

Sonuç olarak; Avrupa’da yükselen nedir: Aşırı sağ mı, merkez sağ mı?

Bugünkü Avrupa sağını yalnızca "aşırı sağın yükselişi" klişesiyle okumak, bu hareketlerin geçirdiği derin ideolojik evrimi ıskalamaktır. Batı sistemiyle bütünleştirmiş öz kimliğini biriciklikten alıp Avrupacılık ile birlikte konumlandıran bir yapıyı, sırf göç ve İslam karşıtlığı üzerinden aşırı sağ olarak nitelemek açıklayıcı değildir. Avrupa’da yükselen sağ model; ekonomik olarak kapitalist, güvenlik açısından NATO ile uyumlu, İsrail ile sistem içinde hareket eden bir yapıdır ve merkez sağa kaymaktadır. Seçmen mobilizasyonunu ise göç, sınırlar ve İslam karşıtlığı üzerinden yürütmekte olan sağ popülist bir harekettir. Dolayısıyla bugün sorulması gereken soru "Aşırı sağ neden yükseliyor?" değildir. Asıl soru şudur; Avrupa’nın sağı neden küresel sistem tarafından yeniden yapılandırılıyor ve bu yeni sağ, kitleleri peşinden sürüklemek için neden hâlâ aşırı sağın o öfkeli dilini kullanmaya ihtiyaç duyuyor? Avrupa siyasetindeki asıl kırılma noktası tam olarak burada yatmaktadır.

Avrupa ülkeleri, İsrail’in Batı Şeria’daki yasadışı Yahudi yerleşimlerinde üretilen mallara ambargo kararı aldı. 12 ülkenin attığı bu adım, mevcut İsrail yönetiminin Batı Şeria’da tepki çeken uygulamalarına bugüne kadar verilen en büyük tepki olarak dikkat çekiyor.

Avrupa ülkeleri Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve İngiltere’nin dışında Kanada’nın da katıldığı ortak açıklamayla karar dünyaya duyuruldu. 12 ülkenin dışişleri bakanları, yaptıkları ortak yazılı açıklamayla Batı Şeria’daki İsrail yerleşimleriyle ticareti yasaklayacaklarını duyurdu. Açıklamada, İsrail’in Batı Şeria’daki eylemleriyle iki devletli çözümü baltalayan adımlar attığı belirtilirken, durumun her geçen gün daha da kötü hale geldiği kaydedildi. Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin sebep olduğu şiddet olaylarına işaret edilen açıklamada, iki devletli çözüm fikrinin korunması gerektiği vurgulandı.

‘İki devlet tek yol’

İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, İngiltere Parlamentosu’nda yaptığı açıklamada, kendisinin de bir Yahudi olduğunu hatırlatırken, “İsrail’e desteğim sarsılmazdır ancak bu durum, Filistin Devleti’ne desteğimle çelişmiyor” diye konuştu. İki devletli çözümün hem Filistinliler hem de İsrailliler için tek yol olduğunun altını çizen Miliband, Gazze’de yaşananların ise “dünyanın ve İngiltere’nin vicdanından silinmeyecek bir leke” olduğunu söyledi. “İngiltere, Batı Şeria’da yerleşimci teröristler tarafından etnik temizlik yapıldığını kabul etmektedir” diyen Miliband, İsrail’in Batı Şeria’daki eylemlerinin “Filistin Devleti” fikrini yok etmeyi hedeflediğini vurguladı. Öte yandan İran ve Hizbullah’a yönelik de yeni yaptırımlar açıklayan Miliband, “Bu tehditlerle mücadele, İsrail’le ortak ulusal güvenlik sorunlarımızdır. Bunlarla mücadelede işbirliğini sürdüreceğiz” dedi. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Fransa, aynı yönde taahhütlerde bulunan 11 ülkeyle birlikte işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrailli yerleşim yerleriyle ticarete son verecek” ifadesini kullandı. Batı Şeria’nın “patlama eşiğine” geldiği için böyle bir kararı aldıklarını belirten Barrot, bölgede uluslararası hukukun hiçe sayılarak Filistin topraklarının gasbının devam ettiğini, buradaki aşırıcı İsraillilerin Filistinlilere yönelik şiddet ve terör eylemlerinin arttığını vurguladı. “İsrail’in güvenliği kesin bir şekilde sağlanmadıkça Orta Doğu’da kalıcı barışın olamayacağını” savunan Barrot, “İsrail makamları yasa dışı sömürgeciliğe ve onu takip eden kabul edilemez şiddete son vermeli” görüşlerini paylaştı.

ABD rahatsız

ABD ise ambargo kararına karşı çıktı. ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, İngiliz firmalarının birçok ABD eyaletinde iş yapmasının “yasaklanabileceğini” söyledi. Kararın, İngiltere ile ABD ve İsrail arasındaki ilişkilerde yeni bir gerilime yol açabileceği değerlendirilirken, İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın ABD Başkanı Donald Trump ile telefon görüşmesi gerçekleştirdiği bildirildi. İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ise, böyle bir karar alan ülkelerin “tarihin yanlış tarafında” yer alacağını ifade etti.

Öte yandan İsrail, İngiltere’nin kararına misilleme olarak Kudüs’teki İngiliz konsolosluğunu kapatma kararı aldı. Birleşmiş Milletler ve çoğu ülke, Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerini yasadışı, bölgeyi ise işgal altında kabul ediyor. İsrail ise Batı Şeria’nın işgal altında değil, statüsü tartışmalı bir bölge olduğunu savunuyor. Bu topraklardan giden mallar İsrail’in toplam ticaret hacminin küçük bir kısmını teşkil ediyor.

Türkiye’den destek

Dışişleri Bakanlığı, 12 ülkenin Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimlerle ticareti yasaklamaya yönelik adımları hakkında yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, “Birleşik Krallık, Fransa ve Kanada’nın öncülüğünde on iki ülke tarafından Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimlerle ticareti ve iş ilişkilerini yasaklamaya yönelik atılan adımları memnuniyetle karşılıyor ve destekliyoruz” ifadelerine yer verildi. Açıklamada, yasa dışı yerleşimlerin, sistematik bir işgal politikasına dönüşerek Filistin Devleti’nin varlığını tehdit eder noktaya ulaştığı, “yerleşimci terörü”nün etnik temizlik boyutuna vardığı vurgulandı.

7 Ekim tartışması büyüyor: Uyarmışlardı

İsraili merkezli Haaretz ülkede seçime günler kala 7 Ekim 2023’te ülkeyi sarsan Hamas saldırılarıyla ilgili çarpıcı bir haberle dikkat çekti. Haberde, BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zaid’in 7 Ekim saldırısından bir buçuk hafta önce İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu aradığını ve olası saldırılarla ilgili istihbarattan haberdar ettiği öne sürüldü. Habere göre Bin Zaid bu görüşmede, Hamas’ın Gazze’deki lideri Yahya Sinvar’ın İsrail’e karşı büyük bir operasyon planladığı uyarısında bulundu. Bin Zaid, söz konusu olayın sadece kan dökülmesine yol açmakla kalmayıp tüm bölgeyi istikrarsızlaştıracağından endişe ettiğini dile getirdi. Habere göre Netanyahu ise sakin bir tepki verdi ve İsrail’in her türlü senaryoya hazırlıklı olduğunu belirtti.

Suudi-Husi çatışmaları şiddetlendi

Yemen’de İran destekli Husiler ile Suudi Arabistan tarafından desteklenen Yemen hükümeti güçleri arasındaki çatışmalar şiddetleniyor. Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik son saldırısı büyük dikkat çekerken, çatışmada yeni bir döneme girildi. Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, Husilerin ülkenin güneyindeki bazı enerji tesislerini hedef aldığını; bazı bölgelerde yangınların çıktığını bildirdi. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Husilerin ülkeye yönelik saldırılarında 73 kişinin yaralandığını duyurdu.

Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, ülkenin güneyindeki bazı petrol ve enerji tesislerinin saldırıların ardından faaliyetlerini geçici olarak durdurduğunu açıkladı. Bakanlık, çeşitli noktalarda çıkan yangınlara itfaiye ekiplerinin müdahalesinin sürdüğünü belirtti.

Saldırılar, Yemen’de hükümet güçlerinin Husilerin kontrolündeki başkent Sana’yı geri almak amacıyla başlattığı karşı saldırının sürdüğü dönemde gerçekleşti. Yemen ordusu son günlerde Husilerin daha önce ele geçirdiği bazı bölgeleri geri almak için karşı saldırı başlatırken, el-Cevf’te yeni bir cephe açarak başkente doğru ilerleme sağlamaya çalışıyor.

Türkiye’den kınama

Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Husilerin Suudi Arabistan’ı hedef alan saldırıları kınanırken, “Husilere saldırgan eylemlerine bir an önce son vermeleri çağrısında bulunuyoruz” denildi.

ABD’den İran petrolüne saldırı

ABD’nin İran’a yönelik saldırıları devam ediyor. ABD ordusu dün İran’ın Basra Körfezi’nde yer alan petrol ihraç terminalinin bulunduğu Hark Adası ile Hürmüzgan Eyaleti’ne bağlı Cask kenti yakınlarına saldırılar düzenledi. İran medyası bölgede patlama seslerinin duyulduğunu bildirdi. Amerikan Fox News’e konuşan üst düzey ABD’li bir yetkili, Hark Adası ile Cask kentine saldırıları doğrularken, vurulan hedefler arasında İranlı petrol tankerlerinin de bulunduğunu açıkladı.

‘Denizaltı ele geçirdik’

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’nda ABD’ye ait insansız denizaltı ele geçirdiklerini duyurdu. Yayınlanan görüntülerde, denizaltının ABD Donanması’nın en yeni otonom su altı sistemlerinden biri olan Dive-LD olduğu görüldü. 6 bin metre derinliğe inebilen denizaltı, deniz tabanı haritalama, mayın tespiti, boru hattı kontrolü ve istihbarat toplama görevlerinde kullanılıyor.

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde ilk kez düzenlenen Porsuk Festivali, müzikten tiyatroya, sinemadan dansa uzanan programıyla kentin dört bir yanına yayıldı. Festival yönetimi, Porsuk Festivali’ni uluslararası kalıcı bir kültür markasına dönüştürmeyi hedefliyor.

İstanbul Modern’in onuncu koleksiyon sergisi “Aynı Mavinin Altında”, bugün kapılarını açtı. 1940’lardan bugüne uzanan ve 119 sanatçının 230 yapıtını buluşturan sergi, farklı dönemleri ve sanatçıları ortak sorular etrafında bir araya getiriyor.

Nihan Okutucu ve Emek Targan Gürsoy’un kurduğu Alan Cihangir, tiyatronun yanı sıra atölye, okuma, söyleşi ve performanslara ev sahipliği yapıyor. “Tiyatroda yalnızca oyuncu olarak var olmak değil; üretmek, düşünmek, denemek ve kendi sözümüzü söylemek istedik” diyen ikili, yeni sezonda “DNA” ile birlikte yeni oyunlar ve genç sanatçılara yönelik projelerle çalışmalarını sürdürecek.

Adı: Kadın Öykü Yarışması, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü döneminde okurla buluşturmak üzere üçüncü kez eser kabulüne başladı.

Bu hafta da çeşitli kültür sanat etkinlikleri gerçekleştirilecek. İşte düzenlenecek etkinliklerden bazıları...

Terazi

9 Eylül 2026 Çarşamba günü altın fiyatları yatırımcılar ve vatandaşlar tarafından yakından takip ediliyor. Küresel piyasalardaki gelişmeler, ons altının seyri, döviz kurlarındaki hareketlilik ve merkez bankalarının para politikaları iç piyasadaki altın fiyatlarının yönünü etkiliyor. Özellikle güvenli liman olarak görülen altına yönelik ilgi devam ederken, gram altın, çeyrek altın, yarım altın ve Cumhuriyet altınının güncel alış-satış fiyatları merak ediliyor. Kapalıçarşı'daki fiyat hareketleri de yatırım yapmak veya elindeki altını değerlendirmek isteyen vatandaşların gündeminde bulunuyor. Gün içerisinde piyasalardaki hareketliliğe bağlı olarak altın fiyatlarında değişiklik yaşanabiliyor. Bu nedenle yatırımcılar canlı altın fiyatları, anlık altın kuru ve alış-satış makası gibi verileri yakından izliyor. Peki, 9 Eylül 2026 Çarşamba günü altın fiyatları ne kadar? Gram altın kaç TL? Çeyrek altın ne kadar? Yarım altın ve Cumhuriyet altını kaç TL oldu? İşte 9 Eylül 2026 güncel, canlı ve anlık altın fiyatları...

Türk Hava Yollarının (THY), ocak-ağustos döneminde taşıdığı yolcu sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,4 artarak 64 milyona ulaştı.

Süper Loto sonuç sorgulama ekranı gündemdeki yerini aldı. İkramiyeyi kazanma umuduyla kupon dolduran vatandaşlar, 8 Eylül 2026 Salı akşamında Süper Loto çekilişinin sonuçlarına odaklandı. Canlı yayında ve noter eşliğinde gerçekleştirilen Süper Loto çekilişinin sonuçları Milli Piyango'nun resmi internet sitesinde yer alacak. Peki Süper Loto sonuçları açıklandı mı, ne zaman açıklanacak? İşte MPİ Süper Loto sonuç sorgulama ekranı...

Akaryakıt fiyatları gündemdeki yerini aldı. 8 Eylül 2026 Salı günü araç sahipleri, akaryakıt fiyatlarını sorgulamaya başladı. Bilindiği üzere küresel piyasalarda brent petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar Türkiye'de pompayı etkiliyor. Son olarak 4 Ağustos'ta motorinin litre fiyatına 7,72 TL artış yapıldı. Benzin litre fiyatına ise 2,48 TL zamlandı. İstanbul genelinde motorinin litre fiyatı 90 TL sınırına dayandı. Peki benzin, motorin (mazot) ne kadar oldu? Akaryakıt fiyatlarında zam veya indirim var mı? İşte İstanbul, Ankara, İzmir güncel akaryakıt fiyatları...

Altın fiyatları eylül başından bu yana düşüyor. Gözler FED’in faiz kararına ve bu hafta açıklanacak ABD enflasyon verisine çevrildi. Peki altın fiyatlarında düşüş sürecek mi? Altının yönü ne? CNN TÜRK ekibinden Ceren Meriç, Altın ve Para Piyasaları Uzmanı Gürkan Aydoğan’a sordu.

Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş'ın görevden uzaklaştırılmasının ardından başkan vekilini belirlemek için yeniden yapılan seçimde Cumhur İttifakı adayı Dündar Ziya Gültekin 23 oyla kazandı. Oy sayımı boyunca görev alan ve zarfları tek tek sayan CHP Üsküdar Meclis Üyesi Hazal Bayhan Koç, sonuçlarla birlikte gözyaşlarını tutamadı.

Yakın zaman önce AK Parti’ye geçen Nevşehir Belediye Başkanı Rasim Arı, kente kazandırılması planlanan yeni yatırımlar için Ankara’da önemli temaslarda bulundu. Bakanlıklar ve kurumların üst düzey yöneticileriyle görüşen Arı; finansmandan spor yatırımlarına, fiber altyapıdan dijital dönüşüme kadar birçok başlıkta Nevşehir’in taleplerini gündeme taşıdı.

Selahattin Demirtaş’ın ilkbaharda yapılması planlanan DEM Parti kongresine katılabileceği belirtilirken, kulislerde eski HDP Eş Genel Başkanı’nın parti yönetimine aday olabileceği iddiası da gündeme geldi.

Son dakika haberi: Üsküdar’da başkan vekili seçimi bugün yeniden yapıldı. 09.00'da başlayan oylamada ilk 3 turu AK Parti'nin adayı önde götürdü. Yapılan dördüncü tur oylamasının ardından Üsküdar Belediyesi Başkan Vekili Dündar Ziya Gültekin oldu. Böylece belediye CHP'den AK Parti'ye geçti.

Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu, Kocaeli'de gerçekleştirdiği saha çalışmaları sırasında bir vatandaşla yaşadığı diyalogla gündeme geldi. Ağıralioğlu, bir vatandaşın söylediklerini duyunca şaşırdı. Yanında bulunan il başkanına dönüp "İl başkanını görevden alacağım" dedi.

Dünyanın en yüksek maaşlı seçilmiş lideri Singapur Başbakanı Lawrence Wong'un yıllık maaş paketi 2,2 milyon Singapur dolarından 3,6 milyon Singapur dolarına çıkarılıyor. 2,85 milyon ABD dolarına denk gelen yeni ücret, ABD Başkanı'nın 400 bin dolarlık maaşından 7 kat daha fazla. Wong ise beş yıl boyunca zamlı gelirin tamamını hayır kurumlarına bağışlayacağını açıkladı.

Orta Doğu’daki gerilim petrol piyasasında artık yalnızca fiyatları değil, sevkiyatı da etkiliyor. Hürmüz Boğazı’ndan geçen emtia gemilerinin sayısı son 10 günlük ortalamanın yarısına inerken Brent petrol 100 dolar sınırına yaklaştı.

TEPAV Para Politikası Çalışma Grubu’nun Ey­lül 2026 Para Politikası De­ğerlendirme Notu’nda, enf­lasyondaki katılık nedeniy­le erken bir faiz indiriminin para politikasının itibarını zedeleme riski taşıdığı be­lirtilerek politika faizinin yüzde 37’de sabit tutulması önerildi.

Ekonomi yönetimi bakanları, "Dezenformasyona Dur De" kampanyasına destek veren A Milli Kadın Voleybol Takımı'nın videosunu paylaşarak, herkesi sosyal medyada paylaşım yaparken bilinçli olmaya davet etti.

ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın silah, personel ve yasa dışı kargo taşımak için kullandığı havacılık sektörünü destekledikleri gerekçesiyle 36 şirketi yaptırım listesine aldı.

New York borsasında açılışta karışık bir görünüm öne çıktı. Orta Doğu’da devam eden gerilimlerin petrol fiyatlarını yukarı taşıması, piyasalardaki seyirde etkili oldu.

ASELSAN, Polonya'da düzenlenen MSPO 2026 Fuarı kapsamında Polonyalı AMZ Kutno ile ilave ARSUS Keşif ve Gözetleme Sistemleri konusunda ortak proje sözleşmesine imza attı.

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, ekim ayında yapılacak İSO seçimlerinde yeniden aday olmayacağını açıkladı.

Yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde okul kantinlerinde uygulanacak tavan fiyat tarifesi açıklandı. Pazartesi günü başlayacak yeni dönemde kantinlerde tost ile ayranın toplam fiyatı 130 TL olacak.

Gelişmiş entegre savunma mimarisiyle güncel tehditlere karşı caydırıcılık sunan Canik, Avrupa'da değişen güvenlik ihtiyaçlarını yönelik çözümlerle son dönemde yıldızı parlayan MSPO 2026 Fuarı'nda ilgi odağı oldu.

Trive Yatırım'ın değerlendirmesine göre, çatışmaların sınırlı saldırıların ötesine geçerek geniş kapsamlı bir operasyona dönüşmesi halinde petrolde önce 100 dolar seviyesi, ardından 109,50 dolardaki alçalan trend direnci gündeme gelebilir. Yaşanan gelişmelerin Türkiye'de akaryakıt fiyatlarına nasıl yansıyacağı da yakından takip ediliyor.

ABD-İran arasında çatışmaların artması ve petrolün 100 dolara dayanması “yüksek enflasyon-yüksek faiz” denklemini yeniden piyasanın önüne getirdi. ABD’de tahvil getirileri ve FED’den faiz artışı beklentisi yükselirken, altında risk iştahı geriledi. Ons fiyatı bugünkü ilk işlemlerde 4.341 doları gördü ve son 1 haftanın dibini test etti. Ardından gelen tepki alımları ile ons, TSİ 06:00 itibarıyla 4.381 dolara yöneldi.

2,2 milyon şirket 25 milyon kişi çalıştırıyor, maaş veriyor, servis ve yemek hizmeti sunuyor, vergisini ödüyor. İstihdam sağlıyor, üretiyor. 400 milyar dolar ithalat, 280 milyar dolar ihracat yapıyor. Türkiye’nin ekonomisini ayakta tutuyor. Üstelik döviz kazancından yüzde 25 vergi veriyor. Bireysel yatırımcılar ise bankalarda 150 milyar dolar dövizleri olduğu halde hiç vergi vermiyor. Yasa %15-%40 arası vergi alınmasını emrediyor. Ancak Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in vergi almadığı uygulama nedeniyle 2011’de 1,60 TL olan dolar 2018’de 5 TL’ye çıktı. Maliye’nin 2016’da bir kişiye özel olan uygulaması genel kanaat haline geldi. Yıllardır kimseden tek kuruş vergi alınmaması manipülatörlerin TL ile istediği gibi oynamasına neden oluyor. En somut örnek 2021 yılında yaşandı. Dolar 3 günde 9 liradan 18 liraya çıktı. Daha sonra 12 TL’ye düştü. Vergi alınmaması dövizin yıllardır durdurulamamasının en önemli nedeni.

Türkiye’nin zeytinyağı üretimindeki gücünü katma değere dönüştürmek isteyen KOBİ’ler, markalaşma ve teknolojiye odaklanıyor. Ayvalık Ticaret Odası Başkanı Ali Uçar, karekod ve izlenebilirlik sistemiyle ürün güvenilirliğini artırırken, güçlü markalar ve ambalajlı ihracatla sektörün küresel rekabet gücünün yükseltilmesi gerektiğini belirtiyor.

Yüksek faiz, sanayi üretimi ve yatırımları üzerindeki baskısını artırıyor. Finansman sıkıntısı, ihracatçı kimya firmalarının rekabet gücünü de zorluyor. Bu koşullara rağmen sektörün ilk 8 ayda ihracatını yüzde 4,6 artışla 22,8 milyar dolara ulaştırdığını belirten İKMİB Başkanı Vefa İbrahim Aracı, yüksek finansman maliyetlerinin yeni kapasite ve Ar-Ge yatırımlarını etkilediğini söyledi.

Bilindiği gibi online alışverişte ürün keşfi büyük ölçüde metin tabanlı aramalar üzerinden ilerliyor. Kullanıcılar aradıkları ürünü kelimelerle tarif etmek, kategoriler arasında dolaşmak ve uzun ürün ...

İsviçre merkezli bankacılık devi UBS, 2027 yılında şirkete katılacak junior çalışanlar için yapay zeka yetkinliğini işe alım kriterlerinden biri haline getiriyor. Financial Times'ın aktardığı bilgiler...

The Exploration Company'nin 151.6 milyon euro yatırım aldığını daha önce sizlere aktarmıştık. Şirket, yeni bir yatırım turuyla gündeme geldi. The Exploration Company, 450 milyon dolar yatırım aldı. Şi...

Metropal Kurumsal Hizmetler A.Ş. bünyesinde faaliyet gösteren MetropolCard, seyahat teknolojileri alanında önemli bir satın almaya imza atıyor. Şirket, online bilet platformu Bilet.com’un yüzde 51’ini...

Kendini AI-native bir işletme platformu olarak tanımlayan Promake AI, küçük ve orta ölçekli işletmelerin dijital dünyada bir iş kurma, büyütme ve yönetme süreçlerini yapay zeka ile kolaylaştırıyor. Gi...