Gümüşhane'nin turistik noktalarından Torul Cam Seyir Terası'nın bulunduğu alanda faaliyet gösteren işletme, yöresel ürünleri ziyaretçilerle buluşturuyor.nbsp;

Kadınların hazırladığı yerel lezzetlerin yanı sıra el emeği ürünler de işletmeye gelen misafirlere sunuluyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu,Samsun Çarşamba Uluslararası Havalimanı Yeni İç ve Dış Hat Binaları Temel Atma Töreni'nde yaptığı konuşmada, Samsun'un, Anadolu'nun kuzeye açılan Karadeniz'deki önemli kapılarından biri olduğunu söyledi.

Samsun'a 3 müjdeyle geldiklerini belirten Uraloğlu, "İlk olarak burada Çarşamba Havalimanı'mızın kapasitesini 3 milyon yolcuya çıkaracak Yeni İç ve Dış Hatlar Terminal Binası'nın temelini atıyoruz. Buradan ayrıldıktan sonra yeni tramvay setlerimizi hizmete alacağız. Üçüncü müjdemiz ise kent içi ulaşıma yeni bir soluk katacak Samsun Şehir Hastanesi Tramvay Hattı'nın yapım çalışmalarını başlatmamız olacak. Sayın Cumhurbaşkanı'mızın liderliğinde 'Durmak yok, yola devam' anlayışıyla Samsun'umuza hizmet fırtınamıza hız kesmeden devam ediyoruz. Biz laf üretenlerden değil, eser üretenlerdeniz. Biz vaatte kalanlardan değil, sözünü icraata dönüştürenlerdeniz. Onlar konuşur, AK Parti yapar." diye konuştu.

Bakan Uraloğlu, Türkiye'nin Avrupa, Asya ve Afrika olmak üzere üç kıtanın ortasında kilit bir konumu bulunduğunu vurgulayarak, "Türkiye, gelişmiş pazarlarla gelişmekte olan pazarlar arasındaki uçuş rotaları üzerinde yer alıyor. 4 saatlik uçuş süresiyle 1,5 milyar insanın yaşadığı 67 ülkenin merkezinde avantajlı ve muhteşem bir lokasyona sahibiz. Bu gerçekten hareketle Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın 'Dünyada ulaşamadığımız hiçbir nokta kalmayacak' vizyonuyla ülkemizi, dünyanın en geniş uçuş ağına sahip ülkelerinden birine dönüştürdük." ifadesini kullandı.

Türkiye'de havalimanı sayısının 58'e çıkarıldığını hatırlatan Bakan Uraloğlu, şöyle devam etti:

"2002 yılında 26 olan aktif havalimanı sayımızı, pasif durumdaki 16 havalimanımızı yenileyerek ve 16 yeni havalimanı inşa ederek 58'e çıkardık. Her sene ortalama 1,4 havalimanını hizmete açtık. Gökyüzünde kurduğumuz köprülerle Türkiye'yi küresel bir havacılık merkezi haline getirdik. 2002'de iç ve dış hatlarda seyahat eden yaklaşık 34,5 milyon olan yolcu sayımızı 2025'te Cumhuriyet tarihimizin rekorunu kırarak 247 milyon yolcuya yükselttik. Avrupa’da 3'üncü, dünyada 7'nci sıraya yükseldik."

Çarşamba Havalimanı'nın hava yolu ulaşım talebi ve yolcu trafiğinin önemli ölçüde arttığına işaret eden Bakan Uraloğlu, şunları kaydetti:

"2002 yılında Samsun'da hava yolunu kullanan yolcu sayısı yaklaşık 175 bindi. Geçtiğimiz yıl ise havalimanımızda yolcu sayısında 9 kattan fazla bir artışla 1 milyon 640 bin yolcuya ve 17 bin 169 uçak trafiğine hizmet sunduk. Yaptığımız projeksiyonlarda 2050 yılında Samsun'daki yolcu ve uçak trafiğinin mevcut seviyenin iki katına kadar ulaşacağını hesapladık. Bu kapsamda Samsun Çarşamba Havalimanı'mızı bağımsızlığımızın simge şehrine yakışır bir vizyonla büyütme, sunacağı hizmetlerde daha kaliteli, konforlu ve modern bir dönem başlatma kararı aldık. Samsun'un gökyüzüne açılan kapısını daha geniş, daha modern, daha konforlu hale getiriyoruz."

Yeni terminalle yıllık yolcu kapasitesi 2 milyondan 3 milyona çıkarılacak

Samsun'a sıfırdan 29 bin 120 metrekarelik yeni iç ve dış hatlar terminal binası kazandıracaklarını söyleyen Uraloğlu, "Yeni terminalimizle birlikte havalimanımızın yıllık yolcu kapasitesini 2 milyondan 3 milyona çıkaracağız. Hem iç hat hem dış hat yolcularımız daha ferah, daha hızlı ve daha konforlu bir seyahat deneyimi yaşayacak. Samsun'umuzun hava ulaşımı, turizmi, ticareti ve lojistik potansiyeli yepyeni bir ivme kazanacaktır. Bu eserimiz, tarımın, sanayinin ve turizmin Samsun'dan dünyaya daha hızlı ulaşmasını sağlayacak, gençlerimizin hayallerine giden yolu kısaltacak, Samsun'un eşsiz
güzelliklerini daha fazla misafirle buluşturacaktır. Yeni terminal binamız, Samsun'un gökyüzüne açılan kapısını büyütüp dünyaya daha güçlü bağlarken, Türkiye Yüzyılı'na yakışır daha güçlü bir Samsun'u da ortaya çıkaracaktır." ifadelerini kullandı.

Konuşmasının ardından Bakan Uraloğlu, yeni terminal binasının temelini attı.

Temel atma törenine, Samsun Valisi Orhan Tavlı, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı ve AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş, AK Parti Samsun Milletvekilleri Çiğdem Karaaslan, Yusuf Ziya Yılmaz, Ersan Aksu, Orhan Kırcalı, MHP Genel Başkan Yardımcısı ve Samsun Milletvekili İlyas Topsakal, Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan, DHMİ Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Fatih Çakmak, kamu kurum ve kuruluşlarının üst düzey temsilcileri ile vatandaşlar katıldı.

Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Arif, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarına ilişkin paylaştığı mesajında, "ABD'nin İran milletine karşı yeni suçları, güvenlik denklemlerimizi ve savunma doktrinimizi değiştirdi." ifadelerini kullandı.

ABD'nin enerji ekonomisini hedef alacak adımlar atacaklarına işaret eden Arif, mesajının devamında şunları kaydetti:

"Bundan sonra yanıtımız 'dengesiz', 'çok katmanlı' ve 'saldırganı güvensizleştiren" şekilde olacak. Amerikalılar benzin ve yakıt stoklamayı düşünmeliler. Amerikan ekonomisini karanlık aylar bekliyor."

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şubesi ekipleri, bilişim sistemleri kullanılarak işlenen suçların önlenmesi, tespiti ve faillerinin yakalanmasına yönelik çalışmalarını, internet ortamındaki sanal devriyeden dijital delil incelemelerine, siber dolandırıcılıktan yasa dışı bahis ve suç gelirlerinin takibine kadar geniş alanda sürdürüyor.

Ekipler, sosyal medya platformlarından internet sitelerine, mesajlaşma uygulamalarından banka ve kripto hesaplarına kadar uzanan dijital izleri inceleyerek suç şüphelilerinin tespit edilmesi ve suç ağlarının ortaya çıkarılması için çalışma yapıyor.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şubesi bünyesindeki farklı bürolar aracılığıyla siber dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve kumar, suç gelirleri, çevrim içi çocuk istismarı ve bilişim suçlarıyla mücadele ediliyor, sanal devriye ekipleri de internet ortamını proaktif şekilde takip ediyor.

İhbar ve şikayetlerin yanı sıra ekiplerin kendi tespitleri doğrultusunda başlatılan soruşturmalarda dijital deliller ile mali hareketler birlikte değerlendiriliyor. Böylece suçun yalnızca failine değil, arkasındaki organizasyona ve suçtan elde edilen gelire de ulaşılması hedefleniyor.

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, İstanbul Finans Merkezinin katkısıyla hazırlanan Anadolu Ajansı (AA) Finans Masası'nda gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu, soruları yanıtladı.

Türkiye'nin coğrafya itibarıyla hem kuzeyinde hem de güneyinde savaşların gerçekleştiği bir konumda olduğunu belirten Avdagiç, Hürmüz bölgesinde ve Süveyş'e doğru giden yollarda ortaya çıkan sıkıntıların şu anda global anlamda iş dünyasını fevkalade etkileyen süreçler olduğunu söyledi.

Avdagiç, ticaretin barışı sevdiğini dile getirerek, "Ticaret, barışa katkı yapmak ister ama şu anda maalesef yaşadığımız bu konjonktür sadece bölgemizi değil, bütün dünyayı etkileyen bir süreçle bizi karşı karşıya bıraktı." ifadesini kullandı.

Navlun fiyatlarında artış ve sigorta fiyatlarında belirsizlik olduğunu belirten Avdagiç, "Onun dışında ortaya çıkan birtakım ek maliyetler var, geciken sevkiyatlar var. Bütün bunlar herkesin önünde bir sorun olarak gözüküyor." diye konuştu.

“En uygun şartlarla tedarik etmekten ziyade, en güvenli yerden tedarik etmek önemli hale geldi”

Şekib Avdagiç, artık en uygun şartlarla tedarik etmekten ziyade en güvenli yerden tedarik etmenin önemli hale geldiğini, Türkiye'nin bu anlamda son dönemlerde, özellikle son 10 yılda çok ciddi olumlu bir sınav verdiğini dile getirdi.

Türkiye'nin bu anlamda algısının son derece iyi olduğunu belirten Avdagiç, "Türkiye, güvenli tedarikçi olma avantajını yukarıya doğru taşıyacak süreçlerin üzerine kafa yormalı ve bütün bu olumsuzlukları kısmen de olsa olumluya çevirecek yöntemleri geliştirip bunları hayata geçirmesi gerekiyor." ifadesini kullandı.

Avdagiç, korumacılığın artık farklı bir yapıya dönüştüğüne işaret ederek, "Ülkeler arasında gümrük seviyeleri veya belirlenen hususlar vardı, belirlenen kurallar manzumesi vardı ama artık bunlar çok değişti. Her ülke, her bölge, her ekonomik birlik, açık olarak beyan ettikleri kurallar dışında bugüne kadar hiç aklımıza gelmeyen veya gündemde olmayan yeni tedbirler, tarifeler, kurallar ve tarife dışı engellerle beraber uygulamayı genişleterek devam ediyor." dedi.

“Türk iş dünyasının, belgelendirmeyle ilgili beklentileri karşılayacak bir yaklaşım sergilemesi gerekiyor”

İTO Başkanı Avdagiç, ABD Başkanı Donald Trump'ın göreve gelmesinden bu yana ABD'nin uyguladığı, dalgalı bir seyir izleyen gümrük tarifeleri sürecine dikkati çekerek, bu tarifelerin tam ve uzun süreli netleşmemesinden dolayı sürecin küresel anlamda bir belirsizliğe yol açtığını ifade etti.

Türk iş dünyasının, belgelendirmeyle ilgili beklentileri karşılayacak bir yaklaşım sergilemesi gerektiğini söyleyen Avdagiç, "Sertifikasyonla ilgili yine buna uygun süreçleri gündeme getirmesi lazım. Sınırda karbon düzenlemeleriyle ilgili beklentileri karşılıyor olabilmesi lazım." diye konuştu.

Avdagiç, Türkiye'nin artan tarifelerle veya görünmeyen birtakım ilave maliyetlerle ilgili cepheyi daraltıcı önlemleri alması gerektiğini vurgulayarak, "Bakanlıklarımız da bununla ilgili çok sıkı ve kapsamlı bir şekilde çalışıyorlar ama birçok ülke öngörmediğimiz, yazılı olmayan birtakım kuralları hayata geçiriyor." ifadesini kullandı.

“Türk ihracatçısının çok daha az sıkıntı yaşaması için çalışıyoruz”

Şekib Avdagiç, Türk ihracatçısının çok daha az sıkıntı yaşaması için çalıştıklarını dile getirerek, kuralların ve zorlukların artacağına, ihracatçıları zorlayan yapının süreceğine işaret etti.

Türkiye'nin bu sene enflasyon hedeflerinin bir miktar uzağında olduğunu belirten Avdagiç, şöyle devam etti:

“Körfez'de çıkan savaştan dolayı bazı adımlar ertelendi. Özellikle PPK'nin alacağı indirim kararlarının buna bağlı olarak ertelendiğini gözlemliyoruz. Merkez Bankasının referans faizi ile gecelik faizler arasında 3 puanlık bir fark kısa bir süre evvel kapandı. Bu hafta başı itibarıyla buradaki indirimin tüm kredi faizlerine yansımasını bekliyoruz.”

Avdagiç, yaz döneminde özellikle tarımdaki bolluktan, tarım ürünlerindeki kapasite artışından veya daha çok ürün üretilebiliyor olmasından dolayı gıda enflasyonunda bir düşme trendinin söz konusu olduğunu söyledi.

Enflasyonun belli bir seyirde devam ettiğini dile getiren Avdagiç, "Bizim gözlemlediğimiz Merkez Bankasının bir miktar daha faizler konusunda ketum davranacağı yönünde. İlk işaret bu 3 puanlık pencerenin kapanması oldu. Dolayısıyla önümüzdeki PPK'de benim öngörüm, bu 3 puanlık pencerenin hayata geçmesi ama bir süre daha faizin bu şekilde devam edeceği yönünde." dedi.

"KOBİ'lerimizin mutlaka bu yapay zeka süreçlerinde üzerlerine düşen adımları atabiliyor olmaları lazım"

İTO Başkanı Avdagiç, yapay zekanın ABD'nin dünya ölçeğinde sahip bulunduğu en önemli avantaj olduğunu belirterek, şu anda dünyada sayısı yaklaşık 7 bin 500 olan yapay zeka ile ilgili veri işleme merkezlerinin 5 bin 500 kadarının ABD'de olduğuna dikkati çekti.

Yapay zeka yatırımları ve teknolojik gelişimleri itibarıyla ABD'nin açık ara tüm dünyanın önünde olduğunu dile getiren Avdagiç, şunları söyledi:

“Çok hızlı bir şekilde Çin, Amerika Birleşik Devletleri'ne yaklaşıyor. Biz yapay zekada iyi bir kullanıcı mı olacağız yoksa bunun geliştirilmesinde, bunun teknolojisinin hayata adapte edilmesinde bir geliştirici ve teknoloji üreticisi mi olacağız? Aslında kritik soru bu. Biz bunu çok iyi adapte eden bir ülke olma gibi bir hedef seçersek ki bana göre bu eksik bir hedef olur. O zaman ciddi bedeller ödeyerek ve sürekli kontrolü başka merkezlerin elinde olan bir süreçle karşı karşıya kalacağız. Yapay zekaya olan duyarlılıkları veya yapay zekâ kullanımıyla ilgili bir anket yaptığınız zaman Türkiye'nin gelişmiş Batı ülkelerinin dörtte biri mertebesinde olduğunu görüyoruz.”

Özellikle orta büyüklükte ve büyük firmaların yapay zeka sürecine daha hızlı adapte olduğunu ve bu konuda kendilerini konumlandırmaya çalıştıklarını ifade eden Avdagiç, "Ama bizim esas üzerine odaklanmamız gereken, önem vermemiz gereken KOBİ'lerimiz. KOBİ'lerimizin mutlaka bu yapay zekâ süreçlerinde kendi üzerlerine düşen adımları atabiliyor olmaları lazım. Bu konuda kamunun vereceği destekler, katkılar önemli." diye konuştu.

“Yapay zeka uzmanlarının sayısını artırarak bu işi çözemeyiz”

Şekib Avdagiç, gelecek dönemde üniversitelerin yapay zeka konusunda müfredatlarını geliştirmeleri gerektiğini, sadece yapay zeka uzmanı yetiştirerek bu işin çözülemeyeceğini söyledi.

Her sektördeki beyaz yakalıların ve birçok mavi yakalının da yapay zekanın kullanımı konusunda bilgi sahibi olması gerektiğini belirten Avdagiç, "Burada sadece yapay zeka uzmanlarının sayısını artırarak bu işi çözemeyiz. İş dünyasında faal olan iş gücümüzün önemli bir kısmını yapay zekaya hazırlama konusunda çok ciddi ve etkili programları hayata geçirmemiz lazım." dedi.

Avdagiç, yapay zeka konusunda hem üyelere hem de öğrencilere yönelik adımlar attıklarını dile getirerek şunları kaydetti:

“Bu konu 2027 ve onu takip eden yıllarda en önemli uygulama alanlarımızın başında gelecek. Bizim bu konuda geri kalma, takipçi olma, sadece ortaya konulan yeni teknolojileri gözlemleyen ve onları kısmen uygulayan bir ülke olma lüksümüz yok. Bu konuda mutlaka bu işin bir parçası, yaygın bir şekilde uygulayıcısı olma konusunda rotamızı belirlememiz lazım.”

"İş dünyasının hangi alanlarda personele ihtiyaç duyduğu göz önünde bulundurulmalı"

İş dünyasının ihtiyaç duyduğu iş gücü ile iş arayanlar arasındaki eşleşmede sıkıntıların olduğunu belirten Avdagiç, eğitim kurumlarının iş dünyasının personel ihtiyacını daha fazla dikkate alması gerektiğini vurguladı.

Avdagiç, iş dünyasında belirli iş kollarında ciddi eleman talebi bulunmasına rağmen iş arayanların sayısının da yüksek olduğuna dikkati çekti.

İşsizlik oranının yüzde 8'lerin altında bulunduğunu ancak geniş tanımlı işsizliğe bakıldığında rakamın çok daha yüksek olduğunu ifade eden Avdagiç, ne eğitimde ne de istihdamda olan gençlerin sayısının İstanbul'da 700 bine, Türkiye genelinde ise 3 milyona yaklaştığını belirtti.

Bu gençlerin şu anda iş dünyasının içinde olmadığını ve büyük bölümünün aktif olarak iş aramadığını dile getiren Avdagiç, "Şöyle bir risk barındırıyor: Bunlar şimdi 20'li yaşlarda olabilir ama bunları çok hızlı, gerekiyorsa ek eğitimlerle kabiliyetlerini geliştirip, iş dünyasına adapte etmezsek, 10 sene sonra bunlar hem kendileri hem aileleri hem de toplum için çok daha sosyal açıdan çözülmesi gereken büyük bir kitle olarak karşımıza çıkacaklar." diye konuştu.

Şekib Avdagiç, üniversitelerin, eğitim kurumlarının ve teknik liselerin iş dünyasının beklentilerini daha fazla dikkate alması gerektiğine işaret etti.

Eğitim kurumlarının yalnızca hangi alanlarda program açacaklarına ve nasıl eleman yetiştireceklerine odaklanmalarının yeterli olmadığını kaydeden Avdagiç, iş dünyasının hangi alanlarda personele ihtiyaç duyduğunun ve hangi alanlarda eleman açığı bulunduğunun da göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade etti.

Bu eşleştirmenin yüzde 100 yapılmasının pratikte mümkün olmayabileceğini ancak oranın mümkün olduğunca yükseltilmesi gerektiğini belirten Avdagiç, "Şu anda burada olması gereken noktanın epey uzağındayız. Dolayısıyla önümüzdeki dönemde çok yüksek sayıda çocuğumuz üniversite eğitimi görüyor, teknik liselerde eğitim görüyor ama dediğim gibi bu eşleştirme konusunda almamız gereken mesafe var." dedi.

“Teknik liseleri bitiren 6 çocuktan sadece biri mezun olduğu branşta çalışıyor”

İTO Başkanı Avdagiç, İstanbul'da yaptıkları bir çalışmaya göre teknik liselerden mezun olan her 6 gençten yalnızca birinin eğitim aldığı branşta çalıştığını bildirdi.

Avrupa Birliği'nde (AB) bu oranın ülkeden ülkeye değişmekle birlikte yüzde 50-55 seviyelerinde bulunduğunu aktaran Avdagiç, şunları kaydetti:

“Evet, orada da farklı branşlara gidebiliyor ama bizim şu anda bu konuda teknik liseleri bu kadar önemsediğimiz bir ortamda, oradaki 6 çocuktan sadece biri kendi branşında çalışıyorsa, beşi güvenlik görevlisi, tezgahtar, kafelerde garson veya başka bir işlerde çalışıyorsa, kurye oluyorsa bunu oturup gözden geçirmemiz gerekiyor.”

Yeşil mutabakat ve sürdürülebilirlik konularına da değinen Avdagiç, bu alandaki uygulamaların 1 Ocak itibarıyla gündeme girdiğini ve ölçümlerin yapılmaya başlandığını dile getirdi.

Avdagiç, 2027'nin ilk çeyreğinde faturalandırmanın başlayacağını hatırlatarak, "Bugün bir bedel ödemiyor olmamız, 2027 yılından itibaren bedel ödemeyeceğimiz anlamına gelmiyor. Kronometre çalışmaya başladı." ifadelerini kullandı.

“Ana hedef kitlemiz KOBİ'ler olmak zorunda ki biz önümüzdeki dönemde bu konuda bedel ödemeyelim”

Türkiye'de büyük şirketlerin özellikle AB açısından ortaya çıkan gereklilikleri daha ciddi şekilde ele aldığını ve gerekli tedbirleri uyguladığını aktaran Şekib Avdagiç, bu şirketlerin sürece daha hızlı ve etkili şekilde adapte olduğunu dile getirdi.

Söz konusu ölçümlemenin bütün değer zincirini kapsadığına dikkati çeken Avdagiç, sadece nihai üretici ve ihracatçının değil, onun altında bulunan bütün tedarik zincirinin de ölçümlemeye dahil olduğunu söyledi.

Avdagiç, "Dolayısıyla sadece o şirketin buradaki gereklilikleri karşılaması yeterli değil. Ona tedarikçi olan tüm alt katmandaki firmaların ve o firmaların da tedarikçilerinin, yani bütün ekosistemin bu sürecin beklentilerine, gerekliliklerine uygun bir şekilde kendini düzenliyor olması lazım." diye konuştu.

KOBİ'lerin bu konuda yapması gereken çok iş bulunduğunu belirten Avdagiç, "Burada gene ana hedef kitlemiz KOBİ'ler olmak zorunda ki biz önümüzdeki dönemde bu konuda bedel ödemeyelim." dedi.

“İstanbul'un bir referans noktası olarak konumlandırılmasını güçlendirmemiz gerekiyor”
İTO Başkanı Avdagiç, İstanbul'un Türkiye'nin çok önemli bir değeri ve dünyanın önde gelen kentlerinden biri olduğunu vurgulayarak, kentin transit özelliğinin geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

Bununla birlikte İstanbul'un yalnızca insanların gelip geçtiği bir şehir olmaması gerektiğinin altını çizen Avdagiç, "İstanbul'un bir merkez, bir referans noktası olarak konumlandırılmasını güçlendirmemiz gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.

Avdagiç, İstanbul'un insanların kaldığı, faaliyet gösterdiği, etkinlik yaptığı, vakit geçirdiği ve yatırım yaptığı bir şehir olma özelliklerinin güçlendirilmesi gerektiğini, turizmin bu alanların başında geldiğini anlattı.

"İstanbul'da gerçekleştirilen kongre ve etkinliklerin sayısının da artırılması gerekiyor"

İTO Başkanı Avdagiç, Türkiye'deki yerli ve yabancı markaların fiyat seviyelerinin yabancı ziyaretçilere makul gelecek düzeyde tutulması gerektiğini, İstanbul'da gerçekleştirilen kongre ve etkinliklerin sayısının da artırılması gerektiğini kaydetti.

İTO'ya bağlı kurumlar sayesinde bu alana ciddi katkı sağladıklarını ifade eden Avdagiç, "Son 8 senede İstanbul 118'incilikten 18'inciliğe yükseldi. Dolayısıyla bu anlamda çok ciddi bir mesafe katettik." diye konuştu.

Avdagiç, hedeflerinin İstanbul'u ilk 10'a taşımak olduğunu belirterek, "Hızlı bir şekilde yükseliyoruz ama İstanbul mutlaka dünyada en fazla kongrenin, etkinliğin yapıldığı ilk 10 şehre girebiliyor olmalı." açıklamasında bulundu.

Bu alandaki ivmenin olumlu olduğunu dile getiren Avdagiç, İstanbul'un transit ticaretin de merkezi haline getirilmesi gerektiğini söyledi.

“İstanbul, dünyada hızlı gelişen elektronik ticaret açısından bir 'hub' haline geldi”

Şekib Avdagiç, İstanbul'un Türk Hava Yolları ve diğer hizmet sağlayıcıların sunduğu avantajlar sayesinde, özellikle dünyada hızlı gelişen elektronik ticaret açısından bir "hub" haline geldiğini, bunun daha da güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Transit ticaret mevzuatı konusunda halen bekledikleri bazı etkili adımlar bulunduğunu dile getiren Avdagiç, İstanbul Finans Merkezi'nin de yalnızca fiziki yapılardan ibaret görülmemesi gerektiğini söyledi.

Avdagiç, "İstanbul Finans Merkezi sadece binalardan ibaret bir konu değil. Mutlaka referans kurumlar haline gelmesi lazım. Bu konuda tabii ki fiziki altyapı olmadan onu yapamazsınız. Şu anda fiziki yapıyı büyük bir oranda tamamlamış durumdayız. Dolayısıyla artık işlevsel anlamda uluslararası yatırımcıların ve finans dünyasının beklentilerini karşılıyor olabilmemiz lazım. Bu çok önemli." ifadelerini kullandı.

“Türkiye, enflasyonu düşürme ile sanayisini baskılama arasında bir ikilem yaşamamalı”

İstanbul'da uluslararası bir tahkim merkezi olmasına çok önem verdiklerini ifade eden Avdagiç, "İTO Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi'nde (İTOTAM) görülen dava sayısını da son 4 yılda 5 katına çıkarttık. Bunların yarıdan fazlasının bir tarafı en azından yabancı bir firma. Dolayısıyla bu anlamda da İstanbul, tahkim merkezi açısından da önemli bir referans şehir olmak durumunda. Bütün bu modüller üzerinde ayrı ayrı çalışmayı gerektiren süreçler." diye konuştu.

Avdagiç, ABD-İsrail ile İran ve Rusya-Ukrayna savaşlarından dolayı turist sayısında azalma olduğunu ancak tüm bunlara rağmen İstanbul'un kalkınma anlamında önü açık bir şehir olduğunu belirterek, şehri geliştirmeyi ve İstanbul'un değerlerini yukarıya doğru taşıyacak politikaların sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

2027-2029 dönemine ilişkin büyüme, enflasyon, istihdam, ihracat ve cari denge gibi temel makro göstergelerin belirleneceği Orta Vadeli Program'a ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Avdagiç, sektörlerden gelen talepleri düzenli olarak topladıklarını, gerek Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), gerekse bakanlıklar vasıtasıyla ilgili kamu kurumlarına ilettiklerini belirtti.

Avdagiç, "Gündeme gelen konuları, beklentileri önümüze çıktıkça, konu önümüze geldikçe bu konudaki dersimizi çalışıp orada gerekli dosyayı oluşturup ilgili bakanlara iletiyoruz." şeklinde konuştu.

OVP ile ilgili genel anlamda birtakım beklentiler olduğunu anlatan Avdagiç, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Şu anda iş dünyasında birkaç ana başlık var. En önemlisi, bizim enflasyonu düşürme süreci ile beraber dikkat etmemiz gereken diğer unsurlar var. Kısa bir süre evvel bunu gündeme getirdik. Türkiye, enflasyonu düşürme ile sanayisini baskılama arasında bir ikilem yaşamamalı. Dolayısıyla bir taraftan şu çok açık ve net: İstanbul iş dünyası olarak enflasyonun aşağı doğru, tek haneliye doğru makul bir sürede inmesi konusunda açık ve net bir şekilde hemfikiriz. Bunu hayata geçirirken Türkiye'nin üretim kabiliyetini ve onunla bağlı olarak iç ve dış ticaret kabiliyetini aşağı doğru çeken politikalara izin vermememiz lazım. Bu ikisinin birbiriyle çelişmemesi lazım.”

Avdagiç, enflasyonu düşürecek politikaların 3 yıldır uygulandığını hatırlatarak, "Fakat iş dünyası olarak onun da altını çizmek istiyorum; bu politikaların bugün tam olmasa bile makul başarı elde edildiyse, bunda iş dünyasının verdiği katkının, ödediği bedelin çok büyük ehemmiyeti var. Bundan sonra özellikle finansmana erişim önemli. KOBİ'lerin finansmana erişimi önemli. Burada yatırım anlamında faaliyet göstermek isteyen, faaliyetlerini geliştirmek isteyen KOBİ'lerimizin ve şirketlerimizin önünü açacak seçici bir finansman modeline geçmemiz gerektiğinin altını çizmek istiyoruz." ifadelerini kullandı.

Dolayısıyla yatırım bazlı ve üretim bazlı finansman ihtiyaçlarına pozitif ayrım uygulanmasını önemsediklerini kaydeden Avdagiç, "KOBİ'lere yönelik kredi kısıtlamalarının, özellikle hem kredi hem de ticari kredi kartı limitlerindeki kısıtlamaların daha makul bir noktaya taşınması gerektiğini düşünüyoruz ki bu piyasadaki değer zincirini, ödeme zincirini olumlu etkilesin." diye konuştu.

“27 Ekim'de 80 ayrı sektör İTO'daki temsilcilerini seçecek”

İTO Başkanı Avdagiç, Odanın seçim sürecine ilişkin yaptığı değerlendirmede, Türkiye'deki 367 oda ve borsanın 1 Ekim-30 Kasım arasında kanun gereği seçimlerini yapması gerektiğini hatırlatarak, İstanbul Ticaret Odası seçimlerinin 800 bini aşan üyeleri arasından, seçim tarihi itibarıyla en az iki yıldır Odaya kayıtlı olan ve seçme ve seçilme yeterliliğine sahip üyelerle gerçekleştirileceğini söyledi.

Seçimleri İstanbul Fuar Merkezi'nde 27 Ekim'de gerçekleştireceklerini ifade eden Avdagiç, "80 ayrı sektör İTO Meslek Komiteleri'ndeki temsilcilerini seçecek ve ardından İTO Meclisi, yönetim kurulu ve ilgili organları oluşacak." dedi.

“800 bini aşan üyemizin verilerinin bizim yerli veri tabanında tutulmasının çok daha stratejik olacağını öngördük”

Şekib Avdagiç, görev yaptıkları 8 yıl boyunca en önemli sorumluluklarından birinin, kanunla İTO'ya verilen ve üyelere yönelik hizmetlerin eksiksiz şekilde sunulması olduğunu söyledi.

Şirket kuruluşu ve tescili, ortaklık ve pay devirleri ile şirketlere yönelik yaklaşık 60 farklı evrakın düzenlenmesine ilişkin hizmet verdiklerini belirten Avdagiç, İTO'nun yılda 4 milyonun üzerinde evrak ürettiğini ifade etti.

Avdagiç, bazı günlerde üretilen evrak sayısının 20 bini aştığını dile getirerek, faaliyet belgesinden ATR belgesine, TIR karnesinden kapasite raporuna kadar çok farklı alanlarda hizmet sunduklarını kaydetti.

Yazılım altyapısını yerli bir şirketle güncellediklerini ifade eden Avdagiç, "HAVELSAN'la yaptık bu işi. Bir yabancı şirketle bunu yapmamayı tercih ettik. Biraz karşılıklı terledik ama 800 bini aşan üyemizin ve onların 1,5 milyon ortağının verilerinin bizim yerli veri tabanımızda tutulmasının çok daha stratejik olacağını öngördük. Bu konuda terledik ama ben çözüm ortağımıza da teşekkür etmek istiyorum. Onların da büyük katkısıyla bu işi hem geliştirdik hem üyelerimizin daha hızlı ve etkili hizmet almasını sağladık. Bu önemli bir konu." açıklamalarında bulundu.

Avdagiç, fiziki alanları da geliştirdiklerini belirterek, ek binayı devreye aldıklarını, diğer hizmet binalarını modernize ettiklerini ve Maltepe'de yeni bir üye hizmet binası aldıklarını söyledi.

Odaya fiziki olarak ulaşmak durumunda olan üyelerin konforunu artırdıklarını dile getiren Avdagiç, şunları kaydetti:

"İTO'da çalışan 600 kıymetli arkadaşımın da çalışma ortamlarını geliştirdik. Yurt dışında ihracatı artırmak için çok sayıda uluslararası fuarda milli katılım organize ediyoruz. Yılda 40'ın üzerinde uluslararası milli katılım yapıyoruz. Bugüne kadar 8 bin firmayı yurt dışına taşıdık. Türkiye'de en fazla bir fuara firma taşıyan kurumuz. 300'ün üzerinde firmayla katıldığımız fuarlarımız var. Dolayısıyla o anlamda Türk firmalarını daha çok dışa açma konusunda çalışma yapıyoruz.

Eğitim programlarımız, sertifika programlarımız var. Bu konuda meslek komitelerimizden gelen tüm taleplerimizi üniversitemizle işbirliği içinde, Sürekli Eğitim Merkezimizi de işin içine katarak onları hayata geçiriyoruz. Girişimcilik merkezimiz olan var. Yine Bilgiyi Ticarileştirme Merkezimizde (BTM) 800'ün üzerinde girişimcimiz var. Şu ana kadar değerleme, sadece bize beyan edilen ki beyan edilmeyenler de oldukça fazla, 560 milyon doları aşan bir değerleme olduğunu görüyoruz. Orada dediğim gibi çok sayıda genç kardeşimizin yurt dışına gitmeden o fikrini Türkiye'de, İstanbul'da hayata geçirebileceği bir platform oluşturduk."

İTO Başkanı Avdagiç, Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ile beraber Teknopark İstanbul'da 600'ün üzerinde firma olduğunu belirterek, "12 bin AR-GE çalışanımız var ve Türkiye'nin en önemli savunma sanayii projeleri başta olmak üzere fintek, havacılık, denizcilik ve medikal ürünlerle ilgili projeler orada hayata geçiyor. Gerçekten Türkiye'nin en önemli teknoparklarından birisi." ifadelerini kullandı.

İstanbul Fuar Merkezi'nde 25'i uluslararası olmak üzere yıllık 80'in üzerinde fuar düzenlediklerini dile getiren Avdagiç, fuar merkezindeki altyapı problemleri ile renovasyon süreçlerini tamamladıklarını kaydetti. Avdagiç, 25 yıldan sonra ilk defa 40 bin metrekaresi aktif sergileme alanı olmak üzere 110 bin metrekarelik bir inşaata başladıklarını ve söz konusu inşaatı 24-28 ay gibi bir sürede tamamlamayı öngördüklerini sözlerine ekledi.

Muse Spark 1.2’nin kullanıma sunulmasından yaklaşık bir ay sonra Meta, yapay zeka model ailesinin yeni üyesi Muse Spark 1.3’ü tanıttı. Yeni model, özellikle kodlama, uzun süreli ajan görevleri ve karmaşık iş akışları için geliştirildi. Meta, Muse Spark 1.3’ü şimdiye kadarki en yetenekli modeli olarak tanımlıyor.

Muse Spark 1.3, bugünden itibaren şirketin kodlama aracı Muse Code ve Meta Model API üzerinden kullanılabiliyor. Modelin mevcut muhakeme (reasoning) modları kullanıma açılırken, daha fazla hesaplama gücü kullanan max reasoning seçeneğinin ek güvenlik testlerinin ardından sunulması planlanıyor.

Muse Spark 1.3 uzun süreli ajan görevlerine odaklanıyor

Meta'nın yeni modelde öne çıkardığı en önemli alanlardan biri ajan tabanlı iş akışları. Muse Spark 1.3, tek bir uzun konuşma içerisinde birden fazla görevi takip edebilecek şekilde geliştirildi. Model, açık uçlu bir hedef verildiğinde araçları kullanarak ihtiyaç duyduğu bağlamı oluşturabiliyor, çalışma planındaki eksiklikleri tespit edip düzeltebiliyor ve görev sırasında öğrendiği bilgileri nihai çıktıya taşıyabiliyor.

Model aynı zamanda belirsiz komutlarla karşılaştığında doğrudan varsayımda bulunmak yerine kullanıcıya açıklayıcı sorular yöneltebiliyor. Bir görevi gerçekleştiremediğinde kullanıcıdan yardım istemesi ve geri döndürülemeyecek veya önemli sonuçlar doğurabilecek işlemlerden önce onay alması da Muse Spark 1.3'ün ajan yetenekleri arasında yer alıyor.

Meta, yeni modelin önceki Muse Spark modellerine kıyasla uzun ve karmaşık talimatlardaki kısıtlamaları daha iyi koruduğunu belirtiyor. Bu noktada Muse Spark 1.3'ün yalnızca farklı görevleri paralel şekilde ele alması değil, aynı konuşma içinde eski ve yeni talepler arasındaki ilişkiyi takip edebilmesi de dikkat çekiyor. Modelin kendi yetenekleri konusunda daha iyi kalibre edildiği ve yapamayacağı bir işi gerçekleştirmiş gibi göstermesinin önüne geçilmesinin hedeflendiği ifade ediliyor.

Kodlama görevlerinde daha az araç çağrısı ve token kullanıyor

Muse Spark 1.3'ün bir diğer önemli geliştirme alanı ise kodlama. Meta, modeli önceki sürüme kıyasla daha fazla uzun süreli yazılım geliştirme görevi üzerinde eğitti. Şirketin kendi mühendisleri tarafından gerçekleştirilen karşılaştırmalara göre Muse Spark 1.3, Muse Spark 1.2'ye kıyasla benzer görevleri tamamlarken yaklaşık yüzde 20 daha az araç çağrısı ve yüzde 25 daha az token kullanıyor. Modelin gereksiz konuşma turlarını azaltması, daha az ayrıntılı ancak daha temiz kod üretmesi de yapılan iyileştirmeler arasında.

Meta'nın paylaştığı değerlendirme (benchmark) sonuçlarında Muse Spark 1.3, uzun süreli yazılım geliştirme görevlerini ölçen DeepSWE v1.1'de 75,4 puana ulaştı. Bu sonuç Meta'nın karşılaştırma tablosunda GPT-5.6 Sol ve Claude Opus 5'in üzerinde yer alıyor. Bununla birlikte diğer bazı değerlendirmelerde rakip modeller Muse Spark 1.3'ün önünde kalmaya devam ediyor.

Meta'nın değerlendirme metodolojisinde DeepSWE'nin TypeScript, Go, Python, JavaScript ve Rust dillerindeki 91 farklı kod deposunu kapsayan 113 görevden oluştuğu belirtiliyor. Şirket ayrıca üçüncü taraf modellere yönelik testlerin her model için optimize edilmemiş olabileceğinin ve dolayısıyla modellerin ulaşabileceği en yüksek performansı yansıtmayabileceğinin altını çiziyor.

Meta, OpenAI ve Anthropic ile farkı kapattığını düşünüyor

Meta'nın Baş Yapay Zeka Sorumlusu Alexandr Wang, Muse Spark 1.3'ün şirketin bugüne kadarki en büyük model performansı sıçramasını temsil ettiğini düşünüyor. Wang'a göre model özellikle kodlama alanında OpenAI ve Anthropic'in en güçlü modelleriyle rekabet edebilecek seviyeye ulaştı.

Bağımsız model değerlendirme platformu Artificial Analysis da Muse Spark 1.3'ün max sürümüne Intelligence Index'te 62 puan veriyor. Model böylece platformdaki en yüksek performans gösteren modeller arasına giriyor. Artificial Analysis ayrıca Muse Spark 1.3'ün 1 milyon tokenlık bağlam penceresine sahip olduğunu ve metnin yanı sıra görsel ve video girdilerini desteklediğini belirtiyor.

Yine de model performanslarının kullanılan benchmark, değerlendirme yöntemi ve ajan altyapısına göre önemli ölçüde değişebildiğini hatırlatmakta fayda var. Dolayısıyla Meta'nın OpenAI ve Anthropic ile aradaki farkı kapattığı yönündeki iddiasının farklı gerçek dünya kullanım senaryolarında da doğrulanması gerekecek.

Muse Spark 1.3'ün fiyatı değişmedi

Meta, performans artışına rağmen Muse Spark 1.3'ün API fiyatlarında değişikliğe gitmedi. Modelin standart API fiyatlandırmasında 1 milyon girdi tokenı 1,25 dolar, önbelleğe alınmış girdi tokenları 0,15 dolar, 1 milyon çıktı tokenı ise 4,25 dolar olarak fiyatlandırılıyor.

Ayrıca Meta, modelin ajan ve kodlama yeteneklerine yönelik güvenlik önlemlerini güçlendirdiğini belirtiyor. Muse Spark 1.3'ün prompt injection ve kötü niyetli girdilere karşı daha dayanıklı hale getirildiği, özellikle geri döndürülemeyen işlemlerde daha temkinli davranacak şekilde eğitildiği belirtiliyor.

Şirketin yol haritasında ise Muse Spark ailesinden daha büyük modeller ve model ağırlıklarının paylaşılacağı açık ağırlıklı Muse Spark sürümleri bulunuyor. Meta henüz Muse Spark 1.3'ün ağırlıklarının yayınlanıp yayınlanmayacağını açıklamış değil.

Adobe, kullanıcıların platformlar arası geçiş yapmadan projelerini yönetebilmesi için yaratıcı tasarım araçlarını iletişim uygulaması Slack içerisine entegre ettiğini duyurdu. Geliştirilen yeni sistem sayesinde Firefly, Photoshop, Premiere, Acrobat, InDesign, Illustrator ve Lightroom gibi yetmişin üzerinde araç doğrudan sohbet pencereleri üzerinden kullanılabiliyor. Özellik, özel bir MCP uygulaması ve sohbet botu üzerinden iki farklı kanalla çalışıyor.

Kullanıcılar ihtiyaç duydukları işlemleri sohbet botuna doğal dille yazarak iletiyor. Sistem arka planda uygun aracı otomatik olarak seçiyor, konuşmadaki bağlamı analiz ediyor ve istenen görsel, video veya PDF dosyasını üreterek sohbete döndürüyor. Bu yeteneklerden yararlanabilmek için ekiplerin iletişim platformu tarafında Business Plus veya Enterprise Plus paketlerine sahip olmaları gerekiyor. Sistemin çalışması için kullanıcıların ayrı bir aktif Adobe aboneliğine sahip olması da zorunlu tutuluyor.

Şirket, üretken yapay zeka asistanlarını farklı çalışma alanlarına dahil etme stratejisini hızla genişletiyor. ChatGPT için benzer bir eklentiyi kullanıma sunan şirket, halihazırda Claude sistemini de destekliyor ve yakın zamanda Gemini entegrasyonunu devreye almayı planlıyor. Rakiplerden Canva ve Figma gibi platformların da sohbet entegrasyonları üzerinde çalıştığı raporlanıyor.

Ayrıca, platform içinde üretilen içeriklerin şeffaflık verilerini taşıyan C2PA kimlik bilgilerini indirip yapıştırma süreci sonrasında koruyup korumadığı belirsizliğini sürdürüyor. Avrupa Birliği kuralları veri kayıplarını önlemek için görünmez filigran kullanımını teşvik etse de, mevcut yapının uçtan uca bu açığı nasıl kapatacağı henüz netlik kazanmıyor.

Görsel Kaynak: Adobe

Yapay zeka şirketi Wonderful'un 2 milyar dolar değerlemeyle 150 milyon dolar yatırım aldığını geçen mart ayında sizlere aktarmıştık. Şirket, 6 ay sonra yeni yatırım turuyla gündeme geldi.

Wonderful, 550 milyon dolar yatırım aldı. Şirketin 550 milyon dolarlık C serisi yatırım turuna Insight Partners liderlik etti. Wonderful'un yatırım turunda Index Ventures, IVP, Vine Ventures, 9Yards, Bessemer Venture Partners ve Salesforce yer aldı. Öte yandan yatırımcılar, Wonderful'a aktarılan 550 milyon doların yanı sıra 170 milyon dolarlık ikincil hisse alımı da gerçekleştirdi. Bu işlemle yatırımcılar, şirketin ilk dönem çalışanları ve melek yatırımcılarının elindeki hisseleri satın aldı.

2025 yılında şirketin değerlemesi 5 milyar dolara yükseldi. Wonderful, yeni yatırımı ürün geliştirmeyi hızlandırmak, mühendislik ekiplerini büyütmek ve artan müşteri talebini karşılamak için kullanacağını açıkladı. 

Şirket, Bar Winkler ve Roey Lalazar tarafından hayata geçirildi. Platform, şirketlerin iş süreçlerine yapay zekayı entegre etmesini sağlayan kurumsal yapay zeka platformu geliştiriyor. Wonderful, şirketlerin yapay zeka ajanlarını ve uygulamalarını kullanarak farklı iş süreçlerini otomatikleştirmesine yardımcı oluyor.

Şirketin Wonderful AI OS adlı platformu; yapay zeka ajanlarını, iş akışlarını, şirket verilerini ve mevcut yazılımları tek bir sistemde bir araya getiriyor. Böylece şirketler, farklı departmanlarda kullandıkları yapay zeka araçlarını tek bir altyapı üzerinden yönetebiliyor.

Platform, müşteri hizmetleri, çalışan desteği, finans ve operasyon gibi farklı alanlarda kullanılabiliyor. Şirketler platform üzerinden kendi yapay zeka ajanlarını oluşturup devreye alabiliyor ve bu ajanların performansını takip edebiliyor. Wonderful ayrıca yapay zeka çözümlerinin şirketlerin mevcut sistemlerine entegre edilmesine yardımcı olmak için müşterilerle doğrudan çalışan mühendislik ekipleri sunuyor. Şirket, bu ekipler sayesinde yapay zeka teknolojilerinin yalnızca test edilmesini değil, doğrudan gerçek iş süreçlerinde kullanılmasını hedefliyor.

OpenAI'ın henüz kullanıma sunulmayan yeni yapay zeka modeli Astra, gelişmiş siber güvenlik yeteneklerinin yanı sıra kullandığı öne sürülen yeni akıl yürütme yöntemiyle de tartışma yaratıyor. Astra'nın "recurrent depth" olarak adlandırılan ve modelin düşünme sürecinin bir bölümünü gözlemlenmesi daha zor hale getiren bir teknik kullandığı belirtiliyor. Yapay zeka güvenliği araştırmacıları ise "opaque recurrence" olarak da adlanırılan bu yaklaşımın, modellerin davranışlarını denetlemeyi giderek zorlaştırabileceği konusunda uyarıyor.

The Information tarafından paylaşılan bilgilere göre Astra, "recurrent depth" ya da "looped transformer" olarak tanımlanan bir yöntemden yararlanıyor. Geleneksel akıl yürütme modellerinde işlemler büyük ölçüde sıralı biçimde ilerlerken, bu yöntemde bilgiler modelin iç katmanları arasında birden fazla kez dolaştırılabiliyor. Böylece model, aynı problem üzerinde daha fazla hesaplama gerçekleştirebilirken akıl yürütme sürecinin daha büyük bir bölümü doğal dille ifade edilen düşünce zincirinin dışında gerçekleşebiliyor.

Yapay zeka modellerinin düşüncelerini izlemek zorlaşabilir

Konunun merkezinde düşünce zincirinin (chain-of-thought) izlenebilirliği yer alıyor. Günümüzde gelişmiş akıl yürütme modellerinin oluşturduğu ara düşünce adımları, araştırmacıların modelin istenmeyen bir davranış geliştirip geliştirmediğini anlamasında önemli araçlardan biri olarak görülüyor. Örneğin bu kayıtlar, bir modelin güvenlik önlemlerini aşmaya çalışıp çalışmadığını veya kullanıcıdan sakladığı farklı bir strateji geliştirip geliştirmediğini tespit etmek için kullanılabiliyor. OpenAI'ın daha önce gerçekleştirdiği otonom ajan testlerinde de düşünce zincirlerinin modellerin neden belirli davranışlar sergilediğini anlamada önemli rol oynadığı belirtiliyor.

Recurrent depth yaklaşımında ise hesaplamanın daha büyük kısmının modelin kendi iç temsilleri içinde gerçekleşmesi, güvenlik sistemlerinin inceleyebileceği okunabilir düşünce izlerini azaltabilir. Redwood Research baş bilim insanı Ryan Greenblatt, yaklaşımın daha geniş ölçekte kullanılması halinde modellerin akıl yürütmesinin büyük bölümünün görünür kanalların dışına taşınabileceğini düşünüyor. Ayrıca Greenblatt, yapay zeka şirketleri arasındaki performans yarışının geliştiricileri giderek daha az gözlemlenebilir mimariler kullanmaya teşvik edebileceği konusunda uyarıyor.

Redwood Research CEO'su Buck Shlegeris de Astra'da "opaque recurrence" kullanılmasına yönelik endişelerini dile getirdi. Yapay zeka güvenliği alanında çalışmalarıyla bilinen Zvi Mowshowitz ise şirketlerin rekabet nedeniyle daha az izlenebilir sistemlere yönelmesini engellemek için gelecekte düzenlemelerin gerekebileceğini öne sürdü.

OpenAI, Astra'da tekniğin kullanımını sınırlı tutuyor

Bununla birlikte Astra'nın tamamen izlenemez bir model haline geldiğini söylemek için henüz erken. Aktarılan bilgilere göre OpenAI, araştırmacıların modelin düşünce sürecini takip edebilmesini sağlamak amacıyla recurrent depth tekniğinin kullanımını Astra'da sınırlı tutuyor. Modelin düşünce zincirinin önemli bir bölümünün okunabilir olmaya devam edeceği belirtiliyor.

OpenAI baş bilim insanı Jakub Pachocki de şirketin ilk akıl yürütme modellerinden bu yana chain-of-thought izleme yöntemlerini korumaya çalıştığını ve bunun mevcut araştırma programının temel hedeflerinden biri olduğunu ifade etti. Pachocki ayrıca Astra'nın hesaplama derinliğinin GPT-4'ün yaklaşık iki katlık aralığı içinde olduğunu belirterek, ortaya çıkan mimari değişikliğin bazı yorumlarda öne sürüldüğü kadar dramatik olmayabileceğine işaret etti. OpenAI ise Astra'da looped transformer kullanılıp kullanılmadığını doğrulamadı veya reddetmedi.

Şirket, Astra için geliştirdiği güvenlik önlemlerinde düşünce zinciri takibine özellikle ağırlık veriyor. OpenAI, modelin potansiyel olarak amaç dışı veya uyumsuz davranışlarını hızlı biçimde tespit ederek sınırlamak için ek chain-of-thought izleme sistemlerinin devreye alınacağını açıklamıştı.

Modellerin daha fazla hesaplamayı kendi iç temsilleri üzerinden gerçekleştirmesi performansı artırabilir. Ancak aynı özellik, güvenlik araştırmacılarının modelin nasıl karar verdiğini anlamasını zorlaştırabilir. Üstelik Anthropic ve Google DeepMind'da da benzer tekniklerin tartışıldığı belirtiliyor. Bu nedenle recurrent depth tartışması, Astra'dan bağımsız olarak yeni nesil yapay zeka mimarilerinin ne kadar gözlemlenebilir olması gerektiğine yönelik daha geniş bir sektör tartışmasına dönüşebilir.

Google, yeni yapay zeka modelleri Gemini 3.8 Flash ve Gemini 3.8 Flash Cyber'ı tanıttı. Aynı temel model üzerine inşa edilen iki seçenek, farklı kullanım alanlarına odaklanıyor. Gemini 3.8 Flash genel amaçlı ve düşük maliyetli bir model olarak konumlanırken Gemini 3.8 Flash Cyber, siber güvenlik araştırmacıları ve savunma ekipleri için geliştirildi.

Gemini 3.8 Flash

Gemini 3.8 Flash, yazılım mühendisliği, agent tabanlı görevler ve uzmanlık gerektiren alanlardaki çok adımlı akıl yürütme süreçlerinde Gemini 3.7 Flash'a kıyasla önemli performans artışları vadediyor. Google, modelin uzun süreli ve karmaşık görevlerde daha fazla akıl yürütme adımı uyguladığını ve araçları yinelemeli biçimde kullandığını belirtiyor. Ancak bu yaklaşım, yüksek efor seviyelerinde modelin daha fazla token tüketmesine yol açabiliyor.

Model, uzun süreli yazılım geliştirme görevlerini ölçen DeepSWE 1.1 testinde yüzde 73,7 skor elde etti. Google'ın paylaştığı sonuçlara göre Gemini 3.8 Flash, 16 farklı testin dokuzunda Claude Opus 5 ve GPT-5.6 Sol'u geride bıraktı. Finansal veri analizi, hukuk ve profesyonel raporlama gibi alanlarda da önceki modele kıyasla daha yüksek sonuçlar elde eden model, farklı disiplinlerde çok adımlı akıl yürütmeyi değerlendiren HLE-Verified testinde yüzde 54,9 başarı oranına ulaştı.

Gemini 3.8 Flash'ın fiyatlandırması ise Gemini 3.7 Flash'ın başlangıç fiyatıyla aynı tutuldu. Model, 31 Aralık 2026'ya kadar bir milyon giriş tokenı başına 0,75 dolar, bir milyon çıkış tokenı başına ise 3,75 dolar karşılığında kullanılabilecek. Bu fiyatlar 1 Ocak 2027’den itibaren sırasıyla 1,50 dolar ve 7,50 dolara yükselecek. Verimliliği önceliklendiren geliştiriciler düşük efor seviyelerini tercih edebilecek veya desteklenmeye devam edecek Gemini 3.7 Flash'ı kullanabilecek.

Gemini 3.8 Flash Cyber

Ailenin ikinci üyesi Gemini 3.8 Flash Cyber ise güvenlik açıklarını otonom olarak bulma ve bu açıklar için yama geliştirme yetenekleriyle öne çıkıyor. Model, C ve C++ kodlarındaki güvenlik açıklarını belirlemeyi ölçen CyberGym testinde yüzde 86,2 skor elde etti. Google'ın 20 programlama dilini kapsayan dahili testinde ise modelin güvenlik açığı tespitindeki başarı oranı yüzde 70'i aştı.

Gemini 3.8 Flash Cyber, güvenlik açıklarından yararlanmaya yönelik saldırı yeteneklerinden ziyade bu açıkların giderilmesine odaklanıyor. Model, otomatik yama geliştirme performansını ölçen CWE-Bench testinde yüzde 47,2 başarı oranına ulaştı. Google, Chrome güvenlik ekibinin de modelden yararlandığını ve Gemini 3.8 Flash Cyber'ın daha büyük ticari modellere kıyasla 2,6 kat daha fazla doğru yama ürettiğini aktardı. Şirketin bir başka ekibi ise normalde tespit edilmesi aylar sürebilecek kritik bir güvenlik açığını model yardımıyla iki saatten kısa sürede buldu.

Gemini 3.8 Flash Cyber, herkese açık biçimde kullanıma sunulmayacak. Modele devlet kurumları, kritik altyapı işletmecileri ve yaygın biçimde kullanılan yazılımların güvenliğinden sorumlu şirketler, Google'ın yeni Fairwind Programı üzerinden erişebilecek. Lansman sırasında 650'den fazla katılımcının yer aldığı programda Snowflake, CrowdStrike ve Datadog gibi şirketler de bulunuyor. Katılımcılar modeli, güvenlik açıklarını bulma, önem derecelerini değerlendirme ve yama hazırlama süreçlerini destekleyen CodeMender sistemiyle birlikte kullanabilecek.

Gemini 3.8 Flash, Gemini API, Google AI Studio, Android Studio, Gemini Enterprise ve Google Antigravity üzerinden geliştiricilerin ve şirketlerin kullanımına sunuldu. Model ayrıca Google AI Pro ve Ultra aboneleri için Gemini uygulaması, Google Arama'daki AI Mode ve Google Sheets üzerinden erişilebilir durumda.